Vai trò của viện kiểm sát trong áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong giai đoạn điều tra, truy tố thực tiễn trên địa bàn thành phố hà nội

Vai trò của Viện kiểm sát trong áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong giai đoạn điều tra, truy tố.. Luận văn có nhiệm vụ phân tích cơ sở pháp lý cũng như thực tiễn vai trò Viện kiểm sát

Vai trò của Viện kiểm sát trong áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong giai đoạn điều tra, truy tố Thực tiễn trên địa bàn thành phố Hà Nội

Nguyễn Thị Kiều Diễm

Khoa Luật Luận văn ThS Luật hình sự và tố tụng hình sự; Mã số: 60 38 01 04

Người hướng dẫn: TS Đỗ Thị Phượng

Năm bảo vệ: 2014

Abstract Luận văn có nhiệm vụ phân tích cơ sở pháp lý cũng như thực tiễn vai trò Viện

kiểm sát nhân dân đối với việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, bao gồm 06 biện pháp: bắt, tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú, bảo lĩnh, đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm Từ đó thấy rõ vị trí, vai trò quan trọng của Viện kiểm sát nhân dân và chỉ ra những tồn tại cần khắc phục để đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong áp dụng các biện pháp ngăn chặn Đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao vai trò của các cơ quan tư pháp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Nhằm đảm bảo các hoạt động TTHS của CQĐT, VKSND được thuận lợi thì việc

áp dụng các BPNC là cần thiết trong việc làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án, tạo điều kiện cho hoạt động điều tra, truy tố cũng như đảm bảo cho quá trình thi hành án sau này Nhưng vấn đề cần quan tâm là làm sao để các BPNC này được áp dụng khi có đủ điều kiện, có căn cứ luật định, thực sự cần thiết và đảm bảo được quyền, lợi ích hợp pháp của công dân thì vai trò của VKSND đối với vấn đề này là rất quan trọng, cần quan tâm và phát huy hơn nữa Hiến pháp và pháp luật đã quy định VKSND thực hiện hai chức năng

là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp Việc đảm bảo thực hiện hai chức năng này có hiệu quả, góp phần không nhỏ trong thực tiễn giải quyết vụ án hình sự nói chung, việc áp dụng các BPNC của các cơ quan tiến hành tố tụng nói riêng đạt được hiệu quả và có ý nghĩa thực sự Đồng thời đảm bảo được quyền lợi của người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, bảo lĩnh, đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm Đây là những vấn đề rất quan trọng, cần quan tâm nâng cao hơn nữa để các quy định của pháp luật đi vào thực tiễn nhằm xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội Để thực hiện được điều đó, các quy định pháp luật TTHS và liên quan, cũng như vấn đề về

tổ chức hoạt động của VKSND phải hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động

TTHS, hoạt động áp dụng các BPNC Việc đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng,

phát huy vai trò giám sát của các cơ quan dân cử, của công luận và của nhân dân đối với

hoạt động tư pháp [4] cần phải được quan tâm thực hiện thiết thực hơn.Và việc nâng cao

năng lực, phẩm chất cán bộ làm công tác điều tra, truy tố cần được quan tâm đáp ứng yêu cầu cách cách tư pháp và thực tiễn giải quyết các vụ án hình sự hiện nay

Keywords Luật hình sự; Tố tụng hình sự; Viện Kiểm sát; Điều tra; Truy tố; Pháp luật

Việt Nam

Content

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN ĐỐI VỚI VIỆC ÁP DỤNG CÁC

BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA,

TRUY TỐ THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM

Chương 2

QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ

HIỆN HÀNH VỀ VAI TRÒ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

ĐỐI VỚI VIỆC ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA, TRUY TỐ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG VIỆC ÁP DỤNG

CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG GIAI ĐOẠN

ĐIỀU TRA, TRUY TỐ

References

1 Nguyễn Ngọc Anh (2012), Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003, Nxb

Chính trị Quốc gia

2 Lê Thị Kim Âu (2011), “Biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm và một số

kiến nghị tiếp tục hoàn thiện biện pháp này theo tinh thần cải cách tư pháp”, Tạp chí Tòa

án nhân dân, (4), tr.10-13

3 Ban Chấp hành trung ương Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (2011),

Báo cáo chính trị

4 Bộ chính trị Ban Chấp hành hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị

quyết 08 ngày 02/01/2002, về một số nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới

5 Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết 49

ngày 02/6/2005, về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020

6 Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Kết luận số

79-KL/TW ngày 28/7/2010, về Đề án đổi mới tổ chức và hoạt động của Tòa án, Viện kiểm sát và

Cơ quan điều tra theo Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020

7 Bộ Tư pháp – Bộ Công an – Bộ Quốc phòng – Bộ Tài chính – Viện kiểm sát nhân dân tối

cao – Tòa án nhân dân tối cao, Thông tư liên tịch số

17/2013/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC ngày 14 tháng 11 năm 2013 Hướng dẫn về việc đặt tiền để bảo đảm theo quy định tại Điều 93 của Bộ luật tố tụng hình sự

8 Bộ luật TTHS Liên bang Nga năm 2001 (sửa đổi, bổ sung năm 2006)

9 Nguyễn Đình Bình (2008), “Một số ý kiến về việc hoàn thiện các quy định về các biện

pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự”, Tạp chí kiểm sát, (5), tr.27-29,33

10 Nguyễn Mai Bộ (1997), Những biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, Nxb Chính trị

quốc gia

11 Mai Bộ, Nguyễn Sỹ Đại (2002), Tìm hiểu pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam: Những biện

pháp ngăn chặn và khám xét, thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản, Nxb Chính trị Quốc gia

12 Nguyễn Văn Điệp (2005), Các biện pháp ngăn chặn bắt, tạm giữ, tạm giam trong tố tụng

hình sự Việt Nam Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, Luận án tiến sĩ Luật học, Đại học

Luật Hà Nội

13 Trần Văn Độ (2012), “Hoàn thiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về biện pháp

tạm giam”, Tạp chí kiểm sát, (21), tr.37-45

14 Đỗ Văn Đương (2012), “Chế định kiểm sát viên trong Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân

dân (sửa đổi) đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp”, Thông tin khoa học kiểm sát, (5,6),

tr.74-85

15 Lê Thị Tuyết Hoa (2008), “Các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự”, Tạp chí kiểm

sát, (18&20), tr.60-65

16 Phạm Việt Hưng (2010), “Cần sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng hình sự

năm 2003 về biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú”, Tạp chí kiểm sát, (7), tr.33-35

17 Trần Minh Hưởng (2011), Những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật tố tụng

hình sự ở Việt Nam, Nxb Lao Động

18 Nguyễn Thị Mai (2005), “Tình trạng tạm giữ, tạm giam bị can, bị cáo khi đã hết thời hạn tạm giam, tạm giữ, trách nhiệm thuộc về ai ?”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (7), tr.14-19

19 Đoàn Tấn Minh (2009), “Áp dụng, thay đổi, huỷ bỏ các biện pháp ngăn chặn đối với người

chưa thành niên theo quy định Bộ luật tố tụng hình sự”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (7),

tr.2-9

20 Nguyễn Vạn Nguyên (1995), Các biện pháp ngăn chặn và những vấn đề nâng cao hiệu

quả của chúng, Nxb Công an nhân dân

21 Vũ Trọng Phúc (2010), Chế định các biện pháp ngăn chặn theo luật tố tụng hình sự Việt Nam,

Luận án tiến sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội

22 Dương Văn Phùng (2012), “Tăng cường trách nhiệm thực hành quyền công tố trong việc

quyết định áp dụng các biện pháp ngăn chặn”, Tạp chí kiểm sát, (16), tr.29-34

23 Hoàng Việt Quang (2011), “Cần thay đổi biện pháp ngăn chặn “cấm đi khỏi nơi cư trú” bằng

biện pháp “trình diện”, Tạp chí kiểm sát, (17), tr.32-33

24 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung

năm 2013)

25 Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm

1960

26 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

năm 1981

27 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Bộ luật tố tụng hình sự năm 1988

28 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

năm 1992

29 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

năm 2002

30 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003

31 Nguyễn Tiến Sơn (2012), Mối quan hệ giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát trong tố

tụng hình sự Việt Nam, Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc

gia

32 Nguyễn Huy Tài (2013), “Vai trò của Kiểm sát viên trong hoạt động điều tra, truy tố, xét

xử các vụ án hình sự”, Tạp chí kiểm sát, (14), tr.23-26

33 Trịnh Văn Thanh (2000), Áp dụng biện pháp ngăn chặn trong điều tra vụ án hình sự của

lực lượng cảnh sát nhân dân, Luận án tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Cảnh sát nhân dân

34 Trịnh Văn Thanh (2001), Hệ thống biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự Việt Nam

những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng của lực lượng cảnh sát nhân dân, Nxb Công an

nhân dân

35 Trịnh Văn Thanh (2005), Tìm hiểu quá trình phát triển của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam

về những biện pháp ngăn chặn, Nxb Công an nhân dân

36 Hoàng Minh Thành (2010), “Bàn về sự chế ước và quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát

nhân dân với Cơ quan cảnh sát điều tra các cấp”, Tạp chí kiểm sát, (15), tr.10-14

37 Bùi Quang Thạch (2013), “Những vướng mắc, bất cập từ các quy định của Bộ luật tố tụng

hình sự năm 2003 và những kiến nghị sửa đổi, bổ sung”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (5),

tr.17-22

38 Lê Hữu Thể (2005), Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai

đoạn điều tra, Nxb Tư pháp, Hà Nội

39 Nguyễn Duy Thuân (1999), Các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự Những vấn đề

về lý luận và thực tiễn, Nxb Công an nhân dân

40 Trần Quang Tiệp (2004), Bảo vệ quyền con người trong luật hình sự, luật tố tụng hình sự

Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia

41 Từ điển tiếng Việt (2013), Nxb Từ điển bách khoa

42 Trường đại học Luật Hà Nội (2006), Giáo trình luật tố tụng hình sự Việt Nam, Nxb Tư

pháp

43 Ủy ban thường vụ Quốc hội, Pháp lệnh Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân năm 2002

(sửa đổi, bổ sung năm 2011)

44 Viện khoa học Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2013), Thông tin khoa học kiểm sát, (5,6)

45 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2000), Kỷ yếu Viện kiểm sát nhân dân Việt Nam

1960-2000, Nxb Chính trị Quốc gia - Hà Nội

46 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2006), Sổ tay kiểm sát viên hình sự, tập 1

47 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2010), Tổng kết 50 năm công tác kiểm sát việc tạm giữ,

tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù, tháng 3 năm 2010

48 Trịnh Tiến Việt (2004), “Một số điểm mới về những biện pháp ngăn chặn trong Bộ luật tố

tụng hình sự năm 2003”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (8), tr.15-18

49 Võ Khánh Vinh (2004), Bình luận khoa học bộ luật tố tụng hình sự, Nxb Công an nhân

dân

50 Nguyễn Hồng Vinh (2013), “Hoàn thiện pháp luật hiện hành để tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp”,

Tạp chí kiểm sát, (1), tr.35-37