LUẬN văn THẠC sĩ NÂNG CAO ý THỨC bảo vệ tổ QUỐC VIỆT NAM xã hội CHỦ NGHĨA CHO THANH NIÊN ở TỈNH NGHỆ AN HIỆN NAY

Chủ nghĩa Mác Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định bảo vệ Tổ quốc XHCN là quy luật phổ biển của cách mạng XHCN, xây dựng chủ nghĩa xã hội phải đi đôi với BVTQ. Đó là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam. Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến phức tạp, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch lợi dụng sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu, lợi dụng cuộc chiến chống khủng bố, tấn công quyết liệt vào độc lập chủ quyền của các quốc gia, dân tộc, đặc biệt là các nước XHCN còn lại, trong đó có Việt Nam chúng ta.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định bảo vệ Tổquốc XHCN là quy luật phổ biển của cách mạng XHCN, xây dựng chủ nghĩa xãhội phải đi đôi với BVTQ Đó là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng ViệtNam Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến phức tạp,chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch lợi dụng sựsụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu, lợi dụng cuộc chiến chống khủng bố,tấn công quyết liệt vào độc lập chủ quyền của các quốc gia, dân tộc, đặc biệt làcác nước XHCN còn lại, trong đó có Việt Nam chúng ta Vì vậy, trong khi đặtlên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, yêu cầu BVTQ Việt Nam XHCNtrong tình hình mới đòi hỏi nhân dân ta phải luôn nêu cao tinh thần cảnh giáccách mạng, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp của nhiều yếu tố:Chinh trị, quân sự, kinh tế, văn hoá, khoa học công nghệ, kết hợp sức mạnhtrong nước và sức mạnh quốc tế, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, yếu

tố con người với vũ khí trang bị Trong đó, yếu tố con người giữ vai tròquyết định Nhiệm vụ trước hết của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta là phảilàm cho ý thức BVTQ được thấm nhuần sâu sắc trong mọi tầng lớp nhân dân,nhất là lực lượng thanh niên

Ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào thanh niên luôn được xem là rường cột

và tương lai của đất nước Đặc biệt, là trong sự nghiệp xây dựng và BVTQhiện nay Tổ quốc thịnh hay suy, yếu hay mạnh, phần lớn là do thanh niên.Trong những năm qua, phát huy truyền thống cách mạng của dân tộc, thanhniên Việt Nam đã ra sức học tập, lao động sản xuất, tham gia tích cực vào cáchoạt động chính trị - xã hội, xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN

Nghệ An là quê hương của Xô Viết Nghệ Tĩnh, là tỉnh giàu truyềnthống cách mạng Trong những năm qua, tỉnh Nghệ An đã thực hiện tốt

nhiệm vụ giáo dục ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho mọi tầng lớp nhândân, nhất là lực lượng thanh niên, góp phần quan trọng vào thực hiện thắnglợi nhiệm vụ chính trị của địa phương trong tình hình mới

Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của kinh tế thị trường và sự chốngphá quyết liệt của kẻ thù bằng diễn biến hòa bình, các chủ thể giáo dục chưaquan tâm đầy đủ đến việc nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanhniên trong tỉnh Hệ quả làm cho một bộ phận thanh niên nhận thức chưa đúngđắn nhiệm vụ BVTQ, có biểu hiện phai nhạt lý tưởng cách mạng, tha hóa về đạođức lối sống, chạy theo lối sống vật chất tầm thường, buông thả, thờ ơ lãnh đạmđối với các vấn đề chính trị - xã hội, thậm chí trốn tránh trách nhiệm thực hiệnnghĩa vụ quân sự, đào bỏ ngũ ảnh hưởng đến việc xây dựng nền quốc phòngtoàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân và việc hoàn thành nhiệm vụcủa các đơn vị quân đội; ảnh hưởng đến uy tín, truyền thống của địa phương, giađình và quân đội Vì vậy, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanhniên tỉnh Nghệ An đang thực sự trở nên cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn hiện

nay Đó cũng chính là lý do để tác giả lựa chọn đề tài “Nâng cao ý thức bảo vệ

Tổ quốcViệt Nam xã hội chủ nghĩa cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay’’

làm luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Xung quanh vấn đề của đề tài đã có nhiều công trình của các tác giả

trong và ngoài quân đội nghiên cứu, tiêu biểu là: “Xây dựng ý thức BVTQ trong giáo dục con người Việt Nam hiện nay”, đề tài KX.07.19, Chương trình khoa học - công nghệ cấp Nhà nước, Bộ Quốc phòng [3]; “Xây dựng ý thức BVTQ XHCN thời kỳ mới”của tác giả Lê Minh Vụ (Chủ biên) [73]; “Học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng của Đảng ta trong công cuộc xây dựng và BVTQ” của tác giả Nguyễn Bá Dương [6]; “Vai trò của gia đình trong giáo dục ý thức BVTQ XHCN cho thanh niên ở tỉnh Phú Thọ hiện nay” của tác giả Đinh Quốc Triệu [46]; “Xây dựng ý thức BVTQ Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho

sinh viên trên địa bàn Hà Nội hiện nay”của tác giả Nguyễn Hùng Sơn [39]; “Một

số vấn đề chủ yếu trong xây dựng ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho nhân dân và lực lượng vũ trang thời kỳ mới” của tác giả Nguyễn Vĩnh Thắng [42]; “Giáo dục ý thức BVTQ xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay của tác giả Bùi Thị Tuyết Minh”, v.v

Trong đó, đề tài KX.07.19 đã đưa ra khái niệm về ý thức BVTQ của con

người Việt Nam: Ý thức BVTQ của con người Việt Nam ngày nay là sự giác ngộ về nghĩa vụ, trách nhiệm công dân đối với sự nghiệp BVTQ Việt Nam phát triển theo định hướng XHCN, được biểu hiện bằng hành vi thực tế sẵn sàng chống lại các hình thức lũng đoạn, khuất phục, lấn chiếm và xâm lược của các thế lực thù địch đối với nền độc lập dân tộc và công cuộc phát triển đất nước; đề tài đã xác định cấu trúc của ý thức BVTQ bao gồm những thành tố: Tri thức, đó là sự hiểu biết về đất nước và con người Việt Nam, về mục

tiêu yêu cầu BVTQ ngày nay, về kẻ thù và những kiến thức quốc phòng cần

thiết Thái độ, cảm xúc, tình cảm, đó là lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,

niềm tin sâu sắc vào sự nghiệp đổi mới của Đảng, vào con đường phát triểnđất nước theo định hướng XHCN, thiết tha với lý tưởng sống vì độc lập dân

tộc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Ý chí được biểu hiện ở

tính độc lập tự chủ, tự lực tự cường, dám xả thân vì mục tiêu, lý tưởng độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, tích cực học tập,lĩnh hội kiến thức và kỹ năng quốc phòng, đấu tranh chống các tệ nạn xã hội.Tâm thế sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ công dân để bảo vệ Đảng, Nhà nước

XHCN và nhân dân, sẵn sàng chống “Diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ.

Tác giả Đinh Quốc Triệu cho rằng: Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN là một loại hình của ý thức xã hội XHCN, phản ánh tính tất yếu (yêu cầu khách quan), mục tiêu, nhiệm vụ, những vấn đề chiến lược, sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam về BVTQ XHCN và mọi hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền… bảo vệ sự nghiệp đổi mới và

lợi ích quốc gia dân tộc Tác giả đã xác định cấu trúc của ý thức BVTQ Việt

Nam XHCN bao gồm: Tri thức BVTQ ở cả hai cấp độ thông thường và lý luận;tình cảm, thái độ và sự đòi hỏi bên trong đối với nhiệm vụ sẵn sàng BVTQ; ý chí

và các hành động tích cực cho sự nghiệp BVTQ

Tác giả Trương Thành Trung đã đưa ra và luận giải cơ sở khoa học của

sự hình thành ý thức BVTQ Việt Nam XHCN trên các khía cạnh khác nhau, vínhư: Ýthức BVTQ Việt Nam XHCN hình thành trên cơ sở truyền thống yêunước và văn hóa giữ nước của dân tộc; thực chất là ý thức chính trị, được hìnhthành trên cơ sở sự giác ngộ về trách nhiệm xã hội của con người đối với độc lập

dân tộc và chủ nghĩa xã hội, v.v Tác giả khẳng định: “Xây dựng ý thức BVTQ XHCN cho người dân Việt Nam trong thời đại ngày nay chính là nâng cao giác ngộ của họ về giá trị của độc lập, tự do, hạnh phúc….

Các công trình trên đã khám phá và làm rõ nhiều vấn đề về ý thứcBVTQ Mỗi công trình, mỗi đề tài đều đã đề cập và luận giải ý thức BVTQ ởgóc độ tiếp cận, độ sâu, độ rộng khác nhau và các tác giả cũng đã đưa ranhững quan niệm, định nghĩa khác nhau về ý thức BVTQ Việt Nam XHCN;nhưng tất cả đều có một quan điểm chung là: Ý thức BVTQ Việt Nam XHCNbao giờ cũng là sản phẩm của hoạt động BVTQ Việt Nam XHCN được cấutrúc bởi các thành tố khác nhau

Về sự tác động, ảnh hưởng của KTTT định hướng XHCN đến nâng cao

ý thức BVTQ của học viên các nhà trường quân đội; đến nay có các công

trình tiêu biểu của các tác giả như: “Ảnh hưởng của KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay đến phát triển ý thức chính trị của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay của tác giả Nguyễn Đức Xiển [43]; “Phát triển nhân cách học viên cấp phân đội Học viện Khoa học Quân sự dưới tác động của mặt trái KTTT ở Việt Nam hiện nay của tác giả Phạm Văn Thịnh [44]; “Sự phát triển nhận thức về nền KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam của tác giả Phạm Quốc Trung, Phạm

Thị Túy [51], v.v Các công trình trên đã luận giải, làm rõ sự tác động, ảnhhưởng của các yếu tố cấu thành ý thức BVTQ đến thanh niên trên cảphương diện tích cực và tiêu cực Từ đó, đề xuất những giải pháp nhằmphát huy những tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực để phát triển ýthức BVTQ Song, các tác giả mới đề cập sự tác động, ảnh hưởng đến ýthức BVTQ; chưa luận giải sự tác động, ảnh hưởng đó đến nâng cao ý thứcBVTQ cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay.

Do mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu khác nhau nên đến nay, chưa có mộtcông trình khoa học nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống, chuyên sâu với tính

cách là một đề tài độc lập dưới góc độ chính trị - xã hội về vấn đề: “Nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay’’.

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn nâng cao ý thức BVTQViệt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay; trên cơ sở đó xácđịnh yêu cầu và đề xuất giải pháp cơ bản nhằm nâng cao ý thức BVTQ ViệtNam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ quan niệm nâng ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN cho thanh niên ởtỉnh Nghệ An hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ nghiên cứu thanh niên đang sinh sống, học tập và làmviệc trên địa bàn tỉnh Nghệ An, chủ yếu là thanh niên ở các trường THPT, caođẳng, đại học; thanh niên trong nhà máy xí nghiệp, thanh niên nông thôn từnăm 2011 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận của đề tài

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về BVTQ, ý thức BVTQ,

vị trí của thanh niên trong xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN

* Cơ sở thực tiễn của đề tài

Luận văn kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình, đề tài khoa học đã đượccông bố có liên quan; dựa vào báo cáo tổng kết của các cơ quan, ban nghành củatỉnh Nghệ An; kết hợp với kết quả nghiên cứu, khảo sát của tác giả về thực trạngnâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

* Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaduy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng cácphương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như: Lôgíc - lịch sử, phân tích, sosánh, điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn để làm sáng tỏ góc nhìn chính trị -

xã hội của vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần cung cấp một số vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao ý thứcBVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo và nghiên cứu giảng dạytrong các nhà trường tại địa phương

7 Kết cấu của đề tài

Mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văngồm 2 chương, 4 tiết

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

CHO THANH NIÊN Ở TỈNH NGHỆ AN HIỆN NAY

1.1 Một số vấn đề lý luận về nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An

1.1.1 Ý thức thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

* Ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan, là sự phản ánh

năng động của con người đối với thế giới Nội dung của ý thức do thế giớikhách quan quy định Đồng thời, bản thân ý thức luôn thể hiện dấu ấn cánhân của chủ thể nhận thức Ý thức là một hiện tượng hết sức phức tạp,nghiên cứu kết cấu của ý thức có nhiều góc độ tiếp cận khác nhau Xét theokết cấu chiều dọc, ý thức bao gồm tự ý thức, tiềm thức, vô thức Xét theo kếtcấu chiều ngang, ý thức bao gồm: Tri thức, tình cảm, ý chí, niềm tin Xéttheo cấp độ ý thức gồm có ý thức thông thường và ý thức bậc cao Trong quátrình nghiên cứu luận văn, tiếp cận kết cấu của ý thức BVTQ được xem xétbao gồm: Nhận thức, thái độ, tình cảm, niềm tin và ý chí quyết tâm

Theo quan điểm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin, ý thức là

một sản phẩm xã hội, ý thức được nảy sinh trong mối quan hệ tác động qualại giữa con người với con người và con người với thế giới khách quan thôngqua hoạt động thực tiễn của con người C.Mác và Ph Ăngghen khẳng định:

“Ngay từ đầu, ý thức đã là một sản phẩm xã hội, và vẫn là như vậy chừng nàocon người còn tồn tại” [23, tr.43]

Ý thức là một hiện tượng xã hội, mang bản chất xã hội, nên ý thức

không tồn tại dưới dạng chung chung, trừu tượng, mà luôn biểu hiện dướinhững hình thái cụ thể khác nhau như: Ý thức chính trị, ý thức pháp quyền, ý

thức tôn giáo, ý thức đạo đức Các hình thái đó tồn tại tương đối độc lập, phảnánh những mặt, lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, thường xuyên tác độnglẫn nhau trong quá trình vận động, phát triển của xã hội và bản thân chúng Tồntại xã hội như thế nào thì ý thức xã hội phản ánh đúng như vậy Ph Ăng ghenviết: “Không phải ý thức của con người quyết định sự tồn tại của họ; trái lại,chính sự tồn tại xã hội của họ quyết định ý thức của họ” [22, tr.793].

Ý thức là sản phẩm xã hội, phản ánh tồn tại xã hội, có kết cấu rất phứctạp Tùy theo góc độ nghiên cứu của từng chuyên ngành để có cách tiếp cậnphù hợp Dưới góc độ chuyên ngành chủ nghĩa xã hội khoa học, ý thức được

tiếp cận là tổng hòa của: Tri thức, tình cảm, ý chí và niềm tin về chính trị xã hội Trong đó, tri thức là nhân tố cơ bản, cốt lõi, là kết quả của quá trình con

người nhận thức thế giới Để cải tạo tự nhiên và xã hội, con người phải có trithức về sự vật, hiện tượng Nếu không có tri thức thì con người hoạt độngkhông có hiệu quả; không có tri thức, không dựa vào tri thức thì ý thức là hiệntượng trừu tượng trống rỗng, không giúp gì cho con người trong hoạt độngthực tiễn Tri thức khi được con người và cộng đồng tiếp thu, lĩnh hội, gắn vớichủ thể trở thành nhận thức, nói cách khác, nhận thức là tri thức gắn với chủthể nhất định, là tri thức của chủ thể

Tình cảm là một hình thái đặc biệt của sự phản ánh tồn tại xã hội, nó

phản ánh quan hệ giữa người với người và quan hệ giữa con người với thếgiới khách quan Tình cảm là những thái độ cảm xúc nhất định của con ngườiđối với sự vật hiện tượng của hiện thực khách quan, phản ánh ý nghĩa củachúng trong mối liên hệ với nhu cầu và động cơ của họ Tri thức có biếnthành tình cảm mãnh liệt thì mới đạt tới độ sâu sắc và thông qua tình cảm thìtri thức mới biến thành hành động thực tế và phát huy được sức mạnh củamình trong hoạt động thực tiễn

Ý chí là điểm hội tụ của tri thức và tình cảm, hướng vào hoạt động của

con người, ý chí là mặt năng động của ý thức, biểu hiện năng lực thực hiện

hành động có mục đích của con người và năng lực này không phải tự nhiên

mà có Đây là một hiện tượng tâm lý, phản ánh mục đích hành động do điềukiện khách quan qui định, hay còn gọi ý chí là sự phản ánh điều kiện kháchquan dưới hình thức các mục đích hành động

Niềm tin là biểu hiện tập trung cao của ý thức, hành vi, thái độ tình cảm

và ý chí của mỗi người đối với hiện thực và lý tưởng Nó hình thành và pháttriển trong quá trình nhận thức và hoạt động thực tiễn xã hội Đồng thời, nócòn bắt nguồn từ mọi nhận thức về sức mạnh của bản thân và cộng đồng.Niềm tin ấy trở thành động lực thúc đẩy hành vi, hành động thực tiễn tích cực,sáng tạo của mỗi người và của cả cộng đồng

Tổ quốc là một phạm trù lịch sử chỉ thực thể xã hội, tổng hòa của hai

phương diện thống nhất hữu cơ với nhau: Gồm các yếu tố tự nhiên, địa bàn

cư trú và hoạt động một cộng đồng dân cư, gắn bó với những yếu tố xãhội như ngôn ngữ, văn hoá, truyền thống lịch sử và một chế độ kinh tế,chính trị, xã hội nhất định

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một loại hình Tổ quốc phát triển cao nhất

trong lịch sử xã hội loài người, ra đời gắn liền với sự thắng lợi của cách mạngXHCN do giai cấp công nhân lãnh đạo Trong thế kỷ XIX mặc dù Tổ quốcXHCN chưa xuất hiện nhưng C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra cho giai cấp côngnhân về sự cần thiết phải bảo vệ những thành quả của cuộc đấu tranh với giaicấp tư sản Phát triển tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã xâydựng học thuyết bảo vệ Tổ quốc XHCN gắn liền với thực tiễn bảo vệ thành quảCách mạng XHCN Tháng Mười Nga năm 1917 V.I.Lênin chỉ rõ “Kể từ ngày

25 tháng Mười 1917, chúng ta là những người chủ trương BVTQ, chúng ta tánthành BVTQ, nhưng cuộc chiến tranh giữ nước mà chúng ta đang đi tới, là mộtcuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc XHCN, bảo vệ chủ nghĩa xã hội với tính cách

là Tổ quốc, bảo vệ nước cộng hòa Xô Viết với tính cách là một đơn vị trong đạoquân thế giới của chủ nghĩa xã hội” [30, tr.102]

Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa được Đảng Cộng sản Việt

Nam xác định là một trong hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam.Đây là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt của Đảng ta Hai nhiệm vụ này luôn luôngắn bó hữu cơ với nhau, cùng thực hiện mục tiêu của cách mạng XHCN

Ở nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiệm vụBVTQ được đặt ra khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời và tiến hành hai cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Sau cuộc kháng chiến chống Mỹ cứunước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội thì xâydựng và BVTQ Việt Nam XHCN là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạngnước ta BVTQ Việt Nam XHCN là một quy luật, đồng thời là ý thức và hànhđộng của toàn thể dân tộc Việt Nam để giữ vững và phát triển những thành quảcách mạng mà Đảng và nhân dân ta đã giành được, nhằm thực hiện mục tiêu độclập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của cách mạng Việt Nam Trong bản

“Tuyên ngôn độc lập” của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã chỉ rõ ý chí quyết tâm đó: “Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do

và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do độc lập Toàn thể dân tộc ViệtNam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vữngquyền tự do, độc lập ấy” [24, tr.3]

Vận dụng và phát triển học thuyết bảo vệ Tổ quốc XHCN của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta khẳng định: “Xây dựng chủ nghĩa xãhội và BVTQ là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Trong khiđặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn nêu caotinh thần cảnh giác, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn

xã hội, BVTQ và các thành quả cách mạng” [26, tr.43]

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(Bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Mục tiêu,

nhiệm vụ của quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân

và chế độ XHCN, giữ vững hòa bình, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốcgia và trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu

và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với sự nghiệp cách mạngcủa nhân dân ta” [14, tr.81]

Ngày nay, trước diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực tác độngmạnh mẽ đến nước ta, nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN của nhân dân ta đặt ranhững yêu cầu mới Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Đảng Cộngsản Việt Nam tiếp tục bổ sung, phát triển nhiệm vụ Quốc phòng - An ninh bảo

vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN Mục tiêu: Phát huy mạnh mẽ sức mạnhtổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình,ủng hộ của cộng đồng quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độclập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước,nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp CNH-HĐH, bảo

vệ lợi ích quốc gia dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòabình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội [13, tr.82]

Nhiệm vụ trung tâm: Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập,chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững môi trường hòabình, ổn định để phát triển đất nước; bảo đảm an ninh quốc gia giữ gìn trật tự, an toàn

xã hội; mở rộng và đưa vào chiều sâu các quan hệ đối ngoại; tận dụng thời cơ, vượtqua thách thức, thực hiện hiệu quả hội nhập quốc tế trong điều kiện mới, tiếp tục vànâng cao vị thế và uy tín đất nước trên trường quốc tế [14, tr.81-85]

Ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay là tổng hòa của nhận

thức, tình cảm, niềm tin và ý chí quyết tâm của mọi công dân Việt Nam yêunước, được biểu hiện ở hành vi đối với độc lập dân tộc và CNXH, mà cốt lõi

là bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệĐảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ sự nghiệp đổi mới CNH-

HĐH đất nước, bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị, trật

tự an toàn xã hội và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị và môi trườnghòa bình, phát triển đất nước theo định hướng XHCN; chủ động ngăn chặn,làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đổivới sự nghiệp cách mạng nước ta vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ,

công bằng, văn minh” Những yếu tố nhận thức, tình cảm, ý chí quyết tâm và

niềm tin quan hệ chặt chẽ với nhau, vừa phản ánh các yếu tố cấu thành ý thức,vừa phản ánh cấp độ tư tưởng, lý luận và cấp độ tâm lý, tình cảm của ý thức

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của nhân dân ta ngày càng phát triển và hoànthiện qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân và đế quốc xâm lược bảo vệthành quả cách mạng và độc lập, chủ quyền của dân tộc gắn liền với quá trìnhxây dựng, phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Việt Nam

Từ sự phân tích trên có thể khái quát: Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN là tổng hòa tri thức, tình cảm, niềm tin và ý chí quyết tâm thông qua hoạt động thực tiễn của con người Việt Nam, thể hiện chủ nghĩa yêu nước Việt Nam XHCN, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ đất nước gắn với bảo vệ Đảng, chế độ XHCN vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN luôn thể hiện rõ mang tính giai cấp sâusắc, nó phản ánh địa vị giai cấp công nhân trong việc bảo vệ chủ quyền quốcgia Nội dung giai cấp trong ý thức BVTQ Việt Nam XHCN thể hiện ở quanđiểm, tư tưởng, tình cảm, niềm tin, ý chí của giai cấp công nhân đối vớinhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN còn được biểu hiện ở ý thức về chủquyền quốc gia, dân tộc; ở lòng tự tôn dân tộc, tinh thần sẵn sàng đấutranh chống lại các thế lực vi phạm chủ quyền quốc gia, dân tộc; ở sự giácngộ quyền và nghĩa vụ của công dân đối với sự an nguy, thịnh suy, tồn

vong của quốc gia, dân tộc Đây là sản phẩm, kết quả của lao động, họctập, rèn luyện, thực hiện nghĩa vụ của công dân, thể hiện qua nhận thứccủa họ về đối tác, đối tượng; nhận thức về kẻ thù, nắm được âm mưu, thủđoạn của kẻ thù đối với cách mạng nước ta.

Tiếp cận ý thức BVTQ Việt Nam XHCN là một hiện tượng của ýthức xã hội gắn với đối tượng cụ thể, ý thức BVTQ Việt Nam XHCN luôn

có sự vận động, phát triển mang dấu ấn riêng của chủ thể

Vị trí và đặc điểm của thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

Tỉnh Nghệ An được thành lập ngày 12/8/1991 trên cơ sở chia tỉnh đểtái lập tỉnh Nghệ An và tỉnh Hà Tĩnh Là địa phương nằm ở khu vực BắcTrung Bộ Phía Bắc tiếp giáp với tỉnh Thanh Hóa, phía Nam tiếp giáp tỉnh

Hà Tĩnh, phía Tây tiếp giáp tỉnh Xiêng Khoảng - Lào, phía Đông tiếp giápBiển đông Hiện nay, Nghệ An có 21 đơn vị hành chính gồm: 01 thành phố,

03 thị xã và 17 huyện Với tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 16.493 km2,dân số tính đến năm 2016 là 3.037.440 người với mật độ dân số 184người/km2, dân số thành thị 15,5%, nông thôn chiếm 84,5% Nghệ An có 06trường Đại học, 10 trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề,quy mô đào tạo gần 10 vạn học sinh, sinh viên mỗi năm trên các lĩnh vựckinh tế, kỹ thuật, đào tạo nghề, sư phạm, y tế, văn hóa nghệ thuật đáp ứngnhu cầu nguồn nhân lực vùng Bắc Trung Bộ và cả nước [Phụ lục 1]

Theo dòng lịch sử đã để lại cho Nghệ An 872 di tích lịch sử văn hóađược xếp hạng Trong đó có 112 di tích quốc gia, di tích lịch sử văn hoá tiêubiểu có đền Cuông, đền thờ Mai Thúc Loan, đền Bạch Mã, đền thờ Nguyễn Xí,núi Lam Thành, núi Dũng Quyết - Phượng Hoàng Trung Đô, thành cổ Vinh…Ditích cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh tiêu biểu như: Di tích 12 cô gái Truông Bồn,

mộ các chiến sỹ hy sinh trong ngày 12/9 ở Thái Lão - Hưng Nguyên; đình VõLiệt; đình Quỳnh Đôi, làng Đỏ Hưng Dũng di tích Tràng Kè ở Yên Thành; ditích nhà cụ Vi Văn Khang ở Môn Sơn, Con Cuông; Ngã ba Bến Thuỷ, cột mốc

số 0 - đường mòn Hồ Chí Minh.

Nghệ An có một vị trí chiến lược hết sức quan trọng đối với sự tồn tại,phát triển của nước ta Cũng chính vì thế từ hàng nghìn năm trước, Nghệ Anluôn giữ vị trí chiến lược quân sự quan trọng trong BVTQ Các đội quân xâmlược từ hướng Bắc muốn tiến vào Nam đều phải qua Nghệ An Lịch sử khángchiến chống giặc ngoại xâm thắng lợi hầu hết Nghệ An đều có thành tích.Hiện nay, Nghệ An là một pháo đài vững chắc cho BVTQ nếu kẻ thù tiếncông từ biển Vị trí, vai trò của tỉnh Nghệ An ngày càng được nâng cao trướcđòi hỏi của sự nghiệp CNH-HĐH và hội nhập quốc tế trong thời kỳ mới Với

vị trí chiến lược hết sức quan trọng của cả nước Do vậy, việc nâng cao ý thứcBVTQ cho mọi người nói chung và thanh niên nói riêng, là yêu cầu kháchquan trong chiến lược BVTQ Việt Nam XHCN hiện nay

Thời kỳ nào cũng vậy, thanh niên luôn được xem là rường cột của đấtnước, tương lai của dân tộc và hạnh phúc của gia đình Thanh niên là người

có thể lực cường tráng, năng động sáng tạo, có ý chí kiên cường trong hoạtđộng lao động sản xuất và đấu tranh cách mạng Họ chính là lực lượng laođộng dữ trữ, một tài nguyên lớn của quốc gia, dân tộc; là bộ phận hữu cơ của

xã hội hình thành từ các gia tầng khác nhau; nguồn lực quyết định sự pháttriển kinh tế - xã hội Do đó, có thể xem thanh niên là động lực hết sức quantrọng của sự nghiệp xây dựng và BVTQ hiện nay

Theo quan niệm chung ở nước ta hiện nay, lứa tuổi thanh niên là từ 16đến 30 tuổi Ở lứa tuổi này, con người phát triển nhanh về thể chất và tâm,sinh lý Đó là tuổi trưởng thành về nhân cách, đạo đức và văn hóa, là độ tuổikhẳng định tính sáng tạo, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng, ý chívươn lên, sống sôi nổi trong quan hệ tình bạn, tình yêu Đây là lứa tuổi pháttriển mạnh mẽ về thể chất, tinh thần, phẩm chất, nhân cách của một công dân,hình thành thế giới quan và lý tưởng đạo đức cuộc sống Do những điều kiệnlịch sử, kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi địa phương khác nhau, nên thanhniên giữa các vùng miền bên cạnh những điểm chung của thanh niên cả nước,

còn tồn tại những nét riêng, chi phối đến nhận thức và hành động của họ.

Thanh niên ở tỉnh Nghệ An là công dân Việt Nam có độ tuổi từ 16 đến

30 tuổi đang lao động, học tập, công tác trên địa bàn tỉnh Nghệ An Dochính quyền các địa phương quản lý về hộ khẩu, nhân khẩu Họ là lựclượng xã hội to lớn, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội, lànguồn lực chủ yếu thúc đẩy sự phát triển của địa phương Đánh giá vị trí,vai trò của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới, Đảng ta khẳng định: “Sựnghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có

vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam

có vững bước theo con đường XHCN hay không, phần lớn tùy thuộc vàolực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên;công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những

nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” [15, tr.82] Trong nhữngnăm qua, thanh niên Nghệ An tăng nhanh về số lượng và chất lượng trởthành một lực lượng xã hội hùng hậu, đa dạng về thành phần, hoạt độngtrên địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng Họ là lực lượng cơ bản trongthực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, CNH-HĐH, xây dựng vàBVTQ Việt Nam XHCN

Hiện nay, tổng số thanh niên của tỉnh là 796.000 người, chiếm 26,20%dân số Thanh niên trong các trường học, cao đẳng, đại học, trung học chuyênnghiệp 199.900 người Thanh niên trong lực lượng vũ trang 39.800 người.Trong các địa bàn dân cư 557.720 người Thanh niên là người dân tộc thiểu số11.940 người Thanh niên có đạo 75.620 người [Phụ lục 2] Họ là lực lượngđông đảo đang dần trở thành nguồn lao động chính của tỉnh Từ khi triển khai

và thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII Nghệ

An đang dần trở thành một trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội mới Các trườngđại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp trên địa bàn đang tích cực hoạtđộng; các cụm, điểm công nghiệp mọc lên nhanh chóng thu hút ngày càng

nhiều thanh niên về học tập, công tác

Thanh niên tỉnh Nghệ An có trình độ học vấn và am hiểu các vấn đề chính trị, văn hóa, xã hội không đồng đều, đang chịu ảnh hưởng rất lớn từ quá trình đô thị hóa Đây là đặc điểm rất quan trọng khi nghiên cứu về thanh

niên trong thực hiện nghĩa vụ BVTQ của thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay.Bởi lẽ, tỉnh Nghệ An vốn dĩ đã là một địa phương trung du, miền núi xen lẫnđồng bằng, trình độ dân trí và đời sống của thanh niên các huyện miền núicòn thấp và nhiều khó khăn so với các huyện đồng bằng Hiện nay phần lớnthanh niên của các huyện miền núi: Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, TươngDương, Kỳ Sơn, Anh Sơn là chỉ có trình độ học vấn cấp tiểu học và trung học

cơ sở; số thanh niên học hết phổ thông trung học, đại học và trên đại học

chiếm một tỉ lệ rất thấp Lao động thanh niên đã qua đào tạo chưa nhiều nên

trước sự phát triển mạnh của quá trình đô thị hóa, CNH - HĐH nông nghiệp,nông thôn thanh niên gặp rất nhiều khó khăn trong khâu tiếp cận khoa học -công nghệ hiện đại cũng như giải quyết các vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa,

xã hội tiêu cực nảy sinh

Thanh niên ở tỉnh Nghệ An là lực lượng có vai trò quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ BVTQ, bảo vệ quê hương Họ là lực lượng đi đầu

trong thực hiện các nhiệm vụ ở địa phương, nhất là nhiệm vụ quốc phòng,quân sự địa phương, nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.Hầu hết các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu,canh phòng các mục tiêu quân sự, hay trực tiếp tham gia đấu tranh chống bạoloạn, phòng chống thiên tai, giúp dân thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội,quốc phòng - an ninh đều cần đến sự tham gia của họ

* Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An

Từ khái niệm ý thức BVTQ Việt Nam XHCN và đặc điểm của thanh niên

ở tỉnh Nghệ An, có thể quan niệm: Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An là tổng hòa các yếu tố tri thức, tình cảm, niềm tin và ý chí

quyết tâm giữ vững độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc của thanh niên tỉnh Nghệ An, thể hiện ở thái độ, hành vi của họ đối với nhiệm vụ BVTQ, phù hợp với mục tiêu, yêu cầu con người mới XHCN, đáp ứng yêu cầu xây dựng

và BVTQ trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An thuộc

ý thức xã hội Do đó, nó cũng có kết cấu và đặc điểm giống ý thức xã hộitrong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay Xét về bảnchất, ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An thuộc

ý thức cá nhân, nó phản ánh hoạt động BVTQ Việt Nam XHCN của thanhniên trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An tồn tạitrong mối liên hệ hữu cơ, thống nhất với ý thức BVTQ của dân tộc ta, chúngthâm nhập vào nhau và làm phong phú cho nhau Ý thức BVTQ Việt NamXHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An là biểu hiện sinh động ý thức BVTQcủa dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, thanh niên ở tỉnh Nghệ An được sinh ra vàlớn lên ở nhiều địa phương khác nhau Mỗi thanh niên lại có điều kiện sống,hoàn cảnh gia đình, quan hệ dòng tộc, bạn bè, người thân, môi trường giáodục, môi trường văn hoá, kinh nghiệm, vốn sống … không giống nhau, nên ýthức BVTQ Việt Nam XHCN của họ biểu hiện cũng rất khác nhau Tất cảnhững điều kiện vật chất và tinh thần ấy làm cho ý thức BVTQ Việt NamXHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An vừa mang ý thức BVTQ của dân tộc

ta, của nhân dân miền trung, vừa chứa đựng những đặc điểm cá nhân, tạothành những cá tính và nhân cách riêng của cá nhân đó, làm cho ý thứcBVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên càng thêm phong phú và đa dạng

Trong đó, chân thật, chịu khó, thẳng thắn; giàu chí tiến thủ, ham học hỏi là

những biểu hiện đặc trưng của ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanhniên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An biểu hiệntập trung và chủ yếu nhất là ở tình cảm, ý chí, niềm tin, tinh thần, thái độ, tráchnhiệm, hành động quyết tâm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền biên giới,biển, đảo miền trung; bảo vệ chế độ kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội ở địaphương; ở tính trung thực, một lòng, một dạ gắn bó với quê hương, kiên cườngbám trụ; ở lòng khoan dung, độ lượng, tinh thần đoàn kết gắn bó, sẵn sàng gópcông, góp của cho đất nước; ở tư duy phóng khoáng, năng động, sáng tạo, khôngchịu khuất phục trước những khó khăn, thử thách của cuộc sống

Như vậy, ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ

An thực chất là sự giác ngộ trách nhiệm xã hội của thanh niên đối với việc giữvững độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, thể chế chính trị và định hướngXHCN của đất nước nói chung và khu vực miền trung nói riêng, được biểuhiện trong thái độ và hành vi thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm của họ trong sựnghiệp bảo vệ quê hương, đất nước và quyền lợi quốc gia, dân tộc

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An nóluôn xâm nhập vào quá trình hoạt động xã hội của chính thanh niên và chỉđạo, định hướng các hoạt động đó phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ ViệtNam XHCN trong giai đoạn mới Với thanh niên công tác ở các cơ quan, banngành địa phương, cơ sở hoặc lao động sản xuất ở gia đình thì ý thức BVTQViệt Nam XHCN của họ sẽ được chuyển hoá thành chủ trương, biện pháplãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương ở cơ quan, đơn

vị mình công tác, hoặc thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ của thanh niêntheo luật định, phù hợp với ngành nghề lao động sản xuất của mỗi người

Cũng như các hình thái ý thức xã hội khác, ý thức BVTQ Việt NamXHCN của thanh niên ở tỉnh Nghệ An cũng chịu sự tác động, chi phối có tínhquyết định của sự nghiệp BVTQ Việt Nam XHCN và hoạt động quân sự,quốc phòng địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong từng thời kì nhấtđịnh Sự phát triển đó phụ thuộc vào quá trình vận động, biến đổi của sự

nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN, của hoạt động quân sự, quốcphòng địa phương và cả vai trò năng động chủ quan của thanh niên

1.1.2 Quan niệm nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin thìnâng cao là làm cho cao hơn, tốt hơn, là một hoạt động làm cho sự vật, hiệntượng biến đổi, phát triển theo chiều hướng tốt hơn

Nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ

An là quá trình vận động, chuyển hóa các yếu tố cấu thành ý thức BVTQ.Quá trình đó chịu sự tác động của các chủ thể tới đối tượng, bằng nhiều nộidung, hình thức, phương pháp khác nhau nhằm làm cho đối tượng pháttriển theo hướng cao hơn theo mục đích, yêu cầu mà chủ thể đề ra

Nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ

thể cùng với sự tích cực, sáng tạo, nỗ lực học tập, rèn luyện, phấn đấu của thanh niên làm chuyển hóa không ngừng các yếu tố cấu thành ý thức BVTQ Việt Nam XHCN ngày càng tốt hơn Thể hiện ở tri thức, tình cảm, ý chí và niềm tin; hành động quyết tâm khắc phục khó khăn bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Bất kỳ một hoạt động nào đó cũng phải xác định được mục đích, nộidung, phương pháp tiến hành và được thực hiện bởi các chủ thể nhất định.Việc nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ

An cũng bị chi phối bởi vấn đề có tính quy luật đó Vì vậy, thực chất nângcao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An là hoạtđộng có mục đích, có kế hoạch của chủ thể trong việc xác định các giải pháptác động vào những nhân tố cấu thành ý thức BVTQ Việt Nam XHCN làm cho

những nhân tố ấy có sự phát triển về chất Đó là kết quả của việc bố trí, xắp xếp,kết cấu hài hòa, khoa học nội dung, chương trình phù hợp với trình độ, khả năng,tâm lý thanh niên Nhằm nâng cao nhận thức về mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụBVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên.

Mục đích nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở

tỉnh Nghệ An: Là nhằm phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, đặcbiệt là nhận thức của thanh niên về tình yêu quê hương, đất nước, truyền thốngcách mạng của dân tộc, của Đảng, làm cho thanh niên thấy được vinh dự, tự hào,trách nhiệm và nghĩa vụ trong BVTQ Việt Nam XHCN; xây dựng cho thanhniên tình cảm, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự nghiệp đổi mới đất nước;hình thành ở thanh niên ý chí, quyết tâm vượt mọi khó khăn, gian khổ, hànhđộng tích cực, sẵn sàng xả thân vì sự nghiệp BVTQ

Nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An

là những hoạt động trực tiếp góp phần làm cho thanh niên từng bước chuyển hóa

nhận thức, tình cảm, tinh thần thái độ, trách nhiệm của thanh niên đối với nhiệm

vụ BVTQ Việt Nam XHCN ngày càng đầy đủ hơn Hình thành hệ thống tri thức,tình cảm, ý chí và niềm tin BVTQ trong mỗi người một cách đúng đắn; thôngqua đó góp phần rèn luyện bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với Tổquốc, với Đảng, với nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội Từ đó, giúp họ đánh giá chính xác đặc điểm, yêu cầu, nhiệm

vụ, quân sự, quốc phòng trên địa bàn ở tỉnh Nghệ An Đồng thời, giúp thanhniên tăng khả năng “miễn dịch” và đấu tranh thắng lợi trước mọi âm mưu, thủđoạn “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch

Như vậy, mục đích nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanhniên ở tỉnh Nghệ An là sự phản ánh tập trung nhất quan điểm của Đảng về mụctiêu, yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới là cái đích mà quá trìnhnâng cao phải đạt tới Mục đích nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN chothanh niên có ý nghĩa định hướng, chỉ đạo đối với toàn bộ các khâu, các bước,các nhân tố của quá trình nâng cao Chính vì vậy, cần làm cho các chủ thể, cáclực lượng tham gia quá trình nâng cao quán triệt sâu sắc mục đích của nâng cao

ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên hiện nay

Chủ thể tiến hành nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN chothanh niên ở tỉnh Nghệ An: Là cấp ủy, chính quyền địa phương, các đoànthể chính trị - xã hội; nhà trường; cơ quan; xí nghiệp; gia đình; đơn vị quânđội kết hợp với sự tự giác rèn luyện nâng cao của thanh niên Các chủ thểtùy thuộc vào đặc điểm, vị trí vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn đểxác định nội dung, lựa chọn hình thức, phương pháp nâng cao cho phù hợp

Sự phối hợp giữa các chủ thể tạo thành sức mạnh tổng hợp nâng cao ý thứcBVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa họccông nghệ, đặc biệt là sự phát triển của các loại vũ khí công nghệ cao đãlàm thay đổi và xuất hiện nhiều quan niệm, tư duy quân sự mới Cùng với

sự khuếch trương vũ khí, trang bị hiện đại của chủ nghĩa đế quốc, tác độngcủa mặt trái cơ chế thị trường và các tiêu cực xã hội đã làm cho nhận thức,

tư tưởng của một bộ phận không nhỏ thanh niên ở tỉnh Nghệ An có nhữngbiểu hiện sai trái, lệch lạc Do đó, việc bồi dưỡng tình cảm, củng cố niềmtin, xây dựng thái độ và ý chí quyết tâm cao của thanh niên đối với nhiệm

vụ xây dưng và BVTQ Việt Nam XHCN là vấn đề có ý nghĩa hết sức quantrọng, là cơ sở để nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, ý chí quyết tâmthực hiện thắng lợi nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN

Đối tượng nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN: Là những nam, nữthanh niên đang sinh sống, học tập và công tác trên địa bàn tỉnh Nghệ An Họvừa là chủ thể, vừa là đối tượng của quá trình nâng cao Với tư cách đối tượngnâng cao họ chịu sự điều khiển của chủ thể nâng cao và sự chi phối của mụcđích, nội dung, phương pháp, hình thức nâng cao Với tư cách là chủ thể nângcao, họ lại có vai trò tích cực, năng động, độc lập và sáng tạo trong tiếp nhận

và xử lý những tác động của quá trình nâng cao, trực tiếp tạo nên chất lượng,hiệu quả của quá trình đó Như vậy, chủ thể trực tiếp, xét đến cùng quyết địnhchất lượng và hiệu quả nâng cao chính là thanh niên Họ vừa là đối tượng,vừa là chủ thể; biến quá trình nâng cao thành quá trình tự nâng cao dưới sựdẫn dắt, định hướng của các lực lượng chủ thể tiến hành nâng cao ý thứcBVTQ Việt Nam XHCN

Nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ

An là quá trình phát triển và tăng dần lượng tri thức chính trị, quân sự, quốcphòng, an ninh làm cho họ có khả năng nhận thức đầy đủ, đúng đắn, chính xáchơn mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN trong tình hình mới.Trên cơ sở đó, giúp họ xác định đúng mục tiêu, phương hướng hoạt động quân

sự, quốc phòng ở địa phương Thực chất đây là quá trình người thanh niên cụ thểhóa tri thức chính trị, quân sự, quốc phòng, an ninh thành ý thức BVTQ ViệtNam XHCN Tuy nhiên, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN không phải

là việc họ học thuộc các nội dung bài học, càng không phải là sự cộng lại của cácbài học, mà đó là quá trình chuyển hóa một cách tự giác, có định hướng lượng trithức đã tiếp nhận thành ý thức BVTQ Việt Nam XHCN

Chất lượng, hiệu quả của quá trình nâng cao ý thức BVTQ Việt NamXHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay không chỉ phụ thuộc vào việcxác định mục tiêu, yêu cầu, lựa chọn nội dung chính xác, cụ thể mà còn phụthuộc một phần rất quan trọng vào việc sử dụng các phương pháp và hìnhthức nâng cao Phương pháp và hình thức nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam

XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An phong phú, đa dạng; có thể được thựchiện thông qua lồng ghép với nội dung các môn học, các bài giảng của giảngviên, các chương trình bồi dưỡng chính thức, các buổi sinh hoạt chính trị, cácbuổi nói chuyện thời sự, tham quan các di tích lịch sử, văn hóa, các cuộc thitìm hiểu truyền thống, v.v Phải tùy tình hình cụ thể mà chủ thể và đối tượngnâng cao sử dụng các phương pháp và hình thức cho phù hợp.

Từ những phân tích trên, có thể khẳng định rằng: Nâng cao ý thứcBVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An thực chất là quá trìnhvun đắp, bồi dưỡng tình cảm, củng cố niềm tin, xây dựng tinh thần thái độtrách nhiệm nhằm làm chuyển hóa ý thức chính trị, lòng yêu nước, niềm tinvào sức mạnh và chiến thắng của dân tộc ta; ý chí và hành động quyết tâmbảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN của thanh niên

* Nội dung nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

Nội dung nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ởtỉnh Nghệ An mang tính toàn diện, tuy nhiên cần tập trung vào những nộidung mang tính thiết thực đó là: Tập trung nâng cao nhận thức cho thanh niên

về quan điểm, nhiệm vụ, mục tiêu, phương châm BVTQ Việt Nam XHCNtrong tình hình mới, quan điểm đối tác đối tượng, bồi dưỡng tình yêu quêhương, đất nước, truyền thống cách mạng của dân tộc, của Đảng, làm cho họthấy được vinh dự, tự hào, trách nhiệm và nghĩa vụ BVTQ Việt Nam XHCN;xây dựng tình cảm, niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự nghiệpđổi mới đất nước Đồng thời, hình thành ý chí, hành động quyết tâm vượt mọikhó khăn, gian khổ, sẵn sàng xả thân vì sự nghiệp BVTQ Mặt khác, cần phảikết hợp nâng cao hoạt động của các chủ thể; chất lượng, nội dung, hình thức

mà các chủ thể sử dụng để tiến hành nâng cao ý thức BVTQ cho thanh niênđạt hiệu quả toàn diện hơn Do vậy, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCNcho thanh niên ở tỉnh Nghệ An cần tập trung vào các nội dung sau:

Một là, nâng cao nhận thức cho thanh niên về quan điểm, mục tiêu, yêu

cầu, nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Đây

là, nội dung cơ bản quan trọng cấu thành ý thức BVTQ Việt Nam XHCNcủa mọi công dân Việt Nam yêu nước hiện nay Đó chính là, nâng cao sựhiểu biết và nhận thức sâu sắc về lịch sử, truyền thống dân tộc; về mụctiêu, nhiệm vụ, nội dung, phương thức BVTQ; về bản chất, âm mưu, thủđoạn của các thế lực thù địch; về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm thanh niênđối với nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN Hiểu biết một cách sâu sắc về

Tổ quốc Việt Nam XHCN là sự thống nhất giữa dân tộc và chủ nghĩa xãhội Tổ quốc Việt Nam XHCN được hình thành và phát triển trong quátrình đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ của dân tộc Việt Nam dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh Nó là

sự kế thừa và phát triển mới về Tổ quốc, đất nước, dân tộc và con ngườiViệt Nam trong suốt chiều dài lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữnước trong điều kiện lịch sử mới Chỉ khi thanh niên nhận thức đúng thì họmới có hành động cách mạng đúng trong BVTQ Việt Nam XHCN

Hai là, nâng cao tình cảm, ý chí, niềm tin BVTQ Việt Nam XHCN

cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Chính là, nâng cao hơn nữa tình yêu đốivới quê hương đất nước và chế độ XHCN, thể hiện tập trung ở chủ nghĩayêu nước XHCN, yêu nước gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, là tình yêucon người, yêu thương nhân dân, yêu quê hương, yêu đất nước Nâng caoniềm tin BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Đó là,nâng cao sự hội tụ nhận thức, tình cảm, ý chí của mỗi người, trở thành sự tintưởng vững chắc có cơ sở khoa học vào thắng lợi của sự nghiệp BVTQ, sự tintưởng tuyệt đối vào sự nghiệp lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước,niềm tin vào ý chí, nghị lực, niềm tin vào thế trận quốc phòng toàn dân và sứcmạnh khối đại đoàn kết toàn dân, niềm tin vào chính nghĩa, tin vào sức mạnhcủa quân đội, của các lực lượng vũ trang và tin vào sức mạnh của chính mình

trong sự nghiệp BVTQ Việt Nam XHCN Nâng cao ý chí BVTQ Việt NamXHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Đó là, tập trung nâng cao quyết tâmbảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổquốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ công cuộcđổi mới, sự nghiệp CNH-HĐH, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nềnvăn hóa dân tộc trong bất kỳ hoàn cảnh, tình huống nào Đó là ý chí vượtqua mọi gian khổ khó khăn, quyết tâm làm tròn nhiệm vụ BVTQ, sẵn sàng

xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân

Ba là, nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiến hoạt động

bảo vệ Tổ quốc của thanh niên Thông qua hoạt động của các chủ thể nhậnthức về nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới của thanh niên từng bước đượcnâng lên Vấn đề quan trọng là thanh niên phải biết chuyển hóa nhận thức đóthành hành động cách mạng trong quá trình công tác Đặc biệt, là trong thựchiện nhiệm vụ BVTQ tại địa phương Gương mẫu chấp hành các qui định củapháp luật nhà nước về BVTQ Việt Nam XHCN Hăng hái tham gia lên đườngnhập ngũ hoàn thành nhiệm vụ BVTQ của thanh niên Tích cực trong cácnhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội Ý thức cảnh giác caotrước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của kẻ thù, thái độ kiên quyết đối vớicác thế lực thù địch Hoạt động này không chỉ đơn thuần biến kiến thức đãđược tiếp nhận thành hành động cụ thể mà còn đặt ra đòi hỏi ở thanh niênviệc vận dụng linh hoạt sáng tạo để đạt hiệu quả cao nhất

Bốn là, nâng cao nhận thức của các chủ thể trong quá trình nâng cao ý

thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Chủ thể ở đây,chính là cấp ủy, chính quyền địa phương, các đoàn thể chính trị xã hội, nhàtrường, cơ quan, đơn vị quân đội cùng với hoạt động của chính bản thân thanhniên Các chủ thể cũng chính là khách thể có vai trò quan trọng trong quá trìnhnâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An Họ làlực lượng trực tiếp tác động nhằm nâng cao ý thức, định hướng hành động cho

thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ BVTQ Chính vì vậy, nếu hoạt động củacác chủ thể đối với thanh niên phát huy tốt thì hiệu quả nâng cao ý thức BVTQcho thanh niên sẽ phát triển cao Ngược lại, hoạt động của các chủ thể hạn chếthì hiệu quả nâng cao cũng rất hạn chế Đối với bản thân thanh niên việc tíchcực, tự giác học tập rèn luyện tốt cũng chính là góp phần biến quá trình nâng caothành tự nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN hiện nay.

Năm là, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức, phương pháp, tổ chức

tiến hành nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnhNghệ An hiện nay Chất lượng nội dung, hình thức, phương pháp tổ chứcnâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ Anđược thể hiện ở tính toàn diện, đồng bộ, tính khoa học để tác động đến thanhniên nhằm làm chuyển hóa tri thức, hành động cách mạng của họ Độ nôngsâu, rộng hẹp của các nội dung, sự phù hợp hay chưa phù hợp của hình thức

và phương pháp có ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả của việc nâng cao ý thứcBVTQ cho thanh niên Nội dung, hình thức, phương pháp nâng cao ý thức BVTQViệt Nam XHCN được đánh giá ở sự phong phú, đa dạng, linh hoạt và mức độphù hợp với đối tượng và hoàn cảnh Các chủ thể có thể thông qua các hình thứchọc tập, nghiên cứu quán triệt đường lối, nghị quyết của Đảng; thông qua sinhhoạt các tổ chức và hoạt động tự phê bình và phê bình; thông qua các hoạt độngphong trào, các hoạt động thực tiễn; thông qua các tấm gương tiêu biểu…để tácđộng vào thanh niên Điều quan trọng nhất là phải lựa chọn và kết hợp có hiệu quảcác hình thức, phương pháp nhằm tạo thành sức mạnh tổng hợp trong nâng cao ýthức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay

* Vai trò nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên hiện nay

Một là, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh

Nghệ An hiện nay sẽ trực tiếp góp phần giúp thanh niên nhận thức sâu sắc, toàn

diện hơn mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN trong tình hìnhmới.

Nhận thức đúng đắn về Tổ quốc và mục tiêu, nhiệm vụ BVTQ ViệtNam XHCN trong tình hình mới là yêu cầu quan trọng đầu tiên để nâng cao ýthức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên Tuy nhiên, nhận thức của thanhniên về mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới có lúc, cónơi, có nội dung chưa thật sự sâu sắc Điều đó, dẫn tới việc phát huy vai tròcủa thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở đia phươngchưa đạt kết quả tốt Do vậy, để làm cho thanh niên nhận thức sâu sắc về mụctiêu, nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN cần thiết phải nâng cao ý thức cho họ

về nhiệm vụ BVTQ Đồng thời, động viên thanh niên nêu cao ý thức tráchnhiệm thực hiện tốt quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với sự nghiệp BVTQ;nêu cao ý thức trách nhiệm góp phần xây dựng quê hương giàu mạnh, giữvững ổn định chính trị - xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệcác tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân ở địa phương, cơ

sở, nơi sinh sống và hoạt động

Mặt khác, cần làm cho thanh niên hiểu rõ, có giữ vững được độc lập dân tộcthì chúng ta mới xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội; đồng thời chỉ có thể đưađất nước phát triển theo con đường XHCN và xây dựng thành công chủ nghĩa xãhội thì nền độc lập dân tộc mới được bảo đảm vững chắc Sự gắn bó giữa độc lậpdân tộc với chủ nghĩa xã hội là thuộc tính của cách mạng Việt Nam; là đặc điểm cơbản phản ánh nội dung cốt lõi và bản chất của ý thức BVTQ Việt Nam XHCNtrong thời kỳ mới Trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ trước kia,ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là mục đích và động lực cơ bản để giảiphóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Hai là, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh

Nghệ An là góp phần định hướng hành vi cho thanh niên trong thực hiện các

nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, BVTQ ở địa phương.

Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, BVTQ là nhiệm vụ của mọi công dân.Trong đó, thanh niên có vai trò hết sức quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ này.

Do đó, để có hành vi đúng không sai sót trong tổ chức thực hiện nhiệm vụBVTQ cần phải nâng cao ý thức BVTQ cho thanh niên Bởi lẽ, chúng ta đangtiến hành sự nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN trong bối cảnh cuộcđấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc trên thế giới diễn ra rất phức tạp Các thếlực thù địch đang ráo riết đẩy mạnh chiến lược “Diễn biến hoà bình” kết hợp vớibạo loạn lật đổ chống phá cách mạng nước ta, nhằm xoá bỏ Tổ quốc Việt NamXHCN của nhân dân ta Những mưu toan xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộngsản Việt Nam, thủ tiêu chế độ XHCN của nhân dân ta được các thế lực thù địchthực hiện ráo riết vừa công khai trắng trợn, vừa che giấu kín đáo trong các quan

hệ kinh tế, thương mại, văn hoá, làm cho sự chống phá càng trở nên nguy hiểm

Trong điều kiện đó, công cuộc BVTQ Việt Nam XHCN càng trở nênkhó khăn phức tạp hơn, đòi hỏi thanh niên luôn phải tỉnh táo, nêu cao tinhthần cảnh giác cách mạng và ý thức quốc phòng, BVTQ Đồng thời, tích cực thamgia đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hành động chống phá của các thế lực thùđịch Chú trọng hơn nữa việc nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, trình độ vàkhả năng xử lý vấn đề đối tác và đối tượng cho thanh niên, coi đó là một yêu cầuquan trọng trong nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN Để thực hiện đượcyêu cầu đó rõ ràng cần phải nâng cao hơn nữa ý thức BVTQ Việt Nam XHCNcho thanh niên Chỉ khi thanh niên nhận thức đúng thì họ mới có hành động đúngtrong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, BVTQ của mình

Ba là, nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh

Nghệ An góp phần tạo điều kiện để thanh niên thực hiện tốt trách nhiệm,

quyền hạn và nghĩa vụ của mình đối với đất nước.

Ý thức BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên không phải là một cái

gì chung chung, trừu tượng mà nó được thể hiện cụ thể ở hành vi BVTQ, ởviệc thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm đối với sự nghiệp BVTQ Việt Nam

XHCN của thanh niên Do vậy, để thanh niên luôn thực hiện tốt trách nhiệm,quyền hạn và nghĩa vụ đối với đất nước điều kiện trước hết, thanh niên phảinhận thức đúng nhiệm vụ BVTQ của mình.

Trong tình hình hiện nay, trước tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tếthị trường và sự chống phá của các thế lực thù địch, một bộ phận thanh niên

có biểu hiện thờ ơ các vấn đề chính trị - xã hội, nhận thức không đầy đủnhiệm vụ BVTQ, thậm chí còn có biểu hiện trốn tránh, tìm cách thoái thác nhiệm

vụ khi thực hiện nghĩa vụ BVTQ Không thể nói là có tinh thần yêu nước cao nếukhông có ý thức BVTQ, không sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc Không thể nói là có ýthức BVTQ đầy đủ nếu không thực hiện tốt nghĩa vụ, trách nhiệm của mình đốivới Tổ quốc; hoặc coi BVTQ là nhiệm vụ riêng của lực lượng vũ trang, còn mìnhthì “đứng ngoài cuộc”, chỉ biết vun vén lo cho bản thân và gia đình Vì thế, việcnâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên cần phải kết hợp chặtchẽ với việc thực hiện các biện pháp về kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hoá, đạođức và cả pháp luật Đây chính là điều kiện thuận lợi để thanh niên thực hiệnquyền và nghĩa vụ của mình đối với Tổ quốc

1.2 Thực trạng nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của thanh niên tỉnh Nghệ An

Trên cơ sở nội dung đã xác định và kết quả khảo sát thực tế cho thấy,nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An hiệnnay có những ưu điểm và hạn chế cơ bản sau:

1.2.1 Những ưu điểm cơ bản trong nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của thanh niên ở tỉnh Nghệ An

Thời gian qua, bên cạnh những thuận lợi rất cơ bản do tiến trình đổimới, hội nhập và phát triển của khu vực các tỉnh Miền Trung tạo ra, trên địabàn tỉnh Nghệ An cũng gặp không ít khó khăn, thách thức cả về kinh tế, chínhtrị, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnhđạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy; UBND; HĐND tỉnh đã tiến hành thực hiện có hiệu

quả Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII; Nghị quyết số28-NQ/TW Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về Chiến lược bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới; Nghị quyết đại hội Đảng bộtỉnh Nghệ An khóa XVI Đặc biệt, là nghị quyết công tác giáo dục, đào tạođạt được những kết quả khá lớn Những hoạt động tích cực đó đã góp phầntạo điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN chothanh niên ở tỉnh Nghệ An hiện nay đạt kết quả tốt

* Nhận thức của thanh niên về quan điểm, mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ BVTQ Việt Nam XHCN của Đảng ta hiện nay khá đầy đủ và chính xác

Thanh niên ở tỉnh Nghệ An là công dân Việt Nam có độ tuổi từ 16 đến

30 tuổi đang lao động, học tập, công tác trên địa bàn tỉnh Nghệ An Đây là lứatuổi phát triển mạnh mẽ về thể chất, tâm hồn, trí tuệ Có ước mơ và hoài bãolớn lao trong cuộc sống, hoạt động khá nhanh nhạy và linh hoạt, họ thích ứngnhanh với điều kiện, nhịp độ phát triển của đất nước và khu vực Trình độ họcvấn của một số đối tượng khá cao, nhất là thanh niên là học sinh, sinh viên tạicác trường Trung học phổ thông; trung cấp; cao đẳng và đại học trong tỉnh.Thanh niên công tác trong các cơ quan đoàn thể chính trị xã hội ở địa phương,thanh niên trong các lực lượng vũ trang nhân dân

Là lực lượng đông đảo có mặt trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội, quốc phòng và an ninh tại địa phương Đối tượng này chủ yếu làđoàn viên chiếm 78% và trên 22% là đảng viên [Phụ lục 2] Bởi vậy, họ cóđiều kiện nghiên cứu, tiếp cận khá đầy đủ và kịp thời những biến đổi nhanhchóng của tình hình thế giới, khu vực và trong nước Cho nên, họ có nhữnghiểu biết khá cơ bản về lĩnh vực quốc phòng, an ninh; về quan điểm, mục tiêu,yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc của Đảng ta trong tình hình mới

Đa số thanh niên đã hiểu rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của nhiệm

vụ BVTQ Việt Nam XHCN trong giai đoạn hiện nay; biết được quyền lợi,nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong thực hiện nhiệm vụ BVTQ theo

quy định của Hiến pháp và pháp luật Việt Nam hiện hành Phần lớn thanhniên nhận thức rõ quyền và nghĩa vụ của mình đối với sự nghiệp BVTQnhư: Quyền và nghĩa vụ được giáo dục quốc phòng; quyền và nghĩa vụđược tham gia các lực lượng vũ trang; quyền và nghĩa vụ tham gia xâydựng nền quốc phòng toàn dân; quyền và nghĩa vụ giữ gìn bí mật quốcgia; quyền và nghĩa vụ xung kích đấu tranh chống mọi hành vi xâm hạiđến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội Qua nghiên cứu, khảo sátcủa tác giả tại các khu vực trên địa bàn tỉnh Nghệ An vào tháng 2 năm

2017 đã cho các kết quả như sau:

Phần lớn thanh niên đã nhận thức được BVTQ Việt Nam XHCN lànghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân Trong câu hỏi “BVTQđược luật pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay xác địnhnhư thế nào?”, có 95,8% số người được hỏi trả lời đúng - BVTQ Việt NamXHCN là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân 100% sốngười được hỏi cho rằng thanh niên là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sựnghiệp BVTQ của dân tộc [Phụ lục 9]

Bước đầu thanh niên hiểu được mối quan hệ giữa quyền lợi và nghĩa

vụ, cống hiến và hưởng thụ; nắm được một số quan điểm, tư tưởng chính củaĐảng, Nhà nước ta về nghĩa vụ BVTQ Kết quả điều tra của tác giả đối vớithanh niên huyện Quỳ Hợp cho thấy: Trong câu hỏi “Anh (chị) cho biết thựchiện nghĩa vụ BVTQ là nhiệm vụ của ai?”, có 98,5% trả lời đúng - BVTQ làtrách nhiệm của mọi người Hay trong câu hỏi “Thanh niên phải thực hiện cácnghĩa vụ nào sau đây?”, có 98,2% trả lời đúng - Thanh niên phải có cả hainghĩa vụ là xây dựng đất nước và BVTQ [Phụ lục 9]

Đại đa số thanh niên có nhận thức đúng về các quyền, nghĩa vụ củamình trong bảo vệ an ninh quốc gia như: Quyền và nghĩa vụ tham gia lựclượng bảo vệ an ninh quốc gia theo quy định của pháp luật; quyền và nghĩa vụ

tố cáo hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, hành vi lợi dụng việc thực hiện

nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền vàlợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; quyền và nghĩa vụ phát hiện, kiến nghịvới chính quyền hoặc cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia khắc phục

sơ hở, thiếu sót trong việc thực hiện pháp luật về bảo vệ an ninh quốc gia;quyền và nghĩa vụ phát hiện, cung cấp kịp thời thông tin, tài liệu liên quan đếnhoạt động xâm phạm an ninh quốc gia cho chính quyền hoặc cơ quan chuyêntrách bảo vệ an ninh quốc gia nơi gần nhất; quyền và nghĩa vụ thực hiện yêucầu của cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia theo quy định của phápluật; quyền và nghĩa vụ giúp đỡ, tạo điều kiện cho cơ quan và người có tráchnhiệm tiến hành các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh vớihoạt động xâm phạm an ninh quốc gia

Thanh niên có được sự hiểu biết này chủ yếu thông qua các kênh đọcbáo, nghe đài, xem ti vi và qua chương trình giáo dục công dân trong nhàtrường Kết quả điều tra cho thấy có 90,8% số người được hỏi trả lời họ biết

về nghĩa vụ BVTQ qua đọc báo, nghe đài, xem ti vi và 6,15% số người đượchỏi trả lời họ biết về nghĩa vụ BVTQ qua chương trình giáo dục công dântrong nhà trường [Phụ lục 9] Tuy mới là những hiểu biết ban đầu song đó làkiến thức quan trọng giúp họ nhận thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ BVTQ củamình Đây là dấu hiệu tốt, là tiền đề, là cơ sở để thanh niên nhận thức đúngcác quyền và nghĩa vụ BVTQ của mình trong tình hình mới

Đánh giá về vấn đề này hầu hết lãnh đạo, chỉ huy nhà trường cũng nhưcác cơ quan, đơn vị nơi trực tiếp quản lí thanh niên đều khẳng định: Thôngqua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, quán triệt về mục tiêu, yêu cầu,nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc điều đó đã góp phần nâng cao khả năng, trình độnhận thức của thanh niên Những năm gần đây có sự tiến bộ rõ nét, cơ bảnthanh niên đều ý thức được tinh thần trách nhiệm của mình đối với nhiệm vụxây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước Điều đó thể hiện qua việc thanhniên tự nguyện đăng ký nghĩa vụ quân sự, thi tuyển vào các trường quân đội

ngày càng gia tăng Tích cực tham gia giữ gìn anh ninh chính trị, trật tự xãhội ở địa phương.

Hơn 90% cho rằng, ý thức BVTQ Việt Nam XHCN không chỉ giúpthanh niên nâng cao nhận thức về đường lối chính trị, quân sự của Đảng; chỉđạo, định hướng tổ chức thực hiện thắng lợi mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụBVTQ Việt Nam XHCN mà còn giúp họ rèn luyện nâng cao ý thức, bản lĩnhchính trị và nhân cách của người thanh niên cách mạng

* Tình cảm, ý chí, niềm tin, tinh thần và thái độ trách nhiệm BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên có bước tiến bộ

Cùng với việc trang bị hệ thống tri thức toàn diện, nhà trường, cơ quan,đơn vị, địa phương và gia đình rất quan tâm đến việc giáo dục, bồi dưỡngphẩm chất, nhân cách cho thanh niên Chú trọng giáo dục tình yêu quê hương,đất nước, truyền thống vẻ vang của dân tộc, nghĩa vụ và trách nhiệm củathanh niên đối với Tổ quốc Vì thế, đại đa số thanh niên đều có đạo đức, phẩmchất tốt, lối sống trong sạch, lành mạnh Từ năm 2010 đến nay tỉ lệ thanh niênrèn luyện tốt chiếm 85,60%, khá 10,15%, trung bình 2,53% [Phụ lục 7].Thành tích này một mặt phản ánh sự nỗ lực, cố gắng lớn của nhà trường, cơquan, đơn vị và gia đình mặt khác khẳng định quá trình tự giáo dục, bồidưỡng phẩm chất, nhân cách của thanh niên có bước tiến bộ

Đa số thanh niên tình cảm yêu mến quê hương, đất nước luôn xác địnhmình là chủ nhân của sự nghiệp xây dựng đất nước và BVTQ Việt Nam xã hộichủ nghĩa, luôn kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, sự nghiệp đổi mớiđất nước, có ý chí phấn đấu vươn lên, khắc phục khó khăn, gian khổ hoànthành chức trách, nhiệm vụ được giao Có ý thức trách nhiệm cao trong thựchiện quyền và nghĩa vụ BVTQ của mình, tích cực tham gia học tập chính trị,văn hóa, khoa học kỹ thuật, nghiệp vụ, rèn luyện bản lĩnh chính trị và tácphong công tác, đề cao tính tổ chức, tính kỷ luật, thực hiện nghiêm đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước

Số đông thanh niên luôn biết làm chủ bản thân, tích cực tham gia côngtác xã hội tại địa phương, có khả năng tự kiềm chế cảm xúc, tâm trạng khi cóvấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ, hạn chế được tác động, ảnh hưởngcủa những tư tưởng, hành vi, lối sống tiêu cực đối với bản thân và xã hội, sẵnsàng làm nghĩa vụ quân sự khi Tổ quốc cần Trong câu hỏi “Anh (chị) có sẵnsàng thực hiện nghĩa vụ quân sự không?”, có 76,9% thanh niên được hỏi trảlời sẵn sàng, 22,8% trả lời là tùy vào hoàn cảnh, chỉ có 0,3% trả lời là khôngsẵn sàng Đa số thanh niên là học sinh trung học phổ thông có nguyện vọngđược phục vụ lâu dài trong các lực lượng vũ trang Trong câu hỏi “Anh (chị)

có nguyện vọng thi vào các trường quân đội, công an không?”, có 67,1% sốhọc sinh được hỏi trả lời “có” [Phụ lục 9]

* Khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn BVTQ Việt Nam XHCN của thanh niên khá tốt

Thanh niên ở tỉnh Nghệ An đang học tập, công tác trong các lĩnh vực

xã hội là để không ngừng nâng cao trình độ tri thức mọi mặt, nhưng cái chính, cáiquan trọng hơn là để vận dụng có hiệu quả vào việc cải tạo hoạt động thực tiễnxây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN ở địa phương Nhận thức đúng tầm quantrọng của năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn, hầu hết thanh niên luôn nỗ lực cốgắng nghiên cứu nắm chắc lí luận, đồng thời biết liên hệ, vận dụng sát thực tế yêucầu, nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân và BVTQ trong tình hình mới

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng đa số thanh niên đều nắmđược nội dung cơ bản của Đảng về BVTQ Việt Nam XHCN Họ hiểu đúng vaitrò, vị trí, nguyên tắc và biết cách tiến hành hoạt động tuyên truyền, tổ chức cáchoạt động nhằm bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương, cơquan, đơn vị Điều đó cho thấy, khả năng chuyển hoá tri thức thành tình cảm,niềm tin, ý chí, tinh thần, thái độ, trách nhiệm BVTQ Việt Nam XHCN; thành

kế hoạch, nội dung, biện pháp hoạt động bảo vệ Tổ quốc tại địa phương của

thanh niên là khá tốt Khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn BVTQ Việt NamXHCN của thanh niên còn được thể hiện ở kết quả học tập chính trị và rèn luyệncủa thanh niên, kết quả tham gia các hoạt động quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật

tự tại địa phương Theo số liệu thống kê kết quả học tập chính trị của thanh niên

từ năm 2011 đến 2015 có 9,25% thanh niên đạt kết quả giỏi, 74,8% đạt kết quảkhá, trung bình khá 14,84% Số lượng thanh niên tình nguyện nhập ngũ, thamgia các lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, đăng ký thi tuyển vào cáctrường quân đội có sự gia tăng đáng kể [Phụ lục 6]

Con số này cho thấy, thanh niên đã nắm được kiến thức cơ bản, nhận thứcđúng đường lối, quan điểm chính trị, quân sự của Đảng và yêu cầu, nhiệm vụ xâydựng và BVTQ trong tình hình mới Trong các bài kiểm tra lí luận và thực hành

xử trí tình huống, nhiều đồng chí biết vận dụng lí luận vào giải quyết tình hìnhnhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở địa phương đang đặt ra hiện nay khá tốt, có tínhkhả thi cao, nhất là thanh niên trong lực lượng vũ trang, thanh niên trong các đơn

vị dân quân tự vệ, dự bị động viên của tỉnh Điều này nói lên năng lực hoạt độngthực tiễn của thanh niên đã có bước phát triển; tri thức chính trị, quân sự, quốcphòng, an ninh đã được chuyển hoá thành tình cảm, niềm tin, ý chí quyết tâmBVTQ Việt Nam XHCN của mỗi thanh niên

Đa số thanh niên ở tỉnh Nghệ An luôn tự giác, tích cực, ý chí quyết tâmcao trong thực hiện nghĩa vụ quân sự và tham gia công tác quốc phòng, quân

sự ở địa phương Phong trào nhập ngũ BVTQ hàng năm luôn được thanh niêntham gia, hưởng ứng mạnh mẽ Kết quả sơ kết công tác quân sự quốc phòngtại địa phương từ 2010 đến năm 2016 của UBND tỉnh Nghệ An đã chứngminh điều đó: Thanh niên đủ 17 tuổi tự nguyện đăng ký tham gia thực hiệnnghĩa vụ quân sự hàng năm luôn đạt tỉ lệ cao; số thanh niên tham gia khámtuyển nghĩa vụ quân sự so với lệnh điều khám hàng năm đạt trung bình98,6% Số thanh niên được tuyển chọn và gọi nhập ngũ hàng năm đều đạt

100% chỉ tiêu trên giao Theo thống kê của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh tỉ lệthanh niên đăng ký tự nguyện tham gia thực hiện nghĩa vụ quân sự cũngtăng lên rõ rệt: Từ 7,9% năm 2010 lên 83,2% năm 2013 [Phụ lục 4] Theo

số liệu cập nhật mới nhất năm 2017 con số này tiếp tục tăng lên tới 95,5%.Con số thanh niên dự thi và trúng tuyển vào các trường quân đội cũng ngàymột tăng lên, từ năm 2010 đến năm 2016 toàn tỉnh có 6.635 thanh niên dựthi tuyển sinh quân sự, trong đó có 4.617 thanh niên đã trúng tuyển, chiếm

tỉ lệ 22,80% Năm 2015 là năm có số thí sinh dự thi và trúng tuyển cao nhất(dự thi 990, trúng tuyển 350) [Phụ lục 4]

Thanh niên trong lực lượng dân quân tự vệ luôn sẵn sàng chiến đấu vàphục vụ chiến đấu để bảo vệ quê hương Phối hợp chặt chẽ với các đơn vịquân đội nhân dân, công an và lực lượng khác trên địa bàn bảo vệ vững chắcchủ quyền, quyền chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia Tham giaxây dựng có hiệu quả nền quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ; giữ gìntốt an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội Tích cực bảo vệ Đảng, chínhquyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước Thựchiện thắng lợi nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh,tìm kiếm, cứu nạn và các nhiệm vụ phòng thủ dân sự khác Làm tốt công táctuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh Tự nguyện thamgia xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện; xây dựng và phát triển kinh tế - xãhội tại địa phương; tích cực thực hiện tốt các nhiệm vụ khác theo quy địnhcủa pháp luật Theo thống kê, số thanh niên tự giác tham gia phong trào dânquân tự vệ ở địa phương trong tỉnh từ năm 2010 đến năm 2015 là 106.157người [Phụ lục 5] Đáp ứng 100% yêu cầu về tổ chức, sử dụng lực lượng dânquân tự vệ trên địa bàn Số thanh niên ứng trực làm nhiệm vụ sẵn sàng chiếnđấu hàng năm thường xuyên chiếm trên 50% toàn lực lượng

* Nhận thức của các chủ thể trong hoạt động nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên hiện nay

Các chủ thể, các lực lượng đã nhận thức được yêu cầu và sự cần thiết

phải nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên hiện nay Trong

đó, nổi lên là công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy chính quyền địa phương;hoạt động của các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội; nhà trường và gia đìnhtrong giáo dục bồi dưỡng thanh niên nhận thức về mục tiêu, quan điểm,phương châm BVTQ Việt Nam XHCN trong tình hình mới; quyền lợi vànghĩa vụ của thanh niên đối với Tổ quốc; hun đúc tình cảm yêu quê hương đấtnước, truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Nhằm đẩy mạnh hơn nữaviệc nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thanh niên ban thường vụ Tỉnh đoàn

đã có Nghị quyết chuyên đề về Công tác thanh niên và chường trình hànhđộng của thanh niên năm 2015 đến 2020 Đồng thời, Tỉnh đoàn triển khaiquán triệt đến BCH đoàn cơ sở các địa phương và nhà trường tổ chức triểnkhai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Mặt khác, các tổ chức cơ sở đoàn còntích cực chú trọng kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục quan điểm tư tưởng chungcủa đảng với giáo dục truyền thống truyền thống quê hương đất nước; giữagiáo dục chung với giáo dục riêng, chú trọng tổ chức các hoạt động sát vớithực tiến nhiệm vụ công tác của thanh niên Hoạt động trên của các tổ chứcchính trị xã hội ở địa phương, đặc biệt là tổ chức đoàn thanh niên đã góp phần tolớn vào việc nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên hiện nay.Kết quả khảo sát cho thấy nhận thức của thanh niên về nội dung, mụctiêu, quan điểm BVTQ Việt Nam XHCN thời gian qua được nâng lên rõ rệt

Có 85,5% ý kiến khảo sát cho rằng BVTQ rất quan trọng đối với thanh niên,98,5% ý kiến cho rằng BVTQ là trách nhiệm của mọi công dân; 98,2% ý kiếncho rằng thanh niên phải thực hiện nghĩa vụ xây dựng và BVTQ [Phụ lục 9].Điểm nổi bật trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, tổ chức đảngban chấp hành đoàn các cấp trong giáo dục, rèn luyện thanh niên đó là tính

chủ động, sáng tạo và sự đa dạng hoá nội dung, phương pháp lãnh đạo, tổchức hoạt động phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của thanh niên Các hoạtđộng giáo dục, rèn luyện thanh niên đã gắn với các phong trào cách mạng củađịa phương, đơn vị, cơ quan nơi thanh niên học tập, công tác Từ đó, nâng caohành vi trách nhiệm của chính thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ BVTQViệt Nam XHCN Kết quả khảo sát cho thấy có 76,9% thanh niên sẵn sàngthực hiện nghĩa vụ quân sự Đa số thanh niên được hỏi cho rằng cấp uỷ, tổchức đảng các cấp luôn có sự quan tâm lãnh đạo, tổ chức tốt các hoạt độngphong trào nhằm giáo dục rèn luyện thanh niên [Phụ lục 9]

* Chất lượng nội dung, hình thức, biện pháp hoạt động nhằm nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên từng bước được nâng lên

Nâng cao ý thức BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ

An được tiến hành đồng bộ với nhiều nội dung, hình thức, biện pháp hoạtđộng khác nhau Nhằm phát huy tối đa hiệu quả trong nâng cao ý thức BVTQcho thanh niên Từ việc xác định những yêu cầu về tư tưởng, định hướnghành động cho thanh niên đến việc đẩy mạnh các phong trào cách mạng tạiđịa phương Cấp ủy đảng các cấp ban hành Nghị quyết lãnh đạo; ban chấphành đoàn xây dựng chương trình, tham mưu tổ chức thực hiện phù hợp vớichức năng, nhiệm vụ và đối tương Đồng thời, tích cực đổi mới nội dung, hìnhthức, biện pháp tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao ý thức BVTQ chothanh niên Đặc biệt, là tăng cường các hình thức hoạt động văn hóa, vănnghệ, giao lưu, tọa đàm, trao đổi, dã ngoại về nguồn, phong trào thanh niên tìnhnguyện; tiếp sức mùa thi, nhằm đa dạng hóa các hình thức hoạt động nhằm nângcao ý thức cho thanh niên Nội dung luôn được cập nhật, đổi mới phù hợp trongtừng nhiệm vụ Tập trung vào chủ đề về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội;truyền thống của dân tộc, của Đảng, truyền thống Quân đội và truyền thống củaquê hương Xô Viết anh hùng; đặc biệt chú trọng giáo dục tấm gương đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh; khơi gợi ý thức trách nhiệm trong tu dưỡng, rèn

luyện, học tập và làm theo lời Bác dạy Kết quả điều tra có đến 84%, năm cuối là92% khẳng định: nội dung, hình thức, biện pháp tổ chức các hoạt động giànhcho thanh niên hiện nay là phù hợp và có hiệu quả tốt [Phụ lục 9].

* Nguyên nhân của những ưu điểm

Một là, thanh niên tỉnh Nghệ An được sinh ra và lớn lên tại một miền quê có truyền thống cách mạng lâu đời, có môi trường kinh tế, chính trị - xã hội ổn định và môi trường văn hóa - xã hội lành mạnh

Lịch sử đã chứng minh, trải qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, quân dân tỉnh Nghệ An luôn

là lực lượng đi đầu trên mặt trận xây dựng và BVTQ Với những thành tích xuất sắc đó, Nghệ An có 03 huyện

trên địa bàn tỉnh đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” và 09 xã

được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới” Hàng nghìn người con ưu tú của quê hương

đã anh dũng hy sinh hoặc bỏ lại một phần xương máu của mình trên chiến trường Những người còn sống, khi trở lại với đời thường họ vẫn giữ nguyên được ngọn lửa nhiệt huyết cách mạng để truyền lại cho lớp lớp thanh niên sau này

Sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo trong mấy chục năm qua đã thu được những thành tựu hết sức quan trọng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, làm thay đổi bộ mặt quê hương, đất nước và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc nền độc lập dân tộc và chế độ XHCN, từng bước nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc tế Sự ổn định và phát triển bền vững mọi mặt đời sống xã hội là nền tảng vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân BVTQ Điều đó đã tạo ra những đổi thay mới của tình hình kinh tế, chính trị - xã hội của địa phương, thúc đẩy thanh niên tích cực trong thực hiện nghĩa vụ BVTQ.

Bên cạnh đó, Nghệ An còn là một trong những địa phương có môi trường văn hóa - xã hội lành mạnh Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh, chính quyền và nhân dân các cấp luôn quan tâm và tạo mọi điều kiện thuận lợi để thanh niên yên tâm học tập công tác và cống hiến Nhiều mô hình hoạt động do thanh niên tham mưu và thực hiện đạt hiệu quả tốt Có đóng góp nhất định vào việc phát triển kinh tế xã hội, giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn như: Mô hình làng thanh niên xung phong làm kinh tế ở huyện Quỳ Hợp; phong trào thanh niên lập thân, lập nghiệp ở các huyện miền núi; phong trào thanh niên tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại các khu phố, trường học Đây là những điều kiện thuận lợi cơ bản để tiến hành nâng cao ý thức và hành động BVTQ Việt Nam XHCN cho thanh niên ở tỉnh Nghệ An đạt kết quả tốt.

Hai là, sự quan tâm của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình trong giáo dục, rèn luyện thanh niên

Thời gian qua, Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh Nghệ An và chính quyền các cấp, các tổ chức chính trị

- xã hội đã căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng, hiến pháp và pháp luật của Nhà nước để xây dựng các nghị quyết, quy chế, kế hoạch, chương trình hành động đúng đắn, sáng tạo, sát với đặc điểm, tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở địa phương và đặc điểm, xu thế phát triển của thanh niên trên địa bàn, tạo được sự đồng thuận rất lớn trong cộng đồng dân cư, nhất là thanh niên trong thực hiện nghĩa vụ BVTQ Việt Nam XHCN, góp phần xây dựng nên tình cảm, ý chí, niềm tin cho thanh niên trong thực hiện các quyền,

nghĩa vụ BVTQ

Công tác ban hành các nghị quyết, kế hoạch, chỉ thị, hướng dẫn về hoạt động quốc phòng, quân

sự địa phương bảo đảm kịp thời Việc bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh luôn được cơ quan quân

sự địa phương quan tâm đẩy mạnh Bằng chứng là từ năm 2010 đến năm 2016 các cơ quan của tỉnh đã ban hành:

7118 văn bản các loại để lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện hoạt độngquốc phòng, quân sự tại địa phương (trong đó Tỉnh ủy ban hành 390 văn bản,UBND ban hành 24 văn bản, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh ban hành 6704 văn bản)

Từ năm 2010 đến 2015 đã tiến hành mở các lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòngcho tổng số 432.350 người Trong đó, đối tượng 3 là 3.879 người, đối tượng 4 là7.432 người, đối tượng 5 là 33.449 người [Phụ lục 5] Đây là những cơ sở vữngchắc để các đơn vị, địa phương trong toàn tỉnh quán triệt, triển khai, tổ chức thựchiện hoạt động quốc phòng, quân sự địa phương đạt hiệu quả thiết thực

Cùng với sự quan tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương vàcác tổ chức chính trị - xã hội thì công tác giáo dục của nhà trường, nhất là cấptrung học phổ thông về quyền và nghĩa vụ công dân trong thực hiện nghĩa vụBVTQ cho thanh niên luôn được coi trọng đặc biệt Qua nghiên cứu chươngtrình giảng dạy của 3 trường là: Trung học phổ thông chuyên Phan Bội Châu,Trung học phổ thông Huỳnh Thúc Kháng và Trung học phổ thông NguyễnTrường Tộ, tác giả được biết từ năm lớp 10 đến lớp 12, học sinh đã đượctruyền thụ các kiến thức về quốc phòng, quân sự và bảo vệ an ninh quốc gia.Nội dung chủ yếu đến từ môn Giáo dục công dân và môn Giáo dục quốcphòng Thời lượng học tập của từng môn này là 32 tiết/năm, tương đương 1tiết/tuần Trong đó, môn Giáo dục công dân tập trung truyền thụ về: Vị trí, vaitrò, trách nhiệm của công dân với cộng đồng, với sự nghiệp xây dựng vàBVTQ Việt Nam XHCN; chính sách quốc phòng - an ninh; chính sách đốingoại của Đảng và Nhà nước ta Môn Giáo dục quốc phòng tập trung truyềnthụ về: Lịch sử, truyền thống của dân tộc, quân đội, công an; Luật Nghĩa vụquân sự; Luật Sĩ quan Quân đội nhân Việt Nam; Luật Công an nhân dân; chủ