Thiết kế và sử dụng hệ thống thí nghiệm hoá học theo hướng dạy học tích cực trong dạy học chương trình 6 Nhóm Oxi SGK hoá học lớp 10 nâng cao

cứu tính chất vật lí của hiđro clorua.Yêu cầu HS quan sát, mô tả trước thí nghiệm?. Tiến hành thí nghiệm: Úp ngược bình đựng đầy khí hiđro clorua có đậy bằng nút cao su có ống vuốt nhọn

Hóahọclàmộtmônkhoahọcthựcnghiệm.Họchóahọckhôngchỉhọclíthuyếtmàbêncạnhđócòncónộidungthựchành.DođóthínghiệmhóahọclàmộtphươngtiệnhếtsứcquantrọngtrongdạyhọcHóahọc.Thínghiệmhoáhọcl à phươngphápđặcthùcủabộmônHóahọc,giúpchoquátrìnhlĩnhhộitrithứccủ a HStrởnênsinhđộngv à đạthiệuquảcaohơn.Tuynhiên,s ử dụngthínghiệmthếnàochohiệuquả,pháthuyđượctốiđahoạtđộngtíchcựccủahọcsinh,pháttriểnđược

nănglựctưduy,khảnăngsángtạocủangườihọc,giúphọcsinhchủđộng,tíchcựcxâydựngkiếnthứcvàrènkĩnănghọctậptíchcựcmônHóahọclàmộtđiềukhôngphảinhiềugiáoviênđãlàmđược

Trongc á c tàiliệuSGK,SGV,s á c h hướngdẫnthựchiệnchươngtrìnhSGKchưađềcậpđếnvấnđềnày.TrongcácgiờhọcHoáhọc,nhiềuGVthường“dạychay”hoặcsửdụngthínghiệmchưatheohướngtíchcực

ChuThịTrà-K32B-KhoaHoáhọc 2

Dođóđềtài“Thiếtkếvàsửdụnghệthốngthínghiệmhóahọctheoh ư ớ n g dạ

yhọctíchcựctrongdạyhọcchương6“Nhómoxi”SGKHóahọclớp 10nângcao”sẽ

cóýnghĩanhấtđịnhvềmặtlíluậnvàthựctiễn,gópphầnd ạ y họctốtbộmônHóahọcởtrườngTHPTnóichungvàHoáhọclớp10nângcaonóiriêng

2 Mụcđíchnghiêncứu

Thiếtkếvàsửdụnghệthốngthínghiệmhóahọctheohướngdạyhọctíchcựctrongdạyhọcchương6“Nhómoxi”SGKHoáhọclớp10nângcaonhằmnângcaochấtlượngdạyhọcHóahọcởtrườngTHPT

3 Nhiệmvụnghiêncứu

1 Nghiêncứucơsởlíluậncủađềtài:ĐổimớiphươngphápdạyhọcHóahọcởtrườngphổthông;Nhữngxuhướngđổimớiphươngphápdạy

họctrênthếgiớivàởViệtNamhiệnnay;VậndụngphươngphápdạyhọcHóahọctíchcực;Thínghiệmhóahọc;CôngnghệthôngtinvàđổimớiphươngphápdạyhọcHóahọc…

2 Nghiêncứucơsởthựctiễncủađềtài:Tìmhiểuthựctrạngsửdụngthínghiệmhoáhọctrongdạyhọcchương6“Nhómoxi”SGKHoáhọclớp10nângcaoquacáctàiliệuvàquansát,dựgiờ

3 Nghiêncứunộidungvàh ệ thốngthínghiệmc h ư ơ n g 6 “Nhómo x i ”SGKHóahọclớp10nângcao

4 Nghiêncứuphươngphápsửdụngcácthínghiệmhóahọcdạyhọctíchcựcmộtsốloạibàihóahọcnóichungvàởchương6“Nhómoxi”SGKHóahọclớp10nângcaonóiriêng

5 Thiếtkếmộtsốk ế hoạchbàihọcdạymộts ố loạibàiở chương6 “Nhómoxi”SGKHóahọclớp10nângcao

6 Thiếtkếmộtsốđềkiểmtra15phútđểkiểmtrakiếnthức,kỹnăngcủaHStheochuẩnkiếnthức,kỹnăngsaumỗibàihọc.

7 Thựcnghiệmsưphạmđểxemxéttínhkhảthivàhiệuquảcủaphươngphápsửdụngthínghiệmđã đềxuất

4 Đốitượngnghiêncứu

Hệthốngthínghiệmhóahọctrongchương6“Nhómoxi”SGKHóahọclớp10nângcao

5 Phươngphápnghiêncứu

1 Phươngphápnghiêncứulíluận:NghiêncứugiáotrìnhLíluậndạyhọc,Phươngphápdạyhọchóahọc,Thínghiệmhoáhọc…

từđótổngthuậtmộtsốvấnđềlíluậncóliênquan

2 Phươngphápnghiêncứuthựctiễn:Tìmh i ể u thựctrạngsửdụngthínghiệmhóahọctrongdạyhọcchương6“Nhómoxi”SGKHoáhọclớp10nângcao

3 Phươngphápthựcnghiệmsưphạm:Dạythựcnghiệmmộtsốgiáoánđãthiếtkếtheohướngsửdụngthínghiệmhoáhọctheohướngdạyhọctíchcực,tiếnhànhkiểmtramứcđộnắmvữngkiếnthức,kỹnăngcủaHSsaumỗigiờhọcbằngcácbàikiểmtra 15phút,sauđótổnghợpcácsốliệucầnthiếtchođềtài

4 Phươngphápthốngkêtoánh ọc :Thốngkê,xửlícácsốliệuthuthậpđược,từđóphântíchkếtquả, rútranhữngkếtluậnchođềtài

6 Giảthuyếtkhoahọc

Nếuthiếtkếvà

sửdụngđượchệthốngthínghiệmhóahọctheohướngdạyhọctíchcựctrongdạyhọcchương6“Nhómoxi”SGKHóahọclớp10nângcaothìsẽgópphầnnângcaochấtlượngdạyhọcHóahọcởtrườngTHPT

7 Cáimớicủađềtài

Nghiêncứuthiếtk ế v à s ử dụnghệthốngthínghiệmtrongchương6 “Nhómoxi”SGKHóahọclớp10nângcaotheohướngdạyhọctíchcực.

NhậnthứcđượctầmquantrọngcủangànhGiáodụctrongsựnghiệpxâydựngv à bảovệTổquốc,Đảng,NhànướcvàNhândântaluônquantâm,chútrọngđếnvấnđềđổimớiphươngphápdạyhọc,nângcaochấtlượngđàotạo,đápứngnhucầuvềnguồnnhânlựcngàycàngcaocủaxãhội.

Tuynhiên,nềngiáodụcởViệtNamcònnhiềubấtcập“chấtlượnggiáodụccònnhiềuyếukém,k h ả năngchủđộng,sángtạoc ủ a HS,S V ít đượcbồidưỡng,nănglựcthựchànhcủaHS,SVcònyếu,chươngtrình,phươngphápdạyv à họccònlạchậu,nặngnề,chưathậtphùhợp”.Đóchínhlànhữngnhậnđịnhc ủ a ĐảngvàNhànướctavềnềngiáodụcViệtNamtạiĐạihộiđạibiểutoànquốclầnthứX.CũngtạiĐạihộiđạibiểutoànquốclầnthứX,Đảngtađãxácđịnhchúngtacầnđổimớinềngiáodục,nhằmnângcaochấtlượnggiáodục.Cụ

nhà,tiếpcậnvớitrìnhđộgiáodụccủakhuvựcvàthếgiới”.Trongđó,đổimớiphươngphápdạyhọcđangl à vấnđềđượcquantâmhàngđầu

Trênthếgiớihiệnnaycónhữngxuhướngđổimớiphươngphápdạyhọcn hư sau:

- Chuyểnmôhìnhtruyềnthụmộtchiềusangmôhìnhdạyhọchợptáchaichiều

- Chuyểntừquanđiểmdạyhọc“lấyGVlàmtrungtâm”sangquanđiểm“lấyHSl à m trungtâm”

1.1.1.2 Phươngphápdạyhọctíchcực

ĐổimớiphươngphápdạyhọchiệnnaykhôngchỉlàmộtphongtràomàcònlàyêucầubắtbuộcđốivớimọiGVởtấtcảcácbộmôn.BộmônHoáhọccũngkhôngphảilàngoạilệ.Dạyhọctíchcựcđangđượccoilàhướngđiđúngđắntrongđổimớiphươngphápdạyhọc,đápứngđượcyêucầucủamộtphươngphápdạyhọchiệnđại,pháthuytínhtíchcực,sángtạocủangườihọc

Phươngpháptíchcựclàcáchnóingắngọnđểchỉcácphươngphápdạyhọctheohướngpháthuytínhtíchcực, chủđộng,sángtạocủahọcsinh

- Tínhtíchcực:Tínhtíchcựclàmộtphẩmchấtvốncócủaconngười.Conngườikhôngchỉtiêuthụnhữnggìcósẵntrongtựnhiênmàcònchủđộngsảnxuấtranhữngcủacảivậtchấtcầnthiếtchosựtồntạivàpháttriểncủaxãhội,chủđộngcảibiếnmôitrườngtựnhiên,cảitạoxãhội.

Hìnhthànhvàpháttriểntínhtíchcựclàmộttrongnhữngnhiệmvụchủyếucủagiáodục,nhằmđàotạoranhữngconngườinăngđộng, thíchứngvà gópphầnpháttriểnxãhội

- Tíchcựchọctập:Tínhtíchcựctronghoạtđộnghọctậplàtínhtíchcựcnhậnthức,đặctrưngởkhátvọnghiểubiết,cốgắngtrítuệvànghịlựccaotrongquátrìnhchiếmlĩnhtrithức

Tronghọctập,HSphải“khámphá”ranhữnghiểubiếtmớiđối vớibảnthândướisựtổchứcvàhướngdẫncủaGV

sắpđặtsẵnvàthôngbáo

+Dạyhọcchútrọngrènluyệnphươngpháptựhọc

Phươngpháptíchcựcxem việcrènluyệnphươngpháphọctậpchoHSkhôngchỉlàmộtbiệnphápnângcaohiệuquảdạyhọcmàcònlàmộtmụctiêud ạy học

Trongphươngpháphọcthìcốtlõil à t ự học.Nếur è n luyệnchoHSc ó đượcphươngpháp,k ỹ nă ng , thóiquenvàý chít ự họcthìkếtquảhọctậps ẽ đượcnhânlêngấpbội.

TựhọcvàpháttriểntựhọcđượcđặtrangaytrongtrườngphổthôngvàkhôngchỉtựhọcởnhàmàtựhọcngaycảtrongcácgiờlênlớpcósựhướngdẫncủaGV

Trongviệchọctậphợptác,tínhcách,nănglựccủamỗithànhviênđượcbộclộ,tínhỷlạiđượcuốnnắn,ýthức tổchức,tìnhbạn, tinhthầntươngtrợđượcpháttriển

+Kếthợpđánhgiácủathầyvớitựđánhgiácủatrò

Trongphươngpháptíchcực,GVphảihướngdẫnHSpháttriểnkỹnăngtựđánhgiáđểtựđiềuchỉnhcáchhọc.MặtkhácGVcầntạođiềukiệnthuậnlợiđểHSđượcthamgiađánhgiálẫnnhau.TựđánhgiáđúngvàđiềuchỉnhhoạtđộngkịpthờilànănglựccầnchosựthànhđạttrongcuộcsốngcủaHSsaunày

Trongcácphươngpháptíchcực,ngườita

coitrọngvịtríhoạtđộnghọcvàv a i tròcủangườihọcthìđươngnhiênphảipháthuyvaitròtíchcực,tựlực,chủđộngvàsángtạocủangườihọc.Vìthếphươngpháptíchcựccũngc ó chungquanđiểmdạyhọcnhư quanđiểmdạyhọc“lấyHSlàmtrungtâm”

Dạyhọc“lấyHSlàmtrungtâm”khôngphảilàmộtphươngphápdạyhọcc ụ thể.Đólàmộttưtưởng,mộtquanđiểmgiáodục,nóchiphốitấtcảcácthành

học.Dạyv à họctíchcựcbộmônHoáhọcđượcđặtradoyêucầuđổimớigiáodụcphổthông,yêucầupháttriểnnhânlựctrongcơchếthịtrườngvàhộinhậpquốctế.

DạyhọctíchcựcbộmônHoáhọccónhữngđặcđiểmchungvàcónhữngn é t đặcthùcủabộmônHoáhọc,trongđólà:

+Tổchứccáchoạtđộngnhậnthứcgiúppháthuytínhtíchcực,chủđộng,sángtạocủaHStronghọctậpHoáhọc

+ChúýtớiphươngphápnhậnthứctíchcựccủaHS,hìnhthànhkỹnănghọctậpHoáhọctíchcực,bồidưỡngkỹnăngtựhọcđểcácHSđềuđượcthamg i a hoạtđộngtìmtòipháthiệnkiếnthức

+TạođiềukiệnđểcácHSđềuđượcvậndụngkiếnthứcgiảiquyếtmộtsốvấnđềthựctiễncóliênquanđếnHoáhọcthôngquagiảicácdạngbàitậpđãđượcquyđịnhtrongchuẩnkiếnthức,kỹnăng

+TổchứcvàtạođiềukệnđểHSpháttriểnkỹnănghọctậphợptáckếthợphọctậpcánhânmộtcáchlinhhoạtvàcóhiệuquả

DạyhọcHoáhọckhôngphảichỉlàquátrìnhdạy,truyềnthụkiếnthức,thôngbáothôngtin,“rót”kiếnthứcvàoHSmàchủyếulàquátrìnhGVthiếtkế,t ổ chức,điềukhiểnc áchoạtđộngnhậnthứctíchcựccủaHSđểđạtđượccácmụctiêucụthểởmỗibài,chương,phầnHoáhọccụthể

GVlàngườitổchứccáchoạtđộng,địnhhướng,điềukhiểnhoạtđộngcủaHS,thiếtkếcácphươngtiệntrựcquan,tạođiềukiệnchoHSrènluyệncáckỹnăng,kỹxảo,giúpHStíchcựchọctập,vậndụngkiếnthứcđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềcóliênquanđếnHoáhọctrongđờisống,sảnxuất…nhằmthựchiệncácmụctiêudạyhọc đãđịnhtrước

HọcHoáhọckhôngchỉlàquátrìnhđượcdạy,khôngphảichỉlàsựtiếpnhậnmộtcáchthụđộngnhữngtrithứchoáhọcmàchủyếulàquátrìnhHStựhọc,tựnhậnthức,tựkhámphá,tìmtòicáctrithứchoáhọcmộtcáchchủđộng,tíchcực,làquátrìnhtựpháthiện,tựgiảiquyếtcácvấnđềdướisựhướngdẫn,ch ỉ đạocủaGV

Dướisựhướngdẫn,điềukhiểncủaGV,HSpháthiệnvấnđề,tìmtòi,giảiquyếtvấnđềđặtrađểtừđórútrakiếnthứccủabàihọc.ThôngquađóHSđượcr è n luyệnphươngpháphọctậpchủđộng,sángtạo,rènluyệnkhảnăngtưduylogic,phântích,tổnghợp,kháiquáthoá…từđóhìnhthànhchoHSóctưduykhoahọc,

nhạybén,đápứngyêucầucủacuộcsốnghiệnđại

Cáchìnhthứctổchứcdạyhọccầntạoramộtmôitrườngđảmbảođượcmốiliênh ệ tươngtácgiữahoạtđộngcủaGV,hoạtđộngcủaHSv à cómôitrườngantoànđểHStiếnhànhcáchoạtđộnghọctậpcóhiệuquả, chấtlượng.

ĐểđạthiệuquảdạyhọccaocầntíchcựcsửdụngđầyđủvàcóhiệuquảcácthiếtbịdạyhọcHoáhọc,tíchcựcứngdụngCNTTvàodạyhọc.Thựchiệns ử dụngthiếtb ị dạyh ọ

c theođịnhhướngtíchcực:Thiếtbịd ạ y h ọ c đượcs ử dụngnhưlàphươngtiệnhỗtrợ,nguồnkiếnthứcđểHStìmtòi,nghiêncứuđểrú t rakiếnthức,kiểmtra,vậndụngkiếnthứcvàkỹnănggiúpHShiểusâu,nhớl â u cáckiếnthứcđãhọc

ĐổimớiphươngphápdạyhọcHoáhọctheohướngdạyhọctíchcực,cụ

thểlà:

+Pháthuyyếutốtíchcựccủacácphươngphápdạyhọctíchcựcđãcó:nêuvấnđ ề , vấnđáptìmtòi,thínghiệmnghiêncứu…

+Sửdụngcácphươngpháptrựcquan,thuyếttrình…theohướngd ạ y họctíchcực

+Vậndụngmộtcáchsángtạocóchọnlọcmộtsốquanđiểmdạyhọcmớitrênthếgiới,thídụ:dạyhọchợptác,dạyhọckiếntạo,dạyhọctheodựán…

+Sửdụngphốikếthợpcácphươngphápdạyhọcvớithiếtbịdạyhọchiệnđạimộtcáchlinhhoạt, sángtạogiúpHStựhọctheocánhânvànhómđểthuthậpvàx ử líthôngtin

Mộtsốđịnhhướngphươngphápd ạ y họcHoáhọctheohướngtíchcựcđượcchúýnhư:

+Sửdụngthiếtbị,thínghiệmhoáhọctheođịnhhướngchủyếulànguồnđểHSnghiêncứu,khaithác,tìmtòikiếnthứchoáhọc.Hạnchếsửdụngchúngđểminhhoạkhôngcótácdụngkhắc sâukiếnthứcchoHS

+NêuvàgiảiquyếtvấnđềtrongdạyhọcHoáhọctheohướnggiúpHSkhôngtiếpthukiếnthứcmộtchiều.ThôngquacáctìnhhuốngcóvấnđềtronghọctậphoặcvấnđềthựctiễngiúpHSpháttriểntưduysángtạovànănglựcgiảiquyếtvấnđề

+SửdụngsáchgiáokhoaHoáhọcnhưlànguồntưliệuđểHStựđọc,tựnghiêncứu,

tíchcựcnhậnthức, thuthậpthôngtinvà xửlíthôngtincóhiệuquả

+TựhọckếthợpvớihợptáctheonhómnhỏtronghọctậpHoáhọctheohướnggiúpHScókhảnăngtựhọc,khảnănghợptáccùnghọc,cùngnghiêncứuđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềtronghọctậpHoáhọcvàmộtsốvấnđềthựctiễnđơngiảncóliênquanđếnhoáhọc

+TăngcườngứngdụngCNTTđ ể đổimớiphươngphápdạyhọc,đ ặ c biệtở nhữngđịaphươngcóđiềukiệnthựchiện

+Ápdụngđ ổi mớiđánhgiákếtquảhọctậpHoáhọctheohướngsửdụnghệthốngbàitập

đ a dạng:b à i tậpl í thuyếtv à b à i tậpthựcnghiệm,t r ắ c nghiệmkháchquanvàtựluậngiúpHStựđánhgiávàđánhgiálẫnnhau,kếthợpđánhg i á củaGVvàđánhgiácủaHStrongquátrìnhdạyhọcHoáhọc

1.1.2 SửdụngthínghiệmhoáhọcđểdạyhọctíchcựcbộmônHoáhọc

Thínghiệmgiữvaitròquantrọngtrongquátrìnhdạyhọc.Trongtrườngphổthông,thínghiệmgiúpHSlàmquenvớitínhchất,mốiliênhệvà

quanhệcóq uy luậtgiữacácđốitượngnghiêncứu,là

cơsởgiúpHSnắmvữngcácquyluật,cáckháiniệmkhoahọcvàbiếtvậndụng.Thínghiệmcònlàmsángtỏmốiliênh ệ phátsinhgiữacácsựvật,giảithíchđượcbảnchấtcủacácquátrìnhxảyra

trongtựnhiên,trongsảnxuấtvàtrongđờisống.ThínghiệmcòngiúpHSrènkhảnăngvậndụngkếtquảnghiêncứutrongnhàtrường,trongphòngthínghiệmvàocáclĩnhvựchoạtđộngcủaconngười.Nóicáchkhác,thínghiệmlàcầunốigiữalíthuyếtvàthựctiễn,làtiêuchuẩnđánhgiátínhchânthựccủakiếnthức,h ỗ t r ợ đ ắ c lựcchotưd u y sángtạo,v à nól à phươngtiệnduyn h ấ t giúphìnhthànhởHSkỹnăng, kỹxảothực.hànhvàtưduykỹthuật.

Hoáhọclàmộtmônkhoahọcthựcnghiệm,thínghiệmgiữvaitròđặcbiệtquantrọngnhưmộtb ộ phậnkhôngthểtáchr ờ i củaquátrìnhd ạ y h ọ c Thínghiệmgiữvaitròquantrọngtrongnhậnthức,pháttriển,giáodụccủaquátrìnhd ạ y học.NgườitacoithínghiệmhoáhọclàcơsởcủaviệchọcHoáhọcvàđểrènluyệnkỹnăngthựchành.Thôngquathínghiệm,HSnắmkiếnthứcmộtcáchhứngthú,vữngchắcvàsâusắchơn.Thínghiệmhoáhọcđượcsửdụnglànguồnđểpháthiệnkiếnthứcmớihoặcvớinhưlàphươngtiệnđểkiểmtragiảthuyết

Thínghiệmhoáhọccòncótácdụngpháttriểntưduy,giáodụcthếgiớiquanduyvậtbiệnchứngvàcủngcốniềmtinkhoahọccủaHS,giúphìnhthànhnhữngđứctínhtốtcủangườilaođộngmới:thậntrọng,ngănnắp,trậttự,gọngàng

Chínhvìvậy,xuhướngchungcủaviệcđổimớichươngtrìnhvàcảitiếnphươngphápdạy–

họcbộmônHoáhọcởtrongnướcvàtrênthếgiớilàtăngthờilượnggiờchocácthínghiệmvànângcaochấtlượngcácbàithínghiệm

ThínghiệmhoáhọcđượcsửdụngtheonhữngcáchkhácnhauđểgiúpHSthuthậpvàxửlícácthôngtinnhằmhìnhthànhkháiniệm,tínhchấtchungvàtínhchấtcủacácchấtvôcơ,hữucơcụthể.TrongthựctếcónhiềucáchsửdụngthínghiệmhoáhọcnhằmpháthuytínhtíchcựccủaHS

1.1.2.1 Phânloạithínghiệm hoáhọc

- ThínghiệmminhhoạvàthínghiệmnghiêncứudoGV thựchiện

+Thínghiệmminhhoạ:HStiếpthukiếnthứctrướctiêntừlờigiảngcủaGVđãđược

trìnhbàysẵn,sauđóGVmớisửdụngthínghiệmđểminhhoạchokiếnthứcvàHSxácnhậnnhữngđiềuGVvừatrìnhbày.Thínghiệmminhhoạthườngđượcsửdụng

+Tácdụngvớibazơ+Tácdụngvớioxitbazơ+Tácdụngvớikimloạihoạtđộng

-Quansátthínghiệm

- Yêu cầu HS nhận xét hiện tượng và

xác nhận lại tính chất hoá học của axit clohiđric, viết PTHH minh hoạ?

- Nhận xét hiện tượng và viết PTHHminh hoạ:

+ quỳ tím hoá đỏ+ kết tủa Cu(OH)2 tan ra, dung dịch có màu xanh đặc trưng2HCl + Cu(OH)2 → CuCl2 + 2H2O

+ CaO tan một phần2HCl + CaO → CaCl2 + H2O+ đinh sắt tan dần, có bọt khí thoát ra 2HCl + Fe → FeCl2 + H2↑

cứu tính chất vật lí của hiđro clorua.

Yêu cầu HS quan sát, mô tả trước thí nghiệm?

Tiến hành thí nghiệm: Úp ngược bình đựng đầy khí hiđro clorua có đậy bằng nút cao su có ống vuốt nhọn vào chậu nước đã pha thêm vài giọt quỳ tím

Yêu cầu HS quan sát, mô tả thí

nghiệm?

Mô tả hiện tượng: Nước phun mạnhvào bình, nước chuyển sang màu hồng

Trả lời: Nước chảy từ nơi có áp suất cao đến nơi có áp suất thấp

Trả lời: Khí hiđro clorua tan nhiều vào nước làm giảm áp suất của bình gây ra sự chênh lệch áp suất giữa bình và khí quyển làm cho nước phunmạnh vào bình.- Yêu cầu HS nhắc lại kiến thức vật lí:

Nước chảy theo chiều nào?

- Yêu cầu HS giải thích vìphun mạnh vào bình?

sao nước

Nhận xétYêu cầu HS nhắc lại kiến thức: Loại hợp chất nào làm quỳ tím hoá đỏ?

Vậy hãy giải thích vì sao nước phunvào bình lại đổi màu?

- Yêu cầu HS rút ra kết luận về tínhchất vật lí của khí hiđro clorua?

+ThínghiệmHS:LàthínghiệmdoHSsinhbiểudiễn.ỞđâyHSđượcquansát,the

odõinhữngbiếnđổivàcácquátrìnhdochínhbảnthânmìnhthựchiện.ThínghiệmHSc ó nhiềuưuđiểm,giúpHSnhớđượccáchtiếnhànhthínghiệmmộtcáchnhanhchóngvàchínhxác,kíchthíchđượchứngthúhọctập,n i ề m tinvàokhoahọccủaHS,đồngthờiquađóHSđượcrènluyệncácthaotácthựchành.ThínghiệmHSgiúpchoHStựlựccao trongquátrìnhlĩnhhộitrithức.ThínghiệmHSđượcchialàm3loại:

i) ThínghiệmdoHStiếnhànhtheohướngnghiêncứu:Đượctiếnhànhtheocánhânhoặctheonhóm

nhỏtuỳthuộcvàođiềukiệntrangbịcơsởvậtchất,thiếtbịd ạ y họcởmỗitrường,nhằmnghiêncứusâumộtvàinộidungcủabàihọc.Khitiếnhànhthínghiệmtheonhómnhỏ,GVcầntổchứcđểcácHStrongnhómlầnlượtđượclàmthínghiệm

Thínghiệm1:

+Lấy3ốngnghiệmcóghinhãn,mỗiốngchứa1 trongcácdungdịchsau:

NaCl, NaBr, NaI.

+ Nhỏ vào mỗi ống vài giọt nước clo+ Lắc nhẹ

+ Quan sát hiện tượngThí nghiệm 2:

+ Lặp lại thí nghiệm với nước bromThí nghiệm 3:

+ Lặp lại thí nghiệm với nước iot

- Mô tả hiện tượng thí nghiệm+ Khi nhỏ nước clo:

- Yêu cầu HS nhận

tượng thí nghiệm?

xét, mô tả hiện

ỐngđựngNaClkhôngcótượng gì

Ống đựng NaBr thấy có chất màu nâu tách ra

hiệnlỏng

Ống đựng NaI thấy cómàu tím tách ra

+ Khi nhỏ nước brom: Ống đựng NaCl, NaBr hiện tượng gì.Ống đựng NaI thấy có màu tím tách ra

+ Khi nhỏ nước I2

chất lỏng

không cóchất lỏng

Cả 3 ống không có hiện tượng gì

- Giải thích hiện tượng, rút ra nhận xét:

- Yêu cầu HS giải thích, viết PTHH?

TN 1 chứng tỏ clo có tính oxi hoámạnh hơn brom, iot.

TN 2 chứng tỏ brom có tính oxi hoá mạnh hơn iot nhưng yếu hơn clo

TN 3 chứng tỏ iot có tính oxi hoá yếu hơn clo, brom

Nhận xét: Clo có tính oxi hoá mạnh hơn brom, brom có tính oxi hoá mạnh hơn iot.Viết PTHH:

phi kim.

Yêu cầu HS nêu tính chất sắt tác dụng với phi kim?

Hướng dẫn HS làm thí nghiệm Trả lời: Sắt tác dụng với phi kim tạora oxit hoặc muối.

Tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn của GV

+ Trộn bột Fe và bột S theo tỉ lệ 7:4 về khối lượng

+ Cho hỗn hợp bột đã trộn vào ống nghiệm

+ Dùng nam châm di ngoài thành ống nghiệm Quan sát hiện tượng

+ Đun hỗn hợp trên đèn cồn đến khi nóng đỏ+ Để nguội, dùng nam châm di ngoài thành ống nghiệm, quan sát hiện tượng

- Mô tả hiện tượng:

Trước khi đun: hỗn hợp bị nam châm hútSau khi đun: hỗn hợp không bị nam châm hút

iii) Thínghiệmngoạikhoá:T h í nghiệmđượcs ử dụngtrongcácbuổingoạikhoá,thínghiệmngoàitrườngnhưthínghiệmthựchànhvàquansátởnhà…

Ởdạngnày,HStựkiếmdụngcụ,nguyênvậtliệu,hoáchấtcầnthiết,GVhướngdẫnđềtài.Loạithínghiệmnàycótácdụngtăngcườnghứngthúhọctập,nângc a o vaitrògiáodụckỹthuậttổnghợp,gắnliềnkiếnthứcđãhọcvớiđờisốngthựctế

Vídụ:HướngdẫnHSlàmthínghiệmởnhà:làmgiấmăn

+ThínghiệmbiểudiễncủaGV:ThínghiệmdoGVbiểudiễn.GVthựchiệnc á c tha

ot á c , điềukhiểnc á c quátrìnhbiếnđổicủachất,HSchỉtheodõiquansátnhữngquátrìnhđó.ThínghiệmbiểudiễncủaGVsẽlàmẫumựcvềthaotác

đểHShọctập.DođócóthểnóithínghiệmdoGVbiểudiễnsẽgiúpchoviệchìnhthànhnhữngkỹnăngthựchànhđầutiênởHSmộtcáchchínhxác.ThínghiệmbiểudiễncủaGVcóthểdùngkhinghiêncứubàimới,hoànthiệnkiếnthứchoặckiểmtrakiếnthức

+ Đậy 2 ống bằng nút cao su, trên

miệng ống 1 kẹp băng giấy màu khô, trên miệng ống 2 kẹp băng giấy màu ẩm

+ Lắc ống 2 để làm khô khí clo

- Yêu cầu HS quan sát, mô tả hiện tượng thí nghiệm?

Mô tả thí nghiệm+ Ống 1: Mảnh giấy không bị đổi màu

tác dụng với axit.

Yêu cầu HS dự đoán Fe có tác dụng với HCl không?

Hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm

kiểm tra dự đoán

Dự đoán: Fe có tác dụng được vớiHCl, giải phóng khí hiđro

Tiến hành thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của GV:

+ Lấy vào ống nghiệm 1 ml dung dịch HCl+ Cho vào ống nghiệm 1 đinh sắt

+ Quan sát hiện tượng xảy ra

- Quan sát, so sánh và nhận xét: Sản phẩm thu được là muối FeCl2

- Muối thu được

muối sắt (III)?

là muối sắt (II) hay

Gợi ý: Cho HS so sánh màu

dung dịch thu được với màu

sắcsắc

củacủa

dung dịch FeCl2 và dung dịch FeCl3

Fe + 2HCl → FeCl2 + H2↑Kết luận: Fe + axit → muối sắt (II)+ H2↑

- Thínghiệmthựcvà thínghiệmảo

+Thínghiệmthực:Nhữngthínghiệm

đượctiếnhànhthật,HScóthểquans á t hiệntượngthậtsựcủathínghiệmmộtcáchtrựcquannhất

- Hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm.- Tiến hành thí nghiệm dưới sự hướng

dẫn của GV:

+ Cắt lấy 1 mẩu natri bằng hạt đậu xanh, thấm khô dầu

+ Thả vào cốc nước

+ Cho mẩu quỳ tím vào

+ Quan sát hiện tượng thí nghiệm

Mô tả hiện tượng: mẩu natri chạy vòng quanh cốc nước, mẩu natri tan dần, toả nhiều nhiệt, dung dịch làm quỳ tím hoá xanh.Natri tác dụng với nước tạo ra NaOH làm xanh quỳ tím

Viết PTHH:

2Na + 2H2O → 2NaOH + H2↑

- Yêu cầu HS mô tả thí nghiệm?

Yêu cầu HS giải thích hiện tượng thí

viết PTHH, gọi tên sản phẩm? H2 + Cl2 → 2HCl

- Mức1:íttíchcực

GVthôngbáovềhiệntượnghoặctínhchấtcủasựvật,viếtPTHHminhhoạ.Sauđ ó GVhoặcHSthựchiệnthínghiệmbiểudiễnminhhoạchonhữngkiếnthứcvừathôngbáo.HSquansáthiệntượngnhưngchỉđểchứngminhcóphảnứngx ả y rahoặcmộttínhchất,mộtquyluậtmàGVđã nêura

Ởđây,lờinóicủaGVlànguồnthôngtinchủyếu,cònthínghiệmhoáhọcc hỉ l à nguồnthôngtinhỗt r ợ , minhhoạ.HStiếpthukiếnthứcmộtcáchthụđộng,tínhtíchcựchoạtđộngcủaHSkhôngđượcpháthuy.Tronggiờhọchầun h ư chỉcóGVlàmviệc,cònHSchỉtiếpnhậnkiếnthứctừlờigiảngcủaGV

- Mức2:tíchcực

GVnêuvấnđềcầntìmhiểu:tínhchấthoáhọc, quyluậtchưabiết…

GVhoặc1HSbiểudiễnthínghiệm

HSnghiêncứuthínghiệmbiểudiễn,từđónắmđượcmụcđíchcủathínghiệm.HSquansát,môt ả hiệntượngcủathínghiệmv à giảithíchhiệntượng.CuốicùngHSrútrakếtluậnvềtínhchấtcủamộtchất,mộtquyluậthoặcmộtkếtluậnvềkhảnăngphảnứng

ỞđâylờinóicủaGVchỉcótácdụnghướngdẫn,tổchức,điềukhiểnHShoạtđộng,cònthínghiệmmớilànguồnthôngtinchủyếu.HSphảikhaithác,nghiêncứuthínghiệm,tíchcựchoạtđộngđểgiànhlấykiếnthức.SửdụngthínghiệmhoáhọctheohướngnàyđãpháthuyđượctínhtíchcựchoạtđộngcủaHS,lôicuốnHSvàobàihọc

-Mức3:rấttíchcực

GVn êu hoặchướngdẫnHSpháthiệnvấnđ ềcầntì mhiểu:tínhchấthoáhọchoặcmộtquyluậtchưabiết…

NhómHSnghiêncứuthínghiệmđồngloạthoặckhôngđồngloạt,từđóHSnắmđượcmụcđíchcủathínghiệm.HStrựctiếplàmthínghiệm,quansát,môtảhiệntượngthínghiệm.Vậndụngnhữngkiếnthứcđãhọccóliênquan,khảnăngtưd u y logicđểgiảithíchhiệntượng.CuốicùngHSrútrakếtluậnvềtínhchấtcủamộtchất,mộtquyluậthoặcmộtkếtluậnvềkhảnăngphảnứng…

Ởđâythínghiệmhoá

họclànguồncungcấpthôngtin,hướngdẫnchoHS.HSphảitíchcựchoạtđộng,nghiêncứuthínghiệm,vậndụngnhữngkiếnthứcđ ã họccóliênquanđểgiảiquyếtvấnđềcầntìmhiểu,từđórútrakiếnthứccủab à i học.GVchỉđịnhhướngchoHShoạtđộngmộtcáchtíchcựcvàhiệuquả.S a u bàihọc,HSkhôngchỉn ắm đượckiếnthứcmàc ò n n ắ m đượcc ả phương

phápgiànhlấykiếnthức,kíchthíchtínhtíchcựchọctậpcủaHS,khảnăngsángt ạ o , rènluyệncáckỹnăng,kỹxảo…

1.1.2.3 Cáchìnhthứcsửdụngthínghiệmhoáhọctrongdạyhọctíchcực

Tuỳtheonộidungbàihọc,trìnhđộnhậnthứccủaHS,nănglựccủangườiGVmàthínghiệmhoá họccóthểđượcsửdụngtheocáchìnhthứckhácnhau

- Thínghiệmnghiênc ứ u : Trongdạyh ọ c h o á học,phươngphápnghiêncứuđượ

cđánhgiálàPPDHtíchcựcvìnódạyHScáchtưduyđộclập,tựlựcsángt ạo và cók ỹ năngnghiêncứu,tìmtòi;giúpHSnắm kiếnthứcmộtcáchvữngchắc,sâusắcvàphongphúcảvềlíthuyếtlẫnthựctế.DướisựhướngdẫncủaGV,HStrựctiếptácđộngvàođốitượng,pháthiệnvànêuvấnđềcầntìmhiểu,nghiêncứ u, đềxuấtc ác giảthuyếtv à lậpkếhoạchgiảiđốivớitừnggiảthuyết.GVhoặcHStiếnhànhthínghiệm.HSquansátthínghiệm,nghiêncứuthínghiệm,môtảvàgiảithíchhiệntượng,từđórútranhữngkếtluậncầnthiết,nhữngkiếnthứccủabàihọc.Ởđây,TNHHđượcdùngnhưlànguồnkiếnthứcđ ểHStìmtòi,nhưlàphươngtiệnxácnhậntínhđúngđắncủacácgiảthuyết,đềxuấtkhoahọcđưara.ThínghiệmsửdụngtheohướngnghiêncứusẽgiúprènluyệnchoHSkỹnăngquansát,môtảhiệntượng,bồidưỡngnănglựctưduylogic,kỹnăngphântích,kháiquátvấnđề,hìnhthànhchoHSkỹnăngnghiêncứukhoahọc,kỹnăngpháthiệnvàgiảiquyếtvấnđề…

Vídụ:SửdụngthínghiệmtheohướngnghiêncứuđểHStíchcực,chủđộngxácđịnhtínhchấtcủasắt(SGK Hoáhọc9)

nghiệm:Làmvớilưuhuỳnh

thíđể-Lắngnghe,nhậnnhiệmvụ

nghiên cứu tác dụng của sắt và phi kim.

- Yêu cầu HS quan sát, mô tả hiện tượng?Quan sát trước phản ứng: bột sắt

màu xám, bột lưu huỳnh màu vàng Trộn hỗn hợp không có phản ứng xảy ra.Quan sát hiện tượng thí nghiệm

- GV thông báo chất tạo

sunfua có công thức FeS, viết PTHH?

thành là sắtyêu cầu HS