Chương 1: Trong chương này tác giả trình bày và giới thiệu về các khái niệm chủ chốt có liên quan tới đề tài, các lý thuyết được áp dụng vào trong nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu
Trang 1Tìm hiểu hoạt động mô hình hỗ trợ phục hồi chức năng và hướng nghiệp dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học hiện đang sống tại làng Hữu Nghị Việt Nam (Xã Vân Canh- Huyện Hoài Đức- thành phố Hà Nội)
Đoàn Thị Phương Liên
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS Công tác xã hội: 60 90 01 01 Người hướng dẫn : GS.TS Tô Duy Hợp
Năm bảo vệ: 2014
134 tr
Abstract Với đề tài luận văn “Tìm hiểu hoạt động mô hình hỗ trợ phục hồi chức năng và hướng nghiệp dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học hiện đang sống tại làng Hữu Nghị Việt Nam” ngoài phần mở đầu, kết luận – khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được tác giả chia làm 3 chương Chương 1: Trong chương này tác giả trình bày và giới thiệu về các khái niệm chủ chốt có liên quan tới đề tài, các lý thuyết được áp dụng vào trong nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài, đồng thời khái quát về lịch sử thành lập, chức năng nhiệm vụ và quá trình hoạt động của địa bàn khảo sát tiến hành nghiên cứu.Chương 2: Ở chương 2 tác giả trình bày về thực trạng tình hình chữa trị, phục hồi chức năng cho trẻ nhiễm chất độc hóa học đang sống tại Làng Hữu Nghị Việt Nam được tiến hành ra sao, bao gồm ba giai đoạn Tuy nhiên các giai đoạn này có mối quan hệ mật thiết với nhau và lồng ghép chuyển tiếp giữa các giai đoạn Các giai đoạn đó có vai trò rất quan trọng đối với quá trình chữa trị phục hồi chức năng Giai đoạn 1 các bác sĩ khám sàng lọc, tổng quát, đánh giá tình trạng sức khỏe, dạng tật và xây dựng phác đồ điều trị sao cho phù hợp với các em, đồng thời đánh giá khả năng nhận thức, tâm lý để có hướng hỗ trợ về tâm lý Song song với hoạt động hỗ trợ chữa trị, phục hồi chức năng cho trẻ tác giả còn trình bày về thực trạng dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc da cam tại Làng Hữu Nghị trong những năm vừa qua Bên cạnh trình bày thực trạng chữa trị, phục hồi chức năng và dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học ở Làng Hữu Nghị tác giả còn so sánh các hoạt động này của Làng với một số
Trang 2cơ sở khác trên địa bàn Hà Nội cũng có chức năng chăm sóc, nuôi dưỡng, chữa bệnh và dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học Từ đó tác giả đánh giá đưa ra những nhân tố tác động tới
hiệu quả hoạt động của Làng.Chương 3: Hiệu quả của mô hình hỗ trợ phục hồi chức năng và
hướng nghiệp dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học đang sống tại Làng Hữu Nghị Việt Nam: Chương này tác giả đánh giá hiệu quả hoạt động của Làng Hữu Nghị trong những năm
qua dựa trên những tiêu chuẩn về trung tâm bảo trợ xã hội mà Bộ Lao động – Thương binh và
Xã hội đã đưa ra và nêu ra những việc cần làm để nâng cao hiệu quả mô hình hỗ trợ phục hồi chức năng và hướng nghiệp dạy nghề cho trẻ khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học đang sống tại Làng Hữu Nghị Việt Nam
Keywords.Công tác xã hội; Phục hồi chức năng; Hướng nghiệp dạy nghề; Trẻ nhiễm
chất độc hóa học; Làng Hữu Nghị Việt Nam
Content
1 Lý do chọn đề tài
Người bị nhiễm chất độc hóa học là một trong những vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm không chỉ riêng ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới Theo con số thống kê của Bộ Lao Động - Thương binh và Xã hội ở Việt Nam có 4,8 triệu người bị phơi nhiễm chất da cam, trong đó có 3 triệu người là nạn nhân chất độc da cam và 150.000 trẻ em- con của những người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học
bị dị tật bẩm sinh trực tiếp từ hậu quả của chất độc da cam/dioxin [38.2.1] Nguyên nhân gây nên tình trạng này chính là do ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp từ hậu quả của chiến tranh và dự báo trong nhiều năm tới số lượng người bị nhiễm chất độc hóa học ở Việt Nam vẫn chưa phải đã chấm dứt hẳn
Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và triển khai nhiều hoạt động nhằm trợ giúp cho những người bị nhiễm chất độc hóa học, đặc biệt là con đẻ của
họ như xây dựng chính sách mới, thành lập các trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công, trung tâm phục hồi chức năng, trung tâm dạy nghề… Nhiều chính sách, chế độ ưu đãi được thực hiện đã có những hỗ trợ hữu ích cho người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học trong đời sống hằng ngày, nhất là trong việc phục hồi chức năng và hướng nghiệp dạy nghề
Trang 3Làng Hữu Nghị Việt Nam được xây dựng để nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa trị, dạy nghề, phục hồi chức năng có thời hạn cho một số người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước và con của những cựu chiến binh bị khuyết tật do hậu quả của chất độc hóa học gây ra Mặc dù đây là Làng Hữu Nghị lớn nhất của Việt Nam, có đội ngũ cán bộ giáo viên tâm huyết với nghề, là trung tâm áp dụng mô hình hoạt động giáo dục, dạy nghề cho trẻ khuyết tật khá hiệu quả nhưng bên cạnh những hoạt động đã làm được thì việc quan tâm đến các vấn đề tâm lý, hỗ trợ nhóm đối tượng này như: chế độ ăn uống, chữa trị phục hồi chức năng, học nghề, tìm kiếm việc làm… vẫn chưa được nhìn nhận và đánh giá đúng đắn trong khi số lượng người bị nhiễm chất độc hóa học ở Việt Nam hiện nay lại quá đông và các kiến thức, kỹ năng mang tính bài bản chuyên nghiệp của của cán bộ, nhân viên trong làng Hữu Nghị - với tư cách là một nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp lại còn nhiều hạn chế
Tất cả những vấn đề trên đã gợi lên trong chúng tôi hướng nghiên cứu:
“Tìm hiểu hoạt động mô hình hỗ trợ phục hồi chức năng và hướng nghiệp dạy nghề cho trẻ nhiễm chất độc hóa học hiện nay đang sống tại Làng Hữu Nghị Việt Nam
xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội”
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước chính vì vậy các em là một trong các nhóm đối tượng nhận được sự quan tâm đặc biệt của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học, các chuyên gia từ trong nước đến quốc tế Trong phạm vi nghiên cứu này tác giả lựa chọn và phân tích một số công trình nghiên cứu, bài viết tiêu biểu về trẻ em nói chung
và trẻ em nhiễm chất độc hóa học nói riêng
Khi nói đến các các tổ chức quốc tế chuyên nghiên cứu về trẻ em thì trước tiên mọi người thường nghĩ tới các công trình của UNICEF Đây là tổ chức có uy tín, đi đầu thế giới trong việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em trên phạm vi toàn cầu
Năm 2009 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với UNICEF tiến
hành nghiên cứu và xây dựng tài liệu “xây dựng môi trường bảo vệ trẻ em Việt nam đánh giá pháp luật và chính sách bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Việt Nam” Tài liệu này đã trình bày một cách tổng quan về tình hình trẻ em có
Trang 4hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em dễ bị tổn thương ở Việt Nam, các hoạt động phòng ngừa
sơ cấp và thứ cấp để bảo vệ trẻ em ở Việt Nam Cuốn sách này đã phân tích các quy định của quốc tế, tiêu chuẩn quốc tế trong việc chăm sóc từng nhóm trẻ em, hệ thống luật pháp, chính sách và hoạt động thực tiễn chăm sóc các nhóm trẻ em, các hoạt đông trợ giúp chăm sóc về y tế và phục hồi Trong số các phân tích về về xây dựng môi trường bảo vệ các nhóm trẻ em thì phân tích về nhóm trẻ khuyết tật được phân tích khá
kỹ Phân tích này đã chỉ ra quyền của trẻ em khuyết tật, hệ thống luật pháp, chính sách
hỗ trợ trẻ em khuyết tật của Việt Nam, những dịch vụ chăm sóc y tế và phục hồi đối với các em, chính sách giáo dục đối với trẻ khuyết tật, các hoạt động trợ giúp cho gia đình các em, vấn đề chăm sóc thay thế và dạy nghề và tạo việc làm cho các em khuyết tật Có thể, nói với những phân tích chi tiết và cụ thể này cuốn tài liệu hướng dẫn đã chỉ ra thực trạng, đưa ra những khuyến nghị sát với thực tế để việc chăm sóc bảo vệ trẻ
em khuyết tật nói riêng và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được tốt hơn [5]
Năm 2010 UNICEF tiến hành thực hiện“Báo cáo Phân tích tình hình trẻ em ở Việt Nam” Báo cáo lấy cách tiếp cận dựa trên quyền con người, xem xét tình hình trẻ
em dựa trên quan điểm các nguyên tắc chính về quyền con người như bình đẳng, không phân biệt đối xử và trách nhiệm giải trình Kết quả nghiên cứu đã làm rõ tình hình trẻ em nam và nữ, nông thôn và thành thị, dân tộc Kinh và dân tộc thiểu số, trẻ em giàu và trẻ em nghèo hiện nay ở Việt Nam Trong đó, nhóm trẻ em thiếu sự chăm sóc của bố mẹ ở Việt Nam có diễn biến phức tạp Các cơ sở chăm sóc cả công lập và dân lập có ở hầu hết các tỉnh thành trong cả nước dưới nhiều hình thức như chăm sóc tại nhà, chăm sóc tập trung và các hình thức chăm sóc hỗ trợ không chính thức khác Tình trạng số lượng cho con nuôi ra nước ngoài cao trong khi đây được quy định là biện pháp cuối cùng chỉ sử dụng khi không còn cách nào khác Ngoài ra, báo cáo cũng chỉ
ra rằng Việt Nam còn thiếu các quy định cụ thể cho việc truy tố những đối tượng hoạt động môi giới cho nhận con nuôi trái pháp luật Báo cáo còn chỉ ra nguyên nhân của tình trạng bất bình đẳng giới ở trẻ em, sự bất cập trong chăm sóc, giáo dục trẻ em ở Việt Nam Không chỉ dừng lại ở đó báo cáo đưa ra khuyến nghị là cần phải lồng ghép vấn đề giới vào các chính sách, chiến lược và các hoạt động thực tiễn, và sử dụng các
Trang 5số liệu phân tổ để giám sát vấn đề bình đẳng giới Bình đẳng giới, đặc biệt là bình đẳng giới cho trẻ em gái dân tộc thiểu số vẫn chưa được quan tâm đầy đủ [35]
Tháng 5 năm 2013 Báo cáo tình hình Trẻ em thế giới năm 2013 của UNICEF
với chủ đề: Trẻ em Khuyết tật cho biết trẻ em khuyết tật là nhóm ít có khả năng được
chăm sóc y tế hoặc được đi học nhất Báo cáo này chỉ ra trẻ khuyết tật và cộng đồng sẽ được lợi nhiều hơn nếu xã hội quan tâm tới những gì trẻ khuyết tật có thể đạt được thay vì tập trung chú ý vào những khiếm khuyết của các em Quan tâm đến những khả năng và tiềm năng của trẻ khuyết tật sẽ tạo ra lợi ích cho toàn xã hội Báo cáo chỉ ra những cách thức để hòa nhập trẻ khuyết tật vào xã hội bởi vì khi các em được tham gia đầy đủ vào xã hội thì tất cả mọi người đều có lợi Ví dụ, giáo dục hòa nhập mở mang tri thức cho mọi trẻ em và đồng thời mang lại cho trẻ em khuyết tật cơ hội thực hiện hoài bão của mình Rút cuộc trẻ em khuyết tật trở thành những người yếu thế nhất trên thế giới Trẻ em nghèo thuộc nhóm ít có khả năng được đi học hoặc chăm sóc y tế nhưng các em vừa nghèo lại vừa khuyết tật thì còn có ít khả năng hơn nữa trong việc tiếp cận các dịch vụ này Giới là một yếu tố quan trọng, vì trẻ em gái khuyết tật thường
ít được nhận thức ăn và sự chăm sóc hơn trẻ em trai khuyết tật
Báo cáo kêu gọi các Chính phủ phê chuẩn và thực hiện Công ước về Quyền của Người khuyết tật và Công ước Quyền Trẻ em, và có những hỗ trợ cho các gia đình để
họ có thể đáp ứng được các chi phí thường cao hơn mức bình thường trong chăm sóc trẻ em khuyết tật Đồng thời, báo cáo cũng kêu gọi các biện pháp chống phân biệt đối
xử trong cộng đồng, những nhà hoạch định chính sách và những người cung cấp dịch
vụ xã hội cơ bản như giáo dục và y tế [36]
Ngoài các nghiên cứu của UNICEF còn có nhiều công trình nghiên cứu về trẻ
em của các tác giả trong nước được đánh giá cao Trong số các tác giả và các nghiên
cứu đó ta có thể kế tới tiến sỹ Mai Thị Kim Thanh với chuyên đề “Tìm hiểu ảnh hưởng của quan hệ ứng xử giữa các thành viên trong gia đình với nhau và với trẻ tới sức khỏe của trẻ em trong các gia đình Việt Nam hiện nay” Nghiên cứu này được đăng
trên Kỉ yếu Hội nghị Khoa học nữ Đại học Quốc gia Hà Nội lần thứ 6 năm 2001 Trong nghiên cứu này thông qua các biện pháp thu thập thông tin tác giả đã nhận định mức độ tâm sự của những người thân trong gia đình đối với trẻ em được thể hiện như
Trang 6sau: tâm sự giữa bố, mẹ với con chiếm 46,2%, ông bà với cháu chiếm 24,8%, mẹ với con chiếm 24,7%, ít tâm sự chiếm 8,0%, anh chị em với nhau chiếm 5,8%, bố với con chiếm 4,6% và không tâm sự chiếm 4,5% Với kết quả này nghiên cứu đã chỉ ra tỷ lệ tâm sự giữa bố, mẹ, ông, bà với con cái càng thấp thì càng ảnh hưởng đến sự phát triển sức khỏe của con cái, đặc biệt là sự phát triển của sức khỏe tinh thần Từ nghiên cứu này tác giả đã đưa ra sự cảnh báo cho các bậc phụ huynh trong việc làm bạn với con mình, đây là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển về tâm lý và thể chất của trẻ Các bậc phụ huynh và các thành viên trong gia đình cần có sự quan tâm, chia sẻ nhiều đối với trẻ, hãy là những người bạn lớn của trẻ Điều này không chỉ giúp cho sự phát triển về tâm lý của trẻ được tốt hơn mà còn làm gắn kết tình cảm gia đình đang có xu hướng rời rạc trong thời buổi kinh tế thị trường hiện nay [26]
Tác giả Trịnh Hòa Bình với nghiên cứu “Sự hiểu biết giữa gia đình và trẻ em về vấn đề quyền trẻ em hiện nay” đăng trên Tạp chí Xã hội học số 4/2005 đã tập trung
điều tra về kiến thức, thái độ, hành vi của cộng đồng về quyền trẻ em, (2004- 2005) trên quy mô 10 tỉnh, thành phố trong cả nước với sự tham gia của 3.000 cha mẹ Một trong những phát hiện quan trọng trùng khớp với những kết quả nghiên cứu nêu trên là giữa cha mẹ và con cái thiếu hiểu biết lẫn nhau, thậm chí trong gia đình Việt Nam hiện nay thường sảy ra mâu thuẫn, xung đột giữa các thế hệ [8]
Ngoài các nghiên cứu về trẻ em và trẻ em khuyết tật nói chung của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu có chuyên môn và kinh nghiệm thì những năm gần đây còn
có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết về chất độc hóa học, trẻ em khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học
Chất độc hóa học, một loại chất được tạp chí Time của Mỹ liệt vào danh sách
“50 phát minh tồi tệ nhất của loài người ” Sở dĩ chất da cam bị liệt vào danh sách đó
là bởi những tác hại lâu dài nó gây ra đối với sức khỏe con người và môi trường khi bị nhiễm phải Chính bởi tính chất độc hại của nó mà trong suốt nhiều năm qua các nhà khoa học đã không ngừng có những công trình nghiên cứu về nó Trong những năm gần đây các nhà khoa học Việt Nam và trên thế giới đã có những công trình nghiên cứu về các tác hại của chất da cam, ảnh hưởng của nó tới sức khỏe của con người như thế nào? Những bệnh tật nào mà con người mắc phải mà nguyên nhân là nhiễm chất da
Trang 7cam? Bao nhiêu thế hệ sẽ bị ảnh hưởng bởi chất da cam? Cách thức chữa trị, giải độc đối với người phơi nhiễm chất da cam như thế nào? Có cách nào để khắc phục môi trường nơi bị nhiễm chất độc da cam? Biện pháp nào có thể hỗ trợ nạn nhân chất độc
da cam?
Trong phạm vi nghiên cứu này tôi quan tâm một số nghiên cứu, bài viết của một
số tác giả về đề tài nạn nhân chất độc hóa học, trẻ em nhiễm chất độc hóa học
Bài viết: “Người mẹ 35 năm nuôi con bệnh tật” của tác giả Cao Tuân- Duy Tuyên đăng trong cuốn sách “Khát vọng và sẻ chia” được Hội nạn nhân chất độc da
cam dioxin xuất bản năm 2011 Bài viết đã kể lại câu chuyện của một bà mẹ có con bị nhiễm chất độc hóa học, suốt 35 năm bà cố gắng làm việc kiếm tiền để có thể chăm sóc, thuốc men cho đứa con gầy gò, co quắp, người lở loét Suốt 35 năm mọi sinh hoạt của đứa con trai ấy chỉ nằm gọn trong một góc buồng chật hẹp Mọi chuyện ăn uống,
vệ sinh, tắm giặt đều do một tay bà Bình người mẹ khổ hạnh đó lo toan Đến nay tuổi của người mẹ đó đã cao, sức đã yếu việc lao động kiếm tiền lo cho bữa ăn hàng ngày của hai mẹ con càng thêm khó khăn Kết thúc bài viết là hình ảnh người mẹ già hàng đêm thức trắng trông đứa con bệnh tật Một bài viết khiến cho tất cả những người đọc đều cảm thấy xót thương và cảm phục tấm lòng của người mẹ có con bị nhiễm chất độc hóa học đồng thời căm phẫn về tội ác chiến tranh mà Mỹ đã để lại sau cuộc chiến
ở nước ta [16; tr105-108]
Bài viết “Tiếng khóc của người lính già” của tác giả T Phan đăng trên báo điện
tử Vietnamnet.vn và sau đó đã được Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam in
trong cuốn sách “Khát vọng và sẻ chia” Bài viết đã mô tả một cách chân thực, sinh
động và cảm động hoàn cảnh sống đầy khó khăn giữa thủ đô Hà Nội của gia đình một cựu chiến binh Một gia đình hai vợ chồng đều từng là quân nhân sống trong căn hộ tập thể 6 m2 với 2 người con, đứa con gái thì may mắn bình thường còn đứa con trai thì ngây dại suốt bao nhiêu năm chưa đi được một bước nào, chưa nói được một tiếng tròn vành rõ nghĩa, khuôn mặt méo mó và bị bệnh tim bẩm sinh Mọi việc tắm giặt, ăn uống của đứa con đó hoàn toàn theo bản năng chính vì vậy người mẹ đó từ khi sinh con ra đã phải nghỉ việc ở nhà chăm sóc con Mọi khoản chi tiêu của gia đình chỉ trông chờ vào tiền lương hưu ít ỏi và tiền chở hàng thuê của người lính già Vậy đó, giữa thủ
Trang 8đô hai con người từng trải qua kháng chiến lại có cuộc sống khổ cực như vậy Vì đâu
họ khổ đến vậy? Tất cả vì thứ chất độc hóa học mang tên chất độc màu da cam [16; tr 114- 119]
Ngày 11 tháng 3 năm 2011 trên báo điện tử của Hội khuyến học Việt Nam có
đăng tải bài viết “ Năm lần đào hố chôn con” của tác giả Nguyễn Duy- Hậu Bá Các
tác giả đã phản ánh hoàn cảnh bi thương của cựu chiến binh là ông Nguyễn Văn Đính
và vợ là bà Hoàng Thị Điểm 9 lần sinh con thì 5 lần ông phải tự tay mua quan tài, đào
hố chôn con Những đứa con của ông đều chết vì các di chứng như: điếc, xuất huyết tiểu cầu, tràn dịch màng bụng, bầm tím da, lở loét toàn thân, phù toàn thân không đi lại được, vỡ u ở đầu, hoại thân nặng và đái ra màng, thậm chí có đứa vừa ra đời chưa kịp đặt tên đã chết Đứa con út của gia đình ông là niềm hi vọng cuối cùng nhưng trong người luôn mang trọng bệnh, suy kiệt về sức khỏe, máu không đông, thân hình tiều tụy, đầy những vết lở loét, bầm tím Con trai cả của ông tuy đã lấy vợ nhưng lại bị liệt
bả vai trái và con gái anh cũng bị ảnh hưởng chất độc da hóa học dẫn tới khuyết tật co quắp tay chân Hiện tại bản thân ông Đính đang bị viêm gan nặng, không thể lao động nuôi sống gia đình chứ nói gì đến chữa bệnh Căn nhà của ông mái nhiều chỗ có lỗ thủng mà chưa có tiền sửa chữa Chất độc hóa học đã khiến cho gia đình ông nghèo đói, bệnh tật, bất hạnh, con cháu sinh ra không sống được Đây là nỗi đau dai dẳng không chỉ về thể chất mà còn cả tinh thần khiến cho bất kỳ ai có lương tri cũng phải rơi nước mắt khi thấy hoàn cảnh của những gia đình như gia đình ông Đính [38.4]
Bên cạnh những bài viết, những công trình nghiên cứu của các nhà khoa học thì
còn có những cuốn sách viết về đề tài nạn nhân chất độc da cam như cuốn sách: “Vì nỗi đau da cam” của Thông tấn xã Việt Nam, cuốn “120 câu hỏi và đáp về chất độc da cam Dioxin do Mỹ sử dụng trong chiến tranh” của Bộ Tài Nguyên môi trường Những
cuốn sách này đã nói lên tác hại của chất da cam tới sức khỏe của con người cùng những căn bệnh nguy hiểm mà người nhiễm chất độc da cam có thể mắc phải
Gần đây vào năm 2010 Th.s Nguyễn Bá Đạt có đề tài nghiên cứu “Tư vấn hướng nghiệp trong công tác dạy nghề cho thanh niên, thiếu niên khuyết tật nạn nhân chất độc hóa học” Nghiên cứu này đã tìm hiểu và đánh giá được thực trạng và nhu cầu
của thanh thiếu niên khuyết tật là nạn nhân chất độc hóa học Những khó khăn của các
Trang 9em thanh thiếu niên khuyết tật do nhiễm chất độc da cam khi tham gia học nghề Mặt khác nghiên cứu cũng chỉ ra vai trò của công tác tư vấn hướng nghiệp dạy nghề cho nhóm đối tượng này Với những kết quả nghiên cứu được tác giả còn đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hướng nghiệp trong dạy nghề cho nhóm đối tượng này [14]
Tuy nhiên hạn chế chung của tất cả các đề tài trên đều tập trung nghiên cứu tác hại của chất độc hóa học cùng với vai trò hướng nghiệp trong dạy nghề cho nhóm đối tượng khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học mà chưa có công trình nào hướng tới việc nghiên cứu và tìm hiểu đặc điểm hoạt động của các mô hình phục hồi chức năng và hướng nghiệp trong dạy nghề cho trẻ bị nhiễm chất độc hóa học Đây chính là lý do chúng tôi lựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài này tại Làng Hữu Nghị Việt Nam
Đề tài này hướng tới việc nghiên cứu mô hình hỗ trợ trẻ em bị khuyết tật là con
đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học phục hồi chức năng và học nghề hiện đang sống tại Làng Hữu Nghị Việt Nam Từ những hiểu biết đó sẽ có những
so sánh với hoạt động hỗ trợ trẻ khuyết tật do bị nhiễm chất độc hóa học ở các trung tâm khác Trên cơ sở đó tôi đề xuất những việc cần làm để nâng cao hiệu quả hỗ trợ cả
về thể chất, tinh thần và nhu cầu học nghề cho nhóm đối tượng này
3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
3.1 Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm kiểm chứng những phương pháp và kỹ năng can thiệp phù hợp đối với đối tượng trẻ bị khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học
là con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học Từ đó kiểm chứng trong thực tế một số lý thuyết ứng dụng trong Công tác xã hội bao gồm: Lý thuyết chức năng và lý thuyết quản trị công tác xã hội Đồng thời cũng nêu rõ vai trò của nhân viên công tác xã hội trong hoạt động hỗ trợ cho con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tại Làng Hữu nghị, củng cố sâu sắc hơn những hiểu biết về các
lý thuyết và phương pháp, kỹ năng Công tác xã hội đã được học và thực hành
Bên cạnh đó thông qua việc tìm hiểu mô hình và tính hiệu quả của nó, nghiên cứu cũng góp phần cung cấp thêm tài liệu, kiến thức cho những người quan tâm đến vấn đề hỗ trợ kỹ năng sống, chăm sóc cho trẻ bị nhiễm chất độc hóa học sống trong
Trang 10Làng Hữu Nghị Đặc biệt, nó còn góp phần hình thành lên nhãn quan khoa học về hoạt động của các mô hình hỗ trợ, chăm sóc đang diễn ra hiện nay Vì trên thực tế vẫn còn những sai lầm khi cho rằng mô hình chăm sóc trẻ là con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học phải như một gia đình và hỗ trợ như người trong gia đình Nếu hoạt động hỗ trợ chưa làm được như vậy thì bị coi là kém hiệu quả, đây là một cách nhìn lệch lạc cần được điều chỉnh, khắc phục
3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu góp phần cùng với Làng Hữu nghị xây dựng và hoàn thiện
mô hình chăm sóc, giáo dục và dạy nghề cho trẻ khuyết tật do bị nhiễm chất độc hóa học kết hợp với dạy kỹ năng sống và hỗ trợ về mặt tâm lý cho những trẻ em ấy- một hoạt động gắn liền với đặc trưng của công tác xã hội Từ đó mở rộng áp dụng mô hình, nhằm giúp cho trẻ khuyết tật bị nhiễm chất độc hóa học là con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tăng cường kỹ năng sống tiến tới hòa nhập cộng đồng được tốt hơn
Nghiên cứu giúp cho ban lãnh đạo, cán bộ nhân viên nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc kết hợp chăm sóc và dạy nghề, dạy kỹ năng sống song song cùng các hoạt động hiện có tại Làng Hữu nghị
Nghiên cứu giúp cho trẻ khuyết tật do bị nhiễm chất độc hóa học trong Làng không những được chăm sóc chữa trị tốt hơn, được học nghề phù hợp với khả năng và
có thể tự nuôi sống bản thân bằng chính sức lao động của mình mà còn được tham gia
và quan tâm nhiều hơn về mặt tâm lý và được tiếp cận các khóa học về kỹ năng sống, nâng cao kỹ năng đối phó với các biến cố xảy ra khi hòa nhập xã hội
Nghiên cứu này giúp cho gia đình người có công hiểu hơn về công việc mà những nhân viên công tác xã hội ở Làng Hữu Nghị đang làm từ đó có sự quan tâm, trợ giúp họ trong việc chăm sóc, dạy nghề cho con mình và yên tâm hơn khi trẻ được giáo dục và đào tạo một cách một cách đầy đủ và bài bản cả về chuyên môn nghề nghiệp và tâm lý
Đồng thời thông qua tìm hiểu các hoạt động hỗ trợ cho trẻ khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học ở Làng, nghiên cứu cũng chỉ ra vai trò cần có của Nhân viên Công