Hiện nay, tình hình khu vực và thế giới có những diễn biến phức tạp, tác động đến đời sống kinh tế xã hội của đất nước, trong đó có công tác xây dựng nền quốc phòng, an ninh. Nhiều thế lực thù địch và các lực lượng phản động luôn tìm cách chống phá nước ta, chúng thực hiện chiến lược diễn biến hoà bình, bạo lực lật đổ bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn buộc ta phải đối phó.
Trang 1Nâng cao ý thức trách nhiệm công dân trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
hiện nay
Hiện nay, tình hình khu vực và thế giới có những diễn biến phức tạp, tác độngđến đời sống kinh tế- xã hội của đất nước, trong đó có công tác xây dựng nền quốcphòng, an ninh Nhiều thế lực thù địch và các lực lượng phản động luôn tìm cáchchống phá nước ta, chúng thực hiện chiến lược diễn biến hoà bình, bạo lực lật đổbằng nhiều âm mưu, thủ đoạn buộc ta phải đối phó
Công tác quốc phòng, an ninh phải thực hiện tốt để góp phần giữ vững ổn địnhchính trị, xã hội, độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và kiên định con đường đilên CNXH Khoa học công nghệ phát triển sâu rộng có tác động lớn đến nhiều lĩnhvực của đời sống kinh tế- xã hội, quốc phòng- an ninh Đất nước ta đang tiếp tụcthực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN trong khitình hình thế giới, khu vực đang có những biến động sâu sắc, có tác động đến mọimặt đời sống kinh tế- xã hội nước ta Chúng ta đang đứng trước những thời cơ vàthách thức lớn, đang xây dựng trong môi trường cạnh tranh quyết liệt Nhiều tìnhhuống phức tạp, quyết liệt có thể xảy ra, buộc ta phải đối phó Bởi vậy, trong khi tađang tập trung sức xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, phải chú trọng tăng cườngquốc phòng – an ninh, nhằm bảo vệ độc lập chủ quyền, giữ vững ổn định an ninhchính trị, bảo đảm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, đối phó có hiệu quả mọitình huống
Đảng ta xác định mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là xây dựngnước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại, cơ cấukinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển của lựclượng sản xuất, đời sống vật chất tinh thần cao, quốc phòng, an ninh vững chắc,dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Việc chuyển dịch cơcấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã và đang mở ra thời kỳ mớitrong tăng trưởng kinh tế, tạo điều kiện cho xây dựng tiềm lực quốc phòng vữngmạnh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhândân Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là đặc điểm tác động đến
Trang 2công tác quốc phòng, an ninh Bản thân công tác quốc phòng, an ninh phải chăm lobảo vệ vững chắc cơ sở vật chất kỹ thuật của nền công nghiệp hoá, hiện đại hoá.Đồng thời kết quả của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là yếu tố, là điều kiện để xâydựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc Đường lốiphát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần và cơ chế thị trường có sự quản lý củaNhà nước đã tác động tích cực đối với công tác quốc phòng Bên cạnh những thuậnlợi cũng nảy sinh những tiêu cực, hạn chế trong việc tổ chức thực hiện công tácquốc phòng ở Bộ, ngành, địa phương như việc quản lý, xây dựng và thực hiện kếhoạch, huy động tiềm năng mọi mặt cho quốc phòng Một bộ phận nhân dân, trong
đó có cả cán bộ đảng viên và đặc biệt là thanh niên, học sinh, sinh vên hiện naynhận thức về xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân còn nhiều bấtcập, biểu hiện ở nhận thức không đúng vị trí vai trò của nhiệm vụ quốc phòng, anninh hay có tư tưởng xem nhẹ công tác quốc phòng, an ninh…coi đó chỉ là nhiệm
vụ thuần túy của quân đội và công an
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XÂY DỰNG NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH NHÂN DÂN TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ
TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HIỆN NAY
1.1 Khái niệm nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân
Theo Từ điển bách khoa quân sự Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, HàNội,2004, tr.84 xác định: “Quốc phòng toàn dân, nền quốc phòng mang tính chất
“vì dân, do dân, của dân”, phát triển theo phương hướng toàn dân, toàn diện, độclập, tự chủ, tự lực, tự cường và ngày càng hiện đại, kết hợp chặt chẽ kinh tế vớiquốc phòng và an ninh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhànước,do dân làm chủ, nhằm giữ vững hoà bình, ổn định của đất nước, sẵn sàngđánh bại mọi hành động xâm lược và bạo loạn lật đổ của các thế lực đế quốc vàphản động, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xây dựng nềnquốc phòng toàn dân là quan điểm cơ bản chỉ đạo việc xây dựng nền quốc phòngcủa nướcCộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thuộc trách nhiệm của toàn dân, của
cả hệ hống chính trị, trong đó lực lượng vũ trang là nòng cốt”
Trang 3“Nền quốc phòng toàn dân là sức mạnh quốc phòng của đất nước được xâydựng trên nền tảng nhân lực, vật lực, tinh thần mang tính chất toàn dân, toàn diện,độc lập, tự chủ, tự cường”1
Từ điển bách khoa quân sự Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, năm
2004, tr.26 xác định “An ninh nhân dân là: 1 Quan điểm của Đảng Cộng sảnViệtNam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bảo vệ an ninhquốc gia, là sự nghiệp của toàn dân, do nhân dân tiến hành, lực lượng an ninh nhândânlàm nòng cốt dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Kếthợpphong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc với các biện pháp nghiệp vụ củalực lượng chuyên trách, nhằm đập tan mọi âm mưu và hành động xâm phạm anninhquốc gia và trật tự an toàn xã hội, cùng với quốc phòng toàn dân bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa 2.Bộ phận của lực lượng vũ trang nhândân Việt Nam có vai trò nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia Anninh nhân dân có nhiệm vụ: đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu hoạt động xâmphạm an ninh quốc gia, bảovệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ Đảng, chính quyền,các lực lượng vũ trang và nhân dân”
“Nền an ninh nhân dân là sức mạnh về tinh thần, vật chất, sự đoàn kếtvàtruyền thống dựng nước, giữ nước của toàn dân tộc được huy động vào sựnghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, trong đó lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninhquốc gialàm nòng cốt”2
1.2 Vị trí, đặc trưng, nội dung nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân
1 1 L uật quốc phòng, Điều 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005
22Quốc hội: Luật An ninh quốc gia số 32/2004/QH11
3.Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H 2011, tr.44-45
Trang 4địch đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Tăng cường quốc phòng, anninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn dân,trong đó Quân đội nhân dân, công an nhân dân là lực lượng nòng cốt Xây dựng thếtrận quốc toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc”3
Do vậy, nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân có vị trí cực kỳ quantrọngtrong chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã chủ nghĩa Xây dựngnền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh là tạo ra sức mạnh để ngănchặn, đẩylùi, đánh bại mọi âm mưu, hành động xâm hại đến mục tiêu trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Đảng ta đã khẳng định: “Trong khi đặt trọng tâm vào nhiệm vụ xây dựngchủnghĩa xã hội, chúng ta không một chút lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, luônluôn coi trọng quốc phòng - an ninh, coi đó là nhiệm vụ chiến lược gắn bó chặtchẽ”
Đó là nền quốc phòng, nền an ninh vì dân, của dân và do toàn thể nhândântiến hành
Đặc trưng vì dân, của dân, do dân của nền quốc phòng, an ninh nước ta thểhiện truyền thống, kinh nghiệm của dân tộc ta trong lịch sử dựng nước vàgiữ nước Đặc trưng vì dân, của dân, do dân và mục đích tự vệ của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân cho phép ta huy động mọi người, mọi tổ chức,mọilực lượng đều thực hiện xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhândân và đấu tranh quốc phòng, an ninh khác Đồng thời, đường lối của Đảng, pháp
3
Trang 5luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng
và khả năng của nhân dân
Đó là nền quốc phòng, an ninh có sức mạnh tổng hợp do nhiềuyếu tố tạo thành
Sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninhnhân dân nước ta được tạo bởi nhiều yếu tố nhưchính trị, kinh tế,văn hoá, tư tưởng, khoa học,quân sự, an ninh, v.v cả ở trongnước và ngoài nước, của dân tộc và của thời đại; trong đó, nhữngyếu tố bên trong của dân tộc luôn giữ vai trò quyết định Sứcmạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhândân là cơsở, tiền đề để tạo ra sức mạnh tổng hợp của chiến tranhnhân dân nhằm đánh thắng kẻ thù xâmlược Xây dựng, phát huyđược sức mạnh tổng hợp là biện pháp hữu hiệu nhất để chúng takhắc phục những khó khăn, thiếu thốn về cơsở vật chất, hạn chế
về trình độ phát triển khoa học kỹ thuật
Nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được xây dựngtoàndiện và từng bước hiện đại
Dù trong điều kiện thời bình hay thời chiến, chúng ta cũng phảithường xuyênđấu tranh toàn diện với các thế lực thù địch trên tất
cả mọi lĩnh vực của đời sống xãhội, làm thất bại mọi âm mưu vàhành động chống phá của chúng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa Việc tạo lập sức mạnh nền quốc phòngtoàn dân, nền an ninh nhân dân không chỉ ở sức mạnh quân sự, anninh mà phải huy động được sức mạnh của toàn dân về mọi mặt:chính trị, quân sự, an ninh, kinh tế, văn hoá, khoa học…; phải kếthợp giữa quốc phòng, an ninh với các mặt hoạt động xâydựng đấtnước, kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với hoạt động đốingoại
Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dântoàn diện phải đi đôi với xây dựng nền quốc phòng, an ninh hiệnđại Theo đó, phải xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân
Trang 6dân từng bước hiện đại; kết hợp giữa xây dựng con người có giácngộ chính trị, có tri thức với vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại Pháttriển công nghiệp quốc phòng, từng bước trang bị hiện đại cho cáclực lượng vũ trang nhân dân; kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tếvới tăng cường quốc phòng, anninh.
Nền quốc phòng toàn dân gắn chặt với nền an ninh nhân dân
Sự gắn bó này là tất yếu khách quan Bởi vì, nền quốc phòngtoàndân và nềnan ninh nhân dân đều được xây dựng nhằm mụcđích tự vệ chính đáng của đất nước; đều phải chống thù trong,giặc ngoài, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa bằng sứcmạnh tổng hợp; đều có chung một tính chất là của dân, do dân, vìdân, được xây dựng trên nền tảng nhân lực, vật lực, tinh thần của
cả nước, mang tính chất toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tựcường, ngày càng hiện đại Giữa nền quốc phòng toàn dân và nền
an ninh nhân dân chỉ khác nhau về phương thức tổ chức lực lượng,hoạt động cụ thể, theo mục tiêu cụ thể được phân công Sự gắn
bó và kết hợp chặt chẽ giữa nền quốc phòng và nền an ninh phảithường xuyên, tiến hành đồng bộ, thống nhất từ trong chiến lược,quy hoạch, kế hoạch xây dựng, hoạt động trên phạm vi cảnước cũng nhưcủatừng vùng, miền, địa phương, ở mọi ngành,mọi cấp, v.v
* Nội dung nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân
Nội dung của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dântập trung vào các lĩnh vực chủ yếu sau:
Lực lượng quốc phòng, an ninh
Lực lượng quốc phòng, an ninh là những con người, tổ chức vànhững cơsở vật chất, tài chính đảm bảo cho các hoạt động đápứng yêu cầu của quốc phòng, an ninh Từ đặc trưng của nềnquốc phòng, an ninh ở nước ta thì lực lượng quốc phòng, anninh bao gồm lực lượng toàn dân (lực lượng chính trị) và lực lượng
vũ trang nhân dân Lực lượng chính trị bao gồm các tổ chức trong
Trang 7hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội và những tổ chứckhác trong đời sống xã hội được phép thành lập và quần chúngnhân dân Lực lượng vũ trang nhân dân bao gồm quân đội nhândân, dân quân tự vệ, công an nhân dân.
Tiềm lực quốc phòng, an ninh
Tiềm lực quốc phòng, an ninh là khả năng về nhân lực, vật lực,tài chính cóthể huy động để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, anninh Tiềm lực quốc phòng, an ninh được thể hiện tập trung ở bốntiềm lực cơbản, đólà tiềm lực chính trị, tinh thần; tiềm lực kinh tế;tiềm lực khoa học, công nghệ; tiềm lực quân sự Tiềm lực quốcphòng, an ninh bao gồm tiềm lực ở trong nước, ở ngoài nước, ởtrên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Tiềm lực chính trị, tinh thần của nền của nền quốc phòng toàndân, an ninh nhân dân là khả năng về chính trị, tinh thần có thểhuy động tạo nên sức mạnh để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng,
an ninh Tiềm lực chính trị,tinh thần được biểu hiện ở năng lựclãnh đạo của Đảng, quản lí điều hành của Nhà nước; ý chí, quyếttâm của nhân dân, của các lực lượng vũ trang nhân dân sẵn sàngđáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ
Tổ quốc trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, tình huống Tiềm lựcchính trị tinh thần là nhân tố cơbản tạo nên sức mạnh của quốcphòng, an ninh, có tác động to lớn đến hiệu quả xây dựng và sửdụng các tiềm lực khác; là cơsở, nền tảng của tiềm lực quân sự, anninh
Tiềm lực kinh tế của nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhândân là khả năng về kinh tế của đất nước có thể khai thác, huyđộng nhằm phục vụ cho quốc phòng, an ninh Tiềm lực kinh tế củanền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được biểu hiện ởnhân lực, vật lực, tài lựccủa quốc gia có thể huy động cho quốcphòng, an ninh và tính cơđộng của nền kinh tế đất nước trong mọiđiều kiện hoàn cảnh Tiềm lực kinh tế tạo sức mạnh vật chất cho
Trang 8nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, là cơsở vật chất củacác tiềm lực khác
Tiềm lực khoa học, công nghệ của nền quốc phòng toàn dân,
an ninh nhân dân
Làkhả năng về khoa học (khoa học tự nhiên, khoa học xã hội nhân văn) và công nghệ của quốc gia có thể khai thác, huy động
-để phục vụ cho quốc phòng, an ninh Tiềm lực khoa học,côngnghệ được biểu hiện ở số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ khoahọc kỹ thuật; cơsở vật chất kỹ thuật có thể huy động phục vụ choquốc phòng, an ninh và năng lực ứng dụng kết quả nghiên cứukhoa học có thể đáp ứng yêu cầu của quốc phòng, an ninh.Khoahọc, công nghệ và giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu, lànền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá, lànhân tố chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, củng cố, tăngcường quốc phòng, an ninh Tiềm lực khoa học, công nghệ ảnhhưởng trực tiếp đến khoa học quân sự, nghệ thuật quân sự, cơcấu
tổ chức lực lượng vũ trang, công tác chỉ huy, quản lý bộ đội
Tiềm lực quân sự, an ninh của nền quốc phòng toàn dân, anninh nhân dân là khả năng về vật chất và tinh thần có thể huyđộng tạo thành sức mạnh phục vụ cho nhiệm vụ quân sự, an ninh,cho chiến tranh Tiềm lực quân sự, an ninh được biểu hiện ở khảnăng duy trì và không ngừng phát triển trình độ sẵn sàng chiếnđấu, năng lực và sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trangnhân dân; nguồn dự trữ về sức người, sức của trên các lĩnh vực đờisống xã hội và nhân dân có thể huy động phục vụ cho nhiệm vụquân sự, an ninh, cho chiến tranh Tiềm lực quân sự, an ninh lànhân tố cơbản, là nòng cốt của tiềm lực quốc phòng, an ninh; làbiểu hiện tập trung, trực tiếp sức mạnh quân sự, an ninh của Nhànước, giữ vai trò nòng cốt để bảo vệ Tổ quốc trong mọi tìnhhuống
Thế trận quốc phòng, an ninh
Trang 9Thế trận quốc phòng, an ninh là sự tổ chức, bố trí lực lượng,tiềm lực mọi mặt của đất nước và của toàn dân trên toàn bộ lãnhthổ theo yêu cầu của quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa Thực chất, đólà sự tổ chức, bố trí lực lượng,tiềm lực chính trị, kinh tế, quân sự, an ninh, khoa học công nghệ,dân cư…để hình thành thếtrận quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổquốc trên từng địa phương, từng vùng, từng hướng chiến lược vàtrên phạm vi cả nước.Tại Đại hội XI, Đảng ta xác định: “xây dựngthế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vữngchắc Phát triển đường lối, nghệ thuật quân sự chiến tranh nhândân và lý luận khoa học an ninh nhân dân”4
Trong tình hình hiện nay, trước âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hòa bình” thâmđộc của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta,chúng ta càng phải đặc biệt chú ý xây dựng lực lượng và thế trận quốc phòng toàndân gắn liền với lực lượng và thế trận an ninh Nhân dân vững mạnh; xây dựngQuân đội và Công an Nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiệnđại làm nòng cốt trong đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lậtđổ
Thường xuyên chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang Nhân dân (nhất là Quân độiNhân dân và Công an Nhân dân) vững mạnh toàn diện, có bản lĩnh chính trị vữngvàng và sức chiến đấu cao, luôn thực sự trung thành và tin cậy về chính trị làmnòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc, trong đấutranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổcủa các thế lực thù địch.Đây là nhân tố quan trọng bảo đảm cho đất nước luôn chủ động về chiến lược trongmọi tình huống, buộc các thế lực thù địch phải cân nhắc khi toan tính những âmmưu, thủ đoạn chống phá độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Tóm lại,bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay là một trong hai nhiệm
vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam, bảo đảm cho đất nước có môi trường hòabình, ổn định và phát triển Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã4
4 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H 2011, tr 45
Trang 10hội chủ nghĩa cần phải có sức mạnh tổng hợp Một trong những yếu tố tạo nên sứcmạnh tổng hợp là phải có được nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vữngmạnh Điều đó chỉ có được khi mọi công dân, mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi cấp,mọi ngành ý thức đầy đủ được nghĩa vụ, trách nhiệm đối với việc xây dựng nềnquốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân
II NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC TRÁCH NHIỆM CÔNG DÂN TRONG VIỆC XÂY DỰNGNỀN QUỐC PHÒNGTOÀN DÂN,
AN NINH NHÂN DÂN BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HIỆN NAY
2.1 Mục đích, nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vững mạnh hiện nay
2.1.1Mục đích xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vững mạnh hiện nay
Mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được Đại hội XI của Đảng xác định là:
“Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc,bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững hoà bình,
ổn định chính trị và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; chủ động đấu tranhlàm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với
sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta”5
Tạo sức mạnh tổng hợp của đất nước cả về chính trị, quân sự,
an ninh, kinhtế, văn hoá, xã hội, khoa học, công nghệ…để giữvững hoà bình, ổn định, ngănchặn, đẩy lùi nguy cơchiến tranh,sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi hình thức vàquy mô
Tạo thế chủ động cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,chủ động hội nhập khu vực và quốc tế ngày càng sâu rộng hơn,trên cơsở giữ vững độc lập, tự chủ
Trang 11Nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toànvẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hộichủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ anninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá, xã hội…;giữ vững ổn định chính trị, môi trường hoà bình, phát triển đấtnước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
2.1.2 Nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền
an ninh nhân dân vững mạnh hiện nay
* Xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh đáp ứng yêu cầu bảovệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Lực lượng quốc phòng, an ninh là những con người, tổ chức và những cơ sở v
ật chất tài chính đảm bảo cho các lực lượng hoạt động đáp ứng yêu cầu của quốc phòng, an ninh
Từ đặc trưng của nền quốc phòng, an ninh ở nước ta thì lực lượng quốcphòng,
an ninh của nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân bao gồm lực lượng toàn dân (lực lượng chính trị) và lực lượng vũ trang nhân dân
Lực lượng chính trị bao gồm: các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị- xã hội và những tổ chức khác trong đời sống xã hội đã được phép thành lậpvà quần chúng nhân dân Lực lượng vũ trang nhân dân bao gồm quân đội nhândân, dân quân tự vệ, công an nhân dân
Xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh là xây dựng lực lượng chính trịvà l
ực lượng vũ trang nhân dân đáp ứng yêu cầu của quốc phòng an ninh, bảo vệ Tổquốc Viêt nam xã hội chủ nghĩa
Trong tình hình hiện nay, đốivới lực lượng vũ trang nhân dân Đảng ta xácđịnh: “xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy,tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhànước và nhân dân, có số lượng hợp lý, có sức chiến đấu cao, lực lượng dự bịđộng viên hùng hậu, dân quân tự vệ rộng khắp”.6
6
Văn kiện Đại biểu toàn quốc lần thứ XI - Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.45
Trang 12* Xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh ngày càng vững mạnh
Xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh bao gồm xây dựngbốn tiềm lực cơbản: xây dựng tiềm lực chính trị, tinh thần; tiềm lựckinh tế; tiềm lực khoa học, công nghệ và tiềm lực quân sự, anninh
Xây dựng tiềm lực chính trị, tinh thần
Xây dựng tiềm lực chính trị, tinh thần của nền quốc phòngtoàn dân, an ninh nhân dân là tạo nên khả năng về chính trị, tinhthần có thể huy động thành sức mạnh để thực hiện nhiệm vụ quốcphòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Xây dựng tiềm lực chính trị, tinhthần của nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, cần tậptrung: xây dựng tình yêu quê hương đất nước, niềm tin đối với sựlãnh đạo của Đảng, quản lý của nhà nước, đối với chế độ xã hộichủ nghĩa Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh,phát huy quyền làm chủ của nhân dân Xây dựng khối đại đoànkết toàn dân; nâng cao cảnh giác cách mạng; giữ vững ổnđịnhchính trị, trật tự an toàn xã hội Thực hiện thắng lợi chiến lượcphát triển kinh tế - xã hội Thực hiện tốt giáo dục quốc phòng, anninh
Xây dựng tiềm lực kinh tế
Xây dựng tiềm lực kinh tế của nền quốc phòng toàn dân, anninh nhân dân là tạonên khả năng về kinh tế của đất nước có thểkhai thác, huy động phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo
vệ Tổ quốc Xây dựng tiềm lực kinh tế của nềnquốc phòng toàndân, an ninh nhân dân, cần tập trung vào:đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ.Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốcphòng, an ninh; phát triển công nghiệp quốc phòng, trang bị kỹthuật hiện đại cho quân đội và công an Kết hợp xây dựng cơsở hạtầng kinh tế với cơsở hạ tầng quốc phòng; không ngừng cải thiện
Trang 13đời sống vật chất, tinh thần của các lực lượng vũ trang nhân dân.
Có kế hoạch chuyển sản xuất từ thời bình sang thời chiến và duytrì sự phát triển của nền kinh tế
Xây dựng tiềm lực khoa học, công nghệ
Xây dựng tiềm lực khoa học, công nghệ của nền quốc phòngtoàn dân, an ninhnhân dân là tạo nên khả năng về khoa học, côngnghệ của quốc gia có thể khai thác, huy động phục vụ cho quốcphòng, an ninh Do đó, phải huy động tổng lực các ngành khoahọc, công nghệ quốc gia, trong đókhoa học quân sự, an ninh làmnòngcốt để nghiên cứu các vấn đề về quân sự, an ninh; về sửachữa, cải tiến, sản xuất các
loại vũ khí trang bị Đồng thời, phải thực hiện tốt công tác đào tạo,bồi dưỡng, sử dụng có hiệu quả đội ngũ cánbộ khoa học, kỹthuật.Tại Đại hội XI, Đảng ta xác định: “Đẩy mạnh công tác nghiêncứu khoa học, nghệ thuật quân sự, an ninh, đánh thắng chiếntranh bằng vũ khí công nghệ cao của các lực lượng thù địch”7
Xây dựng tiềm lực quân sự, an ninh
Tiềm lực quân sự, an ninh được xây dựng trên nền tảng củacác tiềm lựcchính trị tinh thần, kinh tế, khoa học công nghệ Xâydựng tiềm lực quân sự, an ninh của nền quốc phòng toàn dân, anninh nhân dân là tạo nên khả năng về vật chất và tinh thần có thểhuy động, tạo thành sức mạnh phục vụ nhiệm vụ quân sự, anninh, phục vụ cho chiến tranh
Xây dựng tiềm lực quân sự, an ninh, cần tập trung vào xâydựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh toàn diện Gắn quátrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với quá trình tăngcường vũ khí trang bị cho các lực lượng vũ trang nhân dân Đảng
ta chỉ rõ: “Tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật, bảo đảm cho cáclực lượng vũ trang được trang bị hiện đại, trước hết là cho lực7
7.Văn kiện Đại biểu toàn quốc lần thứ XI - Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.235
Trang 14lượng hải quân, phòng hông, không quân, lực lượng an ninh, tìnhbáo, cảnh sát cơ động”8.
Xây dựng đội ngũ cán bộ trong lực lượng vũ trang nhân dânđáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Bốtrí lực lượng luôn đáp ứng yêu cầu chuẩn bị đất nước về mọi mặt,sẵn sàng động viên thời chiến Tăng cường nghiên cứu khoa họcquân sự, nghệ thuật quân sự trong chiến tranh nhân dân bảo vệ
Tổ quốc hiện nay và nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng
* Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc
Thế trận quốc phòng, an ninh là tổ chức bố trí lực lượng, tiềm lực mọi mặ
t của đất nước và của toàn dân trên toàn bộ lãnh thổ theo yêu cầu của quốc phò
ng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Nội dung chính về xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân,nền an ninh nhân dân là: phân vùng chiến lược về quốc phòng,
an ninh kết hợp với phân vùng kinh tế trên cơsở quy hoạch cácvùng dân cưtheo nguyên tắc bảo vệ đi đôi với xây dựng đất nước.Xây dựng hậu phương, tạo chỗ dựa vững chắc cho thế trận quốcphòng, an ninh Xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh (thành phố) tạonền tảng của thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.Triển khai các lực lượng chiến đấu trong thế trận Tổ chức phòngthủ dân sự Kết hợp xây dựng hạ tầng, cải tạo địa hình với xâydựng các công trình quốc phòng, an ninh
Trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, phải thường xuyên xây dựngcủng cố thế trận lòng dân đây là cơ sở, nền tảng cho xây dựng thế trận quốc phòng,
an ninh, nhân tố quyết định sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân và nền an ninhNhân dân Văn kiện Đại hội XI của Đảng xác định: “Tăng cường quốc phòng, giữvững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyêncủa Đảng, Nhà nước và toàn dân, trong đó Quân Đội Nhân dân và Công An Nhân
8
Trang 15dân là lực lượng nòng cốt”9 Xây dựng, củng cố thế trận lòng dân cần thực hiệnthắng lợi các mục tiêu, kế koạch phát triển kinh tế xã hội; phát triển kinh tế bềnvững; thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, chính sách dân tộc, tôn giáo, nângcao đời sống cho Nhân dân, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giàu, nghèo giữa cáctầng lớp Nhân dân, giữa các vùng miền
2.2 Một số biện pháp chính nâng cao ý thức trách nhiệm công dân trong sự nghiệpxây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền anninh nhân dân hiện nay
Yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đòi hỏi chúng ta phải:Giữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển bền vững đất nước theohướng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” là mục tiêu cao nhất,nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất Tập trung đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu,thủ đoạn “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổcủa các thế lực thù địch, bảo vệ vữngchắc Tổ quốc XHCN Tuy nhiên, hiện naythực trạng công tác quốc phòng, an ninhnổi lên một số vấn đề cần lưu ý đó là:nhận thức về quốc phòng toàn dân và an ninhNhân dân của một số cán bộ, đảng viên trong các ngành, các cấp chưa đầy đủ, sâusắc, thiếu cảnh giác trước âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch và
“tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ Công tác bảo vệ an ninh trong một sốlĩnh vực còn có những thiếu sót; xử lý tình hình phức tạp nảy sinh ở cơ sở có lúc,
có nơi còn bị động, tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội, an ninh chính trị, trật tự, antoàn xã hội ở một số địa bàn còn diễn biến phức tạp Việc gắn kết giữa phát triểnkinh tế với củng cố, tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh, đặc biệt là tại cácvùng chiến lược, biển, đảo còn chưa chặt chẽ Công nghiệp quốc phòng, an ninhchưa đáp ứng yêu cầu trang bị cho các lực lượng vũ trang
Do vậy, để nâng cao ý thức trách nhiệm công dân trong sựnghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dânvững mạnh để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa hiện nay chúng ta cần tập trung vào một số giải pháp cơbản như sau:
98,9 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2011, tr 235, 82.