Đổi mới phương thức đào tạo cử nhân biên tập xuất bản ở phân viện báo chí và tuyên truyền học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh hiện nay

c hÌ cĩ trình độ tri thức phổ thơng, chưa kinh qua đao tạo hoặc làm cơng tac chuyên mơn, nên khi ra trường gặp rất nhiều khĩ khắn trong | host động biên tập xuất bản, Trên thực tế chỉ c

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HÒ CHÍ MINH

PHAN VIEN BAO CHI VA TUYEN TRUYEN

tk

ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC ĐÀO TẠO

CỬ NHÂN BIÊN TẬP XUẤT BẢN

6 PHAN VIEN BAO CHI VA TUYEN TRUYỀN,

HOC VIEN C.T.Q.G HO CHi MINH HIEN NAY

tk:

KỶ YẾU

DE FAI UNGHIEN CUU KHOA HOC CAP BO

Mã số :

Chủ nhiệm đề tài : PTS Trần Văn Hải

Phó Chủ nhiệm Khoa Xuất bẩn Thu ky khoa hoc : Thac st Trdn Dang Hanh

15/96

NHỮNG TÁC GIẢ THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

I Ngô sĩ Liên * Chủ nhiệm khoa Xuất bản

Phân viện Báo chí và Tuyên truyền

2 Lê Đô Khanh — * Giảng viên Khoa Xuất bản Phân viện

Báo chí và Tuyên truyền

3 Lê Thị Phúc * Giảng viên, Phân viện Báo chí và

4 Quách Văn Lịch *Giảng viên khoa Xuất bản Phân viện

Báo chí và Tuyên truyền

Thư ký khoa học đề tài

Với sự phối hợp, cộng tác của các đ/c Trần Văn Phượng, Vũ Mạnh Chu, Dang Dung - Cục Xuất bản Bộ Văn hóa - Thông tin, các đồng chí lãnh đạo ở các nhà xuất bản Trung ương và một số nhà xuất bản địa phương

BR HCC dc ức các fe ake he dc dc 4c đc oc ake đc he fe dc dc he

trang

1 Về biên tập xuất ban va dao tao cán bộ biên

tập xuất bản ở một số nước (lược khảo) .-

Thạc sĩ : Trần Đăng Hanh 1

2 Công tác dao tạo đại học Xuất bản ở Phân viện

Báo chí và Tuyên truyền trong thời gian qua

Ngô SĨ Liên — Trưởng khoa Xuất bản 29

3 Về nhân cách của người biên tập .2068

Lê Đỗ Khanh .-«.-.« «-e-e-s.- 48

4 Hoạt động xuất bản trong cơ chế thị trưởng và

yêu cầu mới đỗi vớingười cán bộ biên tập xuất

QuắchVăn Lich 56 5 VỀ mục tiêu, chương trình dao tạo cử nhân biên

tập xuất bản ở Phân viện Báo chí-Tuyên truyền

PTS Tran Văn Hải-Phố khoa Xuất bản 74

6 Sự phối hợp giữa nhà trường và các cơ sở xuất bản

trong việc đão tạo cần bộ biên tập .-

Lê Thị Phúc .- 104

7, Xây dựng đội ngũ giáo viên chuyên ngảnh biên tập

xuất bản «HS SH HH mm 1 n1 n1 nn

Ngô SĨ Liên .- - 127

8 Ý kiến trao đổi của Giám đốc các nhà xuất bản về

công tác đảo tạo, bồi đưỡng cán bộ biên tập

xuất bản .« «k1 seeeeeeeee 143

9 Bảng tổng hợp số liệu khảo sắt các khóa đão tạo

biên tập xuất bản ởPhânviện Bắochí và Tuyên

truyền (1969-1994) 0 1S 1161111 1S°seeeeeee 152 1O Danh mục cấc tài liệu tham khảo .-.««.-<«=«$«⁄ «+ 153

VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT BẢN VÀ ĐÀO TẠO CAN BỘ BIỂN TẬP

XUẤT BẢN Ö MỘP SỐ NÙỐC

(Lược khảo)

Thạc sỹ Trần Đăng Hanh DẠN LUẬN

+

Ổ nước ta, hoạt động xuất bẩn cơ tổ chức đặt đươi sự lãnh

đạo của Đểng cộng sẩn va nha nuce XECN để được hình thành va

phết triển đúng một nửa thé ký Các nhà xuất bản đầu tiên ra

đồi sau nước VNDCCH không bao lâu, với quốc hiệu "Việt Nam dân chủ cộng hòa năm thứ nhất" Do đất nude phổi tiến hành cuộc

kháng chiến chống Phấp tấm, chín năm nên công tác deo tao can

bộ nơi chung tuy rất được coi trạng song chưa thể tổ chức

được một cách quy mô, bài bản Chỉ sau khi hỏa bình được lập

lại, đất nược ta tiến hãnh cuộc cach mang XHCN trên miền Bae

và đầu tranh thống nhất nước nhà, công tác giáo dục đão tạo

mới có điều kiện được tổ chức có hệ thống, chính quy Việc đảo tạo, bồi dưỡng can bộ xuất bản đo nhiều lý do khác nhau,

được tổ chức chậm hơn nhiều ngành khac, trên thực tế được bắt

đầu từ giữa những năm 60, cùng với sự ra đời của Khoa Xuất

bản trường Tuyên huấn Trung ương (nay la Phân viện Bão chi va

Tuyên truyéh)

Đến nay đã có 5 khóa đại học được đảo tạo re trường với

gần hai trăm học viên và hang ngân người được học qua các lớp

bồi đưỡng can bê xuất bản ở trong và ngoài trường,trong va ngoài nước Các đồng chÍ học viên các lớp ra trường để phất

huy được vai tro của mình trong việc đẩy mạnh sự hoạt động

xuất bản, phục vụ công cuộc cách mang, Nhiều đồng ch cö lập

trường tư tương vững, trình độ lý luận vả chuyên mén eso,

đã và đang giữ cac trọng trách trong lãnh đạo và hoạt động

biên tập xuất bản

Bên cạnh những ưu điểm trên cơng tấc đảo tạo và bồi đương

z

của chúng ta cũng bộc lộ mệt số mặt cịn yếu kem, Theo ý chúng

tơi lã những mặt sau: Khĩa đại học đầu tiên học viên 1a ca

học sinh hay thanh niên xung phong bộ đội mới c hÌ cĩ trình độ

tri thức phổ thơng, chưa kinh qua đao tạo hoặc làm cơng tac

chuyên mơn, nên khi ra trường gặp rất nhiều khĩ khắn trong |

host động biên tập xuất bản, Trên thực tế chỉ cĩ những học

viên nảo cĩ quyết tâm cơ điều kiện học thêm một bằng đại học

và tích cực học hoi thực tiễn cơng tác mới phất huy được vai

`

tro cia minh

Do điều kiện đất nước cĩ chiến tranh, phẩi thường xuyên đối phĩ với thù trong giặc ngội việc chú trọng bồi dưỡng lập

trương giai cấp, nhận thức chính trị cho người học là điều

tối cần thiết, Nhưng _ BÚ đề đặt trong việc coi hoạt động xuất

bản cơ tính sẩn xuất kinh đoanh, nhất lä trong điều kiện của

cơ chế quan liêu bao cấp đế đẫn đến việc coi nhẹ bồi dưỡng tri thức kinh tế, hoat động kinh doanh, tiếp cận thị trường của

học viên,

Be điều kiện kỹ thuật in ấn và vật liệu (giấy mực ) trong nước con hạn chế nên cơng việc trình bày in ấn chưa

cĩ chất lượng cao

Trong những năm trươc đổi mời nhiều biên tập viên và nhà

xuất bản tập trung tải lực và trí lực vào việc xuất bản sách đúng kế hoạch, chỉ tiêu, phương hướng, cĩ nội dung tốt, khơng

- 3 ~

t®ợi phạm đường lối"; còn sách được in Ấn re sao,được tiêu thụ

như thế nào, có hiệu quả hay không còn chưa được quan tâm

nhiều Đã có tỉnh trang sách bị tồn kho, phẩi thanh lý bằng quỹ đặc biệt, sếch vượt quá nhu cầu (sách nuôi lợn nhiều hơn

gố đầu lợn), hàng trăm bản thảo bị thanh lý ở một vải nhà

xuat ban

Đến nay, sau gần 10 năm tiến hồ nh công cuộc đổi moi hogt

động xuất bản đã khởi sắc toan điện cả về đề tải, lượng bản, trình độ in ấn, thỏa man kip thoi nhu cầu của đông đảo ban đạc Tuy nhiên đứng đươi góc độ của công tac đảo tạo cẩn bộ

mà nhận xét, ta thấy con một số mặt cần dược tăng cường:

Khổ năng tư duy có tính chiến lược trong xuất bản sách

chue cao;

tinh nhay ben vé thi hiếu, nhu cầu đọc, khổ năng tiếp thị của cán bộ phần nhiều lã học trong thực tiễn, qua vật lộn, lăn lóc trên thị trường; do vậy mà đôi khi sự thành công

cũng phẩi trả giá đất,

Năng lực xử lý thông tin, ấp đụng kỹ thuật vi tính, điện

tử trong công việc chưa linh hoạt

Một trong những nguyên nhân của tỉnh trạng trên lä đo công tác đảo tạo, bồi đưỡng cán bộ xuất bản chưa thường xuyên được chú trọng đúng mức từ phía các cơ quan lãnh đạo, và chưa được đổi mới, Trong công tấc đảo tạo chúng ta hầu như chỉ tiếp thu lý luận vä kinh nghiệm từ một phÍía các nước XHCN: Liên Xê,

Gộng hoa Dân chủ Đức,

- 4d ~

Rất nhiều xinh nghiệm của những nước khác có hoạt động xuất bẩn dẫn đầu trên thế giới đã bị bỏ qua; Anh, Phấp, MỸ, Tây 5an Nha, Nhật, Trung quốc, Ấn độ

Hiện nay trong bình điện chung của giao lưu văn hoa va

hgp tac kinh té, hogt déng xuất bản của nước ta không thể

đứng biệt lập vơi hoạt đông xuất bản thế giới

mình hình trên đây đồi hoi chúng ta phổi tim hiểu, nghiên

cứu hoat động xuất bản nơi chung vã công tac đào tạo can bộ

xuất bản noi riêng ở nược ngoài, từ đo thấy rõ hơn vị thế của

minh va rut ra những bai học Ít nhiều bổ Ích cho công việc

aay manh céng tac hoạt động xuất ban, nang cao chat lượng dao

tạo can bê trong thời gian tơi,

Khao cứu này gồm ba phần:

1 Tỉnh hình hoạt động xuất bản của một số nước trên

thế giới

2 Bươc đầu tÌm hiểu công tac đảo tao căn bộ biên tập

xuất bẩn ở nược ngoai,

3 Mấy kết luận sơ bộ,

I/ TINH HINH HOAT DONG XUAT BAN CUA MOT SO _NOdc TREN

- Xuất bản của cac nước THƠN, trong đo có Liên Xô trước

~ Hoạt động của các nước TBCN có bề day lich sử như Anh,

Phấp, II, Tân Ban nha, Cộng hòa Liên bang Đức, Nhật

~ Hoat động xuất bản ở các nước đang phát triển như Ấn

độ, PhilipPin, Indénéxia, cac nước châu Phi

1 Hoatk động xuất bản ở một số nước TRƠN lớh-

a) Có thể nói Vương quốc Anh là nước TBCN có bề đây lịch

sử về xuất bẩn đếng quan tâm, Nhà xuất bản của trường đại học

Kem bo rit ( Cambridge University Press) thanh lập từ 1548

đến nay đã cơ hơn 400 năm tần tai Hang nim NXB nay 4n hanh

trên đưới 1 ngàn tên sếch, đừng đầu nước Anh, trong đó 70%

sách đùng để xuất khẩu Các biên tập viên có thể trực tiếp

ký hợp đồng với các tác giả trong và ngoai nươc;các xuất bản phẩm được thừa nhận có gia trị quốc tế Cùng với sách NXB con

ẩn hành 62 tạp chÍ khos học NXB nêy còn có chỉ nhánh é

Ooxtrâylia, tiêu thụ sếch củe NXB của mình, của các NXB Anh

quốc vẻ Oxtrâylia khếc

Biện nay hoạt động xuất bẩn và buôn bến sách ở ánh đang

phat triển với tốc độ nhanh „các thương gia lỡn mở rộng ảnh

hướng lên cấc công ty xuất bản, hoặc mus đứt chúng nhờ tăng vốn đầu tư vào ngành xuất bản,

VÍ dụ Công-xếc.xiom Read International PLC dé lam chu hang Butterworth nay mua thém NXB Ostopus Céng ty Pearson chỉnh

phục cổ hãng Longman va Penguin, dé mua thém NXB addison, Wesley va Neu American Library vdi gia 210 triéu bdng anh

rong các logi phương tiện thơng tín đại chang chi con TY la canh tranh được với xuất bản, đồng thời 181 lâm tăng nhu cầu

đọc séch (khi tác phẩm được chuyển thể điện ảnh hoặc được

quảng cáo trên TY), Chất lượng trình bảy, đặc biệt trình bay

bên ngội sách được nâng cao Xuất hiện cac của hang sách

khơng lồ như 7.H.Smith và John ienzies Việc xuất bẩn sách

bìa mềm được tăng cường, mặc đù sách bÌa cứng chiếm 60# giá

- trị hàng hoa cach Vi số lượng người nĩi tiếng Anh trên thể

giới đơng (gần 1 tỷ) nên 1/3 số lượng sếch của Anh danh cho

xuất khẩu, cạnh tranh được với cếc nhĩm xuất bản lớn ở châu fu

như:Beptelsmann (Đức)Hachette (Phấp) va các nhà xuất bổn lớn của Mỹ,

Hàng năm xuất bản trên 5Q ngan tên sách

trong đĩ 4O ngàn sách xuất bản lần đầu Con số này tương đương

với số tên sách xuất bển ở Mỹ mặc dù dân số Mỹ lớn gấp gần 4

lần dân sổ nược Anh

Đặc biệt cĩ hãng Oxprint là chỉ nhánh ca hãng Oxford

I[astrators thành lập 1968 chuyên nhận đặt hàng trình bay ky thuật, mỹ thuật sách ở Anh, Mỹ và các nước khác Hống xuất

bổn sách giáo khoa MacMillan Edieationl Ltd cũng sử dụng tư

liệu minh họa sách giao khoa của hãng nay

b) Hợp chủng quốc Hoa Kỳ xuất bản tên sách theo đầu

người kẽm Anh 4 lần, song cũng 1ã mgt cường quốc xuất bản

Ổ Mỹ cĩ nhiều nhà xuất bẩn thuộc loại lơn nhất thế giơi Hiệp

hội cốc nhà xuất bản các trường đại học ở Mỹ cĩ 400 hội viên

ha xuất bản STMON and “SCHUSTER co téi 9 ngần nhân viên va

=7 ~

£

thu nhập tdi 1,3 ty ddle; Neom xudt ban TIME YANNER (T-W)

vốn luân chuyển 1O tỷ đôla; GULE + WESTSRN (G +W) vốn luân

chuyển 6 ty déle

Quá trình tập trung hóa xuất bản vấn đang tiếp tục Qua

trình chuyên môn hóa trong ngành xuất bẩn và buôn bấn sách,

cùng với sự phat triển ma nh của các phương tiện thông tin

đai chúng dién tr hoa, sự cạnh tranh của các vật mang tin truyền thống vã hiện đại để thúc đẩy việc ấp dựng kỹ thuật

vi tính,không chỉ hoàn thiện việc quản lý hoạt động của các nhã xuất bẩn mồ còn thay đối cổ phương thức xuất bẩn và tiêu

thụ sách, Kỹ thuật ví tính lãm hạ giá thành khâu sắp chữ,

giế thành in đồng sếch, giảm bớt sự sửa chữa của tác giả,

loai bỏ một phần hoặc hoàn toàn việc đi bông vì trang chữ

để được hoàn thiện trên man hình may Theo các nhà chuyên

gia thÌ kỹ thuật mới lem giảm 20# thời gian thu thập tư liệu, 25% thời gian phân tích, đanh giá bản thao, 50% thoi gian tim tin Đặc biệt khi tái bẩn thÌ hiệu quả kinh tế rất lớn,

Có những chương trình dùng để tự động kiểm tra và sửa lỗi

chính tế, Trên thị trường có hang chục ngân loại băng VIDEO

và tiêu thụ hàng năm vải chục triệu bẩn Video catxet có băng

viđeo (Hệ thống cdc bai thé dục nhịp điệu) trở thành hàng

ăn khách trong hơn 4 tháng và thu lấi 17,5 triệu đôla, có

nhà xuất bán như Simon snd Sehuster mở cổ một chỉ nhánh

Video Publishiuf Group sản xuất bang video

Nhân viên ở-nhà xuất bản với số lượng trung bình là 180

người Có 16% cac nhà xuất bản có con số trên 1ỌO nhân viên Tiền lương của các chủ nhà xuất bản trung bÌnhlả 10 vạn

_ 8 ~

đô1a/lnăm, Trong khi đó lương trung bình của biên tập viên

chính lã 33 ngan Các nhân viên xuất bạn tham gia Liên đoảần

các nhà xuất bẩn Mỹ Có tổ chức nghiên cứu là Centre For

Book Reseach

c) Gộng hòa liên bang Đức cũng lä một cương quốc xuất bản

vợi số đầu sách hàng năm (trước khi thống nhất nước Đưc)

lên đến trên 62 ngan với số sách xuất bẩn lần đầu đến 80%

mổng số vốn luân chuyển trong ngành xuất bản lên đến 8,6

hà nh hàng chục ngàn tên sách Các nhà xuất bẩn gia nhập väo

Bertelsmann được chuyên môn hoa cho từng loai sách,

Nhà xuất bổn sách KHKT Springer co cổ chỉ nhấnh, văn

phòng ở Pháp, Anh, Mỹ, Hồng Công, sơ hữu nhà xuất bẩn có

uy tín của Thụy sĨỈ Birkh8user Nha xuất bản Suhrkamp Ấn

hành tủ sách “Thư viện châu Âu" gồm tac phẩm ndi tiếng thể

giới

_đ) Ổ Pháp, Liên đoàn các người xuất bạn quéc gia (SNE) cung cấp số liệu 4O nha (hãng) xuất ban lơn nhất ở Phép,

~9~

trons do co Hachette, Gloupe de la Cité,Gallimard, Larousse, Nathsn “ổng cục sách bác của Pháp được tài trợ gần 950 triệu Prăng (từ 1981)

Nhà xuất bản Gallimard thành lập 1911 bơi Gallimard, céc nhà văn nỗi tiếng Sliumberg, Aäjid Đư lãä nhà xuất bẩn sách văn học uy tín nhất ở Pháp, để xuất bản 13 ngàn tên sách

(tinh dén 1990) Ngoai ra Gallimard con kiểm sốt hang phất

hanh Sodis tiéu thy sản phẩm của 6O nhà xuất bẩn, hãng phất

hành ở Canada, và 1O cửa hàng séch khac 6 Phap, Canada, uy, Mêhicơ Cuối 1989 ở Pháp ra đời tap chi "Liber" về xuất bản

và phê bÌnh sách bằng 5 thứ tiếng, tirs 1,5 triêu bản, thơng qua các báo lớn ở Đức, Anh, Phấp, Italia, Tây ban nha Tạp

chi European Bookseller duge phat khoang 7000 bén cho cée nước EU

đÍ) Hy Lạp cĩ 10,3 triệu đân, hang nim ấn hanh 2500-3000

đầu sách Hy lạp cĩ 320 nhà xuất bản, trong đĩ chỉ cĩ 70

trung bình lä 2000, cĩ khi chỉ 500 Cá biệt, tiểu thuyết

®tên của hoa hồng" của U Eeơ được in tơi 6 vạn bản Cổ nước

eĩ 600 điểm bấn sách; 30 cửa hãng sách Cĩ 3 hội nghề nghiệp

1ã Hội nha xuất bản Xandica xuất bản và buơn bán Aten; Liên

đỗn các nhà xuất bẩn vẽ buơn bán sách tồn quốc Tây Ban nha

18 một trong những cường quốc xuất bẩn vẻ xuất khẩu sách ,

thuậc hang thứ 4, thứ 5 trên thế giới Với phương châm

"Biển tiếng Tây Ban Nha thanh cơng cụ hữu hiệu phát triển

khoa học, kỹ thuật và văn hĩa", đất nước đã cớ chiến lược

về phat triển tư liệu va thơng tin Viện thơng tin XHET

- 10 ~

cĩ thể sử dụng đứ liệu của hơn 200 ngân hãng dữ liệu trên thể giới Tây Ban Nha cĩ 4 kênh xuất bẩn sách, trong do co:

1 Kênh tư nhân: kênh nảy co 4 lớp:

~ Các nghiệp đồn xuất bạn cấp tỉnh (ví dụ nghiệp độn

xuất bản MadríÍt,

- Liên đồn nghề nghiệp khu vực (ví dụ liên minh các nhà

xudt ban vung Medrit, vùng Cataluna ) va cde nghiép doan '

chuyên mơn họa (nghiệp đồn xuất bản sách giáo khoa va tai

liệu học tập)

- Gấp thứ ba lê liên minh quốc gia các nghiệp độn và các

nhà sổ xuất: đĩ là các tổ chức thống nhất các nghiệp đồn

cấp khu vực: Liên minh các Liên đồn của nha xuất bản Tây Ban Nha phối hợp hoạt đơng xuất bẩn và triển khai nghiên cứu

~ Cơ quan cạo nhất là be viện sách, trong đỡ cĩ viện

sạch MadrÍt về Cataluna Mỗi viện đều cĩ 4 phịng (Ban) phịng xuất bản, phong cơng nghiệp in, phong phất hanh,phong ban

lẻ

2 Kênh nhs nước: Đồ 1ä Tổng cục sách và thư viện, cục sách, Viện quốc gia sách Tây Ban Nha Đĩ lä cơ quan tác động lên hoạt động xuất bẩn vã lâm trung gian giữa chính phủ và

các nhà xuất bản tư nhân: hỗ trợ kỹ thuật, tổ chức triển lấm, trung gian tiếp xúc, lểnh đạo các khoa đảo tạo, lẩ trung

tâm thư mục v3 xuất bản tạp chi "Ellibro Espana",

e) Tro lqi các nước châu Á, ta thấy một trong những nước đơng đân lä Ấn độ (880 triệu) Nước nây eo hơn L1 ngàn nhà xuất bẩn, trong đĩ 1300 người là tác giả, 1 ngàn tổ chức

xuất bổn nhà nược và phi chÍnh phủ Chỉ cĩ 200 nhà xuất bẩn:

ag #

- 11 ~

được coi là lớn, Hàng năm khoảng 20 ngân tên sách được in

(nộập lưu chiểu 17.000) Cấc khó khăn của xuất bẩn sách Ấn

độ lồ giá giấy cao, phất hạnh sách đến cư đân nông nghiệp

đi học (6 ~ 17), trong khi đó khối lượng sách thiếu nhỉ chỉ _ chiếm 3%, chỉ có 1O trong sé hàng ngần các nhà xuất bản chuyê sếch thiếu nhi, Theo té chic Twxtbook Pubeishiny Orga nize

trong thì ở ở các nước đang phạt triển (trcng đó có Ấn đệ)

xuất bẩn sách cho trẻ em cần co sy hd trợ lơn từ phía chính

phủ, cần phải có kế hoạch nhất quan xuất bản sách giáo khoa;

sử đụng ngôn ngữ dùng chung é Ấn độ do cổ nhiều đân tộc:

nên cấc sách co gis trí đều được địch ra tiếng Anh Theo

UNESCO Ấn độ xuất bẩn số đầu sách tiếng Anh (hơn 7000) chit

sau Mỹ vã Anh, đưng thư 7 thế giới về sé dầu sạch hang năm,

"được 3 xuất khẩu ra 80 nược Trong đồ 50% 18 xuất khẩu sang

qué ng cáo và tuyên truyền sach xuất khẩu Liên đoàn c các ` nhề

xuất "bến “fin độ tham gia vao các Hiệp hội khu vực va quốc

tế (IPA) là đại điên của IPA ở Nam Á,

Liên đoàn tổ chức các khoa đảo đạo cđn bộ vẻ Xêming cho cấc nước Nepan, Băng 1s đết , Xri-lanca, Pakixtan vd xudt bẩn, phẩt hành, quyền tac giả, tổ chức các giải thương sáchđẹ

ny cr auce so 2 48 théns xuat dan aha acce va te ahan Tae io + a £ + v3 ` + ` A al

siấn ở That, gqi 1a "Bunko" co e¢ 4 x 5 inch

(10 x 15 om) Co dén 4/5 lượng ban la séch Bunko: 240 triéu

san, Tiệc xuất ban 3ach khoa thư được đặc biệt quan tam:

BKTT co minh hga cho tré em 16 tap

thu hút 7 ngân nhà bác học và 5GO Biên tap vién gia 540

đô1a

Britannica International Encyclo paedia : 30 tập

Nhật bản có trung tâm mua bản quyền các tac phẩm nược

ngoai (Japan foreizn Rishts Center) ở London, Tạp chí “Japan Book Ñews 2 số một năm đảnh cho công việc xuất bản trong

+

nuoc

Hệ thống phát hanh của Nhật thông qua kênh bán buôn đến

7Ơ: xuất bản phẩm bao gồm 7O thương gia và 26 ngan xÍ nghiệp bán lê, Hàng năm có 33 ngàn tên sách, 270G tạp chÍ qua mang

lưới bạn buôn Co hai hệ thống bẩn buôn 1ơn lả:

1 HỆ thống mô họa xuất bản phẩm (mã vach) mã gồm 5 chữ

nỉ

số in 6 trong bia 4 ua séch gdm các yấu tố e SỐ ISEN, me

&) Han quốc thủnh lập Viện nghiên cưu khoa học xuất bản

ở Xêun từ 1986 nhờ Quỹ xuất bản lập 1969 và nhờ Hiệp hội

cœđc nhà xuất bản Triều tiên (Korean Publishing Asso ciation)

Viện mở nông thương mại xuất bản một số sách đại chúng, thu lợi nhuận góp phần trang Bị kỹ thuật hiện đại: Mấy vi tính,

"may in lade, méy Fax, Telefax tuyến điện thoại mầu, Chu kỳ

xuất bẩn là 5 ngay

Cac hướng nghiên cứu chính 1a: thị trường sách trong nước

và quốc tế có liên quan; cøc thông tin lưu trữ về xuất bẩn

que ấn phẩm in truyền thống và vật mang tin hiện dại Các

mang thông tin được nối ghép với khu vực và quốc tế, thông

qua liên lạc vệ tỉnh Một đặc điểm là cấc thông tin được

truyền đi toàn bộ không qua lược thuật

h) Trung quée có hơn 500 nhà xuất bẩn in số đầu séch

tương đương CHLB Đức (khoảng 6Z ngăn tên sach/năm), trong o

-14-

khoa ng 190 tên sách kinh điển, non 4CCO sách triết học;

2300 sách chính trị, phấp lý.,1/2 số đầu sách la sach văn

hoa, giso duc, the thao

i) Châu Phi cừ khoảng 200 nhà xuất bẩn, Các vấn đề đặt

rs cho hoạt động xuất bản châu Phi lä: đấu tranh chống mù

ty gid hối đối về xuất nhập khẩu sách; Trang bị cơ SƠ,

vật chất kỹ thuật cho xuất bẩn, tổ chức hệ thống xuất bẩn,

Các nược châu Phi chỉ xuất bản az số lượng sách của tồn

thé gidi

Xêmina về xuất bẩn sếch ở châu Phi tổ chite & Dimbabé 18

biện phấp đầu tiên của các nhà xuất ban châu Phi về đào tạo

căn bộ xuất bản,

Sách ăn khách mới cĩ thể in được 5000 bẩn, Châu Phi con

la sa mạc văn hĩa với lối sống cộng cồng, sức mua thấp; Ít

hiệu sách và trung tâm tư liệu Mặt khác giá vận tấi về

thuế cao, hoạt động xuất bẩn lại khơng được nhà nước đầu tư,

Đồ lä 8 điểm yếu mà tổ chức ACCm cĩ sự tham gia của UNESCO

kết luận về xuất bẩn châu Phi

mrên thực tẾ hoạt động xuất bản và phát hành của nhiều

nước châu Phi bị các chỉ nhĩnh của các nhà xuất bản các cơng

ty buơn bán sách cỦa nước tư bản phát triển chỉ phối Đặc

biệt lã sự đầu tư của nha thờ và ngân hảng Pháp, ngân hàng

quốc tế thơng qua một số nhà xuất bản Phấp cĩ ảnh hương đồng

kể,

rut ra may nhận xet

nghiệp vụ, cập nhật thông tin, nấm vững luật 1ậ, tiêu chuẩn

quốc gia vả quốc tế, Việc xuất khấu sách cũng đóng vai trò quan trong minh chứng cho tính chất kinh đoanh của ngành xuất bản

Các nược tư bản lớn cũng l8 những nude xuất khẩu sách lơn như

MỸ, anh, Dic, Phap, mây Ban nha,

Các Hiệp hội, các viện nghiên cứu đong vai trỏ quan trọng

trong nghiên cứu thị trường trong va ngoai nước, tô chức tiếp

xuc quốc tế, cac hội thao va khoa đao tạo can bộ

Gấc chính sách xuất bản đều hương theo sự chỉ phối của quy

luật thị trưởng Sự cạnh tranh giữa các nhà xuất bản luôn gay git: 44% céc NXB Tay Ban nha phẩi ngừng hoạt động Hiện tượng đầu nậu cũng xuất hiện đầu tiên ở các nước TBCN, lúc đầu là ở

Anh, Mỹ, sau lan sang Phấp và các nước khác vào đầu những năm

80, cö nguyên nhân lã khủng hoảng kinh tế và cạnh tranh,

Nhà nước có khuyến khích các nhà xuất bản đồng vai trỏ trung

gian :văn hơa giữa tác gia và người doc

- dcée nước đang phất triển, do trình độ, vật chất kỹ thuật

- lồ -

I/ Tim HIEU VE CONG VIEC DAC TAO BOT DUGNG CAN BO

XUAT BẠN 6 MOT SG NUGc

Như ở phần trên đã đề cập, trên thế giới eo ba khu vực

xuất bổn chính Chúng tôi đã trình bảy tình hình xuất bản

+

vs tiểu thụ sách ở một SỐ nước mề chủ yêu le mét sỐ nược

TBCN phất triển và các nước Á - Phi, _

1 Khu vuc các nước XHƠN, trược đây:

Liên xô không những lä một cường quốc về quân sự, kinh

tế mẽ còn là một cường quốc về xuất băn Đết nược c6 hai trăm nhề xuất bến hàng năm ấn hành hơn 8O ngàn đầu sách

Œõ nhà xuất bổn in sách bằng 3O thứ tiếng trên thế giới như

NOVOPXTI, 21 thứ tiếng như MĨR

Ổ Liên xô cũ (và nước Nga hiện nay) có 3 trường dei học

đào tạo căn bộ xuất bin : Truờng ĐHTH Quốc gia, Trường ĐH

gn loat Marxcove va Ucraina (ivép

Mã số ngành xuất bản là chuyên ngành 2027 "

được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm cả xuất bền và béo chí,

chuyên nghiệp và đại học CHLB Nga có khoa Biên tập - Xuất

bến chuyên đềo tạo cán bộ biên tập xuất bản cho nước Nga,

cốc nước công hòa liên beng va nược ngoài Mục tiêu đão tao

là biên tập viên, người hoạt động trong lĩnh vực công tác

tư tưởng và thực tiễn søng tạo văn hóa công tếc ở cac co

quan xuất bản sách, tạp chí, phat thanh, truyền hình, địch

Lich s% Triét hoc

Nguyén ly my hoc Mac - Lénin

Ngoại ngữ

Tiếng Na hiện đại

Dẫn luận Ngôn ngữ học

Dén luận văn học

Ly luận phong cach tiếng Nga

Phong cách học thực hành tiếng Nga va biên tập

Lich st vin hoc Nga

Lich s& van hpc nude ngoai

1ịch sử sự nghiệp xuất bẩn sách ở Liên Xô

Lịch sử ngôn ngữ văn học Nga

Dãn luận khoa học về sách (thư họe)

Cơ sở luật bản quyền tác gia

lịch sử nghệ thuật :

Lich sử ấn lost của Đang và Nha nước Liên Xô

1ý luân va thực tiễn biên tập

lịch sử bao chf Nga

25

-l1g-

Trình bảy kỹ thuật vẽ mỹ thuật sách

26.TỔ chức, kinh tế và kể hoạch hóa XB

27

28

Công nghệ sản xuất ngành in

Lịch sử thế giới hiện đại

Seu phan học cấc môn cơ bản trên, người hoc còn học

chuyên đề tự chọn,

Ô trường Đẹi hpe ấn loất Matxcova, người hoc chọn các

chuyên ngành sau, coi như là sự phát triển và cụ thể hóa lý

luận chung về biên tập vào các loai hình sách khếc nhau,

tức là cụ thể hóa môn học "lý luận và thực tiễn biên tap"

Trước hết chương trình đão tạo can bộ biên tập ~ xuất

bản phần "Nguyên lý chung" trang bị nhưng tri thức ssu day :

thần 1 :

Phan 2:

Vai trò của Sách, Khai niệm chung về biện tập, nghề

nghiệp biên tâp; Œ sở phương pháp luận về biên tập

trong ngành xuất bổn Liên xô, giá trị các kinh nghiệm

của Lênin ¬- người biên tâp, thực tiễn biên tập của

cáo nhà văn lơn của nuớc Nga va Liên bang xô viết,

Vai trò của biên tập viên trong cấc giai đoạn khác

nhau của que trình biên tập - xuất bản, giới hạn của

^

người biên tập tương ứng với quan điểm xuất bản xd

.viết tù khâu lâp kể hoạch đề tai, đến lúc xuất bản

sách và công luận danh gia nó,

Phần 2 :

Các

- 19 ~=

Trang bị cho nguời biên tập tri thủ cvề phân tích

biên tập, phương pháp biên tập ban thao, phương

phấp soạn thảo cốc phần bổ trợ khoa hoc (các lời đầu, cuỗi sách, mục lục, bảng chỉ dãn, tai liêu tham khảo ) của sách

tri thúc này được thể nghiêm và tổng kết qua qua trình giảng dạy ở Trường Đại học ñn loét, Trường đei học Tổng hợp quốc gia, ở các nhà xuất bản, qua kinh nghiệm của

ủy ban xuất bản Liên x6

Riêng phần 2 được eụ thể hốa như sau :

2.1 Các nhà xuất bến, các cơ quan xuất hẳn, loại hÌnh xuất

doạn chuẩn bị của quá trình xuất ban

Kế hoạch đề tai và biên tập viên

Công tác đầu tiên của Nxb với tấc gia

Công việc của biên tập viên với đề cương Công việc viết bản thao của tec gia

đoạn biên tập của qua trình xuất bến Tiếp nhận bổn thao từ tác giả

ganh gis bén thao

Công việc biên tập bản tháo đề xuất bản đoạn sản xuất của qua trình xuất bản Hoàn chỉnh bổn tháo gỗc

Sự tham gia của BTV vào kiểm tra bông in BTV về các nhân viên phòng sản xuết.

nay

3.1 Cơ sở phân tích biên tập văn bản

1.1 Nhiệm vụ phân tích biên tập

1.2 Đọc bản thảo Ghi chủ bên 18

1.3 Đề tài và triển khsi đề tải

3.1 Đánh gia việc chon đề tài

3.2 Triển khai đồ tai

3.3 các tư liệu thưc tế

3.4 Đoạn trích và cách trích dẫn

3.5 Vấn đề tổ chức ngữ nghĩa (lôgic) của văn bạn

4 Vấn đề cấu trúc

5, Yêu cầu đối vơi đề mục

3.2 Phương pháp chung về biên tập

2.1 Đănh giá sơ bộ

1.1 Biên tập về chính trị, khoa học và văn phong là quá trình đuy nhất, co séng tao

1.2 Về sự can thiệp của BTV vao bên thảo

ˆ 1.3 Yêu cầu về đạo đức biên tập

2.2 Các hình thực sửa chữa trong biêntập

2.1 Nhiệm vụ và điều kiện sửa chữa

2.2 Sửa đối chiếu (chnh tẻ)

- 2] -

2.3 Ste rut gon

2.4 Sửa co gia công (sức chữa)

2.5 Sua viét lei

2.3 Kiém tra tu ligu thuc t@ trong bén theo

2.4 Khắc phục thiếu sót về cấu trúc Sửa các lõi về

_ phong cách - ngôn ngữ

4.1 Sửa cấu trúc

4.2 Sửa phong cách - ngôn ngữ

2.5 Phương phép biên tập bảng biểu, minh họa

3.3 0ông việc của BTV đối vơi phân bổ trợ khoa hoc của sách

3.1 Đặc điểm chung của phỀn bổ trợ khoa học

3.2 1ời đầu sach, cuỗi sách, tóm tắt nội dung

3.3 Lời bình thuật, Chủ thích

3.4 Các mục lục và bang chỉ dẫn

3.5 Thông tin xuất bến (tên tếc giả, tác phẩm )

3.6 Thông tin thư mục

Sau khi học xong giai đoạn 1, hoc viên học cao chuyền

đề tự chon :Biên tập cac loại sách chuyên ngẽnh

Ô”giai đoạn nay các học viên nghiên cứu các vấn đề

-~ 22 =

6 8£oh thông tin khoa học

7 B8ech kỹ thuật sản xuất phổ thông

8 5ech giáo khoa

9 Sách tra cửa

10 Sếch quảng cao

11 Sách văn nghệ hiện đẹi (trong đồ œ6 séch thiếu nhỉ)

12 Xuất bên các tếc phẩm văn học cổ điển

(Biên tập viên với văn bến học, loại hình, loại thể văn hoc nghệ thuật)

Các loại sách trên thường đuợc chon theo 4 nhốm ; Sách

chính trị; 5ech khoa học, kỹ thuật, tài liệu thông tin; Séceh

giếo khoa; Sếch văn nghệ

Học viên có thể chọn theo 2 nhóm sách lớn lề sach văn nghệ; sách không phải là sách văn nghệ

Thông qua cấu tao chương trình học tập của sinh viên

ta nhận thấy, các nhà khoa học về xuất bên Xô viết trước hết

xuất phết từ vai trò xã hôi của sách để đặt mục tiêu dao tao

ve vai tro cha séch xuét phet th céch nhin duci góc độ

tiến bộ xã hôi vẻ văn hóa ta thấy vai trò do đuợọc tăng cường

trong céch mang XHCN Vei trò của sach trong lĩnh vực công tấc tư tưởng tuy được nhến mạnh nhung vấn đặt trên bình điên

chung với các chức năng về khoa hoc, văn học nghệ thuật, giao

- 23 ~

kinh tế, sản xuất kinh đoanh có được chu trọng nhưng không

nhiều Đặc biệt 1ä thiếu tri thức về khoa hoc tự nhiên và

kỹ thuật

Nguời hoc dươc trang bị nặng về lý luân, quá trình đi

thực tế tuy có nhưng chưa đủ để đếm bảo tay nghề vững có thể

làm việc biên tập được ngay Bởi vậy sau khi ra trường sinh viên phsi qua que trình lầm trợ lý biên tập Seu 5 ~ 10 nắm

công tác BTV mới có thể trở thành biên tập viên chính (phụ

trach độc lập biên tập một cuốn sách) Do cách đão tạo trên

dây nguời biên tập khônggắn với thị truờng mà chủ yếu là chỉ

chuyên sâu về biên tập Đây là một điểm khéc biệt rõ nét với

biên tâp viên ở cac nucc TBCN

2 Khu vực các nược tư bản chủ nghĩa

Ở các nược TBCN cớ quan niệm khếc nhau về nghề biên tập

tuy nhiên có môt điểm chung đó là hoạt động biên tập phai

hương đến cái dích là tiêu thụ được sách và thu tiền về,

đem lại lợi nhuận

Ở Mỹ coi hoạt động hiên tập rất rộng rãi nên không thể

não đèo tao được Có thể nói có bao nhiêu loại sách, có bao nhiêu đầu sách, đề tài sách lề có bếy nhiêu nghề biên tập

VÌ vậy số nghề biên tập theo họ có thể lên đến hàng triệu,

vì mỗi đề tai sách la mộ‡ hiện tượng, mộc thực tế không lặp lại, Người ta cố thể có một trình đô học vấn dai hoc nào đấy

và bước vào nghề biên tập.

- 24 -

1.4 Ti thức cỀn thiết cho người b lên tập đó là Marketing

Theo phiếu diều tra 5CO nhề xuất bên, tong d6 30 trẻ

lời snket và 4O cuộc phỏng vấn trực tiếp thÌ 63 cao rang

bản theo : 37V chịu trech nhiệm về ben theo, còn cáo công sự

khác chịu trách nhiệm về tiêu thụ sách

3 một số Nxb khéc B?V chịu cổ trách nhiệm về chấp

nhận bản thác và tiêu thủ sách

4 Ổ một vài Nxb khác, Merketing hoan to¿ñ đóng vai tro

quyết định cuối cùng Yếu tế bán được sách lề quan trong hon

cổ lý đo về mắt biên tập Sau khi nghiên cứu nhu cỀu về sách Nxb sẽ đề ra những đề têi có nhu cều nhiều nhết để xếc định

việc ấn hành Ý kiến quyết định không phải lề của cếc cá nhân riêng biệt mẻ 1a két qué khéo sát thị trường Phương châm

của hp lễ : Sách lề sẽn phẩm tiêu đùng, nếu biết được nhủ

cầu về sách gì thì cơ thể cung ứng nó một cách tối da,

Đặc biết các sech không phei 18 séch văn nghệ thì vei

tro Marketing ceng lon

thảo ảo một zộidồng zồm chủ xuất bản, một số 37V trương phòng tiêu tap, trương phòng Merketing,

nguồn thông tỉn về xử lý văn 5ẩn trên vi tính (ở trên đã đề

cập đến các meng thông tin quốc tế và sử dụng vi tính ở nhà

xuất tổứn) “ếc giả cũng thương viết tac phẩm trực tiếp trên mạn aình,

a Ổ Phấn, có những nhs nghiên cuu cho rang ở nược nay

không có nghỀ biên tập viên,

Ở nước ta vã một số nược XHƠN, biên tập viên lề điểm

xuết phéết (là nhân vật trung tâm) khởi thao y dB ra séch,

seu d6 dit héng cho téc gia, rei bién tap, xuat bên, phat

hành S3ếch đến tay bẹn đọc như một sen phẩm được chế biến

sẵn từ phía người xuất ban Ô”Phép có quan niệm ngược lẹi :

Độc giả là nguời nêu nhu cỀu, gơi mở đề tài, tác giả viết vì

độc giả và nhề xuất bên lầm công việc chuẩn hóa chíÍnh tả,

thể thức trình bày in ấn để nhân bến Chữa lồi chính tổ không aw

cần thông qua tác giả và có thể tự dộng bằng máy Ly do ở

tz cần có 30V dược giei thích lề hê thống đão tạo phổ thông

va dei học cúc ta chưa tốt nên người viết chưa "sạch nược

cán" về văn phong và trí thúc thông thường nên cần có biên

tập Quan niêm nêy cũngđược nhiều người đồng tỉnh : Ở” Liên

xô cũ cũng đã có ÿ kiến là biên tập viên không được sửa nêi đụng, conchữa lỗi chính tả thì không phổi là Siên tập VÌ

tôn trọng người đọc nên nhà xuất ban không dua kết luân trước,

- 26 —

không định hương, "nào don" cho nguoi doc

Do quan nigm séch 1é héng hés, xuất ben dé ban vẻ thu lợi nhận, nên vsi trò của chủ xuất bến la quyết dịnh : Giam

đếc dụa vào các nguồn thông tin để lập dự ấn sản phẩm theo mục tiêu hiệu qué kinh đoznh Khi đã có bổn tháo họ tuyên

truyền để tÌm độc giả và in nhanh để tiểu thụ, thu lời Nếu

có nhu cầu thì họ in tiếp, hoặc in chắc,đẹp (bìa cứng) để

tiêu thụ lâu đãi VÌ vậy hp không coi biên tập 1ã một nghề

mề coi xuất bản là môt nghề, đòi hỏi người quản lý phẩi có

sự menh đẹn, dôi khi phai mạo hiểm đồng thời phải đểm bảo chắc

ăn Đào tạo can bộ tức là đèo tgo nhề quản lý ¬ các tiêu chuẩn nhề quản 1y như sau :

1 Nhẽ quan ly phải có tỉnh thần chiến thắng trong cạnh

tranh, không tiếc sức đẹt mục tiêu

2 Có ý chÝ tiến công, chủ động xử lý các tình huỗng,

ham hành động

3 Hiểu rễ đối thủ cạnh tranh, thông: minh trong lựa chon

giải pháp; (không - có giải phép lý tưởng!)

4 Gó kỹ thuật xuất bổn tốt (hiểu về thể thức xuất bản,

tiêu chuẩn trong trình bày, kỹ nghệ in ấn, tính nắng các

chất liệu )

5 Có tài ngoại giao, sử đụng được các cộng sự tốt, trung

thank, thạo việc

6 Luôn có chiến thuật thích ứng hoèn cảnh sáng tạo, linh

hoạt, không bao giờ "lãm như cũ",

Œó 5 loại nghề nghiệp li‡n quan iến hoạt động xuết bản

- Nghề ¡arketing, quan tzị kinh doznh

Trong đó nghề xuất bẩn đuợc học từ 3 đến 6 thzng, theo

các công đoan của xuất bản :

1 Nghiên cứu thị trường sách, nhu cầu đọc

2 Chọn thể loại sách cần xuất bản thuệc tủ sech nèo;

khác )

3 Qua trình thục niện bổn thức, đặt minh họa, cách

thức trình bèy sech, sắp xếp chương mùc, chủ thích, lầm các

bảng chỉ dẫn

4 Khâu tiêu thụ : Cách thưc xác định sẽ lượng in, tiêu

thụ ở dân, doanh thu đư kiến, chiến lược tiếp theo,

5 Nghiên củu, xếc định nguồn ngân sếch (tự bỏ vốn,

tổ chúc tạo nguồn vễn ) xếc định chỉ phí, biện phấp giảm

chỉ phí, tỉnh giá thành, lãi, định lại giá

6 Xây dựng kế hoạch thương mại

7 Phân tích khó khăn, thuận lợi và kết luận có thể

xuất bến được không ?

x Ô cac nước đang phết triển, trong chuơng trình tụ

nghiệp cúc can bề xuất ben dann sao 45 apc 7zin cử 21 nước

~ 28 -

‘, Phi va Mf La Tinh, tigm hénn trong 14 tu8n d@ bao hém

một nội dung phong phú Chương trình gồm cáo đề tài lớn :

1 Tếc giả, nguời biên tập, người đọc

Qua chương trình trên ta thấy về mặt đào tạo nghiệp vụ

về cắn bén hei hé thống đào tạo không khếc nhau về mạc đích

Điểm khác biệt là chương trình trên dây không đi nhiều vao

lý luận, chức năng xuất bổn mà chủ trọng năng lực thực

tiễn của rguời học tiếp cận nhu cỀu, tiếp cận bạn đọc, in

sách cö chất lượng, nhết là về trình bày và văn phong để thu được nhiều lợi nhuận

Công việc đão tẹc, bồi đường cén bộ được thực hiện ở

các hội nghề nghiệp, cac viện nghiên cưu về xuất bàn.

-~ 29 -

CONG TAC ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC XUẤT BẠN Ó”PHAN VIEN

BAO CHI VA TUYỂN TRUYỀN TRONG THỔI GIAN QUA

Ngõ SĨ Liên

Phân viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã mở dược @ khoa đào tạo cử nhân biên

tập xuất bản, trong đó có 5 khóa đào tạo tập trung va một khóa

đào tạo tại chức đã tốt nghiệp ra trường

Khoa 1 (1969-1973) có 81 sinh viên

Khoa 2 (1975-1977) co 52 sinh vién

Khóa 3 (1980-1983) có 43 sinh viên

Khóa 4 (1987-1990) có 23, ginh viên

Khóa 5 (1992~1994) có 12 sinh viên

Khóa đão tạo tại chức đầu tiên mở trong hai năm rưỡi tù 1993-1995 có 34 sinh viên tốt nghiệp ra trường

mính từ khóa đào tạo đầu tiên cho đến 1995 da co 237 sinh

viên tốt nghiệp ra trường

I1 NHŨNG THANH TỦU

1 Khóa 1 (1969-1973)

Vào năm 1964, để quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc

mình hình cà nước có chiến tranh đi hỏi can bộy đang viên và nhất là can bộ trong ngạnh xuất bản phải có những nhận thức đúng

đắn về chính trị, tư tưởng và nghiệp vụ biên tập xuất bản Thi hanh chỉ thi của Ban BÍ thư, Bhan vién Bao chi va Tuyén truyền

(ma lúc nay la trưởng Tuyên huấn 7rung ương) đã phối hợp với

Vụ xuất bản Bạn tuyên huẩn Trung ương và Cục Xuất bản Bộ Văn

aóa khẩn trương mở cac lớp bồi dưỡng cho cán ĐỘ của các nhà

- 30 ~

xuét ban, cac co quan xudét ban, can bg chad chỐt của các cơ quan

phát aanh sach va xi oghiém in

Trong 3 aăm (1965-1968) da mo duge 5 lép bồi dưỡng cho

hơn 300 học viên, gồm nầu hết số can bộ cầa được bồi dưỡng của

ngành xuất bản lúc bấy giờ Nội dung chương trình của những

lớp bổi dưỡng nay chủ yếu là dường lối chống Mỹ cứu nước và

một số vấn đề cơ bản của công tác biên tập - xuất bán trong

tình hình mới Thời gian học tập của mỗi khóa từ 2 đến 3 tháng

Những lớp bồi dưỡng này đã đạt được những kết qua tốt đẹp, chẳng

những trang bị cho người học những vấn đề mới về chính trị-

lý luận và nghiệp vụ đấp ứng những yêu cầu mới của công tác

xuất bản trong tình hình ca nước có chiến tranh mà con tạo cơ

sở cho việc xây dựng chương trình va nội dung học tập của lớp

dao tao dai nọc xuất bản

Năm 1969, trường mở lớp đào tạo một lớp cán bộ trẻ, có

đủ năng lực, phẩm chất để đáp ứng được những yêu cầu của cách

Dang +

Khóa đào tạo đai học đầu tién nay co myc tiéu la "Dao tgo

một lớp can bộ trẻ trung thanh voi đường lối của Đang, có trình

độ chính trị lý luân, phẩm chất đạo đức tốt, biên tập được các

loại sách thông thường về khoa học xã hội, từng bước tiến lên làm các loại sách khó hơn, co chất lượng cao hơn

Đối tượng tuyển chọn 1a những thanh niên có trình đệ

tương dương với phổ thông trung học, khóa học nay bao gồm những

thanh niên xung phong đã hoàn thanh nghĩa vụ, thương binh ở các

Chương trình hạc tặo trong 4 năm bao gồm những nội dung

chỉnh sau đây

~ Lý Luận äác-Lêa¡a và đường lối cnÍínn saca : 1Ê thang

- hiến thức văn hóa (ÿăn acc, ngôn ngữ và agoại agữ)

- Ngniệp vụ xuất bản (lý luận, thực nãnh và thi tốt nghiệp Năm 1973, 61 học viên tốt nghiệp ra trương kịp thời đáp

ứng nhu cầu của ngành Khoang 50% số học viên tốt nghiệp con

ở lại trong ngành, thực sự là những cán bộ chủ chốt của các nhà

xuất ban, cac cơ quan xuâật ban niga nay

2%

Khóa dao tao dei hoe xuất bản đầu tiên diễn ra trong thời

kỳ chiến tranh paá hoại ác liệt của đế quốc IỦÿ, chương trình,

giáo trình vừa xây dựng vừa thực hiện nhung được chỉ deo Ban

muyên huấa Trung wong, BO Văn hóa thông tin (Gục Zuất bản) và Ban Giám dốc của trường cùng toaa thể can bộ giảng dạy của khoa

Xuất bản đã vượt qua mọi khó khăn đưa khóa học đến kết quả tết

đẹp

Thanh tích đạt được qua khóa đào tạo đầu tiên đã đặt cơ

sở cho công tac dao tạo những khóa tiếp theo Khoa Xuất bản

đã tiến hanh rút kinh nghiêm, bổ sung, hoan chỉnh nội dung

chương trìnn, tài Liệu va phương pháp học tập, bầm 1975, trường

Tuyên huấn Trung ương mở tiếp khóa đào tạo can bệ xuất bán

khóa II

Khóa đào tạo nay có những đặc điển sau :

`

trình đệ ly lagn dac-Lénin va biés tép được ngay loại sách

thuộc chuyên nôn của mình.

ào đó (Sau nay, những khóa đào tạo này được gọi la dao tao

lấy bằng đại nọc thứ hai)

Chương trình được học tập trong hai năm, chủ yếu là ly

luận „iác-Lênin và nghiệp vụ xuất bản Ngoài ra có bổ sung một

số vấn đề về văn nọc, ngôn ngữ

Năm 1977, khóa học kết thúc, cœa 52 học viên đều tết nghiệ

cung cấp kịp thời cán bộ của các nhà xuất bản, các cơ quan xuất bản trong ca nước trong phạm vị cả nước thống nhất, Số căn bộ

đã được đào tao khóa 2, hầu hết đã trở thành cán bộ chủ chốt

của nganh

Trong hai năm 1978, 1979 vừa tổng kết rút kinh nghiệm đào tạo khóa hai, chỉnh lý chương trình, hoan thiện giáo trình nghiệp vụ xuất bán sách va nghiệp vụ biên tập sách, vừa mở tiếp

các lớp bồi dưỡng

Năm 1978 mở một khóa bồi đưỡng 3 tháng cho cán bộ của

gác nhà xuất bản, can bộ theo đöi và chỉ đạo của các Sở Văn

hóa, cac Ban Tuyên giáo của cactỉnh, thành phố,

Năm 1979 mở một khóa bồi dưỡng hai tháng cho cán bộ chủ chốt của các nhà xuất bản Trung ương va địa phương

Năm 1980, 1981 mở liên tiếp hai khđa bồi dưỡng tại chức,

mỗi khóa 6 tháng ở Ha Nội cho can bộ biên tập - xuất bản ở các

Ona xuat ban Trung Ương.

các nhà xuất bản của thanh phd Hd Chi Minh

Trong ahừag ậm 1978 dến 1981 đã mở được 5 khĩa bồi dưỡng,

Những khĩa nay dược thừa hưởng kinh nghiệm của các khĩa bồi

đường trước đây về chương trình, phương pháp giang day va học tập, đăc biệt là về ly luận va thục tiểnnghiệp vụ của ngành

xuất ban

liăm 1980 trường mở khĩa đao tạo đại nọc xuất bạn khĩa 3

Mục tiêu cụa khoa nay la : Đao tạo cán bộ biển tap co

phẩm cnất đạo đức, cĩ trình độ chính trị ~ lý luận Mác Lênin

va nghiệp vụ biên tập xuất bản, sau khi ra truờng co thể dam

nhiệm được chức trách của một biên tập viên ĐỐi tượng tuyển chọn là ginn viên tốt nghiệp các trường đại học và cán bộ biển

tập đã tốt nghiệp đại học hiện cơng tác ở các nhà xuất bản,

Thời gian học toan khĩa La 3 năm Ghương trình học tập

được nâng cao va mở rộng hơn trên ca ba n§i dung chinh

- Ly lugn va duong 16i chinh sach cde Dang bao gém triét học, kinh tế chính trị, chủ nghĩa Cộng sản khoa học lịch sử

đăng, xây dụng Đảng, quan lý kinh tễ (10 tháng)

- kiến thức văn hĩa cơ sở bố trợ cho nghiệp vụ cĩ văn học,

ngên ngữ, 12zíc, agoại ngữ (5 thang)

- Nghiệp vụ biên tập xuất bản cĩ nguyên lý biên tệp -

xuất bản, b:ân tệp séc loại sách, biên tệp agơn ngữ văn bạn,

bién tép lơgíc váa san, lịch sư xuất ban sacn, tõ chức va kinh

- 34 =

tế xuất bản, thực tập nghiệp vụ biên tập - xuất bản (10 thang)

Điều đặc biệt trong khóa dào tạo lần thứ ba nay được thể

niện ở nhụng điểm sau :

- Về nội dung chương trình mang tánh nghiêm túc, chính

quy, aần với chương trình đào tạo đại học thứ hai ngay nay, Kiểm tra, thi các môn học được tổ chức chu đáo, đánh giá đúng

kết quả học tập của học viên

- Suét trong quá trình học tập đa gắn aha trường với xã

hội, coi các nhà xuất bản là cơ sở thực hanh nghiệp vụ của học

viên

Năm 1983, 42 học viên tốt nghiệp ra trường, cung cấp cho

ngành xuất bản những cán bộ trẻ, có trình độ văn hóa, có nghiệp

vụ biên tập xuất bản Hầu hết số cán bộ nay đều phát huy tốt

kết quả đã học tập được ở trường và trở thanh những can bộ nòng

cốt của nganh xuất bản Việt Nam

Năm 1985, trường Tuyên huấn Trung ương đã phối hợp vơi

Vụ xuất bản Ban Tuyên huấn Trung ương; trường Tuyên huấn Trung

ương II mở khóa bồi dưỡng 2 tháng tại thàna phố Hồ Chí Minh Đối tượng của khóa nay là cán bộ của các chỉ nhánh nhà xuất bản Trung ương va các nhà xuất bản địa phương ở các tỉnh phía Nam và thanh phố Hồ Chí Minh

Khóa học nay cũng đã thu được kết quả tốt bởi chương

trình, nội dung va phương pháp đã được tổng kết, những bai học

thành công cũng như các khuyết điểm tần tại của các khóa bồi dưỡng đã Là những kinh nghiệm quý báu cho công tác tổ chức và

Và an

giang day lớp học nghiệp vụ biên tập xuất bác Đặc Biệt, 26

giao trian co ban vé aghiép vy bién tép va xudt ban sach da

đào tạo và bồi dưỡng cán bộ biên tập=xuất bản

Năm 1287, trường mở khóa đầo tạo đại học xuất bản[Ÿ”,

hóa nay có mục tiêu, nội dung chương trình va thời gian

học tập gần như khóa ba (1980-1983), có bổ sung và nâng cao

chết Lượng bản nhằm đạt hiệu quả tốt trong giảng dạy và học

tap

Đối tượng tuyển chọn của khóa học gềm các can bộ cya

các nhà xuất bản trung ương và địa phương, các cán bộ cya

Sở văn hóa thông tỉn và ban tuyên giao của cac tỉnh, thanh

phố, có trình độ đại học, sau khi tốt nghiệp trở về công tác

ở đẹơ quan cử đi học, Mạt điều đáng chú ý la, cơ sở thực tập

nghiệp vụ củasinh viên chính 1a nha xuất bản hoặc cơ quan cử

đi học

Năm 1990, 28, sinh viên tốt nghiệp ra trương Vốn là

các cán bộ cụa các cơ quan xuất bản đã có trình độ đại học; lại được trang bị một chương trÌnh học tập nghiệp vụ hoàn

chỉnh nên trình độ lý luận chính trị và nghiệp vụ của sinh viên được nâng cao một cách rõ rệt, trợ thành những can bộ

có năng lực cho nganh Xuất ban

lăm 199L trường mợ hai khóa bồi dưỡng nghiệp vụ biến

tập xuất bán ở Ha Nội va Thanh phố Hồ Chí Minh

Ổ” Hà Nội, đối tượng la cán bộ cụafác nhà xuất bản trung

ương va địa phương, can bộ cụa cac Sc ven toa thong tin tinh,

- 36 —

`

thanh phố thuộc cac tỉnh phía Bắc từ Huế trộ ra Lớp ở Hà

NOi hoe trong hai thang (thang 4 va 5) sau đó tháng 9 mở ở

Thành phố HỒ ChÍ Miah, lớp này cũng học trong hai thang, Cả

hai lớp có 66 học viên,

lội dụng chương trình các lớp bồi dượngnày cũng được

chỉnh lý, bổ sung những vấn đề mới, thông tỉn mới, thực sự

xuất bản

Năm 1992, trưởng mở lớp đao tạo đại nọc xuất bản khóa 54

Thời gian học tập của khoanay chỉ học hai năm, bởi lẽ sinh

viên đã có trình độ đại học và đang công tác ở các nhà xuất

bản, các SỞ Văn hóa thông tin tỉnh thanh phố va Ban tuyên giao

tỉnh ủy

Khóa học nay bắt đầu thực hiện theo chương trình đào tạo

đại học hệ 4 năm va hệ đại học thứ hai gồm hai năm đã được Bộ

Giáo đục và dao tao chuẩn ye

Năm 1994, khóa học kết thúc, 12 ginh viên ra trường

đều được các cơ quan xuất bản chấp nhện Những kết qua của lớp

học này là những bài học bổ Ích cho việc xây dụng chương trình, giao trình va phương pháp giảng đạy và học tập nghiệp vụ biên

tập - Xuất bản

Năm 1993, Trường mở khóa đao tạo tại chức đầu tiên cho

chuyên nganh biên tập Trung tâm quốc gia biên soạn từ điển

Bách khoa Việt Nam đã cử hơn 30 cán bộ biên tập và cán bộ chủ

chốt của Trung tâm tham gia học tập lớp tại chức nay Thời gian nọc tập la hai aăm rưỡi, chương trình nẹc tệp caính là giai

doạn hai của, chương trình đao tạo cử anan chuyên nganh biên tap.

~ 37 ¬

Cuối aăm 1995, khoa 3‡ao tạo tại chức đầu tiên đa kết thue

mhann công của khóa Học day cùng bố sung vao nhưng kinh nghiệm

tỔổ chúc 7a giang đạy các lớp đảo tạo đại học xuất bản và nhất

là những Lớp đại ngọc tại chức

11 NHŨNG ỦU XHUYẾT ĐIỂM GHỊNH :

1 Những ưu điểm chính :

3s Nếm bắt rỉnn hìah và nhiệm vụ chính trị kịp thời, mạnh

đạn và tích cực mở các lớp bồi dưỡng va đão tạo can bệ biên tập,

xuất bản dap ng ahu cầu sua aganh va xa hội, E gop phân vao công

tác tư tưởng va nghiệp vụ cửa Đáng và nganh xuất bản,

Trong ba mươi năm, kể từ 1965 đến 1995 đã mở được 19 lớp

bồi dưỡng, trong đó có 17 Lớp bồi dưỡng đài ngay (từ hai tháng

trở lên) với chương trình bểi đưỡng những vấn đề cơ bản hệ thống

và hai Lớp bồi đường ngắn hạn(15 ngay) gồm những vấn đề cấp bách

về chính trị và nghiệp vụ xuất bản Tổng số cán bộ được bồi đưỡng

b, Đã xây đựng được khá hoàn chỉnh chương trình bồi đưỡng

và đào tạo đại học xuất báa Chương trình bồi dưỡng có tinh co

bảa, hệ thống phù hợp với điều kiện hoạt động của aganh và đối

tượng người học Học viên tham gia học tập các lớp bồi dưỡng

đều chấp nhận chương trình có tính khá thi mang hiệu qua cao

Chươag trình đào tạo đã được xây dụng khá hoàn thiện đã

được Bộ Giáo dục và đào tạo đuyệt và cho thực hiện Chương trình

được chia thanh hai giai doạa, trong đó giai đoạn một bao gồm