Trong những công trình, đề tài đó, đã có những đóng góp nhất địnhtrong việc vạch ra chủ trương và tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN VIỆT DŨNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ, THỊ TRẤN
Ở HUYỆN HƯƠNG SƠN, TỈNH HÀ TĨNH
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
NGHỆ AN - 2015
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN VIỆT DŨNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ, THỊ TRẤN
Ở HUYỆN HƯƠNG SƠN, TỈNH HÀ TĨNH
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐINH THẾ ĐỊNH
Trang 3NGHỆ AN - 2015
Trang 4thân, tôi đã tiến hành nghiên cứu và hoàn thành đề tài “Nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trân huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay”.
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã được gia đình, cơ quan nơi tôicông tác tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thời gian tham gia học tập và nghiêncứu Đặc biệt, là sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình, trách nhiệm của thầy giáoPGS.TS Đinh Thế Định - Người hướng dẫn khoa học; sự giúp đỡ tạo điềukiện của cơ quan Huyện ủy, UBND huyện, Ban tổ chức Huyện ủy, Phòng Nội
vụ, Phòng Thống kê và một số Phòng ban khác của huyện Hương Sơn, tỉnh
Hà Tĩnh Bằng tình cảm chân thành và sự kính trọng của mình, tôi xin trântrọng cảm ơn đã hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điệu kiện và động viên tôi trongsuốt thời gian thực hiện đề tài của mình
Tuy có nhiều cố gắng, nhưng cũng không tránh khỏi những hạn chế,thiếu sót nhất định khi thực hiện đề tài Kính mong các thầy cô giáo, Hội đồngkhoa học quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo để tôi hoàn thiện và phát triển đề tài củamình đi vào cuôc sống
Tôi xin chân thành cảm ơn
Vinh, tháng 9 năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Việt Dũng
Trang 6MỤC LỤC
Trang
TRANG PHỤ BÌA 1
LỜI CẢM ƠN 2
MỤC LỤC 3
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU 5
A MỞ ĐẦU 6
B NỘI DUNG 12
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ, THỊ TRẤN 12
1.1 Cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn 12
1.2 Tính cấp thiết phải nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn trong giai đoạn hiện nay 27
1.3 Kinh nghiệm về công tác cán bộ cơ sở của một số tỉnh ở Việt Nam 32
Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN HƯƠNG SƠN, TỈNH HÀ TĨNH 42
2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, xã hội, văn hoá huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh 42
2.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 48
2.3 Công tác nâng cao chất lượng cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 60
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN HƯƠNG SƠN, TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 72
3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng cho cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh 72
3.2 Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lương đối với cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong hiện nay 76
C KẾT LUẬN 95
D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 8huyện Hương Sơn,tỉnh Hà Tĩnh, năm 2014 49 Bảng 2.4 Cơ cấu cán bộ cấp cơ sở tham gia cấp ủy và Hội đồng nhân dân
các cấp huyện Hương Sơn, nhiệm kỳ 2010-2015 50 Bảng 2.5 Chức vụ của cán bộ khối Đảng, huyện Hương Sơn phân theo
giới tính năm 2014 51 Bảng 2.6 Cơ cấu độ tuổi, thời gian tham gia công tác của cán bộ cơ sở
huyện Hương Sơn, năm 2014 53 Bảng 2.7 Tuổi đời cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của huyện Hương Sơn, tỉnh
Hà Tĩnh, năm 2014 54 Bảng 2.8 Cơ cấu về trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ
cơ sở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, năm 2014 55 Bảng 2.9 Cơ cấu về trình độ lý luận chính trị của cán bộ cấp cơ sở huyện
Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, năm 2014 56 Bảng 2.10 Cơ cấu về trình độ quản lý nhà nước của cán bộ cấp cơ sở huyện
Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, năm 2014 57 Bảng 2.11 Tỷ lệ cán bộ biết tin học văn phòng theo mức độ sử dụng 58
Biểu đồ:
Biểu đồ 2.1 Cơ cấu cán bộ thuộc các khối công tác cấp cơ sở 50 Biểu đồ 2.2 Chức vụ của cán bộ khối Chính quyền phân theo giới tính 52
Trang 9A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển của nền hành chính Nhànước Việt Nam, chính quyền cấp cơ sở luôn giữ một vị trí, vai trò rất quantrọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chính quyền cơ sở là nên tảng của toàn bộ
hệ thống chính quyền, là cấp gần dân nhất, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ
cụ thể của hoạt động quản lý Nhà nước trên tất cả các mặt ở địa phương, đảmbảo cho chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước
đi vào cuộc sống
Yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới, Đảng ta đã xác định công nghiệphóa, hiện đại hóa phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn là nhiệm vụ
có tầm quan trọng hàng đầu, Cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn là người trựctiếp lãnh đạo và tổ chức thực hiện các quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóanông nghiệp và xây dựng nông thôn Vì vậy đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xãgiữ vai trò cực kỳ quan trọng Nếu đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấnkhông được xây dựng ngang tầm thì không thể thực hiện yêu cầu nhiệm vụ
mà Đảng ta đã đề ra Nắm bắt được tầm quan trọng Đảng ta đã nhiều lầnkhẳng định trong các khoá Đại hội như Đại hội VII, VIII, IX, là lấy phát triểnkinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt, mà công tác xây dựng Đảngthì cán bộ và công tác cán bộ là quan trọng nhất, là khâu “then chốt trong vấn
đề then chốt”, là “nguyên nhân của nguyên nhân”
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thịtrấn luôn được các cấp uỷ Đảng quan tâm và có sự trưởng thành, đáp ứng vớinhiệm vụ chính trị, góp phần củng cố lòng tin của quần chúng nhân dân vào
sự nghiệp cách mạng và vai trò lãnh đạo của Đảng Tuy nhiên việc xây dựngđội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn thật sự có chất lượng còn nhiều bấtcập, nhiều vấn đề cần xem xét nghiên cứu làm sáng tỏ, nhằm xây dựng cho
Trang 10được đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn thực sự đáp ứng với yêu cầu,nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn cách mạng mới
Xuất phát từ vai trò, vị trí công tác cán bộ và đội ngũ cán bộ đối vớitoàn bộ hoạt động của hệ thống chính trị các cấp “Cán bộ là cái gốc của mọicông việc”, “cán bộ nào, phong trào ấy”, lý luận và thực tiễn đã chứng minh,cán bộ và công tác cán bộ luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định sựthành bại của mọi phong trào cách mạng, nhất là trong thời kỳ công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay
Vấn đề cán bộ và công tác cán bộ, trong đó công tác xây dựng đội ngũcán bộ cơ sở là nội dung được các nhà lãnh đạo, các cấp ủy Đảng, chínhquyền và được nhiều nhà khoa học nghiên cứu ở những góc độ, phạm vi khácnhau Trong những công trình, đề tài đó, đã có những đóng góp nhất địnhtrong việc vạch ra chủ trương và tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị ở cơ sở như nghiên cứu đề tài
về nội dung, phương pháp, cách thức xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
cơ sở như: Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên) (2003),
Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoám hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội; Lê Thị Hương Lan (2006), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về
cán bộ vào việc đổi mới phương thức lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Hưng Yên, Luận văn thạc sĩ; Thạc sĩ
Nguyễn Thế Vịnh - Vụ Chính quyền địa phương - Bộ nội vụ (2007), Xây
dựng đội ngũ cán bộ cơ sở theo Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX), Hà Nội;
Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Sầm (chủ biên) (2008), “Xác định cơ cấu và
tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội; Trần Trung Trực (2008),
“Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt hệ thống chính trị cấp xã ở huyện Bình
Chánh, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ.
Trang 11Bên cạnh đó còn có rất nhiều bài báo, tạp chí, sách tham khảo nói vềxây dựng đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay được đăng tải trên các
phương tiện thông tin đại chúng: Bùi Đức Lại (2007), Cán bộ và công tác cán
bộ trong tình hình mới, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 2+3; Lê Quang Trung
(2006), Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở vùng dân tộc,
miền núi phía Bắc, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8; Phạm Xuân Cát (2006),
Hiệu quả và chất lượng lãnh đạo của cấp ủy cơ sở, Tạp chí xây dựng Đảng,
số 10; Nguyễn Khắc Bộ, Nâng cao năng lực quản lý nhà nước của chính
quyền cơ sở, Tạp chí Tổ chức nhà nước, số tháng 3/2006.
Những tài liệu trên đây chừng mực nhất định đã đề cập đến một số vấn
đề lý luận về cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng cán bộ.Các nghiên cứu đã mang lại những đóng góp đáng kể làm cơ sở cho việchoạch định chính sách cán bộ, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và đề xuấtnhững giải pháp thực tiễn cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệthống chính trị
Huyện Hương Sơn là một trong mười hai huyện, thị xã, thành phố củatỉnh Hà Tĩnh Mặc dù điều kiện khó khăn, nằm ở vùng sâu vùng xa, đời sốngcủa nhân dân trong huyện chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, lại cách xa trungtâm của tỉnh, nhưng toàn thể cán bộ và nhân dân trong huyện cùng nhau đồnglòng, đồng sức quyết tâm xây dựng huyện vững mạnh về mọi mặt Cho đếnnay đời sống của nhân dân nâng cao rõ rệt, tạo thêm lòng tin của nhân dânvào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Đạt nhiều thành tựu như vậy chính là
do Đảng bộ huyện đã coi trọng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung
và cán bộ chủ chốt cơ sở nói riêng
Trong giai đoạn hiện nay, cả nước đang tập trung quyết liệt thực hiệnChương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng Nông thôn mới, phấn đấu hoànthành 19 tiêu chí, trong đó có tiêu chí hệ thống chính trị, yêu cầu chuẩn hoáđội ngũ cán bộ cơ sở (100% cán bộ xã đạt chuẩn)
Trang 12Xuất phát từ thực trạng đội ngũ cán bộ hiện nay, qua tổng kết đánh giákết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 11 - NQ/HU, ngày 15/10/2004 củaBCH Đảng bộ huyện (Khoá XIX) còn nhiều bất cập, hạn chế; một số mục tiêuNghị quyết đặt ra đến nay chưa đạt, một số nhiệm vụ, giải pháp chưa đượctriển khai thực hiện một cách quyết liệt, triệt để; đội ngũ cán bộ các cấp, nhất
là cán bộ lãnh đạo, quản lý chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra
Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ nêu trên, huyện Hương Sơn, tỉnh
Hà Tĩnh phải có một đội ngũ CBCC nói chung, đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấnnói riêng vững mạnh, có phẩm chất, năng lực, phương pháp, phong cách côngtác tốt, nhạy bén, năng động, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của tìnhhình mới
Xuất phát từ các lý do trên, tác giả luận văn chọn công tác cán bộ, vấn
đề then chốt của nhiệm vụ then chốt "xây dựng, chỉnh đốn Đảng", với quanđiểm "hướng về cơ sở" của Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX "Vềđổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thịtrấn", đồng thời trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng tình hình đội ngũ cán bộhiện nay, xác định nhiệm vụ trước mắt và chiến lược cán bộ lâu dài, nhất làcán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới - giai
đoạn 2015-2020 để nghiên cứu vấn đề: " Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận văn Thạc sĩ Chính trị học.
2 Mục đích nghiên cứu
Luận văn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt
ở cấp xã, thị trấn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh nhằm đáp ứng yêu cầungày càng cao của sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; đảm bảo quốc phòng -
an ninh và công tác đối ngoại ở địa phương
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở khoa học, cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn
Trang 13- Khảo sát, thu thập và phân tích các số liệu để đánh giá chính xác mộtcách toàn diện về đội ngũ cán bộ diện cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn thuộchuyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay.
- Xác định phương hướng và xây dựng giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn thuộc huyện Hương Sơn, tỉnh
Hà Tĩnh đáp ứng yêu cầu phát triển Kinh tế - Xã hội của huyện trong giaiđoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thịtrấn thuộc diện Ban Thường vụ huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh quản lý,nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện trong giai đoạnhiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
+ Về lý luận: Luận văn không trình bày toàn bộ các vấn đề lý luận vềcán bộ và công tác cán bộ mà tập trung phân tích những vấn đề liên quan đếnvai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở (xã, thị trấn) và những quan điểm về xâydựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn
+ Về thực tiễn: Luận văn tập trung phân tích thực trạng đội ngũCBCC và công tác xây dựng đội ngũ CBCC của HTCT cấp xã, thị trấn củahuyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh quản lý trong giai đoạn 2010 - 2015 quacác yếu tố như: Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị,
kỷ năng hành chính, công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng,
sử dụng, kiểm tra, đánh giá cán bộ, công chức và một số vấn đề liên quan
để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cán bộchủ chốt cấp xã, thị trấn thuộc huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong giaiđoạn 2015 - 2020
Trang 145 Phương pháp nghiên cứu
- Đề tài dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương đường lối của Đảng Cộng sảnViệt Nam về công tác cán bộ và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa Việt nam
- Đề tài sử dụng các phương pháp: điều tra, khảo sát bằng phiếu, thống
kê, so sánh, phân tích, tổng hợp, phương pháp lôgíc và lịch sử kết hợp vớiphương pháp điều tra xã hội học, đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kếtthực tiễn, vv
6 Đóng góp của đề tài
- Góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nhằm đápứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh tronggiai đoạn hiện nay Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu bổ íchcho các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương vận dụng trong nghiên cứu, quyhoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức một cách bền vững và lâu dài
- Luận văn còn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiêncứu, giảng dạy và học tập về công tác xây dựng Đảng và xây dựng HTCT cấp
xã, thị trấn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương
Trang 15B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
bộ lãnh đạo quản lý Công tác quản lý cán bộ của Đảng là hoạt động thườngxuyên của cơ quan quản lý cán bộ tác động có định hướng vào đội ngũ cán bộ
và từng người, nhằm bồi dưỡng, rèn luyện phát huy khả năng của cả đội ngũ
và từng cán bộ làm cho tổ chức ngày càng vững mạnh, đáp ứng được yêu cầunhiệm vụ được giao trong điều kiện thực tiễn hiện nay của nước ta
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 (khoá VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳCNH, HĐH đất nước đã xác định: “Trong công tác cán bộ phải thể chế hoáthành các quy chế, quy trình, nhằm bảo đảm thống nhất nhận thức và cáchtiến hành các hoạt động công tác cán bộ trong phạm vi toàn quốc” [9, tr.12]
Văn kiện Đại hội IX nhấn mạnh và cụ thể hơn: “Sau khi có đường lốiđúng, phẩm chất và năng lực của cán bộ là vấn đề có ý nghĩa quyết định,không những quyết định việc tổ chức thực hiện thành công mà còn quyết định
cả mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân”, đồng thời, còn nêu nhiệm vụxây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực và “hoàn thiện
chế độ công vụ, quy chế cán bộ, coi trọng cả năng lực và đạo đức” [10, tr.26]
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạoquản lý nói riêng, trong đó có đánh giá, quy hoạch và luân chuyển cán bộ là
Trang 16sự vận dụng và phát triển sáng tạo những nguyên lý xây dựng Đảng của chủnghĩa Mác - Lê-nin vào điều kiện, hoàn cảnh Việt Nam Đó là những lý luậnrất quan trọng, di sản tư tưởng vô giá đã trở thành cơ sở lý luận giúp cho sựnghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo thành công trên cơ sở làm tốt công táccán bộ
Theo Người, cán bộ là những người có trách nhiệm phục vụ nhân dân,phục vụ Đảng, Nhà nước chứ không phải là người đứng trên hoặc đứng ngoàinhân dân Họ có trách nhiệm đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, để nhân dân hiểu rõ và tổ chức,vận động nhân dân thi hành Đồng thời, cán bộ cũng là người có trọng tráchphải gần gũi nhân dân, nắm được tâm tư, nguyện vọng, những bức xúc củaquần chúng nhân dân phản ánh với Đảng, Nhà nước để Đảng, Nhà nước đề rachủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật cho đúng, phù hợp với quy luậtvận động, phát triển của xã hội và đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng chínhđáng của quần chúng nhân dân
Xuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mác -Lênin về cán bộ, Hồ Chí Minhxác định việc xem xét vị trí, vai trò của cán bộ phải đặt trong tổng hoà cácmối quan hệ đa chiều Từ thực tiễn hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đãkhẳng định cán bộ là nhân tố quyết định sự thành hay bại của cách mạng, gắnliền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trongcông tác xây dựng Đảng, Người khẳng định: “Muốn việc thành công hoặcthất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [26, tr.240], nghĩa là khi đã có chính sáchđúng thì sự thành công hay thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chứccông việc, nơi lựa chọn cán bộ và nơi kiểm tra…cả ba điều ấy đều rất quantrọng và quyết định ở người cán bộ
Hồ Chí Minh cho rằng “cán bộ là gốc của mọi công việc” [26, tr.269]nên người cán bộ không phải là “ông quan cách mạng”, càng không phải làngười có “quyền sinh, quyền sát” như vua chúa thời phong kiến, mà chỉ là
Trang 17người đầy tớ của nhân dân, người đại diện, đại biểu cho lợi ích, nguyện vọngcủa nhân dân, có trách nhiệm thi hành nhiệm vụ mà nhân dân giao phó Ngườicán bộ không được cho mình đứng ở vị trí lãnh đạo, chỉ tay năm ngón điềuhành công việc mà phải sâu sát cơ sở, bám sát quần chúng nhân dân, xâydựng mối quan hệ gắn bó mật thiệt với quần chúng nhân dân
Đối với Hồ Chí Minh, cán bộ các cấp đều có vị trí quan trọng và cóliên hệ chặt chẽ với nhau trong tổ chức của Đảng Nếu cán bộ lãnh đạo ở cấpTrung ương là những cán bộ cấp chiến lược có trách nhiệm hoạch định, hoặcgắn với việc hoạch định chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, thì cán
bộ lãnh đạo cấp cơ sở lại có trách nhiệm lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng và
hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, trực tiếp lãnh đạo các tầng lớp nhân dânthực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Họ là những ngườihội tụ đầy đủ các yếu tố: gần dân nhất, trực tiếp nhất, công việc nhiều nhấtnên sự nghiệp cách mạng có thành công hay không phụ thuộc vào đội ngũcán bộ này Người khẳng định “Cấp xã là người gần gũi nhân dân nhất, lànền tảng của hành chính Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xongxuôi” [26, tr.371]
Như vậy, có thể thấy việc xem xét vị trí, vai trò của người cán bộ theoquan điểm của Hồ Chí Minh phải được xác định trong mối quan hệ biệnchứng, đa chiều giữa chủ thể và đối tượng, đặt người cán bộ trong mối quan
hệ với quần chúng nhân dân, trong sự tương quan về nhiệm vụ Trong đó,người cán bộ vừa là chủ thể lãnh đạo, điều hành, vừa là đối tượng và là lựclượng tổ chức thực hiện
Song song với khẳng định vị trí, vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minhcũng đồng thời khẳng định tầm quan trọng của công tác cán bộ Theo
Người công tác cán bộ là một bộ phận trong công tác xây dựng Đảng, là
công tác Đảng liên quan chặt chẽ với việc xác định đường lối, chủ trương,chính sách và nhiệm vụ chính trị, với việc sắp xếp tổ chức, bộ máy, cơ chế
Trang 18và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong cả hệ thống chính trị.Công tác cán bộ là hoạt động của chủ thể có đủ thẩm quyền và trách nhiệmpháp lý, nhằm tạo ra một đội ngũ cán bộ đủ về số lượng, mạnh về chấtlượng, có lập trường chính trị vững vàng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chínhtrị của đất nước Hồ Chí Minh yêu cầu giai cấp vô sản và chính đảng củamình muốn giành được quyền lãnh đạo, giữ vững được chính quyền thìphải đào tạo được một đội ngũ cán bộ trung thành, đáp ứng được nhiệm vụcách mạng Đội ngũ cán bộ lãnh đạo đó phải thực sự chuyên nghiệp, tậntâm với nước, tận hiếu với dân, phải là lực lượng rường cột của đất nước,
có phẩm chất, trí tuệ, có đạo đức cách mạng trong sáng, có năng lực tổchức thực hiện Không chỉ yêu cầu, Hồ Chí Minh còn là người tổ chức thựchiện Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Người luôn quantâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Ngay từ những năm 1925, saukhi tiếp nhận học thuyết của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tìm ra con đườngđấu tranh giải phóng dân tộc Người đã trực tiếp mở các lớp đào tạo, huấnluyện cán bộ cho cách mạng Và sau này khi đã trở thành chủ tịch nước,vấn đề cán bộ và công tác cán bộ lại được Hồ Chí Minh quan tâm hơn baogiờ hết Đào tạo cán bộ như thế nào, sử dụng cán bộ ra sao, cán bộ cần cónhững tiêu chuẩn gì? là những nội dung được Hồ Chí Minh đưa ra trongrất nhiều bài nói, bài viết của mình ở các lớp chỉnh huấn, với các cấp, cácngành, các lĩnh vực và đã trở thành cơ sở lý luận chính trị quan trọng trongcông tác cán bộ của Đảng, Nhà nước
1.1.2 Khái niệm, đặc điểm của cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn
Trang 19Theo Khoản 1 và Khoản 3, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008,
có hiệu lực từ ngày 01/01/2010: “1 Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử,phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan củaĐảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ởtỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện,quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biênchế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, 3 Cán bộ xã, phường, thị trấn (sauđây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theonhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Bí thư, Phó
Bí thư Đảng uỷ, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội ” [35, tr.6].
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức kháiquát, giản dị và dễ hiểu Theo Người: "Cán bộ là người đem chính sách củaĐảng, Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đemtình hình dân chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sáchcho đúng" [25, tr.33]
Từ những khái niệm về cán bộ nêu trên có thể hiểu "cán bộ" là kháiniệm dùng để chỉ những người có chức vụ do bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệmlàm việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và cáclực lượng vũ trang nhân dân từ Trung ương đến địa phương, thuộc biên chếNhà nước và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; giữ vai trò và cương vịnòng cốt trong cơ quan, tổ chức (có thể là người lãnh đạo, người quản lý), cótác động, ảnh hưởng đến hoạt động và sự phát triển của cơ quan, tổ chức
Trang 20vụ được phân công Là người giữ vị trí quan trọng trong việc cụ thể hóađường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào điềukiện thực tiễn ở cơ sở Là người chủ trì hoạch định chiến lược phát triển, xácđịnh mục tiêu, phương hướng tổ chức thực hiện tất cả các nhiệm vụ đề ra vànhiệm vụ cấp trên giao; kiểm tra, giám sát, kịp thời sửa chữa những hiệntượng lệch lạc, bổ sung, điều chỉnh những chủ trương, giải pháp nếu thấy cầnthiết, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đề ra
Hiểu theo nghĩa chung nhất "cán bộ chủ chốt" là người có chức vụ,nắm giữ các vị trí quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của tổ chức bộmáy, làm nòng cốt trong các tổ chức thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhấtđịnh; người được giao đảm đương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản
lý, điều hành bộ máy, có vai trò tham gia định hướng lớn, điều khiển hoạtđộng của bộ máy thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; chịu trách nhiệmtrước cấp trên và cấp mình về lĩnh vực công tác được giao
Từ phân tích trên thì đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã là những ngườiđứng đầu quan trọng nhất trong hệ thống của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặttrận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội ở cấp xã; có tác động chi phốiviệc chấp hành chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước thông qua việc lãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kinh tế -
xã hội trên địa bàn nông thôn mà họ phụ trách
1.1.2.2 Đặc điểm của cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn
Cấp xã, thị trấn theo quy định của Hiến pháp năm 1992 là đơn vị hànhchính nhà nước ở địa phương thuộc hệ thống hành chính 4 cấp của Nhà nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cấp xã, thị trấn là hình ảnh xã hội củamột đất nước thu nhỏ, là cơ sở, là nền tảng, là nơi tiếp thu, triển khai tổ chứcthực hiện các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước trong mọi hoạt động trên tất của các lĩnh vực chính trị,kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh Là nơi trực tiếp, thường xuyên quan
Trang 21hệ, tiếp xúc với quần chúng nhân dân, nơi thể hiện rõ nhất và kiểm nghiệmtính đúng đắn, hiệu quả mọi chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách củaNhà nước Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Cấp xã là gần dân nhất, lànền tảng của hành chính Cấp xã làm được việc thì mọi việc đều xong xuôi"[27, tr.371-372] Do vậy, cấp xã có vai trò rất quan trọng trong công cuộcphát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnhCNH, HĐH đất nước hiện nay
Trong bất cứ thời kỳ nào, giai đoạn nào của sự nghiệp cách mạng, cán
bộ và công tác cán bộ cũng đều giữ vị trí đặc biệt quan trọng, cán bộ là mộttrong những nhân tố cơ bản quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp cáchmạng C.Mác khẳng định: "Muốn thực hiện tốt những tư tưởng cần có conngười sử dụng một thực tiễn" [24, tr.181] Lịch sử đã chứng minh mỗi chínhđảng của một giai cấp muốn giành và giữ chính quyền đều phải chăm lo vàxây dựng đội ngũ cán bộ, đây là đại biểu trung thành của giai cấp mình, cókhả năng thực hiện những yêu cầu, mục tiêu và nhiệm vụ cách mạng mà Đảng
và giai cấp đó đề ra, do vậy phải chăm lo xây dựng cho được một đội ngũ cán
bộ có phẩm chất, năng lực đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ chính trị trong mỗi thời
kỳ cách mạng
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn là những người tiếp nhận cácchủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước để cụ thể hóa,xây dựng thành chương trình, kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện ở địaphương; chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và cấp trên về các quyếtđịnh của mình Do vậy, đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn có vai trò đặc biệtquan trọng, quyết định đến thành công, hiệu quả triển khai thực hiện mọichủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước Nếu đội ngũCBCC cấp xã, thị trấn hạn chế về trình độ, năng lực công tác, không nắmvững các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và của cấptrên, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy,
Trang 22đến công tác lãnh đạo xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.Ngược lại, nếu đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn có trình độ và năng lực côngtác, hiểu rõ, nắm vững các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhànước và của cấp trên, có khả năng phân tích, đánh giá, vận động quần chúng,
am hiểu sâu sắc đặc điểm, tình hình của địa phương mình quản lý thì nhấtđịnh mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước sẽ được tổchức triển khai, thực hiện có hiệu quả, kinh tế - xã hội của địa phương sẽphát triển
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn là những người trực tiếp gầngũi, gắn bó với nhân dân, sống, làm việc và hàng ngày có mối quan hệ chặtchẽ với dân Họ thường xuyên lắng nghe, tham khảo ý kiến của nhân dân;nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để báo cáo, đề xuất với cấp trênđược biết Trong quá trình triển khai, vận động, dẫn dắt nhân dân thực hiệnđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, họ tạo
ra cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõcác chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Thông qua họ
mà ý Đảng, lòng dân tạo thành một khối thống nhất, tạo nên quan hệ máu thịtgiữa Đảng với nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhànước và chế độ Như vậy, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước có đi vào cuộc sống, trở thành hiện thực sinh động haykhông, tùy thuộc phần lớn vào sự tuyên truyền và tổ chức vận động nhân dânthực hiện của đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn có vai trò quyết định trong việcxây dựng, củng cố tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị (HTCT) cấp xã, thịtrấn vững mạnh Thực tế cho thấy, sự mạnh, yếu của HTCT và phong tràocách mạng của chúng gắn liền với vai trò của đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn
Họ là trụ cột, tổ chức sắp xếp, tập hợp lực lượng, là linh hồn của các tổ chứctrong HTCT cấp xã, là trung tâm đoàn kết, tập hợp mọi tiềm năng, nguồn lực
Trang 23ở địa phương, động viên mọi tầng lớp nhân dân ra sức thi đua hoàn thànhthắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở cơ sở Đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn cóvai trò quan trọng đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ xã,đối với năng lực và hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền xã, hoạtđộng của các đoàn thể chính trị - xã hội ở xã Đội ngũ CBCC cấp xã, thị trấn
là người dẫn dắt, định hướng các phong trào quần chúng ở địa phương, tổngkết rút kinh nghiệm, biểu dương và nhân rộng các điển hình tiên tiến trongcác hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng đời sống văn hóa, phòng chốngcác tệ nạn xã hội ở địa phương Qua đó, họ đóng góp tích cực vào việc xâydựng, hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng, của Nhà nước, cũng nhưgóp phần ổn định hoạt động của bộ máy, giữ gìn an ninh, chính trị ở cơ sở
1.1.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn
1.1.3.1 Về phẩm chất chính trị
Phẩm chất chính trị là tiêu chí quan trọng nhất, quyết định đến năng lựcquản lý nhà nước của cán bộ Phẩm chất chính trị là động lực tinh thần thúcđẩy cán bộ các cấp vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao hay nóicách khác là hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả cao nhất Phẩm chất chính trịcũng chính là yêu cầu cơ bản nhất đối với người cán bộ
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “cách mạng tiến lên mãi, Đảng tiến lên mãi,
cho nên người cách mạng cũng phải tiến lên mãi” [30, tr.292] Vì vậy, mỗi
cán bộ đảng viên của Đảng phải cố gắng học tập lý luận Mác - Lê-nin Bởi,
“có học tập lý luận Mác - Lê-nin mới củng cố được đạo đức cách mạng, giữvững lập trường, nâng cao sự hiểu biết và trình độ chính trị, mới làm được tốtcông tác Đảng giao phó cho mình” [30, tr.29] Tuy nhiên, đó là “học tập cáitinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là họctập những chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác - Lê-nin để áp dụng một cáchsáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta Học để mà làm Lý luận đi đôivới thực tiễn” [30, tr.292], chứ không phải là học thuộc lòng một số sách vở
Trang 24về chủ nghĩa Mác - Lênin Đặc biệt, học để trang sức, học không phải để vậndụng vào công việc cách mạng thì đó cũng chính là một biểu hiện của chủnghĩa cá nhân Người khẳng định công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ởmiền Bắc, làm cơ sở vững mạnh cho công cuộc thống nhất nước nhà, là mộtnhiệm vụ cực kỳ vẻ vang, song cũng đầy gian nan, trắc trở, vì vậy để bảo đảmcho sự thắng lợi của sự nghiệp cách mạng, “tất cả đảng viên, đoàn viên, tất cảcán bộ trong Đảng và ngoài Đảng cần phải quyết tâm suốt đời phục vụ Đảng,phục vụ nhân dân Đó là phẩm chất cao quý của người cách mạng, đó là đạođức cách mạng” [30, tr.293]
Phẩm chất chính trị đòi hỏi người cán bộ phải thấm nhuần chủ nghĩaMác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có tinh thần cương quyết đấu tranhchống lại các hiện tượng lệch lạc, những biểu hiện mơ hồ, sai trái đường lối,chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước và các hành vixâm phạm quyền lợi chính đáng của nhân dân
Người cán bộ cấp cơ sở có phẩm chất chính trị tốt là người tích cựctuyên truyền, vận động gia đình, bà con nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước Là người luôn luôntrăn trở băn khoăn và tìm cách tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở, từng bướcnâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Người có phẩm chấtchính trị tốt là người một lòng phục vụ Nhà nước, phục vụ nhân dân
Phẩm chất chính trị của cán bộ cấp cơ sở được biểu hiện trước hết là sựtin tưởng tuyệt đối đối với lý tưởng cách mạng, kiên định với mục tiêu độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đó là con đường mà Bác Hồ và Đảng ta đãlựa chọn, kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm của Đảng, chính sách vàpháp luật của Nhà nước, không dao động trước những khó khăn thử thách.Đồng thời phải có biện pháp để đường lối đó đi vào thực tiễn cuộc sống củanhân dân địa phương
Trang 25Phẩm chất chính trị của người cán bộ cấp cơ sở còn biểu hiện thôngqua thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần gương mẫu trong công tác, tinh thầntrách nhiệm đối với đời sống của đồng bào nhân dân tại địa phương Ngườicán bộ có phẩm chất chính trị tốt phải là người luôn trăn trở trước những khókhăn ở địa phương; phải có quyết tâm đưa địa phương cơ sở nơi mình côngtác ngày càng phát triển về mọi mặt, thực hiện công bằng, dân chủ, văn minh.
1.1.3.2 Về phẩm chất đạo đức
Người cán bộ muốn xác lập được uy tín của mình trước nhân dân, trướchết đó phải là người cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt Xây dựng các tiêuchuẩn đạo đức của người cán bộ và hình thành ở họ các phẩm chất đạo đứctương ứng với vị trí, vai trò, chức năng nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ là việclàm cần thiết, cấp bách nhất trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước hiện nay.Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường có sự chuyển biến nhanh chóng và xãhội xuất hiện nhiều vấn đề phức tạp, trong đó phải kể đến trình độ dân tríngày một nâng cao thì sự đòi hỏi của xã hội đối với đội ngũ cán bộ cũng ngàymột cao hơn Thêm vào đó công tác quản lý xã hội cũng đòi hỏi người cán bộphải tạo lập cho mình một uy tín nhất định đối với nhân dân
Việc nâng cao phẩm chất, đạo đức ở người cán bộ, công chức đã đượcChủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm từ rất sớm Nhất là sau khi cách mạng thànhcông, ngoài việc lãnh đạo, quản lý đất nước, trước những khó khăn phảichống thù trong, giặc ngoài, Bác vẫn chăm lo việc giáo dục đạo đức cho độingũ cán bộ trong các cơ quan chính quyền nhà nước non trẻ Bác yêu cầu:
"Một người cán bộ tốt phải có đạo đức cách mạng" [26, tr.223] Và muốn cóđạo đức cách mạng, theo Bác phải có được các phẩm chất trí, tín, nhân, dũng,liêm Khi điều kiện và tình hình cách mạng thay đổi, trong khi nói chuyện vớianh, chị em công chức ở Thủ đô, Bác đã nhắc nhở: "Chúng ta phải cố gắngthực hiện cần, kiệm, liêm, chính" Bác nói: "Những người trong các công sởđều có nhiều hoặc ít quyền hành Nếu không giữ đúng cần, kiệm, liêm, chính
Trang 26thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân" [26, tr.104]
Từ kinh nghiệm thực tiễn được chủ tịch Hồ Chí Minh đúc kết, cho thấy
rõ tầm quan trọng về phẩm chất đạo đức của cán bộ Nếu cán bộ có trình độ,được đào tạo bài bản, có năng lực công tác, nhưng không có phẩm chất đạođức, không có tinh thần yêu nước, tận tuỵ phục vụ nhân dân, không nghĩ đếnviệc chung mà chỉ lo làm lợi, lo đến bản thân mình, chi tiêu tiền của công xahoa, lãng phí, không chính trực, nghiêm minh trong giải quyết công việc thìchắc chắn sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức bộ máy, làm mất uytín của Đảng, Nhà nước, sẽ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân
1.1.3.3 Về trình độ, năng lực
- Về trình độ: Trình độ của cán bộ được hiểu là trình độ về bằng cấp
chuyên môn, trình độ về lý luận chính trị đã được đào tạo để có kiến thức,trình độ về lý luận, kiến thức về kinh tế - xã hội, khoa học - kỹ thuật, có khảnăng tổ chức triển khai, ứng dụng vào thực tiễn công tác
Trước đây, do đất nước còn nhiều khó khăn, kinh tế còn chậm pháttriển, một bộ phận đội ngũ cán bộ cấp xã chưa được đào tạo, còn hạn chế vềtrình độ văn hóa, trình độ nghiệp vụ quản lý nhà nước, quản lý kinh tế đãdẫn tới hạn chế trong năng lực quản lý điều hành công việc, lúng túng trongviệc tổ chức triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trongviệc giải quyết những phát sinh khó khăn, phức tạp ở cơ sở, do vậy làm ảnhhưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Trước yêu cầu của sự phát triển của đất nước, đội ngũ cán bộ chủ chốtcấp xã, thị trấn phải được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chínhtrị, phải am hiểu công việc, lĩnh vực do mình phụ trách, phải có kinh nghiệmhoạt động thực tiễn Đồng thời, phải có sự ham mê, yêu nghề, chịu khó họchỏi, tích lũy kinh nghiệm; phải có khả năng thu thập thông tin, chọn lọc thôngtin, khả năng quyết định đúng đắn, kịp thời
Người cán bộ chủ chốt là người đứng đầu, người đứng mũi chịu sào
Trang 27trước mỗi thành bại của đơn vị, chịu trách nhiệm trước mọi quyết định đúng,sai hậu quả tốt xấu Do đó là người cán bộ lãnh đạo phải có trình độ, nănglực nhất định, phải trình độ học vấn, lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp
vụ, kiến thức quản lý Nhà nước đạt chuẩn mới có khả năng nhìn xa trôngrộng, khả năng tiên đoán và phân tích các tình huống để điều hành địaphương, đơn vị theo đúng hướng, tuân thủ pháp luật và hoàn thành tốt mọinhiệm vụ được giao
Trình độ học vấn: Học vấn không phải là yếu tố duy nhất quyết địnhchất lượng và hiệu quả hoạt động của cán bộ cấp xã nhưng đây là tiêu chíquan trọng ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý của đội ngũnày Nó là tiền đề, là nền tảng cho việc nhận thức tiếp thu và đưa đường lốicủa đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống Hạn chế vềtrình độ học vấn sẽ dẫn đến hạn chế về khả năng nhận thức và năng lực tổchức thực hiện các chủ trương, chính sách, các quy định của pháp luật, cản trởviệc thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao Vì vậy, trình độ học vấn là tiêuchí quan trọng để đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã
Trình độ lý luận chính trị: Trình độ lý luận chính trị là cơ sở xác địnhquan điểm lập trường giai cấp công nhân của cán bộ nói chung và cán bộ cấp
xã nói riêng Thực tế cho thấy nếu cán bộ có lập trường chính trị vững vàng,hoạt động vì mục tiêu, lý tưởng cách mạng thì sẽ được nhân dân kính trọng,tin yêu và họ sẽ có sức thuyết phục nhân dân trong quá trình tuyên truyền, vậnđộng nhân dân thực hiện các chủ trương của đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước Khi được nhân dân kính trọng tin yêu, thì họ là những hạt nhântích cực góp phần lớn vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳhội nhập và phát triển
Ngược lại, nếu cán bộ nào lập trường chính trị không vững vàng, lýluận chính trị non yếu, hoặc hoạt động vì lợi ích cá nhân, thoái hoá biến chất
sẽ làm mất lòng tin ở nhân dân, thì bản thân cán bộ đó khi triển khai tổ chức,
Trang 28thực hiện các công việc sẽ không đạt hiệu quả như mong đợi, thậm chí còngây hại cho nước cho dân Chính vì thế, để nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ cấp xã cần phải nâng cao trình độ lý luận cho họ
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Trình độ chuyên môn nghiệp vụđược hiểu là những kiến thức chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định được biểuhiện qua những cấp độ: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học Đây
là những kiến thức mà cán bộ cấp xã phải có ở một trình độ nhất định để giảiquyết công việc theo chức năng, nhiệm vụ được giao Nếu thiếu kiến thức nàythì cán bộ sẽ lúng túng và chắc chắn sẽ khó hoàn thành nhiệm vụ
Trình độ quản lý Nhà nước: Quản lý Nhà nước là hệ thống tri thứckhoa học về quản lý xã hội mang tính quyền lực Nhà nước đó là những kiếnthức đòi hỏi các nhà quản lý phải có để giải quyết các vụ việc cụ thể đặt ratrong quá trình quản lý điều hành Quản lý vừa là hoạt động khoa học, vừa làhoạt động nghệ thuật, tức là hoạt động quản lý vừa phải tuân theo các quy luậtkhách quan dưới ánh sáng của các khoa học trên cơ sở pháp luật của Nhànước đồng thời vừa phải linh hoạt, uyển chuyển, hợp lý hợp tình người để đạtđược các mục tiêu đã đề ra với hiệu quả cao nhất, mang lại lợi ích cao nhấtcho nước cho dân trong điều kiện nguồn lực có hạn Như vậy, yêu cầu cán bộcấp xã phải am hiểu sâu sắc về kiến thức quản lý và phải vận dụng linh hoạtcác kiến thức đó vào giải quyết những vụ việc cụ thể, đó là yêu cầu cơ bản vàrất bức thiết Thực tiễn cho thấy, trong quá trình quản lý nếu chỉ dựa vào kinhnghiệm thôi chưa đủ mà còn phải được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năngquản lý nhà nước để qua đó nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã, thịtrấn Hiện nay, hạn chế lớn nhất của đội ngũ cán bộ cấp xã, thị trấn là trình độquản lý nhà nước Để nâng cao năng lực quản lý Nhà nước thì cần phải có kếhoạch đào tạo bồi dưỡng kiến thức về quản lý Nhà nước cho cán bộ cấp xã,thị trấn một cách bài bản, tích cực, hiệu quả và kịp thời
Trang 29Kỹ năng quản lý nhà nước: Nếu kỹ năng quản lý nhà nước trong cán bộ
cấp cơ sở không tốt thì giải quyết công việc mất rất nhiều thời gian và hiệuquả quản lý nhà nước thấp; nếu kỹ năng quản lý nhà nước của cán bộ cấp cơ
sở tốt, thì họ sẽ giải quyết công việc nhanh chóng và hiệu quả quản lý nhànước sẽ cao
Phương pháp quản lý nhà nước: Phương pháp quản lý nhà nước của
cán bộ, công công chức cấp cơ sở là cách thức mà cán bộ cấp cơ sở sử dụng
để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực ở cơ sở
có hiệu quả cao Nếu cán bộ cấp cơ sở có phương pháp quản lý nhà nước tốtthì công việc được giải quyết nhanh chóng, được nhân dân đồng tình ủng hộ,hiệu quả quản lý nhà nước cao; ngược lại nếu cán bộ cấp cơ sở không cóphương pháp quản lý nhà nước tốt thì công việc bị ứ đọng, làm phát sinh mâuthuẫn trong nhân dân
1.1.3.4 Về khả năng hoàn thành nhiệm vụ
Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở vừa phù hợp với công cuộc đổimới của đất nước, vừa thuận theo ý Đảng, lòng dân, trẻ hóa đội ngũ cán bộcông chức cấp cơ sở là nhu cầu, là đòi hỏi khách quan của sự nghiệp xâydựng đất nước trong thời kỳ đổi mới Đội ngũ cán bộ không được tri thức hóa
và chuyên môn hóa thì không thể hoàn thành nhiệm vụ Cán bộ có tư cách, tácphong tốt, phải toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân, dám nói thật, dám bảo vệcái đúng, đấu tranh chống những tiêu cực, quan liêu, tham nhũng trong độingũ cán bộ Có mối quan hệ tốt với các đồng nghiệp và quần chúng nhân dân
Yêu cầu đặt ra hiện nay là đội ngũ cán bộ công chức cấp cơ sở phải cótinh thần yêu nước sâu sắc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và phápluật của Nhà nước, tận tụy phục vụ nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân,xây dựng được lòng tin trong nhân dân Cán bộ muốn làm được việc, thì phảiđược dân tin, dân phục, dân yêu Cán bộ công chức cấp cơ sở cần phải có
Trang 30trình độ học vấn, phải có kiến thức quản lý nhà nước, phải qua đào tạo hoặcbồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước; phải trong sạch, không tham nhũng,không ăn hối lộ, chiếm đoạt của công; phải tôn trọng nhân dân, thông cảm vớinhân dân, phải biết dựa vào nhân dân, phục vụ nhân dân, gần gũi với nhândân Mọi hoạt động của cán bộ công chức cấp cơ sở có ảnh hưởng và tác độngrất lớn đến đời sống của nhân dân địa phương.
1.2 Tính cấp thiết phải nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn trong giai đoạn hiện nay
1.2.1 Các yếu tố chủ yếu trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn
1.2.1.1 Đào tạo, bồi dưỡng
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một khâu quan trọng trong công tác cán
bộ Trên cơ sở qui hoạch cán bộ, cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡngcán bộ, kể cả đào tạo lại cán bộ theo tiêu chuẩn các chức danh cán bộ; chú ýđào tạo, bồi dưỡng cán bộ nguồn và cán bộ dự bị kế cận các chức danh lãnhđạo Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải chú ý cả hai mặt, học tập ởtrường lớp và rèn luyện qua thực tiễn công tác để nâng cao kiến thức, nănglực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo quản lý, kỹ năng xử lýtình huống Phải quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cả chuyên môn nghiệp vụ và lýluận chính trị Khuyến khích phong trào tự học tập, tự rèn luyện để nâng caotrình độ của cán bộ
Khi xem xét vấn đề này, cần chú ý đánh giá đảng ủy xã, thị trấn, Huyện
ủy Hương Sơn có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CBCC HTCT cấp xã, thị trấnhàng năm không; việc cử cán bộ đi học có căn cứ vào qui hoạch cán bộkhông; kế hoạch, thời gian, nội dung, chương trình bồi dưỡng CBCC HTCTcấp xã, thị trấn của Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng chính trị huyện Hương Sơn
có đảm bảo yêu cầu đổi mới, phù hợp với yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với xã,thị trấn không; kết quả các lớp bồi dưỡng, tập huấn đó như thế nào; xem xét
Trang 31việc phối hợp giữa đảng ủy xã, thị trấn, Huyện ủy Hương Sơn với cơ sở đàotạo, bồi dưỡng cán bộ để quản lý cán bộ trong thời gian học tập tại trường;chế độ chính sách cho cán bộ đi học.
1.2.1.2 Công tác quy hoạch và sử dụng cán bộ
Quy hoạch và sử dụng cán bộ là hai khâu quan trọng của công tác cán
bộ nhằm đạt mục đích chung, nó vừa là những điều kiện cần thiết vừa là yêucầu của khoa học quản lý con người Bởi, nói đến công tác quy hoạch và sửdụng cán bộ tức là nói đến cách thức, phương pháp để lựa chọn dự nguồn và
bố trí cán bộ cho đúng người, đúng việc nhằm phát huy năng lực và sởtrường của họ để đạt kết quả cao trong công tác Tính khoa học thể hiện ởchỗ nó phải dựa vào cơ sở lý luận và thực tiễn của quy luật phát triển xã hội,đường lối, nguyên tắc, phương pháp và những yếu tố tâm lý học để đánh giácon người trước khi đưa vào quy hoạch hoặc bố trí sử dụng Nếu làm tốt côngtác quy hoạch, sử dụng cán bộ chúng ta sẽ khắc phục được tình trạng thiếu hụtcán bộ, đồng thời trên cơ sở các đối tượng đã được quy hoạch, chúng ta sẽ lựachọn được những người có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ nănglực và xếp họ vào đúng chỗ, đúng việc Việc sắp xếp đúng chỗ, đúng việc sẽtạo điều kiện phát huy tinh thần hăng say làm việc, khuyến khích tinh thầnhọc tập và rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn Chính vì vậy công tácquy hoạch và sử dụng cán bộ có ảnh hưởng rất lớn đối với chất lượng của độingũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã nói riêng
Vì thế, cần phải nhận thức đầy đủ, thấu đáo các chính sách của Đảng vềcông tác cán bộ, phải quán triệt sâu sắc các quan điểm về xây dựng đội ngũcán bộ chủ chốt cấp xã cho các ngành, các cấp, các đơn vị, cũng như cho cán
bộ công chức Phải chú trọng công tác quy hoach, sử dụng cán bộ, phải có cácphương án bố trí, sử dụng cán bộ đúng năng lực, sở trường; việc tuyển chọn,việc quy hoach phải đảm bảo dân chủ, công khai, phải đảm bảo những yêucầu cụ thể của mỗi chức danh, có như vậy mới xây dựng được đội ngũ cán bộ
có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay
Trang 321.2.1.3 Chế độ, chính sách
Chính sách cán bộ là một hệ thống qui định thống nhất, đồng bộ trên tất
cả các mặt của công tác cán bộ, bao gồm chính sách đào tạo, bồi dưỡng; chínhsách sử dụng, quản lý; chính sách đảm bảo lợi ích vật chất và tinh thần, đảmbảo sự công bằng đối với đóng góp của từng chức danh trong đội ngũ CBCC
ở cơ sở; trong đó chính sách đào tạo, bồi dưỡng và chính sách đãi ngộ về vậtchất và tinh thần đối với cán bộ là động lực rất quan trọng, khuyến khích tínhtích cực và tự học tập, tự rèn luyện của mỗi cán bộ Chính sách cán bộ tốtphải đảm bảo sự đồng bộ, kết hợp hài hòa lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân; làđòn bẩy nâng cao chất lượng cán bộ và góp phần chống tiêu cực, tham nhũng,lãng phí tại cơ sở
Thực hiện tốt chính sách, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ CBCC HTCTcấp xã, thị trấn, huyện Hương Sơn là yếu tố quan trọng tạo ra sự yên tâm, tínhtích cực, hăng hái trong công tác của cán bộ cơ sở, đồng thời là điều kiện đểthu hút cán bộ ở nơi khác về công tác tại xã, thị trấn
Khi đánh giá tiêu chí này, cần xem xét việc thực hiện chính sách đàotạo, bồi dưỡng cán bộ, chính sách đãi ngộ, động viên về vật chất và tinh thầncủa các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể từ tỉnh, huyện
và khả năng thực tế của các xã, thị trấn trong huyện
1.2.1.4 Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát.
Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đội ngũ cán bộ cấp xã là mộttrong những công việc rất quan trọng, có tác dụng lớn, thúc đẩy việc nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã Thông qua công tác này mới có thểphát hiện được những tiêu cực, bất cập nảy sinh từ cán bộ và công tác cán
bộ Qua đó kịp thời khen thưởng những nhân tố tích cực, ngăn chặn nhữngdấu hiệu vi phạm, đồng thời xử lý nghiêm minh những sai phạm, có nhưvậy mới tạo được niềm tin của nhân dân đối với đảng, Nhà nước, đồng thờinắm bắt được thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã, từ đó có kế
Trang 33hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ cho những cán bộchưa đạt chuẩn, luân chuyển, thay thế những cán bộ yếu kém, bổ sung, tăngcường những cán bộ có chất lượng tốt cho những địa phương thiếu ổn định,mất đoàn kết nội bộ để nhanh chóng ổn định tình hình chính trị, tập trungphát triển kinh tế - xã hội.
1.2.2 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn hiện nay
1.2.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình biến đổi căn bản, toàn diệncác hoạt động kinh tế, xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang
sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện vàphương pháp tiên tiến, hiện đại, tạo ra năng suất lao động cao, nhằm đẩymạnh nhịp độ phát triển đồng thời hướng vào việc thực hiện các mục tiêukinh tế xã hội đề ra
Trước xu thế tất yếu của quá trình phát triển và hội nhập quốc tế, nhận
rõ cơ hội và thách thức, Đảng ta xác định mục tiêu tổng quát của Chiến lượcphát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 là đẩy mạnh CNH, HĐH Từyêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, phát triển nền kinh tế thị trườngtheo định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi Đảng phải xây dựng được đội ngũcán bộ có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực, trình độ, nhất làđối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã Trong khi đó, trình độ chuyên môn, lýluận chính trị, kiến thức về khoa học, công nghệ của đội ngũ cán bộ cấp xãhiện nay nhìn chung còn thấp, chưa thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng làthách thức lớn đặt ra đối với công tác cán bộ của Đảng Vì vậy, Hội nghị lầnthứ năm Ban chấp hành Trung ương (khóa IX) đã ra nghị quyết về "Đổi mới
và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn" Đây
là một nghị quyết rất cơ bản và toàn diện nhằm xây dựng, củng cố hệ thống
Trang 34chính trị ở cơ sở, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ở cơ sở và được xácđịnh là một trong những vấn đề cơ bản và bức xúc cần tập trung giải quyết, làmột yêu cầu tất yếu khách quan, nhiệm vụ cấp bách trong giai đoạn hiện nay.
1.2.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn đáp ứng yêu cầu phát triển, hội nhập kinh tế quốc tế.
Trong giai đoạn hiện nay, xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế là tấtyếu khách quan, các quốc gia trong đó có Việt Nam dù muốn hay không cũngđều chịu tác động của quá trình toàn cầu hóa Để tồn tại, phát triển, Đảng vàNhà nước ta đã và đang từng bước chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, mởrộng thị trường, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tiếp thu khoa học công nghệtiên tiến để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Đây cũng là một thách thứclớn đối với Việt Nam do phần đông cán bộ của ta còn bị hạn chế về kinhnghiệm điều hành nền kinh tế mở, có sự tham gia của yếu tố nước ngoài Đòihỏi cán bộ, trong đó có cán bộ cấp xã phải nâng cao bản lĩnh chính trị, trình
độ, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc nhằm nâng cao sức đề kháng, chống lại sựtha hóa, biến chất, lối sống hưởng thụ nếu không sẽ là thách thức, khó khănrất khó khắc phục
1.2.2.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn đáp ứng yêu cầu của sự phát triển khoa học - kỹ thuật.
Sự phát triển không ngừng của những tiến bộ trong lĩnh vực khoa học
-kỹ thuật đã tác động mạnh mẽ đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặcbiệt là việc ứng dụng khoa học vào lĩnh vực lãnh đạo, quản lý Các phươngpháp và phương tiện lãnh đạo, quản lý truyền thống đã dần lạc hậu, không cònphù hợp với tình hình mới Trong công tác lãnh đạo, quản lý ngày nay, xuhướng ứng dụng công nghệ để xử lý thông tin ngày càng phổ biến, triển khairộng rãi, đòi hỏi người cán bộ phải có trình độ, có khả năng giải quyết, xử lýthông chính xác, kịp thời, có thể ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định
đó đạt hiệu quả, chất lượng
Trang 351.3 Kinh nghiệm về công tác cán bộ cơ sở của một số tỉnh ở Việt Nam
1.3.1 Về công tác cán bộ cơ sở của một số tỉnh, thành phố của Việt Nam
* Thành phố Hà Nội
Mục tiêu đảng bộ thành phố Hà Nội quyết tâm thực hiện trong nhiệm
kỳ 2010 - 2015 là nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác của đội ngũ cán
bộ cấp cơ sở Không chỉ đạt chuẩn về lý luận chính trị, yêu cầu bắt buộc đốivới 100% cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn và 80% cán bộchuyên môn cấp xã là phải có trình độ đại học Ngoài việc giao chỉ tiêu chotừng cấp ủy, có chính sách khuyến khích cán bộ đi học, tăng cường mở lớp…,thì việc đào tạo và bổ sung khoảng 1000 cán bộ làm công tác đảng cho cơ sởđược coi là giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu
Nghị quyết của đảng, chủ trương, chính sách của Nhà nước có đi vàocuộc sống hay không phụ thuộc rất lớn vào cấp cơ sở đây vừa là nơi tiếpnhận, vừa là nơi triển khai chủ trương, nghị quyết vào cuộc sống, quyết địnhđến hiệu quả thực thi Nhưng khó khăn ở nhiều địa phương hiện nay là nănglực cán bộ hạn chế, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Chuẩn bị cho chươngtrình xây dựng nông thôn mới, thành phố Hà Nội khảo sát trình độ cán bộ tại
401 xã, có 6.133 người tham gia chỉ có 76,44% đạt chuẩn, đây cũng là khókhăn chung của nhiều nơi Thống kê đến nay, toàn thành phố vẫn còn 683 cán
bộ cấp xã chưa qua đào tạo về chuyên môn và 1.712 người chưa qua đào tạo
về lý luận chính trị Sự bất cập về trình độ nghiệp vụ, chính trị là một trongnhững nguyên nhân căn bản khiến cho năng lực điều hành, quản lý của bộmáy chính quyền hạn chế, còn lúng túng nhất là trong công tác quản lý đấtđai, xây dựng cơ bản, xây dựng nông thôn mới
Năng lực cán bộ hạn chế nên nhiều địa phương rất lúng túng khi cụ thểhóa nghị quyết, đề án công tác của cấp trên; tình trạng viết chung chung, "Sao
y bản chính" chương trình hành động, đề án công tác của cấp trên làm củamình vẫn khá phổ biến Chưa kể, đội ngũ cán bộ làm công tác đảng, đoàn thể
Trang 36còn yếu và thiếu, công tác quản lý cán bộ chưa sâu sát dẫn đến một số địaphương để xảy ra tình trạng lãnh đạo chủ chốt cấp xã vi phạm pháp luật.Không ít cấp ủy thiếu chủ động, không quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành,còn để xảy ra mất đoàn kết nội bộ hoặc đùn đẩy, chậm xem xét, giải quyết vụviệc phức tạp, kéo dài gây bức xúc trong dư luận…
Thành ủy Hà Nội thực hiện chương trình "Nâng cao năng lực lãnh đạo,sức chiến đấu của cấp ủy đảng và đội ngũ đảng viên; năng lực điều hành,quản lý của bộ máy chính quyền; chất lượng hoạt động của Mặt trận tổ quốc,các đoàn thể nhân dân các cấp giai đoạn 2011-2015” Trước mắt, rà soát, bổsung, hoàn thiện quy chế, quy định, quy trình về công tác cán bộ; xây dựngcác quy định đặc thù: quy định chế độ trách nhiệm của tập thể, cá nhân, nhất
là người đứng đầu; quy chế lấy ý kiến quần chúng đánh giá cán bộ… thựchiện thống nhất Hà Nội đi đầu thực hiện chủ trương chuẩn hóa, trẻ hóa, tăng
tỉ lệ cán bộ nữ và từng bước nhất thể hóa chức danh Các khâu tuyển dụng, sửdụng đội ngũ cán bộ được đổi mới Ngoài công khai công tác tuyển dụng cán
bộ, công chức thông qua thi tuyển, thành phố sẽ xây dựng cơ chế, tiêu chítuyển dụng với người tốt nghiệp loại xuất sắc hoặc cán bộ có thành tích xuấtsắc ở cơ sở Cùng với đó là thí điểm thi tuyển một số vị trí lãnh đạo ở xã,phường, thị trấn nhằm lựa chọn nhân sự tốt nhất, đáp ứng yêu cầu hoàn thànhnhiệm vụ trong giai đoạn mới đảng bộ Hà Nội quyết định lựa chọn khoảng
1000 sinh viên đã tốt nghiệp các trường đại học để bồi dưỡng nghiệp vụ côngtác xây dựng đảng, công tác kiểm tra, công tác tuyên giáo… bổ sung cho 577
xã, phường, thị trấn
Hình thức đánh giá chất lượng cán bộ, nhất là người đứng đầu cấp ủy,cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở được tiến hành dân chủ, trên cơ sở lấychất lượng, hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo Cấp ủy các cấp kiênquyết miễn nhiệm, thay thế cán bộ lãnh đạo, quản lý không hoàn thành nhiệm
vụ, cán bộ chuyên quyền, độc đoán, bảo thủ, thiếu trách nhiệm để xảy ra việc
Trang 37nổi cộm, bức xúc kéo dài Bên cạnh đó, căn cứ nhu cầu kiến thức, kỹ năng
mà đội ngũ cán bộ cơ sở đang cần, thành phố sẽ huy động 73 trường đại họctrên địa bàn cùng vào cuộc để đào tạo giúp 100% cán bộ lãnh đạo chủ chốtcấp xã, phường, thị trấn có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên;100% cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp phường, thị trấn và 80% cán bộ lãnh đạochủ chốt cấp xã có trình độ chuyên môn đại học đáp ứng với yêu cầu nhiệm
vụ đang đặt ra
* Thành phố Đà Nẵng
Đảng bộ, Chính quyền, nhân dân thành phố đà Nẵng trong nhiều nămqua đã nỗ lực phấn đấu để xây dựng và phát triển thành phố, kết quả đã đạtđược nhiều thành tựu quan trọng Kinh tế duy trì với tốc độ tăng trưởng hàngnăm cao, xã hội ổn định, các chính sách an dân, an sinh xã hội rất được chútrọng, trên một số mặt như việc phát triển cơ sở hạ tầng đô thị, chuyển dịch cơcấu kinh tế, các chương trình xã hội hướng về cộng đồng, xây dựng chínhquyền các cấp vững mạnh, có nhiều chính sách đột phá trong cải cách hànhchính và có cả chương trình phát huy nguồn nhân lực trong khu vực công đểphục vụ cho mục tiêu CNH, HĐH của thành phố Những thành quả của thànhphố cũng đã được xã hội thừa nhận, nhiều năm liền Đà Nẵng được xếp vị tríhàng đầu về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, trên một số mặt đã có sựđóng góp kinh nghiệm cho các địa phương trong cả nước tham khảo học tập
Các giải pháp đã được đề ra, trong đó, nổi bật và được duy trì thườngxuyên nhất là công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức phường,xã; đặc biệt, tập trung đào tạo lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, bồidưỡng kỹ năng theo chức danh và theo vị trí việc làm Thành phố đặc biệt chútrọng tới việc tổ chức các lớp bồi dưỡng như: kỹ năng xây dựng kế hoạch, kỹnăng giao tiếp, kỹ năng soạn thảo văn bản, lập hồ sơ công việc, tăng cườngkhả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thực hiện cơ chế “Mộtcửa” và “Một cửa liên thông”… Thành phố cũng đã tổ chức bồi dưỡng kỹ
Trang 38năng, nghiệp vụ cho những người hoạt động không lãnh đạo chủ chốtphường, xã Đến nay, 76% cán bộ, công chức phường, xã ở thành phố ĐàNẵng có trình độ trung cấp chuyên môn, nghiệp vụ trở lên, 75% có trình độtrung, cao cấp lý luận chính trị, 54% trung cấp hành chính và kiến thức quản
lý Nhà nước
Không chỉ từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tại chỗ theohướng chuẩn hóa, gắn với quy hoạch, thành phố Đà Nẵng còn ban hành nhiềuchính sách thu hút nguồn nhân lực trẻ để bố trí công tác tại phường, xã, gópphần trẻ hóa đội ngũ cán bộ, công chức Trong các năm qua, thành phố đã tiếpnhận 114 sinh viên tốt nghiệp đại học hệ chính quy, công lập, bố trí về côngtác tại ủy ban nhân dân các phường, xã Trong số cán bộ này, hiện nay đã có
15 người được bổ nhiệm giữ chức vụ chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dânphường, xã; 47 người đã vào hàng ngũ của đảng Ngoài ra, có 18 cán bộ lãnhđạo chủ chốt phường, xã được cử đi bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lýdành cho cán bộ trẻ Đặc biệt, một trong mười sự kiện nổi bật nhất năm 2009chính là đề án “Tạo nguồn cán bộ cho chức danh Bí thư đảng ủy và Chủ tịchUBND phường, xã trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” (đề án 89) do Ban Tổchức Thành ủy chủ công Thực hiện thành công đề án này, thành phố khôngchỉ xây dựng được đội ngũ cán bộ lãnh đạo giỏi về chuyên môn mà còn vữngvàng về bản lĩnh chính trị, phong cách làm việc chuyên nghiệp, thích ứng với
sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của xã hội đến nay, đã có 136 người tốtnghiệp được bố trí công tác tại các phường, xã Sau gần 2 năm công tác đã có
18 người được bầu, chỉ định, bổ nhiệm giữ các chức vụ chủ chốt phường, xã
Xây dựng được đội ngũ cán bộ phường, xã giỏi về chuyên môn, nghiệp
vụ đã khó, để giữ chân người tài càng khó hơn Ngoài các quy định hiện hành,thành phố còn hỗ trợ thêm một số chế độ, chính sách để cán bộ, công chức vànhững người không hoạt động lãnh đạo chủ chốt cải thiện đời sống, yên tâmcông tác như: quy định phụ cấp chức vụ lãnh đạo hàng tháng cho chỉ huy
Trang 39trưởng quân sự phường, xã và trưởng công an xã; tăng 10% phụ cấp kiêmnhiệm cho cán bộ, công chức kiêm nhiệm các chức danh và tăng 30% phụ cấpkiêm nhiệm cho bí thư đồng thời là chủ tịch UBND phường, xã; phụ cấp hàngtháng cho người làm công tác tôn giáo, người làm việc tại bộ phận tiếp nhận
và trả kết quả; tăng thêm mức phụ cấp đối với người hoạt động không lãnhđạo chủ chốt theo trình độ chuyên môn Bên cạnh đó, những người hoạt độngkhông lãnh đạo chủ chốt được tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vàhưởng các chế độ bảo hiểm khác như cán bộ, công chức phường, xã…
Riêng đối tượng là sinh viên khá, giỏi thuộc diện tiếp nhận theo chínhsách thu hút nguồn nhân lực, học viên đề án 89 bố trí công tác tại phường, xãđược hưởng 1.000.000 đồng/tháng, trong vòng 60 tháng Thành phố cũng đã
hỗ trợ kinh phí từ nguồn ngân sách địa phương để khuyến khích 18 cán bộ,công chức phường, xã không đủ tiêu chuẩn của nhu cầu mới nghỉ việc và cán
bộ có nguyện vọng nghỉ hưu trước tuổi do không đủ điều kiện để tham giacấp ủy phường, xã trong nhiệm kỳ 2010-2015
Chính nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, đến nay, đà Nẵng
có 95,8% cán bộ, công chức phường, xã có trình độ chuyên môn đủ chuẩntheo quy định của Bộ Nội vụ và chỉ còn 6 cán bộ lãnh đạo chủ chốt cơ sởchưa đủ chuẩn Có thể nói chất lượng đội ngũ cán bộ phường, xã củathành phố đã được tăng lên đáng kể, ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầunhiệm vụ
Trong thời gian qua Thành phố Đà Nẵng đã có nhiều chủ trương, chínhsách quản lý, sử dụng, đào tạo nhằm chuẩn bị cho đội ngũ cán bộ, công chứccủa mình phục vụ tốt nhất cho sự phát triển của thành phố và đã đem lạinhững kết quả, hiệu quả rõ rệt và hứa hẹn nhiều hơn nữa trong tương lai, cácmục tiêu của xây dựng chiến lược cán bộ của Thành phố đã và đang được tổchức thực hiện theo kế hoạch, phù hợp với các chủ trương của đảng tại Nghịquyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa VIII về
Trang 40Chiến lược cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực là yếu
tố quyết định chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhànước ”, Nghị Quyết đại hội lần thứ IX của đảng: “ Có cơ chế, chính sáchphát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trọng dụng những người cóđức, có tài” và đó cũng là mục tiêu mà Thành phố Đà Nẵng đã và đang phấnđấu vươn tới
* Tỉnh Vĩnh Phúc
Tỉnh ủy Vĩnh phúc đã nhận thức rõ, cán bộ là gốc của mọi công việc,
“Cán bộ nào, phong trào ấy”, cán bộ, công chức cấp cơ sở là bộ phận trực tiếp
tổ chức, thực hiện, đưa đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, phápluật của Nhà nước vào cuộc sống; trực tiếp giải quyết các công việc hàngngày của nhân dân; là “Cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân Nâng caochất lượng đội ngũ này sẽ góp phần giúp chính quyền cấp cơ sở hoạt độnghiệu lực, hiệu quả, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo củaĐảng và Nhà nước để thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 03- NQ/TU về
“Công tác cán bộ đến năm 2010”, nhiều giải pháp đã được đề ra, trong đó đặcbiệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, đào tạo lại đội ngũ cán bộ cơ sở.Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xây dựng Kế hoạch “Về đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ cơ sở đến năm 2010”, trong đó xác định cụ thể đối tượng, mục tiêu, kếhoạch đào tạo, bồi dưỡng cho từng giai đoạn, với nhiều hình thức khác nhau:
từ đào tạo phổ thông đến đào tạo chuyên nghiệp, từ đào tạo chuyên mônnghiệp vụ đến đào tạo lý luận chính trị, từ đào tạo cập nhật kiến thức đến đàotạo chuyên sâu Cùng với đó là các quy định về tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo,quản lý; quy định về chế độ, chính sách đối với cán bộ nói chung và cán bộcấp cơ sở nói riêng được ban hành Do đó, đã kịp thời động viên, khuyếnkhích cán bộ cấp cơ sở học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và
lý luận chính trị