Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)

Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh điện biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ( Luận án tiến sĩ)

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN THỊ TUYẾT OANH

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ học vị nào và chƣa đƣợc công bố ở công trình nào

Tác giả

Nguyễn Thị Minh Lan

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ii

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận văn tốt nghiệp, hoàn thành lớp Cao học quản lý giáo dục k20 (2012 - 2014) - Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, tôi đã nhận được rất nhiều sự tận tình giúp đỡ

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy, cô của Đại học

Sư phạm Thái Nguyên Đặc biệt là các thầy, cô trong Ban giám hiệu, các thầy, cô Khoa Tâm lý giáo dục, Phòng Quản lý đào tạo Sau đại học đã giảng dạy tận tình, giúp

đỡ, tạo điều kiện để tôi hoàn thành khóa học, hoàn thành đề tài tốt nghiệp đúng tiến

độ và đạt kết quả

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Cô giáo hướng dẫn khoa học PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh đã giành nhiều thời gian, công sức tận tâm giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Tôi cũng xin cảm ơn tới Ban giám hiệu Trường Chính tỉnh Điện Biên, các thầy, cô giáo trong nhà trường, các đồng chí học viên các lớp TC LL CT - HC năm

2013, người thân trong gia đình, bạn bè thường xuyên khích lệ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành đề tài

Quá trình làm đề tài là quá trình tôi được học hỏi và trưởng thành rất nhiều Bản thân đã giành nhiều thời gian nghiên cứu, tuy nhiên đề tài cũng không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong được các thầy, cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè đóng góp ý kiến để đề tài khoa học được hoàn chỉnh

Xin trân trọng cảm ơn!

Điện Biên, tháng 4 năm 2014

Tác giả

Nguyễn Thị Minh Lan

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG vi

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 8

1.2.1 Hoạt động dạy học 8

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học 9

1.2.3 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học 13

1.3 Hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh 17

1.3.1 Đặc điểm hoạt động dạy học ở trường Chính trị 17

1.3.2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường Chính trị tỉnh 19

1.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 21

1.4.1 Các chủ thể quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh 21

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ iv

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh 24

1.4.3 Yêu cầu quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 28

1.4.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến QLHĐDH ở trường Chính trị tỉnh theo hướng đổi mới PPDH 30

Kết luận chương 1 32

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 34

2.1 Một vài nét cơ bản về Trường Chính trị tỉnh Điện Biên 34

2.1.1 Lược sử hình thành và phát triển của Nhà trường 34

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức, bộ máy 36

2.1.3 Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên của Nhà trường 37

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 40

2.2.1 Thực trạng hoạt động dạy của giảng viên 40

2.2.2 Thực trạng hoạt động học của học viên 48

2.2.3 Thực trạng CSVC, thiết bị và tài liệu phục vụ hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 51

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 56

2.3.1 Thực trạng việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, giảng viên, viên chức nhà trường về DH theo hướng đổi mới PPDH 56

2.3.2 Thực trạng sự chỉ đạo đối với hoạt động DH theo hướng đổi mới PPDH của Nhà trường 58

2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giảng viên theo hướng đổi mới PPDH 62

2.3.4 Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học viên 65

2.3.5 Thực trạng quản lý CSVC, công tác thi đua, khen thưởng 68

2.4 Đánh giá thực trạng quản lý HĐDH ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới PPDH 71

2.4.1 Ưu điểm 71

2.4.2 Hạn chế 72

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ v

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 73

Kết luận chương 2 75

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 74

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 76

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo sự phù hợp với đặc trưng của trường Chính trị 76

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 76

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 77

3.2 Các biện pháp quản lý 77

3.2.1 Nâng cao nhận thức và bồi dưỡng ý thức trách nhiệm cho giảng viên, học viên về DH theo hướng đổi mới PPDH 77

3.2.2 Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, PPDH cho giảng viên 78

3.2.3 Chỉ đạo các bộ phận trong nhà trường xây dựng ý thức, nền nếp học tập tích cực, chủ động, tự giác cho học viên 81

3.2.4 Tăng cường đầu tư và quản lý việc sử dụng CSVC, thiết bị, tài liệu phục vụ hoạt động dạy và học 84

3.2.5 Chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên theo hướng đổi mới PPDH 86

3.2.6 Kiểm tra, đánh giá thường xuyên hoạt động dạy của giảng viên theo hướng đổi mới PPDH 89

3.2.7 Xây dựng cơ chế động viên, khuyến khích đối với giảng viên và học viên trong thực hiện DH theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 91

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp và điều kiện thực hiện các biện pháp 93

3.3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý 93

3.3.2 Điều kiện thực hiện các biện pháp quản lý 95

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 96

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 96

3.4.2 Nội dung và phương pháp khảo nghiệm 96

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 96

Kết luận chương 3 98

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ vi

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 102 TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ iv

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ v

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Số liệu tổng quan về đội ngũ giảng viên (năm 2013) 37 Bảng 2.2 Chất lượng đội ngũ giảng viên (năm 2013) 38 Bảng 2.3 Số liệu tổng quan về đội ngũ cán bộ quản lý (năm 2013) 39 Bảng 2.4 Nhận thức của giảng viên về vấn đề dạy học theo hướng đổi mới PPDH 41 Bảng 2.5 Các PPDH được giảng viên sử dụng trong quá trình dạy học 42 Bảng 2.6 Các KTDH được giảng viên sử dụng trong quá trình dạy học 43

Bảng 2.7 Thực trạng việc giảng viên tổ chức hoạt động dạy học theo các yêu

cầu của định hướng đổi mới PPDH 44 Bảng 2.8 Những yếu tố ảnh hưởng tới việc thực hiện DH theo hướng đổi mới

PPDH của Nhà trường 46 Bảng 2.9 Học viên tham gia giải quyết nhiệm vụ học tập 49 Bảng 2.10 Kỹ năng tự học của học viên 50 Bảng 2.11 Sự phù hợp của CSVC, thiết bị, tài liệu phục vụ dạy học theo hướng

đổi mới PPDH (Ý kiến của giảng viên) 53 Bảng 2.12 Sự phù hợp của CSVC, thiết bị, tài liệu phục vụ dạy học theo hướng

đổi mới PPDH (Ý kiến của học viên) 54 Bảng 2.13 Các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, giảng viên, viên

chức Nhà trường về DH theo hướng đổi mới PPDH 56 Bảng 2.14 Sự quan tâm chỉ đạo hoạt động DH theo hướng đổi mới PP 58 Bảng 2.15 Các chỉ đạo cụ thể đổi mới PPDH của Nhà trường 59 Bảng 2.16 Quản lý công tác chuẩn bị bài lên lớp và tổ chức hoạt động dạy của

giảng viên theo hướng đổi mới PPDH 62 Bảng 2.17 Quản lý giảng viên đánh giá kết quả học tập của học viên phù hợp

với đổi mới PPDH 64 Bảng 2.18 Quản lý hoạt động học của học viên 65 Bảng 2.19 Quản lý CSVC, thiết bị, tài liệu phục vụ DH 68 Bảng 2.20 Công tác thi đua, khen thưởng đối với hoạt động DH theo hướng đổi

mới PPDH 70 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết 97 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi 97

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ vii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ viii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Nhận thức của học viên về mục đích của hoạt động học tập 49

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại ngày nay, với xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển như vũ bão của cách mạng khoa học và công nghệ, chiến lược phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia dân tộc đó là sự chú trọng đầu tư cho giáo dục - đào tạo, tạo tiền đề cho

sự phát triển nguồn nhân lực của quốc gia, dân tộc mình Tài năng và trí tuệ, năng lực

và bản lĩnh của nguồn nhân lực không phải xuất hiện một cách ngẫu nhiên, tự phát

mà phải trải qua một quá trình đào tạo công phu, có hệ thống

Đối với Việt Nam, tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển kinh tế - xã hội được Đảng và Nhà nước ta xác định rất rõ Đảng ta đặt con người ở vị trí trung tâm, con người vừa là mục tiêu, vừa động lực của sự phát triển Tại Đại hội toàn quốc lần thứ

VIII của Đảng đã ghi: " Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục - đào tạo là quốc

sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài"[6, tr 107]

Đặc biệt trong tình hình hiện nay, tại Đại hội toàn Quốc lần thứ XI Đảng ta chỉ

đạo: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền

giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế " [9, tr.130]

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu khách quan và cấp bách Trong những thập kỷ qua, nền giáo dục Việt Nam có những bước phát triển, đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, góp phần quan trọng vào nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực cho công cuộc xây dựng, bảo vệ và đổi mới đất nước Tuy nhiên, nền giáo dục đang ẩn chứa những yếu kém, bất cập chậm được khắc phục Chất lượng giáo dục còn thấp, quan tâm đến phát triển số lượng nhiều hơn chất lượng, so với yêu cầu phát triển của đất nước còn nhiều nội dung chưa đạt, chưa thực

sự là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nhằm từng bước khắc phục những hạn chế, bất cập đó, xây dựng nền giáo dục Việt Nam đáp ứng những đòi hỏi của đất nước trong giai đoạn mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 2

hóa, để cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng tiên tiến, hiện đại, trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế

Việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế cần được tiến hành với các nhiệm vụ mang tính đồng bộ Một trong các nhiệm vụ cơ bản mà trong Chương trình hành động thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011 - 2020 được Bộ giáo dục và đào tạo xây dựng xác định là: Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và công tác quản lý giáo dục Các nhiệm vụ này được triển khai và tổ chức thực hiện ở các cấp, từ Bộ Giáo dục và Đào tạo đến các Sở, Phòng Giáo dục - Đào tạo và các cơ

sở giáo dục, các nhà trường

Quản lý hoạt động dạy học giữ vai trò quan trọng trong công tác quản lý tại các cơ sở giáo dục, các nhà trường mang tính chủ đạo, tác động trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả đào tạo, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của nhà trường Để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đào tạo, công tác quản lý hoạt động dạy học cần thực hiện theo một trong những định hướng có vai trò đặc biệt quan trọng, đó là "đổi mới phương pháp dạy học" Bởi Phương pháp dạy học phù hợp sẽ đem lại bộ mặt mới, sức sống mới cho giáo dục trong xã hội hiện đại Như những triết

lý về phương pháp dạy học đã chỉ ra: "Phương pháp là linh hồn của một nội dung đang vận động"; "Học phương pháp chứ không phải học dữ liệu"; "thầy giáo tồi truyền đạt chân lý, thầy giáo giỏi dạy cách tìm ra chân lý"; "Thầy giáo giỏi dạy cho mọi người hiểu, đồng thời phát huy khả năng tối ưu của mỗi người"

Trường Chính trị tỉnh Điện biên, thực hiện chức năng chủ yếu là giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ dự nguồn, đương chức, công chức toàn tỉnh Trong những năm qua

đã có nhiều chuyển biến tích cực, cả về quy mô, số lượng, chất lượng Từ đó tác động tích cực đến nhận thức chính trị, phương pháp biện chứng, khoa học trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức trong tỉnh, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh nhà

Tuy nhiên, so với yêu cầu mới thì công tác quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường Chính trị tỉnh Điện Biên cũng còn những hạn chế, bất cấp, có nhiều mặt chưa ngang tầm Dạy học lý luận chính trị

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 3

còn nặng về lý luận, sách vở, việc cập nhật kiến thức, lý giải lý luận còn hạn chế, truyền tải lý luận một cách khô khan, một chiều, không phát huy được khả năng suy nghĩ độc lập, khoa học và sáng tạo của học viên; các phương tiện hỗ trợ dạy học còn nghèo Học viên học một cách thụ động, ý thức tự học tập, tự tìm hiểu,

tự tư duy về lý luận chính trị chưa thành tính tự giác Từ đó, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo của nhà trường, ảnh hướng ít nhiều đến chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức của Tỉnh Việc tìm kiếm, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của Trường Chính trị tỉnh Điện Biên là một thực tế cần được giải quyết

Từ những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài: "Quản lý hoạt động dạy học ở

Trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học"

Mong muốn góp một phần nhỏ vào công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của Trường

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động dạy học và thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học, nhằm nâng cao chất lượng dạy học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động dạy học ở Trường Chính trị

tỉnh Điện Biên

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường

Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác lập cơ sở lý luận của quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị theo hướng đổi mới phương pháp dạy học

- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học tại Trường Chính trị tỉnh Điện Biên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 4

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh Điện Biên đã phần nào đáp ứng được những đòi hỏi của công tác giáo dục lý luận chính trị Tuy nhiên, so với yêu cầu đổi mới giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay thì vẫn còn những bất cập nhất định trong việc chỉ đạo đổi mới PPDH, làm hạn chế tính tích cực học tập của học viên, điều đó làm ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo của Nhà trường Nếu đề xuất

ra được các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học, thì có thể công tác quản lý hoạt động dạy học đạt hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các tài liệu: Các văn bản của Đảng, Nhà nước về giáo dục lý luận chính trị, các tài liệu lý luận về quản

lý giáo dục, quản lý dạy học, các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài để làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Sử dụng hệ thống bảng câu hỏi, các phiếu trưng cầu ý kiến đối với cán bộ quản

lý và giảng viên, học viên ở Trường Chính trị tỉnh Điện Biên, nhằm thu thập số liệu

để đánh giá thực trạng hoạt động dạy học, thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học Từ đó đề xuất các biện pháp phù hợp

6.2.2 Phương pháp quan sát

Nhằm thu thập thông tin qua việc quan sát các hoạt động quản lý của cán bộ quản lý và hoạt động dạy của giảng viên, hoạt động học của học viên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học để đề xuất các biện pháp phù hợp

6.2.3 Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 5

Lấy ý kiến của cán bộ quản lý có kinh nghiệm để xác định tính hiệu quả và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

6.2.4 Phương pháp khảo nghiệm

Khảo nghiệm bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý Nhà trường để khẳng định tính hiệu quả, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

6.3 Nhóm phương pháp bổ trợ

Sử dụng phương pháp toán học để xử lý kết quả điều tra

7 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

Tác giả tập trung nghiên cứu quản lý đối với hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học ở các lớp hệ đào tạo trung cấp lý luận chính trị - hành chính của Trường; Số liệu khảo sát năm 2013

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị Luận văn gồm 3 chương

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường chính trị tỉnh theo hướng đổi mới phương pháp dạy học

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường Chính trị tỉnh Điện Biên theo hướng đổi mới phương pháp dạy học

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 6

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Vấn đề dạy học, quản lý hoạt động dạy học, phương pháp dạy học đã được đề cập đến từ lâu Lúc đầu cơ sở lý luận về những nội dung này chỉ thể hiện dưới dạng một số ý tưởng của những nhà triết học, đồng thời cũng là những nhà giáo dục, sau đó dần dần phát triển và hoàn thiện hơn

Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, khoa học giáo dục đã thực sự có những biến đổi mới về lượng và chất Những vấn đề chủ yếu trong các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã thực sự định hướng cho hoạt động giáo dục, đó là các quy luật về "sự hình thành nhân cách con người", "tính quy luật về kinh tế - xã hội đối với giáo dục" Các quy luật đó đã đặt ra những yêu cầu đối với quản lý giáo dục và tính

ưu việt của xã hội đối với việc tạo ra các phương tiện và điều kiện cần thiết cho giáo dục Nhiều nhà giáo dục tiêu biểu xuất hiện trong thời kỳ này như John Dewey (1859 - 1952),

A Macarenco (1888 - 1938), Jean Piaget (1896 - 1980) đã đưa ra những quan điểm giáo dục hướng đến sự tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học

Khi nói về PPDH, có thể nói đây là vấn đề được nhiều nhà khoa học giáo dục, nhà tâm lý trên thế giới quan tâm Đó là các công trình nghiên cứu sâu sắc gắn với tên tuổi của các nhà khoa học giáo dục của Liên Xô trước đây như: Đannhilốp, Êxipôp, Lecne, Babansky Các nhà tâm lý nổi tiếng cũng đã có những công trình nghiên cứu liên quan đến PPDH như: Piagiê, Lêônchiep đây là các nhà khoa học với các công trình nghiên cứu đặt cơ sở lý luận có tính nền tảng cho PPDH

Ở nước ta, ngay từ ngày khai giảng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước CHXH CN Việt Nam), trong thư gửi học sinh nhân ngày khai

trường, Bác Hồ đã viết: "Từ giờ phút này trở đi, các cháu được hưởng một nền giáo

dục hoàn toàn Việt Nam làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của các cháu"

[16, tr 71 -72] Nội dung bức thư như một định hướng cho sự phát triển của PPDH

Trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã có nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục Việt Nam nghiên cứu về quản lý nhà trường, quản

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 7

lý hoạt động dạy học, PPDH Đặc biệt sau năm 1986 (được coi là mốc của đổi mới tư duy), nhiều tác giả có các công trình nghiên cứu về vấn đề này như: Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Đặng Quốc Bảo [3], [29] và một số nhà giáo giàu kinh nghiệm cũng quan tâm đến vấn đề này đã có những bài viết góp phần phát triển lý luận dạy học gắn với thực tiễn dạy học ở Việt Nam như Giáo sư Văn Như Cương, Tôn Thân

Về quản lý hoạt động dạy học gắn với đổi mới phương pháp dạy học và quản lý chất lượng, hiệu quả dạy học phải kể đến các công trình nghiên cứu của các tác giả: Quách Tuấn Ngọc; Trần Kiểm; Trần Kiều; Trần Bá Hoành, Thái Duy Tuyên [14], [15], [18],[19], [20], [21], [28], [42], [43] luôn lấy người học làm trung tâm với ý tưởng cốt lõi là người học phải tích cực, chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập

Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, trong thời gian gần đây có nhiều bài báo, bài trả lời phỏng vấn thể hiện quan điểm, chính kiến về vấn đề đổi mới PPDH và công tác quản lý đổi mới PPDH được đăng tải trên các trang web Như thầy giáo Nguyễn Thiết Sơn, hiệu trưởng Trường THPT Kim Liên - Hà Nội trả lời phỏng

vấn Báo Giáo dục - Thời đại, thầy khẳng định: Điều quan trọng trong đổi mới PPDH

là giáo viên phải định hướng được rằng: người thày không còn là người truyền đạt kiến thức một chiều, mà trở thành người hướng dẫn học sinh thu nhận kiến thức Nếu định hướng được điều này thì tự khắc PPDH của thầy sẽ thay đổi Đồng thời, thầy

nhấn mạnh: Để đổi mới PPDH đạt hiệu quả cao, vai trò tự thân của mỗi giáo viên là

rất quan trọng Bên cạnh đó, đổi mới PPDH phải bắt đầu ngay từ các trường sư phạm Mặt khác, các cơ sở giáo dục cần tạo điều kiện cho giáo viên, khích lệ giáo viên mạnh dạn thể hiện những PP mới [35] Hay bài viết của thạc sĩ Đặng Thị Kim Loan, Trường

cán bộ Quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chi Minh thì nhấn mạnh: Trọng tâm của vấn

đề đổi mới PPDH chính là đổi mới quản lý hoạt động dạy của giáo viên và đổi mới quản lý hoạt động học tập của học sinh [23] Bài viết khác của tác giả Đỗ Tiễn Sỹ với

tiêu đề "Đổi mới PPDH trong tư duy quản lý trường học" ở bài viết đã xác định::

PPDH nên lấy tự học làm trọng, QLDH cũng đề cao quá trình mỗi chủ thể tự quản lý, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện hiệu quả các mục tiêu dạy học [36]

Ngoài ra, nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học gắn với đổi mới PPDH còn

có một số công trình ở trình độ thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục Trong các đề tài này, các nhà nghiên cứu đều tập trung vào một số nội dung về quản lý hoạt động

Luận án đầy đủ ở file: Luận án Full