Nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mĩ cho trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội thông qua hoạt động chắp ghép

Khi nói đến giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo, người ta thường nghĩ đến đó là nhiệm vụ của trường mầm non thông qua các hoạt động âm nhạc, làm quen với tác phẩm văn học, khoa học – xã hộ

THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHẮP GHÉP

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình

Người hướng dẫn khoa học

Giảng viên: PHẠM NGỌC THỊNH

HÀ NỘI - 2017

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các Thầy, Cô giáo trường Đại học

Sư phạm Hà Nội 2, các Thầy, Cô giáo khoa Giáo dục Mầm non Đặc biệt, tôi

xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo Phạm Ngọc Thịnh, người đã tận

tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành khóa luận này

Tôi cũng xin gửi tới ban giám hiệu và các cô giáo trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội cùng với các bạn sinh viên K39MN đã giúp đỡ

và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa luận của mình

Trong quá trình nghiên cứu, không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các Thầy, Cô giáo và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2017

Sinh viên

Nguyễn Thị Ngọc Mai

LỜI CAM ĐOAN

Khóa luận là kết quả cố gắng của bản thân tôi trong quá trình học tập

và nghiên cứu ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Tôi xin cam đoan kết quả

nghiên cứu đề tài “Nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mĩ cho trẻ 4 – 5 tuổi

trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội thông qua hoạt động chắp ghép” không có sự trùng lặp với đề tài nào khác và chưa được công bố

trên công trình nghiên cứu nào

Hà Nội, tháng 5 năm 2017

Sinh viên

Nguyễn Thị Ngọc Mai

MỤC LỤC

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

3.1 Nghiên cứu lý luận 3

3.2 Tìm hiểu thực trạng 3

3.3 Đề xuất giải pháp về tổ chức nghiên cứu thực nghiệm 3

4 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 3

4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

4.2 Khách thể nghiên cứu 3

4.3.Phạm vi nghiên cứu 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Cấu trúc khóa luận 5

PHẦN II: NỘI DUNG 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN 6

1.1 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 4 – 5 tuổi 6

1.1.1 Đặc điểm tâm lý 6

1.1.2 Đặc điểm sinh lý 8

1.2 Một số vấn đề về giáo dục thẩm mỹ - giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi 9

1.2.1 Khái niệm thẩm mỹ 9

1.2.2 Giáo dục thẩm mỹ 10

1.2.3 Nội dung giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi 11

1.2.4 Ý nghĩa của việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi 13

1.3 Hoạt động chắp ghép đối với trẻ 4 – 5 tuổi 15

1.3.1 Khái quát về hoạt động chắp ghép 15

1.3.2 Hoạt động chắp ghép của trẻ 4 – 5 tuổi 16

1.3.3 Vai trò của hoạt động chắp ghép đối với sự phát triển của trẻ 17

1.3.4 Ý nghĩa và tác dụng của hoạt động chắp ghép 19

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC THẨM MỸ CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON TIỀN PHONG A – MÊ LINH – HÀ NỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHẮP GHÉP 20

2.1 Khái quát về trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội 20

2.2 Khảo sát thực trạng giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non Tiền Phong A thông qua hoạt động chắp ghép 21

2.2.1 Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng 21

2.2.2 Quy trình thường dùng để tổ chức hoạt động chắp ghép của giáo viên trường mầm non Tiền Phong A 26

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng 28

2.4 Một số vấn đề hạn chế trong tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ ở trường mầm non Tiền Phong A 31

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SÔ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC THẨM MỸ CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ TRƯỜNG MẦM NON TIỀN PHONG A - MÊ LINH – HÀ NỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHẮP GHÉP 34

3.1 Đề xuất với nhà trường và các cấp quản lý 34

3.2 Đề xuất với giáo viên mầm non 34

3.3 Thực nghiệm 41

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ SƯ PHẠM 44

1 Kết luận 44

2 Khuyến nghị sư phạm 45

2.1 Về phía nhà trường và giáo viên mầm non 45 2.2 Đối với gia đình 45 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 46 PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA

PHỤ LỤC 2: MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA

DANH MỤC VIẾT TẮT

NXB: Nhà xuất bản

%: Tỉ lệ phần trăm

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”

Trẻ em chính là tương lai của đất nước, vì vậy việc bồi dưỡng những thế hệ mầm non trở thành công dân tốt để góp phần xây dựng đất nước là nhiệm vụ hàng đầu của ngành giáo dục và của toàn xã hội

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em Nhân cách của trẻ cũng được hình thành mạnh mẽ trong giai đoạn này Chính vì vậy mà việc chăm sóc giáo dục trẻ trong độ tuổi này

là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục – là cơ sở hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này

Trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo nhân cách bắt đầu được hình thành tuy chưa hoàn toàn định hình nhưng nó có cơ sở tương đối ổn định trong việc tiếp tục phát triển và hình thành nhân cách sau này Lúc này trẻ dễ dàng tiếp nhận những ấn tượng từ phía bên ngoài mang tính hình tượng và giàu cảm xúc Đó

là những “cái đẹp” trong thiên nhiên, trong đời sống sinh hoạt và trong nghệ thuật Một bông hoa tươi thắm, một cánh bướm sặc sỡ đều có thể gợi lên những rung động trong lòng đứa trẻ Đó chính là cảm xúc thẩm mỹ - cảm xúc

về “cái đẹp” Đặc biệt trẻ tuổi 4 – 5 tuổi cực kì nhạy cảm với “cái đẹp” xung quanh, ở giai đoạn này trẻ đã có thể bộc lộ những cảm xúc phù hợp với “cái đẹp” Có thể coi đây là thời kì phát cảm của những cảm xúc thẩm mỹ Ở lứa tuổi này, tâm hồn trẻ rất nhạy cảm, dễ xúc động đối với con người và cảnh vật xung quanh, trí tưởng tượng của trẻ bay bổng và phong phú Vậy nên, việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi là một việc làm hết sức cần thiết và cần thực hiện một cách nghiêm túc để ươm mầm những tài năng cho tương lai

Khi nói đến giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo, người ta thường nghĩ đến đó là nhiệm vụ của trường mầm non thông qua các hoạt động âm nhạc, làm quen với tác phẩm văn học, khoa học – xã hội, tạo hình… đặc biệt hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động phù hợp với sự phát triển tâm lý, trí tưởng tượng, khả năng sáng tạo và phù hợp với sự phát triển thẩm mỹ của trẻ Đây là một hoạt động vô cùng hấp dẫn đối với trẻ Với sự phong phú của các thể loại như xé dán, vẽ, nặn, chắp ghép… hoạt động tạo hình giúp cho trẻ không những được tiếp cận một cách tích cực với thế giới xung quanh mà còn

là cơ hội để trẻ thể hiện tình cảm, cảm xúc và suy nghĩ của bản thân Trong những sản phẩm do trẻ tạo ra đó chứa đựng biết bao sự tưởng tượng kì diệu, ước muốn của trẻ và thông qua đó thỏa mãn nhu cầu khám phá, nhu cầu tạo ra

“cái đẹp” và thưởng thức “cái đẹp” đang không ngừng nảy nở và phát triển của trẻ Do vậy hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động chắp ghép nói riêng là mảnh đất màu mỡ để ươm mầm và nảy nở những mầm mống đầu tiên của sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú, phát triển tình yêu với “cái đẹp” Trên thực tế, việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội những năm gần đây cũng đã được chú trọng hơn thông qua các hoạt động học tập và vui chơi của trẻ Tuy nhiên giáo dục thẩm mỹ được lồng ghép thông qua hoạt động chắp ghép còn gặp không

ít những khó khăn cần giải quyết để nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ một cách toàn diện Vì vậy, việc tìm ra phương pháp giáo dục thẩm mỹ hiệu quả là vấn đề cần thiết, rất quan trọng và luôn được quan tâm đặc biệt trong trường mầm non hiện nay

Hiểu được tầm quan trọng của vấn đề trên, là một giáo viên mầm non tương lai tôi thấy cần phải nhận thức đúng vai trò của việc giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non nói chung và đối với trẻ 4 – 5 tuổi nói riêng Chính vì

vậy mà tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ

cho trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội thông qua hoạt động chắp ghép” làm đề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp

của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Thông qua đề tài “Nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5

tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội thông qua hoạt động

chắp ghép” để chỉ ra thực trạng và tìm ra biện pháp nâng cao hiệu quả giáo

dục thẩm mỹ của trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A thông qua hoạt động chắp ghép

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu lý luận

Phân tích và hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về hoạt động chắp

ghép ở trẻ 4 – 5 tuổi nhằm tìm ra biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm

mỹ cho trẻ để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu

3.2 Tìm hiểu thực trạng

Tìm hiểu các biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4 – 5 tuổi ở

trường mầm non Tiền Phong A, đặc biệt là các biện pháp giúp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ thông qua hoạt động chắp ghép

3.3 Đề xuất giải pháp về tổ chức nghiên cứu thực nghiệm

Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ

của trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động chắp ghép

4 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ của trẻ 4 – 5 tuổi

thông qua hoạt động chắp ghép

4.2 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động chắp ghép của trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội

4.3.Phạm vi nghiên cứu

Trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội

5 Giả thuyết khoa học

Nếu tìm ra được các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ

của trẻ thông qua hoạt động chắp ghép thì sẽ góp phần nâng cao nhận thức thẩm mỹ cho trẻ, tăng hiệu quả giáo dục nói chung và hiệu quả giáo dục thẩm

mỹ nói riêng

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tìm hiểu, đọc, phân tích tổng hợp

và hệ thống hóa các tài liệu về cơ sở phương pháp luận, tài liệu tâm lý học, giáo dục học, phương pháp tổ chức tạo hình, các công trình nghiên cứu thực tiễn đã được công bố… nhằm làm sáng tỏ cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp quan sát: Quan sát các giờ hoạt động chắp ghép của cô

và trẻ Đồng thời thu thập một số thông tin liên quan đến việc giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu để làm rõ hơn vấn đề nghiên cứu

+ Phương pháp điều tra trực tiếp: Dùng phiếu câu hỏi đối với các giáo viên của trường mầm non Tiền Phong để tìm hiểu thêm thông tin về việc giáo dục thẩm mỹ thông qua hoạt động chắp ghép

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tiến hành tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ

+ Phương pháp so sánh: So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ

+ Phương pháp thống kê: Tổng hợp, thống kê các kết quả đã điều tra

7 Cấu trúc khóa luận

Ngoài phấn mở đầu, kết luận và kiến nghị, nội dung chính của khóa luận bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lí luận

Chương 2: Thực trạng giáo dục thẩm mĩ cho trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội thông qua hoạt động chắp ghép

Chương 3: Để xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mĩ cho trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh –

Hà Nội thông qua hoạt động chắp ghép

PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 4 – 5 tuổi

1.1.1 Đặc điểm tâm lý

Ở độ tuổi 4 – 5 tuổi hoạt động vui chơi được hoàn thiện và hình thành

“xã hội trẻ em” Ở tuổi mẫu giáo bé, hoạt động vui chơi đã phát triển, tuy nhiên phải đến độ tuổi 4 – 5 tuổi thì hoạt động vui chơi mới mang đầy đủ ý nghĩa của nó nhất, cũng tức là nó đạt tới dạng chính thức và biểu hiện đầy đủ nhất đặc điểm của hoạt động vui chơi Có thể nói hoạt động vui chơi ở độ tuổi này đang phát triển tới mức hoàn thiện được thể hiện ở những đặc điểm sau:

- Trẻ thể hiện rõ rệt tính tự lực, tự do, ít lệ thuộc vào người lớn và hoàn toàn thể hiện theo ý thích của mình Trẻ tự lực, tự do lựa chọn chủ đề và nội dung chơi mà trẻ quan tâm Lúc này thế giới nội tâm của trẻ đã phong phú nên cá tính trẻ được bộc lộ rõ rệt nên chúng tự lựa chọn bạn cùng chơi hợp với mình Trẻ tự do tham gia vào các trò chơi mà trẻ thích và tự rời hoạt động khi cảm thấy nhàm chán Trẻ hành động một cách tự do và làm chủ được hành động của mình Chính vì vậy mà trẻ chủ động và khả năng tự lực của trẻ tiến bộ rõ rệt

- Trong khi vui chơi, trẻ 4 – 5 tuổi đã biết thiết lập những mối quan hệ rộng rãi và phong phú với các bạn cùng chơi từ đó hình thành một “xã hội trẻ em” Ở độ tuổi này việc chơi trong nhóm bạn bè là một nhu cầu bức bách Không phải ai cũng có thể thay thế bạn bè của trẻ Nếu người lớn không thấy được nhu cầu đó của trẻ để tạo điều kiện cho chúng chơi với nhau thì đó là một sai lầm lớn trong giáo dục, vì ở lứa tuổi mẫu giáo – đặc biệt là 4 – 5 tuổi - nhu cầu giao tiếp với bạn bè đang ở thời kì phát cảm, tức là đang phát triển rất mạnh Từ đó mà những “xã hội trẻ em” được hình thành (A.P.Uxôva)

- Nhóm trẻ cùng chơi là một trong những cơ sở xã hội đầu tiên của trẻ

em, do đó người lớn cần tổ chức tốt hoạt động ở trường cũng như ở gia đình

để tạo môi trường lành mạnh đối với trẻ

- Đây cũng là giai đoạn trẻ phát triển mạnh tư duy trực quan hình tượng Đó là điều kiện thuận lợi nhất để giúp trẻ cảm thụ tốt những hình tượng nghệ thuật hay giải quyết được những bài toán thực tế Trong giai đoạn này cần giúp trẻ tạo ra những tiền đề cần thiết để làm nảy sinh những yếu tố ban đầu kiểu tư duy trừu tượng Loại tư duy này sẽ được phát triển một cách lành mạnh khi có chỗ dựa là những hình tượng rõ ràng, đúng đắn và đa dạng

- Ở lứa tuổi mẫu giáo thì tình cảm thống trị tất cả các hoạt động tâm lý của trẻ, những đặc biệt ở độ tuổi 4 – 5 tuổi thì đời sống tình cảm của trẻ có một bước chuyển biến mạnh mẽ, vừa phong phú vừa sâu sắc hơn so với lứa tuổi trước đó Trẻ dễ đồng cảm, dễ xúc cảm với con người và cảnh vật xung quanh Đây là một thời điểm rất thuận lợi để giáo dục lòng nhân ái cho trẻ Ta

dễ dàng nhận thấy, ở độ tuổi này trẻ rất dễ sung sướng, ngỡ ngàng trước những vẻ đẹp tưởng chừng như rất đơn giản như khi nhìn thấy một bông hoa tươi thắm, một cánh bướm sặc sỡ, hay nghe một khác nhạc hay, một bài thơ giàu vần điệu… Trẻ 4 – 5 tuổi biết rung cảm và khá nhạy bén với những cái đẹp ở thế giới xung quanh Có thể nói đây là thời kì phát cảm của những cảm xúc thẩm mỹ, là thời điểm thuận lợi để giáo dục thẩm mỹ mà giáo dục thẩm

mỹ có khả năng mang lại hiệu quả to lớn đối với sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ Chính vì vậy mà trong giáo dục mẫu giáo cần quan tâm đặc biệt đến việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em Trước hết là tạo môi trường tiện ích để kích thích các mặt hoạt động của trẻ, hay chính là tạo môi trường “cái đẹp” từ

đồ đùng đồ chơi, việc trang trí lớp học, từ cách tổ chức hoạt động đến chính những hành động của cô giáo như cách ăn mặc, nói năng, dáng điệu, cách ứng xử… đều cần được quan tâm sao cho đẹp mắt để gợi lên những cảm xúc thẩm

mỹ - đạo đức

Bên cạnh đó, ở độ tuổi này động cơ hành vi của trẻ cũng trở nên nhiều màu nhiều vẻ như: động cơ tự khẳng định, động cơ nhận thức, động cơ thì đua, động cơ muốn khám phá thế giới xung quanh, động cơ xã hội… những động cơ đó có thể có sự pha trộn giữa tích cực và tiêu cực, do vậy cần phải quan tâm đến nội dung động cơ của trẻ, cần phải phát huy động cơ tích cực và uốn nắn động cơ tiêu cực

Có thể nói đây là thời kỳ phát triển rực rỡ những nét tâm lý đặc trưng cho tuổi mẫu giáo Mà bao trùm lên tất cả là tính hình tượng, tính dễ xúc cảm

và tính đồng cảm trong hoạt động tâm lý

Những thuộc tính tâm lý cũng như những phẩm chất nhân cách đan phát triển ở độ tuổi này là điều kiện hết sức quan trọng để tạo ra một sự chuyển tiếp mạnh mẽ ở độ tuổi sau Do đó giáo dục cần tập trung hết mức để giúp trẻ phát triển những đặc điểm này

1.1.2 Đặc điểm sinh lý

Ở độ tuổi 4 – 5 tuổi, trẻ chậm lớn hơn, cơ thể biến đổi chủ yếu về chất

lượng Cường độ chuyển hóa năng lượng yếu đi, chuyển hóa cơ bản giảm hơn

Các chức năng chủ yếu của cơ thể dần hoàn thiện, đặc biệt là chức năng vận động phối hợp động tác, cơ lực phát triển nhanh Vì vậy mà trẻ làm động tác khéo léo hơn, gọn gàng hơn, có thể làm những công việc tương đối khó, phức tạp hơn công việc tự phục vụ như tự ăn, mặc quần áo, tự vệ sinh cá nhân…

Hệ thần kinh tương đối phát triển, hệ thần kinh trung ương và ngoại biên đã biệt hóa, chức năng phân tích tổng hợp của vỏ não đã hoàn thiện, số lượng các phản xạ có điều kiện ngày càng nhiều, trí tuệ phát triển nhanh Đặc biệt trong thời gian này ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh, vốn từ của trẻ được

mở rộng và phong phú hơn

Thời kỳ này thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm xã hội phát triển nhanh Vì vậy, tác dụng tốt hay xấu của môi trường xung quanh dễ tác động đến trẻ

1.2 Một số vấn đề về giáo dục thẩm mỹ - giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi

1.2.1 Khái niệm thẩm mỹ

Nói đến thẩm mỹ là nói đến “cái đẹp”, “cái đẹp” là cái hài hoà, vừa có tính bản thể, vừa có tính định hướng Có tính bản thể là vì “cái đẹp” có thể là một hiện tượng, sự vật hay một ý nghĩa, một hành vi, là tinh thần hay vật chất nó tồn tại như những chỉnh thể độc lập Có tính định hướng vì “cái đẹp” là một trong những chuẩn mực mà con người luôn mong mỏi đạt tới Có rất nhiều quan điểm của các nhà Mỹ học về “cái đẹp”:

- Palaton coi “cái đẹp” là ý niệm chung được thâm nhập vào các hiện tượng cụ thể mà tạo thành vẻ đẹp, ông cho rằng “cái đẹp” chân chính có tính chất vĩnh cửu trong mọi thời gian, mọi địa điểm, mọi ý nghĩa

- Giáo sư người Đức- Baumgacten cho rằng: cái hoàn mỹ là một cơ sở của “cái đẹp”, sự hoàn mỹ là nhận thức thuần tuý bao gồm có lí tính và ý chí,

do đó sự hoàn mỹ là sự thống nhất của Chân - Thiện - Mỹ

- Theo C.Mác: ““cái đẹp” không chỉ là thước đo hoạt động của con người mà còn là cái chuẩn để chỉ phẩm chất con người” Ông viết: “ Súc vật chỉ nhào nặn vật chất theo thước đo giống loài nó, còn con người thì có thể áp dụng thước đo cho mọi đối tượng, do đó con người cũng nhào nặn vật chất theo quy luật của “cái đẹp”” ( C.Mác Ănghen Tuyển tập, T1, NXB Sự thật,

Hà Nội 1980, trang 19) “cái đẹp” luôn đem lại cho con người một cảm giác khoái lạc về mặt thẩm mỹ, được biểu hiện dưới nhiều hình thức, có giá trị thẩm mỹ cao nhất, vì vậy cần giáo dục thẩm mỹ cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ

và phát triển Theo quan điểm của Mỹ học Mác – Lê Nin, giáo dục thẩm mỹ được hiểu theo 2 nghĩa:

- Nghĩa hẹp: Giáo dục thẩm mỹ là quá trình giáo dục có tính trường quy

về “cái đẹp”, giáo dục con người biết cảm thụ, đánh giá và sáng tạo “cái đẹp”

- Nghĩa rộng: Giáo dục thẩm mỹ là quá trình giáo dục và tự giáo dục

nhằm phát huy mọi năng lực của con người theo quy luật “cái đẹp”, trong đó

có việc bồi dưỡng nhận thức thị hiếu thẩm mỹ, lý tưởng thẩm mỹ của con người Xây dựng những tình cảm mạnh mẽ để con người có thể phân biệt rạch ròi giữa “cái đẹp” và cái xấu, cái cao cả và cái thấp hèn

Giáo dục thẩm mỹ là một quá trình tác động có hệ thống và có mục đích vào nhân cách của cá nhân nhằm phát triển năng lực cảm thụ và nhận biết “cái đẹp” trong nghệ thuật, trong tự nhiên và trong đời sống xã hội, giáo dục lòng yêu “cái đẹp” và đưa “cái đẹp” vào trong đời sống xã hội một cách sáng tạo Nhiệm vụ của giáo dục thẩm mỹ là hình thành ở trẻ các quan hệ thẩm mỹ đối với hiện thực, thúc đẩy trẻ hoạt động sáng tạo theo quy luật của “cái đẹp” Một cách đơn giản cũng có thể hiểu được “cái đẹp” trong hiện thực, trong tự nhiên, trong lao động sinh hoạt, trong các mối quan hệ và hành vi của con người cũng như trong nghệ thuật, phát triển các quan điểm thị hiếu, tình cảm, nhu cầu và năng lực xây dựng “cái đẹp” một cách tích cực và sáng tạo

Như vậy, bản chất của giáo dục thẩm mỹ là nguyên tắc hoạt động sáng tạo của con người theo quy luật của “cái đẹp” Nghĩa là con người luôn hướng

tới những cái mới, cái tốt đẹp hơn

1.2.3 Nội dung giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi

Sự phát triển tri giác, tình cảm và khái niệm thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi Giáo dục thẩm mỹ bắt đầu từ sự phát triển năng lực tri giác “cái đẹp”, cảm thụ

“cái đẹp”, hiểu “cái đẹp” theo cách người ta thường nói về nghệ thuật Theo quan điểm của mỹ học Mác – Lê Nin: “Sự tri giác “cái đẹp” được hiểu là quá trình cảm thụ “cái đẹp” mà kết quả của nó là những rung cảm thẩm mỹ, những tình cảm thẩm mỹ” Cơ sở của sự tri giác “cái đẹp” là sự nhận thức cảm tính cụ thể về mặt thẩm mỹ Nhìn và nghe là cơ sở hoàn toàn đầy đủ về phương diện tâm sinh lý để tri giác “cái đẹp” Từ “ đẹp” sớm đi vào cuộc sống của trẻ Trẻ say sưa lắng nghe bài hát, xem tranh ảnh, bị lôi cuốn vào những sự vật sống động, sặc sỡ Tuy nhiên, đó chưa phải là tình cảm thẩm mỹ

mà chỉ là sự biểu hiện của hứng thú nhận thức Giáo viên cần làm cho trẻ chú

ý đến những sự vật và hiện tượng tự nhiên, đến những hành vi của con người: dạy cho các em biết nhìn ra và vận dụng được “cái đẹp” trong đời sống, trong thiên nhiên, lao động, trong hành vi và hành động của con người, dạy cho các

em biết nhìn nhận về phương diện thẩm mỹ đối với thế giới xung quanh Tri giác thẩm mỹ có liên quan chặt chẽ với cảm xúc và tình cảm thẩm mỹ Với trẻ

em, đặc điểm của tình cảm thẩm mỹ là niềm vui vô tư, là cảm xúc tâm hồn trong sáng xuất hiện khi thấy “cái đẹp” Tình cảm thẩm mỹ giữ vai trò rất to lớn trong việc đánh giá các sự vật và hiện tượng khác nhau Trong việc rèn luyện thị hiếu thẩm mỹ sau này cho trẻ, giáo viên có nhiệm vụ dẫn dắt trẻ đi

từ sự tri giác “cái đẹp”, cảm xúc đối với nó đến chỗ hiểu và hình thành khái niệm, các nhận xét và đánh giá thẩm mỹ

Phát triển các năng lực nghệ thuật sáng tạo của trẻ Nghệ thuật là hình thái ý thức xã hội đặc biệt, dùng những hình tượng sinh động, cụ thể, gợi cảm

để phản ánh hiện thực và truyền đạt tư tưởng tình cảm Bởi vậy, giáo dục

nghệ thuật cho trẻ là một quá trình khó khăn và phức tạp Đặc điểm sáng tạo của trẻ thể hiện ở chỗ: trong hoạt động trẻ thực hiện một cách có chủ định, biết phối hợp các tri thức về ấn tượng của mình ở tính chân thật cao khi thể hiện tình cảm và tư tưởng Hơn nữa, đặc điểm tâm lý được thể hiện rất rõ ở tuổi mẫu giáo là sự bắt chước Đặc điểm này thể hiện rất rõ trong hoạt động vui chơi của trẻ Trong trò chơi trẻ bắt chước những hoạt động của người lớn, trẻ biết mô phỏng bằng hình ảnh, những ấn tượng lấy trong thế giới xung quanh Óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ cũng được thể hiện ở chỗ các em thường kết hợp có ý thức các chủ đề khác nhau Các em lấy tư tưởng từ truyện cổ tích, trong phim ảnh, trong cuộc sống các em phối hợp các tri thức, ấn tượng và thống nhất chúng trong một cái hoàn chỉnh Tính sáng tạo của trẻ còn được thể hiện trong các hình thức nghệ thuật khác như: vẽ, nặn, kể chuyện hay ca hát Ở tuổi mẫu giáo trẻ đã có mầm mống của tính sáng tạo, chúng thể hiện ở sự phát triển năng lực xây dựng có chủ định và thực hiện nó;

ở kỹ năng phối hợp các tri thức, các khái niệm của mình Vì vậy, để phát triển

óc sáng tạo cho trẻ cần có quá trình dạy – học để giúp trẻ cách diễn đạt hình tượng và mô tả chủ định, khơi dậy ở trẻ những biểu hiện có ý thức về nghệ thuật, có cảm xúc tích cực và phát triển năng lực cho trẻ Mục đích của việc dạy kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nghệ thuật không chỉ giúp trẻ có tri thức và kỹ xảo về ca, hát, vẽ, mà còn gây ở trẻ hứng thú, hoạt động độc lập, sáng tạo, đem lại niềm vui trong cuộc sống của trẻ, trong tập thể và gia đình

Hình thành những cơ sở của thị hiếu thẩm mỹ Sự cảm thụ “cái đẹp” có liên hệ mật thiết đến năng lực đánh giá “cái đẹp” một cách đúng đắn Thị hiếu thẩm mỹ của con người thể hiện ở sự phán đoán đánh giá Cần dạy cho trẻ phân biệt “cái đẹp” với cái không đẹp Giáo dục cho các em năng lực trình bày lý do tại sao lại thích bức tranh này, bài hát này, câu truyện này Có thể hình thành cơ sở của thị hiếu thẩm mỹ thông qua việc tìm hiểu các tác phẩm

cổ điển, tìm hiểu âm nhạc, hội hoạ Từ đó, trẻ học cách nhận biết, yêu mến các tác phẩm nghệ thuật chân chính, phù hợp với lứa tuổi trẻ Cũng cần dạy trẻ biết nhận ra và cảm thụ “cái đẹp” ở cuộc sống xung quanh và biết bảo vệ

nó

1.2.4 Ý nghĩa của việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi

Giáo dục thẩm mỹ là một trong những nội dung quan trọng của giáo dục toàn diện đối với thế hệ trẻ, và là việc cần phải tiến hành một cách nghiêm túc

từ tuổi mẫu giáo Ở lứa tuổi này, tâm hồn trẻ rất nhạy cảm, dễ xúc động với con người và cảnh vật xung quanh, trí tưởng của trẻ bay bổng và phong phú Tính hình tượng đang phát triển mạnh mẽ, hầu như chi phối mọi hoạt động tâm lý của trẻ Với các đặc điểm tâm lý như vậy mà năng khiếu nghệ thuật thường được nảy sinh ngay từ tuổi thơ và tất nhiên việc giáo dục thẩm mỹ cần tiến hành ngay ở lứa tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng cho tương lai

Giáo dục thẩm mỹ là một khái niệm rộng, trong đó chủ yếu là giáo dục thái độ thẩm mỹ đối với thiên nhiên, lao động, đời sống xã hội, sinh hoạt và nghệ thuật Bởi vậy, thẩm mỹ thuộc phạm trù quan hệ, đánh giá Khi có quan

hệ đến đối tượng thẩm mỹ, cá nhân bộc lộ thái độ của mình qua sự đánh giá Thái độ thẩm mỹ của trẻ đối với thế giới xung quanh là một hệ thống hoàn chỉnh của những mối liên hệ cá nhân, có chọn lọc của trẻ với những phẩm chất mỹ học có ở xung quanh Thái độ thẩm mỹ của trẻ bao gồm những phản ứng xúc cảm của trẻ đối với cái tuyệt vời, “cái đẹp”, những xúc cảm lành mạnh, hoạt động sáng tạo của trẻ, nguyện vọng biến đổi xung quanh vừa sức mình, cũng như đánh giá những sự kết hợi đẹp đẽ, hài hoà về màu sắc, âm thanh

- Giáo dục nghệ thuật là một bộ phận quan trọng của giáo dục thẩm mỹ Tuy nhiên, việc nhận thức nghệ thuật rất đa dạng và độc đáo đến mức nó bị

tách ra trong hệ thống giáo dục thẩm mỹ như một bộ phận riêng biệt của nó Giáo dục trẻ bằng các phương tiện nghệ thuật là đối tượng của giáo dục nghệ thuật, một bộ phận quan trọng của giáo dục thẩm mỹ

- Giáo dục thẩm mỹ có mối liên hệ mật thiết với giáo dục đạo đức và trí tuệ Cảm xúc thẩm mỹ không những được xây dựng trên cơ sở cảm thụ “cái đẹp” mà còn trên cơ sở hiểu biết sâu sắc nội dụng tư tưởng của tác phẩm nghệ thuật Những cảm xúc thẩm mỹ có ảnh hưởng lớn đến đạo đức của con người

và làm cho tính cách của con người thêm cao thượng Cảm xúc thẩm mỹ làm phong phú thêm cuộc sống, góp phần giáo dục tính lạc quan, yêu đời, khêu gợi ở các em tính tích cực sáng tạo và ảnh hưởng đến việc hình thành mối quan hệ của chúng với cuộc sống và những người xung quanh Giáo dục thẩm

mỹ làm cho sự tự giác được sắc bén hơn, giúp cho việc hiểu cái đã tự giác được sâu sắc hơn và góp phần phát triển

- Giáo dục thẩm mỹ có liên hệ trực tiếp với giáo dục lao động và thể dục Bản thân lao động được tổ chức là một phương tiện giáo dục thẩm mỹ Toàn

bộ vẻ đẹp của hoàn cảnh và sự tổ chức quá trình lao động có tác dụng nâng cao năng suất lao đông Sức khoẻ và phát triển thể lực tốt, tư thế đẹp bao giờ cũng gây ra cảm giác đẹp và có tác dụng thẩm mỹ đến sự phát triển chung về mặt tinh thần của con người Vẻ đẹp của các thao tác, các vận động, của nhịp điệu kích thích hứng thú ở trẻ đối với việc tập thể dục và thể thao

Như vậy, giáo dục thẩm mỹ là một bộ phận của giáo dục toàn diện, góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách, phát triển toàn diện, Giáo dục thẩm mỹ cần được tiến hành ngay ở lứa tuổi mẫu giáo Các hình tượng nghệ thuật tác động vô cũng mạnh mẽ đến trẻ em Bởi vì trẻ em cảm thụ nhờ tư duy trực quan hình tượng, nhờ tính dễ xúc cảm và nhờ mối quan hệ tích cực của trẻ mẫu giáo đối với hiện thực xung quanh

1.3 Hoạt động chắp ghép đối với trẻ 4 – 5 tuổi

1.3.1 Khái quát về hoạt động chắp ghép

- Khái niệm: Hoạt động chắp ghép là sắp đặt, gắn ghép từ các hình khối,

các chi tiết tạo nên các mô hình trong không gian ba chiều với nhiều chất liệu

khác nhau

Hoạt động chắp ghép của trẻ mầm non được hiểu như một loại hình hoạt động tổng hợp Đây là một loại bài trong các loại bài hoạt động tạo hình trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động chắp ghép còn bao gồm cả hoạt động xếp ghép bao gồm kết hợp cả kỹ thuật và mĩ thuật với nhiều chức năng như lắp ghép, xếp, dính, dán, xếp… Hoạt động này phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và đặc biệt lôi cuốn được trẻ tích cực tham gia Ở đó trẻ chủ yếu thể hiện các mô hình, kết cấu không gian ba chiều và phối hợp với hình thức thể hiện trên không gian hai chiều Nội dung của hoạt động chắp ghép từ đơn giản đến phức tạp như xếp hình từ những modun có sẵn đến đa dạng như cắt gấp gia công tác động vào vật liệu để tạo thành sản phẩm

Trong quá trình tạo hình trẻ có thể phối hợp các đặc trưng cho các loại hình hoạt động khác nhau như: vẽ, nặn, xé dán…

Đây là một dạng hoạt động ứng dụng các kĩ thuật tạo hình, các phương tiện tạo hình và phối hợp với hoạt động vui chơi giúp trẻ tìm hiểu và khám phá thế giới xung quanh Hoạt động chắp ghép giúp trẻ phát triển toàn diện hơn, đặc biệt nâng cao tính thẩm mỹ cho trẻ

Trong quá trình thiết kế chắp ghép, các hoạt động trí tuệ của trẻ được huy động tích cực để tìm ra các đặc điểm, tính chất của các hiện tượng và tạo

ra những vật mô phỏng, nhưng hình tượng có kết cấu hợp lí, khoa học Hoạt động chắp ghép giúp trẻ học cách độc lập tổ chức hoạt động nhận thức

Trong hoạt động chắp ghép, trẻ tập thể hiện sự sinh động của mọi vật cùng các hiện tượng, sự kiện xung quanh bằng các vật thể mang tính nghệ

thuật Đây là điều kiện vô cùng thuận lợi giúp trẻ thêm gắn bó với cuộc sống, con người xung quanh, hình thành ở trẻ ý thức, tình cảm xã hội và thói quen lao động có ích Thông qua đó cũng giúp trẻ nhận thức về “cái đẹp” biết yêu quý, bảo vệ “cái đẹp” dần hình thành và nâng cao tính thẩm mĩ cho trẻ

- Vật liệu chắp ghép:

+ Vật liệu thiên nhiên: Lá, quả, sỏi, hạt, vỏ sò, đá, vỏ cây…

+ Vật liệu có sẵn tận dụng từ phế liệu: Vỏ hộp, lõi giấy cuộn, bình, lọ, len vụn, nắp chai…

+ Vật liệu khác: Keo, hồ, dăng dính, màu bột, màu nước…

1.3.2 Hoạt động chắp ghép của trẻ 4 – 5 tuổi

- Phát triển khả năng quan sát, gọi tên và phân biệt được các khối hình

và tập cho trẻ sử dụng các khối hình theo tính chất, đặc điểm để tạo ra các mô hình có kết cấu mới phong phú hơn

Phát triển khả năng ước lượng bằng mắt để so sánh, lựa chọn vật liệu, đồ chơi xây dựng, phân loại theo nhóm và biết sử dụng vật thay thế trong quá trình lắp ráp cho hợp lý và đẹp

- Lắp ráp theo mẫu, lắp ráp theo chủ đề đơn giản và tạo ra các trò chơi với mô hình đã hoàn thành Cho trẻ chắp ghép các hình khối tạo ra các sản phẩm đơn lẻ và chắp ghép để tạo thành các sản phẩm theo đề tài hợp lí như: + Sắp xếp các hình khối, các chi tiết, màu sắc khác nhau tạo nên các mô hình cảnh nhà, cây, núi, xe ô tô, tàu hoả

+ Cho trẻ gấp, dán từ giấy màu các loại để tạo nên một số mô hình khác nhau

Trẻ tự độc lập suy nghĩ và tìm kiếm nội dung, sáng tạo theo ý tưởng

riêng

1.3.3 Vai trò của hoạt động chắp ghép đối với sự phát triển của trẻ

- Đối với sự phát triển trí tuệ, nhận thức

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động chắp ghép nói riêng là hoạt

động đặc biệt mang tính hình tượng Trong hoạt đông chắp ghép, trẻ có nhiều

cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng để có được hiểu biết sự hình thành

về đối tượng đó, từ đó xây dựng các biểu tượng hình tượng Vì vậy hoạt động chắp ghép là một trong những hoạt động tích cực để phát triển ở trẻ các kĩ năng hoạt động trí tuệ

Khi thực hiện nhiệm vụ chắp ghép, trẻ cần huy động vốn hiểu biết, vốn biểu tượng đã tích lũy để chắp ghép và tạo ra sản phẩm mới Từ đó làm cho các biểu tượng hình thành ở trẻ trong quá trình tri giác sẽ luôn được đổi mới

bổ sung và phong phú hơn Chính vì vậy mà hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh ngày càng tăng lên, đa dạng và ngày càng trở nên giầu có hơn

Quá trình chắp ghép đòi hỏi trẻ luôn tìm tòi khám phá, phát hiện ra tính chất của các loại vật liệu cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo ra sức truyền cảm của chúng Trong quá trình chắp ghép trẻ lĩnh hội được kĩ năng sử dụng các loại dụng cụ, chất liệu như những công cụ lao động của con người Đây chính là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển trí tuệ và nhân cách

- Đối với việc giáo dục tình cảm, đạo đức, kĩ năng giao tiếp xã hội

Hoạt động chắp ghép của trẻ mầm non thường và có thể được tổ chức

như một hoạt động cùng nhau tạo nên sản phẩm chung Sự tương tác hợp tác trong tập thể có ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức như: tính kiên trì, đoàn kết, khả năng làm việc nhóm, thói quen biết nhường nhịn, biết chia sẻ, biết cùng nhau làm việc, phân công công việc và điều hòa giữa lợi ích chung với lợi ích cá nhân Qua đó hình thành ở trẻ ý thức lao động, hứng thú, lòng yêu lao động và thái độ biết trân trọng sản phẩm lao động

- Đối với sự phát triển thể chất

Hoạt động chắp ghép cũng có vai trò to lớn trong việc phát triển thể chất của trẻ Hoạt động chắp ghép được tổ chức trong môi trường có tính thẩm mỹ, trong bầu không khí vui vẻ, thoải mái sẽ tạo cho trẻ niềm vui sướng Chính sự vui vẻ, phấn khởi, thích thú này tác động tích cực tới hoạt động của tim mạch, điều hòa hệ thần kinh và có ảnh hưởng tích cực đến toàn bộ hoạt động của cơ thể

Mặt khác, thông qua hoạt động chắp ghép giúp trẻ nâng cao khả năng vận động tinh, sự phối hợp giữa các cơ nhỏ của bàn tay và ngón tay được thuần thục, khéo léo hơn

- Đối với sự phát triển khả năng sáng tạo

Hoạt động chắp ghép là hoạt động đòi hỏi sự sáng tạo của trẻ Sự sáng tạo được thể hiện thông qua sản phẩm của hoạt động, sự sáng tạo còn thể hiện

ở vật liệu sử dụng, ý tưởng, thông điệp mà trẻ muốn gửi gắm thông qua sản phẩm của mình

Trong hoạt động chắp ghép trẻ thể hiện sự sáng tạo của mình thông qua các sản phẩm mới lạ, độc đáo Sự sáng tạo trong hoạt động chắp ghép của trẻ

là tạo ra những sản phẩm không mang tính chất rập khuôn máy móc Chính vì vậy, hoạt động chắp ghép giúp phát triển khả năng sáng tạo của trẻ

- Đối với giáo dục thẩm mỹ

Hoạt động chắp ghép có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ Hoạt động chắp ghép là một loại hình tổng hợp trẻ

có thể sử dụng nhiều kĩ năng đa dạng như xé, dán, lắp ráp… từ các vật liệu khác nhau như giấy màu, vỏ, hạt, len, hộp nhựa… để tạo nên các sản phẩm mới khác nhau Ngoài ra trẻ còn được tiếp xúc với các tác phẩm mẫu nghệ thuật, trẻ được quan sát nhận xét sản phẩm của các bạn để thấy được “cái hay,

“cái đẹp” trong mỗi sản phẩm từ đó giúp nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ

cho trẻ

1.3.4 Ý nghĩa và tác dụng của hoạt động chắp ghép

Hoạt động chắp ghép là một dạng hoạt động dùng các phương tiện, kỹ thuật tạo hình phối kết hợp với các trò chơi giúp trẻ tìm hiểu và khám phá các

sự vật, hiện tượng xung quanh

Thông qua hoạt động chắp ghép trẻ được xây dựng các mô hình trong không gian ba chiều như: nhà cửa, cầu cống, các công trình xây dựng khác Trong quá trình chắp ghép, xây dựng các mô hình nhằm phát triển các khả năng hoạt động trí tuệ, trẻ được học cách so sánh, kiểm tra, đối chiếu và nhận

ra các đặc điểm, tính chất của các sự vật hiện tượng từ đó tự biêt cách lập kế hoạch chắp ghép các mô hình có kết cấu hợp lý, khoa học và có tính thẩm mỹ Hoạt động chắp ghép giúp trẻ phát triển tư duy, phát triển khả năng quan sát, trí nhớ, trí tưởng tượng và phát triển tình cảm xã hội Hoạt động chắp ghép là điều kiện thuận lợi để giáo dục thẩm mỹ, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ Qua hoạt động trẻ cảm nhận được cái đẹp về thế giới xung quanh, đồng thời hoạt động nhận thức của trẻ được phát triển, trẻ biết sáng tạo ra cái đẹp, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và giáo dục cho trẻ có ý thức trong lao động

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC THẨM MỸ CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON TIỀN PHONG A – MÊ LINH – HÀ NỘI

THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHẮP GHÉP 2.1 Khái quát về trường mầm non Tiền Phong A – Mê Linh – Hà Nội

Trường mầm non Tiền Phong A là ngôi trường nằm trên địa bàn thôn Yên Nhân, xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội Khuôn viên nhà trường xanh, sạch, đẹp, thuận lợi cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ Mê Linh là một huyện đang trên đà phát triển mạnh nên việc chăm sóc giáo dục cho thế hệ trẻ, đặc biệt là giáo dục lứa tuổi mầm non ngày càng được quan tâm nhiều hơn Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ, đảm bảo hoạt động học tập và vui chơi của trẻ Phòng học và khu vui chơi thoáng mát sạch

sẽ, đầy đủ đồ dùng đồ chơi đáp ứng được nhu cầu của trẻ

- Đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường là 33 cô, trong đó:

+ Ban giám hiệu: 3 cô

+ Giáo viên đứng lớp: 30 cô

- Chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên:

Ban giám hiệu có đầy đủ năng lực quản lý, chỉ đạo các hoạt động nhà

trường, nắm vững mục tiêu chỉ đạo, trình độ quản lý tốt, được giáo viên, nhân viên trong nhà trường và địa phương tín nhiệm Hiện nay, trường cũng có nhiều đổi mới trong phương pháp và hình thức giáo dục Tập thể giáo viên trong nhà trường đã không ngừng học hỏi phấn đấu, nâng cao trình độ chuyên môn, do vậy chất lượng giáo dục trẻ ngày càng có bước chuyển biến rõ rệt Giáo viên đã tích cực đầu tư trong soạn bài, giảng dạy, làm đồ dùng dạy – học, nhiệt tình, ân cần chăm sóc, giáo dục trẻ Được sự quan tâm của nhà trường, giáo viên thường xuyên được dự giờ, tham gia các lớp tập huấn, trao đổi phương pháp dạy và học để trau dồi kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn

Đội ngũ giáo viên của nhà trường luôn chấp hàng tốt mọi chủ trương của Đảng và Nhà nước, luôn trau dồi phẩm chất đạo đức nghề nhà giáo, luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm, chăm sóc trẻ tận tình, chu đáo, tạo được lòng tin và

đồ dùng, đồ chơi, hội thi bé chăm ngoan… Để có chất lượng như trên là nhờ

sự cố gắng nỗ lực của đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên chăm sóc trong nhà trường có tinh thần trách nhiệm cao, luôn bám sát, vì mục tiêu đào tạo và nội dung chương trình chăm sóc trẻ

2.2 Khảo sát thực trạng giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non Tiền Phong A thông qua hoạt động chắp ghép

2.2.1 Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng

Qua tìm hiểu thực tế hầu hết các giáo viên đều hiểu được tầm quan trọng của hoạt động chắp ghắp đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là đối

với việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ Tuy nhiên, các giờ hoạt động chắp ghép tại trường mầm non Tiền Phong A còn chưa thực sự được chú trọng còn mang nặng tính hình thức, phương pháp và hình thức dạy – học của giáo viên còn nhiều hạn chế chưa kích thích được khả năng sáng tạo và khơi gợi tính thẩm

mỹ cho trẻ Tổ chức hoạt động còn mang tính rập khuôn, theo một khuôn mẫu, chưa tạo điều kiện để trẻ sáng tạo, còn chú trọng vào sản phẩm gây nên

áp lực cho trẻ nhiều trẻ nhút nhát chưa tích cực tham gia hoạt động

2.2.1.1 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt

động chắp ghép và tìm hiểu một số nguyên nhân của thực trạng

2.2.1.2 Khách thể nghiên cứu

Tôi tiến hành khảo sát 38 trẻ lớp 4 tuổi A3 và 10 giáo viên trực tiếp

giảng dạy trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non Tiền Phong A

2.2.1.3 Nhiệm vụ và nội dung nghiên cứu

Khảo sát mức độ phát triển thẩm mỹ của trẻ 4 – 5 tuổi thông qua các

sản phẩm chắp ghép

Bước đầu tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non Tiền Phong A thông qua hoạt động chắp ghép

2.2.1.4 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu trong đó phương pháp

phân tích sản phẩm và phương pháp điều tra bằng phiếu là phương pháp chủ đạo, còn lại các phương pháp khác như phương pháp quan sát, phương pháp trò chuyện, so sánh là phương pháp bổ sung, hỗ trợ

- Phương pháp điều tra bằng phiếu

Để tìm hiểu về việc vận dụng hoạt động chắp ghép để nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ ở trường mầm non Tiền Phong A, tôi đã sử

dụng phiếu điều tra kết hợp với phương pháp trò chuyện và quan sát các tiết học tạo hình, các hoạt động khác của trẻ ở trên lớp trong trường mầm non Tiền Phong

Đối tượng điều tra: 10 giáo viên trực tiếp phụ trách 5 lớp 4 tuổi tại trường mâm non Tiền Phong A

Thời gian tiến hành: Ngày 13 tháng 3 năm 2017

Địa điểm: Trường mầm non Tiền Phong

Tổng số phiếu phát ra: 10 phiếu

Tổng số phiếu thu về: 10 phiếu

Nội dung phiếu điều tra

Câu 1: Theo cô, hoạt động chắp ghép đối với sự phát triển khả năng thẩm mỹ của trẻ?

A Rất quan trọng B Quan trọng C Không quan trọng

Câu 2: Mức độ cô tổ chức hoạt động chắp ghép trong các tiết hoạt động tạo hình ở trường mầm non?

A Thường xuyên B Thi thoảng C Rất ít

Câu 3: Theo cô, khi tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ thường gặp những khó khăn gì?

A Số lượng trẻ đông

B Trẻ không hứng thú tham gia hoạt động

C Nhận thức của trẻ không đồng đều