Khuy n ngh chính sách ...
Trang 1L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n, các đo n trích d n và s li u s
d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n vƠ có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t
c a tôi Lu n v n nƠy không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t TP.HCM hay ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright
Thành ph H Chí Minh, tháng 5 n m 2013
Tác gi
Nguy nă c Bình
Trang 2L I C Mă N
Lu n v n nƠy đ c th c hi n nh vào s h ng d n t n tâm c a Th y, PGS.TS.Ph m Duy Ngh a Em xin đ c bày t lòng c m n chơn thƠnh v nh ng ý ki n h ng d n, đóng góp quỦ báu c a Th y trong su t quá trình th c hi n lu n v n Em c ng xin c m n Th y đư nhi t tình truy n đ t ki n th c v pháp lu t, v qu n tr nhƠ n c, giúp em hình thƠnh nên Ủ t ng đ
th c hi n lu n v n nƠy
Xin đ c chân thành c m n quỦ Th y, Cô t i Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright
Nh ng Th y, Cô có ki n th c uyên thâm và trách nhi m cao nh t, đ y nghiêm kh c, r n đe
nh ng c ng luôn luôn s n sàng chia s vƠ giúp đ h c viên, đư n l c h t s c đ truy n đ t cho chúng tôi nh ng ki n th c vô cùng quý báu Xin c m n các anh, ch , các b n h c viên
l p MPP4, nh ng ng i b n đ c bi t đáng quỦ, luôn s n lòng h tr , giúp tôi v t qua th i gian h c t p v i c ng đ và áp l c n ng n v a qua
Tôi c ng xin đ c g i l i bi t n đ n Lưnh đ o UBND huy n, V n phòng UBND huy n Châu
c, nh ng ng i đư h t s c t o đi u ki n, c v vƠ h tr đ tôi có đi u ki n t p trung h c
t p C m n các anh, ch , đ ng nghi p c quan đư chia s công vi c trong su t th i gian tôi đi
h c
Cu i cùng, xin đ c bày t lòng tri ơn đ n gia đình c bi t c m n đ n ng i v đư không
ng i khó kh n, ch m sóc gia đình, giúp tôi đ c toàn tâm h c t p Con trai yêu quý là ngu n
c v vƠ lƠ đ ng l c to l n đ tôi thêm c g ng, n l c hoƠn thƠnh ch ng trình h c này
Trang 3M C L C
L I CAM OAN i
L I C M N ii
M C L C iii
TÓM T T vi
DANH M C CÁC T VI T T T viii
DANH M C B NG BI U ix
DANH M C HÌNH V x
DANH M C CÁC H P xi
CH NG 1 M U 1
1.1 B i c nh chính sách 1
1.2 V năđ chính sách 3
1.3 S c n thi t nghiên c u 4
1.4 M c tiêu nghiên c u, câu h i nghiên c u 4
1.5 Ph ng pháp nghiên c u 5
1.6 Ph m vi nghiên c u 6
1.7 C u trúc lu năv n 6
CH NG 2 C S PH NG PHÁP LU N 7
2.1.ăTácăđ ng c a th ch nhà n căđ i v i qu nălỦăđ tăđai 7
2.2 C s lý thuy t v phân c p qu n lý nhà n c 8
2.3 Chính sách phân c p qu n lý nhà n căđ i v iăđ tăđai 12
2.4ăCácăquyăđ nh chính sách v thu h iăđ t, b i th ng h tr táiăđ nh c 15
Trang 4CH NG 3 TH C TR NG VI C TH C HI N THEO PHÂN C P QUY TRÌNH THU
H I T, B I TH NG H TR TÁI NH C TRểN A BÀN T NH BÀ R A
V NG TÀU 17
3.1 S l c v tình hình kinh t xã h i t nh Bà R aăV ngăTƠu 17
3.2 Quy trình th c hi n thu h iăđ t, b i th ng h tr vƠătáiăđ nh c trênăđ a bàn t nh 18
3.2.1 Ch tr ng đ u t và thông báo thu h i đ t 19
3.2.2 T ch c ki m kê hi n tr ng 19
3.2.3 L p ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c 20
3.2.4 Quy t đ nh thu h i đ t 20
3.2.5 Phê duy t và th c hi n ph ng án và ban hành quy t đ nh b i th ng, h tr và tái đ nh c 21
3.2.6 Th c hi n chi tr b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c 21
3.2.7 BƠn giao đ t, c ng ch thu h i đ t 21
3.3 Phân c p th c hi n nhi m v t ng c p chính quy n 22
3.4 V tìnhăhìnhăđ n th khi u n i, t cáo c a ng i dân trong công tác thu h i đ t, b i th ng h tr vƠătáiăđ nh c các c p chính quy n 24
CH NG 4 PHỂN TệCH, ÁNH GIÁ 27
4.1 V tính minh b ch và kh n ngăthamăgiaăc a ng i dân 27
4.2 V trách nhi m gi i trình các c p chính quy n 29
4.3 V ngu n l c,ăn ngăl c c a chính quy năđ a ph ngăđ đápă ng v i nhi m v đ c phân c p 31
4.4 V nh ng r i ro có kh n ngăx y ra 33
4.5.ă ánhăgiáă góc nhìn v th ch trong phân c p qu n lý nhà n c v thu h i đ t, b i th ng h tr vƠătáiăđ nh c 36
Trang 5CH NG 5 K T LU N VÀ KHUY N NGH CHÍNH SÁCH 38
5.1 K t lu n 38
5.2 Khuy n ngh chính sách 39
5.2.1.T ng kh n ng tham gia, minh b ch t khi b t đ u hình thành ch tr ng thu h i đ t 39
5.2.2 C i thi n quy trình phân c p, c p t nh ch u trách nhi m gi i trình h n trong quy t đ nh v thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c 40
5.2.3 Phân c p c n c vƠo n ng l c th c hi n 40
5.2.4 C i thi n chính sách pháp lu t, h n ch vi c thu h i đ t 41
TÀI LI U THAM KH O 42
PH L C 46
Trang 6D a trên các lý thuy t v phân c p, th ch , qua k t qu phân tích vi c phân c p qu n lý nhà
n c trong th c hi n quy trình thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c trên đ a bàn t nh Bà
Ra V ng TƠu, cho th y vi c phân c p này còn nh ng v n đ tr c tr c sau đơy:
Th nh t, vi c phân c p trao quy n không t ng đ ng v i trách nhi m gi i trình Chính quy n
c p t nh có quy n l c l n, là c p th c ch t quy t đ nh thu h i đ t c a ng i dơn, nh ng m c
đ ch u trách nhi m gi i trình kém C p huy n, v b n ch t là c p th c thi theo quy t đ nh c a
tnh, nh ng ph i ch u c ch trách nhi m gi i trình r t n ng n
Th hai, quy trình th c hi n h n ch s tham gia c a ng i dơn vƠ không đ m b o tính minh
b ch Ng i dân không đ c tham gia vƠ không đ c cung c p thông tin cho đ n khi đ t c a
h đư có ch tr ng quy t đ nh thu h i c a t nh Sau đó s tham gia c a ng i dơn c ng ch
h n ch , không đ c quy n th a thu n, th ng l ng đ i v i ph n di n tích đ t c a h b thu
h i
Th ba, phân c p th c hi n nhi m v ch a phù h p v i kh n ng, n ng l c C p xã v i n ng
l c h n ch , ph i ch u trách nhi m v i nh ng vi c nh h ng r t nhi u đ n ph ng án b i
th ng c a ng i dơn ư x y ra nh ng sai sót d n đ n khi u ki n ph c t p
Xét góc đ th ch nhƠ n c, v i chính sách pháp lu t hi n hƠnh, nhƠ n c, phân c p cho chính quy n đ a ph ng quy n h n l n trong vi c thu h i đ t Quy n c a ng i dơn đ i v i
đ t đai b h n ch Khi thi u s giám sát, m c đ ch u trách nhi m kém, h n ch s tham gia
và thi u minh b ch thông tin d n y sinh kh n ng l m quy n, d n đ n nh ng nguy c r i ro
x y ra Do đó, đ ngu n tƠi nguyên đ t đai khan hi m đ c s d ng hi u qu h n, c n thi t
ph i có c ch giám sát vi c th c thi quy n h n c a nhƠ n c, đ m b o quy n c a ng i dân
Trang 7đ c s d ng đ t n đ nh lâu dài Quy trình thu h i đ t c ng c n đ c c i thi n đ đ m b o tuân th nh ng nguyên t c minh b ch, t ng trách nhi m gi i trình đ i v i c p ra quy t đ nh thu
h i, t ng kh n ng tham gia c a ng i dân
Trang 8DANH M C CÁC T VI T T T
ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát tri n Châu Á
PCI Provincial Competitiveness Index Ch s n ng l c c nh tranh c p
t nh PAPI Provincial Governance and Public
Administration Performance Index
Ch s hi u qu qu n tr và hành chính công c p t nh
Trang 9DANH M C B NG BI U
B ng 2-1: Các quy n theo v trí ng i liên quan ầầầầầầầầầầầầ.ầ13
B ng 2-2: Nh ng đ c đi m d n đ n r i ro trong công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh
c 15
Trang 10DANH M C HÌNH V
Hình 2-1: Phi t p trung hóa và phân c p qu n lỦ nhƠ n cầầầầầầầầầầầầầầ.9 Hình 2-2: T l ng i dơn đư t ng nghe đ n pháp l nh th c hi n và kh u hi u ắdơn bi t, dân
Hình 2-3: T l ng i dơn đ c bi t v quy ho ch, k ho ch s d ng đ t xư/ph ng/th
Hình 2-4: Quá trình chuy n đ i m c đích s d ng đ t đaiầầầầầầầầầầầầầầ14 Hình 3-1: Quy trình th c hi n thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c trên đ a bàn
t nhầầầầầ.ầầầầầ 18 Hình 3-2: Phân c p trong th c hi n nhi m v thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c trên
đ a bàn t nhầầ ầầ22
Trang 11DANH M C CÁC H P
H p 3-1: Th m quy n v xác đ nh giá b i th ngầầầầầầầầầầầầầầầ.23
H p 3-2: Tình hình khi u n i ph c t p công trình h ch a n c Sông Rayầầầầầ 25
H p 4-1: D án Khu công nghi p ô th Chơu c ầầầầầầầầầầầầầầ 29
H p 4-2: Nguyên nhân khi u n i kéo dài do xã xác nh n tính pháp lý không chính xác 32
H p 4-3: Ch tr ng hình thƠnh d án Khu công nghi p chuyên sơu á B c:ầầầầ 34
Trang 12CH NGă1
1.1 B iăc nhăchínhăsách
S phân c p trong qu n lỦ nhƠ n c đ c xem là ch tr ng l n nh m t o ra và phát huy tính
n ng đ ng, ch đ ng chính quy n c p đ a ph ng Ngh quy t s 08/2004/NQ-CP ngày 30/6/2004 c a Chính ph bên c nh vi c nêu ra nh ng v n đ còn h n ch c n ph i kh c ph c,
c ng đư th hi n rõ xu h ng ti p t c đ y m nh phân c p qu n lỦ nhƠ n c gi a chính ph và chính quy n đ a ph ng V i l p lu n cho r ng phân c p qu n lỦ đ trung ng lƠm đúng
ch c n ng lƠ t p trung vào ho ch đ nh chính sách v mô, xơy d ng th ch , thanh ki m tra
vi c t ch c qu n lý c th , th c hi n c th do chính quy n đ a ph ng sát dơn, sát vi c nên
có kh n ng qu n lý và cung c p nh ng d ch v công cho ng i dơn đ c t t h n (ADB, 2003; WB, 2005) Th c t trong th i gian qua vi c nƠy đư phát huy đ c khá nhi u m t tích
c c
Theo xu h ng đó, phân c p qu n lỦ nhƠ n c v đ t đai c ng đư đ c m r ng, đ c bi t là phân c p trong vi c thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c , tuy m c đ và quy n h n có khác nhau t ng c p chính quy n
Theo pháp lu t Vi t Nam hi n hành1, đ t đai thu c s h u toƠn dơn, do nhƠ n c th ng nh t
qu n lỦ, ng i dân ch đ c giao quy n s d ng Trên th c t , đ t đai không nh ng là ngu n
t li u s n xu t khan hi m mà còn đ c coi là tài s n và quy n tài s n có giá tr c a ng i dân Vì th , qu n lỦ đ t đai, đ c bi t lƠ chính sách quy đ nh v thu h i đ t, b i th ng h tr
vƠ tái đ nh c là v n đ c c k l n, c v chính sách và th c thi chính sách, đ i v i ng i dơn c ng nh các c p chính quy n
NhƠ n c th c hi n thu h i b t bu c đ t c a ng i dơn đ có qu đ t xây d ng c s h t ng,
th c hi n các d án phát tri n kinh t Công tác thu h i đ t đ c phân c p m nh cho chính quy n đ a ph ng Bên c nh vi c mang l i nh ng y u t tích c c nh giúp cho đ a ph ng
1
Hi n pháp n m 1992 s a đ i b sung n m 2001 vƠ Lu t đ t đai n m 2003
Trang 13ch đ ng h n trong th c hi n đ u t xơy d ng c s h t ng, thu hút, h tr nhƠ đ u t , vi c phân c p nƠy c ng ch a đ ng không ít nh ng r i ro, d d n đ n tiêu c c, tham nh ng trong
qu n lỦ đ t đai i u nƠy đư đ c Ngh quy t 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 c a BCH TW
ng (khóa XI)2 nhìn nh n ắl i ích c a NhƠ n c vƠ ng i dơn có đ t b thu h i ch a đ c
b o đ m t ng x ng; ngu n l c v đ t đai ch a đ c phát huy đ y đ đ tr thành n i l c quan tr ng ph c v phát tri n kinh t - xã h i; vi c s d ng đ t nhi u n i còn lưng phí, hi u
qu th p; tham nh ng, tiêu c c trong l nh v c này còn l n; th tr ng b t đ ng s n phát tri n không n đ nh, thi u lành m nh, giao d ch "ng m" còn khá ph bi n; tình hình khi u n i, t cáo, tranh ch p v đ t đai còn di n bi n ph c t p” Nguyên nhân do ắvi c th c hi n công khai, minh b ch trong qu n lỦ đ t đai ch a t t Ý th c ch p hành pháp lu t v đ t đai c a m t b
ph n cán b và nhân dân còn h n ch Vi c thanh tra, ki m tra, giám sát và x lý các hành vi sai ph m ch a nghiêm Hi u l c, hi u qu gi i quy t khi u n i, t cáo, tranh ch p v đ t đai còn th p T ch c b máy, n ng l c đ i ng cán b v qu n lỦ đ t đai vƠ các c quan liên quan còn nhi u b t c p, h n ch ; m t b ph n còn l i d ng ch c v , quy n h n đ tr c l i, tham nh ng.” Vì v y, vi c qu n lỦ đ t đai, c th là công tác thu h i đ t, b i th ng h tr và tái đ nh c v n đang lƠ v n đ gơy tranh cưi vƠ thu hút nhi u m i quan tơm trong xư h i BRVT đ c đánh giá lƠ đ a ph ng đư duy trì t c đ phát tri n kinh t khá cao và đư có nhi u
c i thi n trong qu n tr nhƠ n c đ a ph ng, nhi u n m qua ch s PCI vƠ PAPI đ u n m
th h ng cao trong c n c3
, đ c các nhƠ đ u t đánh giá cao trong vi c t o ra môi tr ng thu n l i, thông thoáng Cùng v i đó thì nhu c u v qu đ t đ đ u t xơy d ng c s h t ng hay ph c v cho các d án phát tri n kinh t ngày càng nhi u, vi c thu h i đ t th ng xuyên
đ c th c hi n H qu kéo theo là tình tr ng khi u n i liên quan đ n công tác này ngày càng
tr nên ph c t p, đư n y sinh tr ng h p ph n kháng, ng i dân ch ng l i chính quy n vì cho
r ng chính quy n các c p xác đ nh ch a đúng giá tr b i th ng khi đ t c a h b thu h i
2
Ngh quy t 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 H i ngh l n th sáu Ban Ch p hƠnh Trung ng ng (khóa XI) v
ti p t c đ i m i chính sách, pháp lu t v đ t đai trong th i k đ y m nh toàn di n công cu c đ i m i, t o n n
t ng đ đ n n m 2020 n c ta c b n tr thƠnh n c công nghi p theo h ng hi n đ i
3 N m 2010 ch s PCI t nh Bà R a V ng TƠu x p h ng 19/63; n m 2011 PCI là 6/63(cao nh t trong các t nh vùng ông nam b ), ch s PAPI đ ng đ u b ng x p h ng
Trang 14
Vi c th c hi n công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c trên đ a bàn t nh đ c cho là
th c hi n theo đúng trình t pháp lu t quy đ nh Nh ng th c t , l ng đ n th khi u n i trên
đ a bàn l i có xu h ng ngày càng tr nên ph c t p h n5, trong đó bên c nh nh ng khi u n i
v giá đ t, không ít tr ng h p khi u n i v nh ng n i dung khác nh xác đ nh v trí th a đ t,
v chính sách h tr , tái đ nh c ầ nh ng v n đ mà vai trò th c thi c a c p huy n và xã là r t quan tr ng
V i h th ng pháp lu t quy đ nh v công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c th ng hay thay đ i, thi u đ ng b , ch ng chéo l n nhau6
và v i quy đ nh v vi c phân c p, trao quy n hi n nay, chính quy n đ a ph ng d dàng thu h i đ t c a ng i dơn trong đi u ki n thi u minh b ch, trách nhi m gi i trình th p, s tham gia c a ng i dơn lƠ không đáng k và
v i ngu n l c ch a đáp ng đ c đư lƠm t ng nguy c d n đ n nh ng tiêu c c, r i ro (Ngân hàng Th gi i, SQ an M ch, SQ Th y i n, 2011) Làm cho l i ích t đ t đai không
đ c chia s m t cách công b ng, ắph n l n l i t c ch dành cho m t nhóm nh nh ng ng i giàu và tr i đ u s b n cùng cho nông dân m t đ t, nhân danh công nghi p hóa - hi n đ i hóa,
m t nhóm ng i đư khai thác tƠi nguyên qu c gia vì nh ng l i ích t ” (Ph m Duy Ngh a, 2012) i u này làm n y sinh nh ng xung đ t, mâu thu n, gây b t n xã h i, không th đ t
đ c m c tiêu phát tri n kinh t xã h i n đ nh, b n v ng
Trang 151.3 S ăc năthi tănghiênăc u
ph c v cho nhu c u phát tri n kinh t đ a ph ng thì vi c thu h i đ t là không tránh
kh i c bi t là nhu c u chuy n d ch t đ t nông nghi p sang đ t xây d ng công nghi p trên
đ a bàn t nh ngày càng cao Tuy nhiên, c n ph i làm rõ quy trình th c hi n đ đ m b o tính minh b ch vƠ t ng trách nhi m gi i trình c a chính quy n, giúp h n ch m c đ thi t h i cho
ng i dơn, nh ng v n đáp ng nhu c u chuy n d ch đ t đai ph c v cho xây d ng c s h
t ng, phát tri n kinh t đ a ph ng, h n ch tình tr ng khi u n i ph c t p c a ng i dân v i chính quy n
Ngh quy t 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 c a BCH TW ng v n ti p t c ch tr ng ắNhƠ
n c ch đ ng thu h i đ t theo k ho ch s d ng đ t h ng n m đư đ c xét duy t Quy đ nh
rõ ràng và c th h n các tr ng h p NhƠ n c th c hi n vi c thu h i đ t đ s d ng vào các
m c đích qu c phòng, an ninh, ph c v l i ích qu c gia, l i ích công c ng và các d án phát tri n kinh t , xã h i” ắVi c thu h i đ t, b i th ng, h tr , tái đ nh c thu c trách nhi m
c a U ban nhân dân các c p và có s tham gia c a c h th ng chính tr” ắVi c b i
th ng, h tr , tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t ph i b o đ m dân ch , công khai, khách quan, công b ng vƠ đúng quy đ nh c a pháp lu t Ng i s d ng đ t đ c b i th ng theo
m c đích đ t đang s d ng h p pháp.” V y vi c đánh giá l i quy trình tri n khai th c hi n trong th i gian qua, trách nhi m c a t ng c p chính quy n là c n thi t, đ t đó có nh ng gi i pháp th c hi n phân c p hi u qu h n, đ m b o theo nh tinh th n Ngh quy t nêu trên
1.4.ăM cătiêuănghiênăc u,ăcơuăh iănghiênăc u
Vi c xác đ nh rõ m c đ quy n h n và trách nhi m t ng c p chính quy n có th gi m thi u
nh ng r i ro phát sinh trong công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c H ng t i
qu n lỦ đ t đai vƠ x lỦ các quan h liên quan đ n đ t m t cách t i u, hi u qu đ i v i trên
đ a bƠn t nh BƠ R a V ng TƠu nói riêng c ng nh trên đ a bƠn c n c, h n ch vi c t o ra các xung đ t xư h i do đ t đai t đai tr thƠnh ngu n l c quan tr ng cho t ng tr ng vƠ công
b ng xư h i T đó, đ tài t p trung tr l i các câu h i chính sách:
Trang 161- Vi c phân c p qu n lý nhà n c trong công tác thu h i đ t, b i th ng h tr và tái
đ nh c đ c th c hi n nh th nƠo? Tr ng h p nghiên c u trên đ a bàn t nh Bà R a
V ng TƠu
2- Vi c th c hi n theo s phân c p này d n đ n nh ng r i ro gì?
3- Gi i pháp chính sách trong phân c p qu n lý NhƠ n c đ công tác thu h i đ t, b i
d ng ph ng pháp phơn tích th ch đ đánh giá, phân tích nh ng r i ro x y ra trong th c thi chính sách
Ti p c n theo h ng đánh giá các quy đ nh v phơn c p trao quy n trong thu h i đ t, b i
th ng h tr tái đ nh c , vi c tri n khai th c hi n trong th c t trên đ a bƠn t nh BRVT và
d a theo nh ng c s lỦ thuy t v phơn c p qu n lỦ nhƠ n c đ phân tích, lƠm rõ nh ng v n
đ có th d n đ n r i ro, t đó đ a ra nh ng khuy n ngh chính sách phù h p
Ngu n thông tin và d li u, ngoài vi c phơn tích các v n b n quy ph m pháp lu t, lu n v n còn thu th p d li u t các báo cáo k t qu tri n khai th c hi n c a UBND t nh BRVT, UBND huy n Chơu c
Lu n v n còn th c hi n ph ng v n chuyên sâu, hình th c ph ng v n không c u trúc đ ph ng
v n các cán b công ch c liên quan c ng nh tìm hi u ý ki n c a nh ng ng i dân có nh
h ng
Trang 171.6 Ph măviănghiênăc u
C n c các quy đ nh pháp lu t, lu n v n th c hi n phơn tích, đánh giá quy trình th t c thu
h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c Bà R a V ng TƠu, trong đó phơn tích sơu vi c th c thi
đ i v i nh ng d án n m trên đ a bàn huy n Chơu c
1.7.ăC uătrúcălu năv n
Lu n v n đ c b c c g m 5 ch ng Ch ng 1 gi i thi u v v n đ chính sách, s c n thi t nghiên c u, câu h i vƠ ph ng pháp nghiên c u Ch ng 2 khái quát v các lý thuy t lƠm c
s ph ng pháp lu n cho nghiên c u Ch ng 3 trình bƠy th c tr ng phân c p th c hi n quy trình thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c trên đ a bàn t nh BRVT Ch ng 4 d a vào
th c tr ng phân c p và các lý thuy t c s ph ng pháp lu n đ th c hi n phơn tích, đánh giá
vi c phân c p th c hi n thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c Ch ng 5 k t lu n vƠ đ a ra
nh ng khuy n ngh chính sách
Trang 18CH NGă2
2.1 Tácăđ ngăc aăth ăch ănhƠăn căđ iăv iăqu nălỦăđ tăđai
Th ch là nh ng nguyên t c xác đ nh m i quan h gi a xã h i và các thành viên trong xã h i,
th ch ngƠy cƠng đ c nhìn nh n nh lƠ y u t chính quy t đ nh s phát tri n lâu dài c a m i
qu c gia (C ng đ ng các nhà tài tr , 2009) Th ch bao g m nh ng lu t ch i chính th c và phi chính th c đ nh hình nên ph ng th c ng x c a con ng i (Ph m Duy Ngh a, 2012) Theo k t lu n t các nghiên c u c a Acemuglu (2005, 2009), ch t l ng th ch tác đ ng tr c
ti p đ n s t ng tr ng và th nh v ng Acemuglu đư đ a ra nh ng d n ch ng cho th y th
ch nhƠ n c t t lƠ nguyên nhơn c b n cho s t ng tr ng; th ch nhƠ n c bao g m h
th ng pháp lu t, lu t l và các d ch v đáng tin c y c a chính ph Zhuang và các c ng s (2010) c ng đư lƠm rõ đi u này t nghiên c u v m i quan h gi a Qu n tr nhƠ n c, ch t
l ng th ch vƠ t ng tr ng kinh t V i th ch nhƠ n c t t, quy n s h u ph i đ c th c thi trên di n r ng, pháp lu t ph i b o đ m s an toƠn vƠ bình đ ng tr c các c h i tham gia vào các ho t đ ng kinh t xã h i, ng n ch n ng i có quy n l c thơu tóm các c h i đ u t (Tr n V n Tùng, 2011)
Theo Fukuyama (2011), th ch nhƠ n c t t t o cho ng i dơn c h i đ tham gia, giám sát quá trình ra quy t đ nh c a nh ng ng i nhân danh cho chính quy n Hành x c a nh ng
ng i đang n m gi quy n l c công ph i đ m b o tuân th theo pháp lu t và ch u trách nhi m
gi i trình cao Pháp lu t ph i đ c xây d ng theo tinh th n d a vào l i ích chung c a ng i dân, không ph i là ý chí c a gi i c m quy n N u không có đ c th ch nhƠ n c t t, s làm
c n tr phát tri n, do quy n l c nhƠ n c b l m d ng b i nh ng ng i nhân danh quy n l c công đ ph c v cho l i ích riêng, h u qu có th là ngu n l c khan hi m c a xã h i b s
d ng không đúng m c đích vƠ không hi u qu
Vi t Nam đư vƠ đang trong quá trình c i thi n th ch nhƠ n c, h th ng lu t pháp đang d n
đ c c i thi n nh m thích ng v i m c tiêu thúc đ y t ng tr ng kinh t Chính sách đ t đai
chu tác đ ng r t l n t th ch nhƠ n c V i th ch hi n t i, pháp lu t quy đ nh đ t đai thu c s h u toàn dơn, do nhƠ n c th ng nh t qu n lỦ, ng i dân ch đ c giao quy n s
Trang 19d ng đ t Chính quy n đ a ph ng đ c phân c p th c hi n ch c n ng thu h i đ t c a dơn đ
ph c v cho nhu c u xây d ng c s h t ng, phát tri n kinh t V i quy đ nh pháp lu t v đ t đai hi n hƠnh, ng i dân ch đ c công nh n quy n s d ng và quy n c a nhƠ n c trong vi c thu h i đ t đư lƠm t ng thêm s hoài nghi và thi u lòng tin vào kh n ng đ c s d ng đ t n
đ nh, lâu dài, ph n nào làm cho ngu n t li u và là ngu n tài s n quan tr ng ph c v cho đ u
t , phát tri n kinh t không phát huy đ c h t hi u qu c a nó V n đ này hi n nay đang
đ c nhi u ý ki n đóng góp, tranh lu n trong ti n trình c i thi n th ch Vi t Nam
Quy đ nh pháp lu t v qu n lỦ đ t đai đang trao cho nhƠ n c, trong đó có chính quy n đ a
ph ng quy n đ nh đo t v đ t đai Quá trình phân c p đư trao cho chính quy n đ a ph ng nhi u th m quy n đáng k trong công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c Chính quy n c p t nh có th m quy n giao đ t giúp cho thu n l i h n trong khuy n khích đ u t Tuy nhiên v i vi c phân c p nƠy đư lƠm t ng s chuy n đ i m nh m đ t nông nghi p thƠnh đ t phi nông nghi p đ xây d ng các khu công nghi p, khu đô th , th ng m i , trong khi h n
ch s tham gia c a ng i dân, thi u minh b ch và trách nhi m gi i trình th p, vi c chuy n
đ i này không di n ra m t cách cơn đ i, đ m b o l i ích công b ng gi a các bên, chính quy n
đ a ph ng có đ ng c m nh m u đưi cho các nhƠ đ u t (Ngân hàng Th gi i, SQ an
M ch, SQ Th y i n, 2011)
2.2 C ăs ălỦăthuy tăv ăphơnăc păqu nălỦănhƠăn c
Theo xu h ng phi t p trung hóa, vi c phân c p qu n lỦ nhƠ n c ngƠy cƠng đ c th c hi n
r ng rưi h n đ chính quy n đ a ph ng phát huy tác d ng c a mình (WB, 2005) Chính quy n Trung ng không còn gi vai trò truy n th ng nh ng i ra quy t đ nh và th c hi n quy t đ nh mà tr thƠnh ắng i đ nh h ng và xác l p cu c ch i” (V ThƠnh T Anh, 2012) Phi t p trung hóa đư vƠ đang đ c di n ra nhi u l nh v c trong qu n lỦ nhƠ n c
Trang 20Hình 2-1: Phi t p trung hóa và phân c p qu nălỦănhƠăn c
Ngu n: Theo ADB (2003)
Theo thuy t v phơn c p Chính quy n đư đ c c i ti n b i Oates (1972): ắd ch v công nên do
c p chính quy n đ i di n t t nh t cho vùng hay đ a ph ng đ c h ng l i cung c p”, ắm i
d ch v công nên đ c cung c p b i c p chính quy n ki m soát đ c khu v c đ a lỦ t i thi u
đ có th ti p nh n đ c nh ng l i ích vƠ chi phí c a vi c cung c p d ch v công nƠy” Các nghiên c u sau nƠy (ADB, 2003; WB, 2005; WB, 2006) cùng th ng nh t quan đi m r ng chính quy n đ a ph ng g n dơn h n, có đ thông tin h n, có th hi u đ c đ quy t đ nh t t
h n v nh ng v n đ liên quan đ n đ a ph ng vƠ c dơn c a h , do đó vi c phơn c p trao quy n cho chính quy n đ a ph ng s giúp cho qu n lỦ nhƠ n c đ a ph ng hi u qu h n Các nghiên c u đư đ a ra nhi u nguyên t c đ lƠm c s cho vi c phân c p, theo Ph m Duy Ngh a (2012), nh ng nguyên t c chính đáng l u Ủ lƠ:
- Chính quy n g n dân nh t nên th c hi n các d ch v công mang tính dân sinh Ch khi
c p đó không th lƠm đ c ho c có lý do thuy t ph c m i trao quy n cho c p cao h n
- N i nƠo có đ y đ thông tin nh t đ gi i quy t v n đ thì quy n quy t đ nh nên trao cho n i đó
- Trao quy n hay y quy n t trung ng xu ng cho chính quy n đ a ph ng ph i c n
c vào kh n ng th c t , quy n l c ph i đ c trao cho c p có đ n ng l c th c thi
PHI T P TRUNG HÓA
PHI T P TRUNG (Phân c p, phân quy n) Ngân sách c p t nh T ăNHỂNăHịA
Trang 21- Trao quy n m t cách phù h p có th t o ra c nh tranh gi a các đ a ph ng, có th t o
ra nh ng chính quy n đ a ph ng ph n ng k p th i v i nh ng quan tâm c a c dơn
đ a ph ng
Tuy nhiên, theo đánh giá c a WB (2005), vi c phân c p qu n tr nhƠ n c xu ng đ a ph ng
có nh ng r i ro c a nó Phân c p không ph i lúc nƠo c ng đ t đ c m c tiêu làm cho chính quy n đ a ph ng có s nhanh nh y và tính trách nhi m h n ôi khi th ng d b tác đ ng
b i s thao túng c a nh ng ng i có ch c quy n, các quy t đ nh c a h th ng ph n ánh s
nh h ng m t cơn đ i b i các nhóm giàu có ho c nh h ng l n Nhi u nghiên c u còn cho
th y các quan ch c l i d ng các c h i c a quá trình phân c p đ ti n hành các ho t đ ng
ph c v l i ích c a riêng mình (WB, 2005)
ng n ch n nguy c d n đ n nh ng r i ro trên, bên c nh yêu c u th a mãn nh ng nguyên
t c c a phân c p trao quy n, trong quá trình th c thi c n ph i có c ch đ ki m soát, trong đó đòi h i c n thi t ph i có s tham gia c a ng i dân, đ m b o tính công khai minh b ch, t ng trách nhi m gi i trình, t ng tính tuơn th các pháp lu t, t ng hi u qu ban hành các chính sách
và th c thi các chính sách c a chính quy n (Ph m Duy Ngh a, 2012)
Vi c trao quy n và trách nhi m gi i trình: Vi c trao quy n và bãi b nh ng ki m soát quan
liêu có th đem l i l i ích nh ng ph i đ m b o trách nhi m gi i trình sau khi trao quy n (C ng
đ ng các nhà tài tr , 2009) Hai hình th c trách nhi m gi i trình th ng đ c đ c p đ n là: trách nhi m gi i trình h ng lên trên, t p trung vào vi c tuân th các nguyên t c, các ch th
và ch đ o đ n t b máy NhƠ n c, và trách nhi m gi i trình h ng xu ng d i, t p trung
vào các k t qu mà m t c quan, hay m t cá nhân có nhi m v th c hi n (C ng đ ng các nhà tài tr , 2009)
Phân c p cho đúng, đi đôi v i các can thi p xây d ng n ng l c, c ch trách nhi m gi i trình thích h p là khía c nh then ch t c a c i cách th ch (C ng đ ng các nhà tài tr , 2009) Phân
c p trao quy n cho chính quy n đ a ph ng lƠ m t ph n quan tr ng trong ch ng trình c i cách c a Vi t Nam trong th i gian qua Tuy nhiên, phân c p quy n l c và trách nhi m gi i trình l i không t ng đ ng nhau Nhi u quy n l c đ c trao cho c p t nh nh ng h u h t các
c ch trách nhi m gi i trình l i ch t p trung c p d i, ch y u là c p xã, th hi n qua vi c
th c hi n quy đ nh v quy ch dân ch c s Do đó thách th c n y sinh là vi c phân c p trao
Trang 22quy n và trách nhi m gi i trình v i các c ch m i có th khó đi đôi v i nhau (C ng đ ng các nhà tài tr , 2009)
S minh b ch thông tin và kh n ngăthamăgiaăc aăng i dân: ắKhông có s công khai thì
t t c m i s ki m soát khác đi u vô ích: so v i công khai, t t c m i s ki m soát khác ch còn không đáng k ” (Bentham, 1838)7 C s c n b n cho vi c phân c p lƠ đ a chính quy n l i
g n h n v i ng i dân Kh n ng tham gia, giám sát c a ng i dân hi u qu h n Vi t Nam
c ng đư th c hi n th ch hóa yêu c u minh b ch và s tham gia c a ng i dân qua ch
tr ng ắdơn bi t, dân bàn, dân làm, dân ki m tra” S minh b ch làm cho các ho t đ ng và quy t đ nh c a khu v c công phù h p h n v i l i ích chung c a ng i dân (C ng đ ng các nhà tài tr , 2009)
Tuy nhiên, đư có nhi u nghiên c u cho th y vi c th c hi n theo phân c p Vi t Nam không
đ c đi kèm v i nh ng đi u ki n ki m soát nêu trên, đ c bi t lƠ trong l nh v c qu n lỦ đ t đai
Trang 23Hình 2-3: T l ng iădơnăđ c bi t v quy ho ch, k ho ch s d ngăđ t xư/ph ng/th
tr n
Ngu n: PAPI 2010 và 2011, trích trong V Thành T Anh (2012)
2.3 Chínhăsáchăphơnăc păqu nălỦănhƠăn căđ iăv iăđ tăđai
Quan đi m v chính sách qu n lỦ đ t đai có s khác nhau m i qu c gia a s các n c
th a nh n và b o v quy n s h u t nhơn v đ t đai Theo Ph m S Liêm (2012), hi n nay ngoƠi Vi t Nam, Trung Qu c, Cuba còn có m t s n c th c hi n ch đ s h u công v đ t đai b ng lu t pháp nh H ng Kông, Singapore, Israel Hay Anh quy n t h u v đ t đai
đ c pháp lu t th a nh n, cùng v i đó, lu t pháp n c Anh c ng th a nh n đ t đai thu c s
h u c a n hoàng, nh ng hình th c s h u này ch mang tính t ng tr ng, n ng v Ủ ngh a chính tr, không có Ủ ngh a v m t kinh t và pháp lu t (B TNMT, 2012)
Vi t Nam đư có nh ng chính sách đ t đai khác nhau t ng ng v i t ng th i k vƠ đ c quy
đ nh c th trong Hi n pháp Theo Hi n pháp đ u tiên n m 1946 quy n s h u cá nhơn v tƠi
s n c a ng i dơn đ c b o đ m ( i u 12) Hi n pháp n m 1959 công nh n quy n s h u NhƠ n c (hay s h u toƠn dơn), s h u t p th , s h u cá nhơn vƠ s h u t s n dơn t c đ i
v i các t li u s n xu t ch y u, bao g m đ t đai ( i u 11), quy n s h u ru ng đ t c a nông dơn đ c b o h theo pháp lu t (đi u 14) Theo Hi n pháp n m 1980, ch có s h u toƠn dơn
đ c công nh n (đi u 19), đ t đai do nhƠ n c th ng nh t qu n lỦ, nhƠ n c giao vƠ thu h i
đ t theo k ho ch Hi n pháp n m 1992 ti p t c th c hi n chính sách đ t đai thu c s h u
Trang 24toƠn dơn, do nhƠ n c qu n lỦ vƠ nhƠ n c giao đ t cho các t ch c vƠ h gia đình, cá nhơn
s d ng (đi u 17, 18)
Chính sách qu n lỦ đ t đai ngƠy nay duy trì quy n đ nh đo t c a NhƠ n c Hi n nay ng i dơn không còn đ c công nh n quy n s h u đ t đai, c ng không đ c xem là quy n tài s n
đ c nhƠ n c b o đ m, ch còn đ c công nh n quy n s d ng N u đ i chi u v i các quy n
theo Ostrom vƠ Schlager (1992), quy n c a ng i dơn đư b h n ch đáng k
B ng 2-1: Các quy n theo v tríăng i liên quan
Ng i đ c cho phép gia nh p
Ngu n: Ostrom và Schlager (1992), trích trong Nguy n Th Thu Trang (2012)
Theo đi u 164 B Lu t dơn s n m 2005, quy n s h u bao g m quy n chi m h u, quy n s
d ng vƠ quy n đ nh đo t tƠi s n c a ch s h u theo quy đ nh c a pháp lu t Ch s h u lƠ cá nhơn, pháp nhơn, ch th khác có đ ba quy n lƠ quy n chi m h u, quy n s d ng, quy n đ nh
đo t tƠi s n Nh v y, dù d a theo lỦ thuy t hay c s nƠo, vi c ch công nh n quy n s d ng
đ t đư h n ch đáng k quy n c a ng i dơn đ i v i đ t đai
Khái ni m s h u toàn dân v đ t đai đ c bi t đ n Vi t Nam t Hi n pháp 1980 vƠ đ c duy trì cho đ n nay Vi t Nam tr c đơy vƠ h u h t các n c trên th gi i, th ng có 3 lo i quy n s h u đ t thông d ng mà gi i nghiên c u hay nh c đ n là: S h u nhƠ n c, S h u
c ng đ ng và S h u t nhơn
ư có nhi u ý ki n cho r ng ắtoàn dân” không ph i là pháp nhân hay th nhân, nên không th
là ch s h u V n đ nƠy c ng đư có Ủ ki n cho r ng ph i s a đ i Hi n pháp và lu t đ đ t đai ắph i có ch th t rõ ràng, c th trên t ng m nh đ t, th a ru ng Kinh nghi m cho th y t p trung đ t đai vƠo s h u toàn dân mà qu n lỦ nh v a qua thì c hai ph ng di n hi u qu s
Trang 25d ng đ t và hi u qu qu n lý b h n ch Nhi u khi u ki n đ t đai th i gian qua c ng có nguyên do t đơy” (Lê Huy Ng , 2012) ắVì không đ c công nh n quy n s h u v đ t đai nên ng i dân không có quy n t ch i vi c b thu h i đ t t đai c a h có th b nhƠ n c thu h i v i giá b i th ng r cho các m c đích công Trong nhi u tr ng h p, h ch đ c
nh n ti n b i th ng r t th p so v i giá th tr ng Có khi b bu c ph i giao đ t cho nhƠ n c
v i m c giá vƠ đi u ki n do nhƠ n c đ a ra” ( ng Hùng Võ, 2012)
V i quy đ nh đ t đai thu c s h u toàn dân, theo Lu t t đai 2003, NhƠ n c trong đó có chính quy n đ a ph ng đ i di n ch s h u, th c hi n quy n đ nh đo t đ i v i đ t đai thông qua các vi c: Quy t đ nh m c đích s d ng đ t thông qua vi c quy t đ nh, xét duy t quy
ho ch s d ng đ t, k ho ch s d ng đ t; Quy đ nh v h n m c giao đ t và th i h n s d ng
đ t; Quy t đ nh giao đ t, cho thuê đ t, thu h i đ t, cho phép chuy n m c đích s d ng đ t;
nh giá đ t (đi u 5) Nh v y, quy n s h u thu c v toƠn dơn nh ng quy n đ nh đo t đ t đai thu c v NhƠ n c Theo Lu t t đai 2003 vƠ nh ng quy đ nh pháp lu t hi n nay, các quy n
h n nƠy đ c phân c p ch y u cho chính quy n đ a ph ng
V i quy n đ nh đo t, chính quy n đ a ph ng đ c phân c p giao quy n đáng k trong th c
hi n thu h i đ t đ s d ng đ t vƠo m c đích qu c phòng, an ninh, l i ích qu c gia, l i ích công c ng, phát tri n kinh t (đi u 38, Lu t t đai 2003) Quá trình chuy n đ i đ t đai t
ng i dân sang ch d án đ th c hi n vào m c đích phát tri n kinh t hi n nay đ c s l c
Trang 26T vi c phân c p cho chính quy n đ a ph ng quy n h n khá nhi u, nh ng l i thi u c n c đ
đ m b o đáp ng nh ng đi u ki n tiên quy t trong phân c p đư cho th y vi c th c hi n chính sách v thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c hi n nay đang ch a đ ng nh ng đ c đi m nguy c d d n đ n r i ro, tiêu c c8
Thi u trách nhi m gi i trình
Thi u minh b ch
So sánh chính sách v thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c m t s n c trong khu v c
c a Nguy n Th Dung (2009) cho th y chính sách c a Vi t Nam có nh ng đ c đi m g n v i Trung Qu c, nh ng khác nhi u so v i nh ng n c khác nh Thái Lan, HƠn Qu c (Ph l c 1)
2.4ăCácăquyăđ nhăchínhăsáchăv ăthuăh iăđ t,ăb iăth ngăh ătr ătáiăđ nhăc
T khi th c hi n Lu t đ t đai 2003 đ n nay, Chính ph đư nhi u l n thay đ i v quy đ nh chính sách thu h i đ t, b i th ng h tr vƠ tái đ nh c C th g m: Ngh đ nh s 197/2004/N -CP ngƠy 03 tháng 12 n m 2004, Ngh đ nh s 17/2006/N -CP ngày 27 tháng
01 n m 2006, Ngh đ nh s 84/2007/N -CP ngƠy 25 tháng 5 n m 2007, Ngh đ nh s 69/2009/N -CP ngƠy 13 tháng 8 n m 2009
8 Nghiên c u c a Ngân hàng th gi i, SQ an M ch, SQ Th y i n (2011) đư đ a ra ph ng trình tham
nh ng lƠ: Tham nh ng= c quy n+Quy n t quy t đ nh-Trách nhi m gi i trình-Tính minh b ch
Trang 27T ng ng v i m i ngh đ nh c a chính ph , UBND t nh BRVT đ u có quy t đ nh ban hành quy đ nh v chính sách, trình t th t c th c hi n theo ngh đ nh c a Chính ph Hi n nay, theo ngh đ nh 69/2009/N -CP, UBND t nh có các quy đ nh c th g m:
- Quy t đ nh s 13/2010/Q -UBND ngƠy 01 tháng 4 n m 2010 ban hƠnh Quy đ nh m t s chính sách c th v b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t trên đ a bàn
t nh
- Quy t đ nh s 52/2010/Q -UBND ngƠy 02 tháng 11 n m 2010 v vi c s a đ i, b sung m t
s n i dung c a Quy đ nh m t s chính sách c th v b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t trên đ a bàn t nh ban hành kèm theo Quy t đ nh s 13/2010/Q -UBND ngày 01/4/2010 c a UBND t nh BRVT
- Quy t đ nh s 32/2011/Q -UBND ngƠy 25 tháng 7 n m 2011 ban hƠnh quy đ nh v trình t
th t c b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c khi NhƠ n c thu h i đ t trên đ a bàn t nh
- Quy t đ nh s 33/2011/Q -UBND ngày 02 tháng 8 n m 2011 ban hƠnh quy đ nh v thu h i
đ t, giao đơt, cho thuê đ t đ th c hi n d án đ u t trên đ a bàn t nh
Ch tr ng chính sách thay đ i theo chi u h ng quy đ nh ban hƠnh sau có xu h ng t o thu n l i cho NhƠ n c th c hi n vi c thu h i đ t h n so v i quy đ nh tr c i n hình là theo ngh đ nh 84/2007/N -CP, sau khi UBND t nh ban hành Quy t đ nh thu h i đ t t ng th ch
đ u t m i đ c tri n khai l p quy ho ch d án Nh ng theo ngh đ nh 69/2009/N -CP hi n hành, ch c n v n b n (công v n) th a thu n đ a đi m c a UBND t nh, ch đ u t s tri n khai
th c hi n l p ph ng án quy ho ch t ng th cho d án UBND t nh y quy n cho UBND huy n ban hành thông báo thu h i đ t, xem nh khu v c đ t đó s p b thu h i, ng i dân không còn đ c quy n tr ng cây hay xây d ng công trình gì, ch ki m kê đ l p ph ng án
b i th ng Cây tr ng hay tài s n phát sinh sau khi có thông báo ch tr ng thu h i s không còn có giá tr khi xác đ nh b i th ng
Trang 28CH NGă3
TH C TR NG VI C TH C HI N THEO PHÂN C P QUY TRÌNH THU H Iă T, B IăTH NG H TR TỄIă NHăC
TRÊN A BÀN T NH BÀ R AăV NGăTÀU
3.1 S ăl căv ătìnhăhìnhăkinhăt ăxưăh i t nhăBƠăR aăV ngăTƠu
T nh BRVT có v trí quan tr ng trong khu v c và c n c v kinh t , qu c phòng, là m t trong
nh ng t nh n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía Nam có l i th v d u khí, c ng bi n, d ch
v du lch, th ng m i, khai thác ch bi n h i s n; v i di n tích 1.975.14 km2
; dân s n m
2011 lƠ 1.017.714 ng i; có 08 huy n, thành ph (06 huy n, 02 thành ph )
Phát huy nh ng ti m n ng, l i th c a đ a ph ng, trong nh ng n m qua, BRVT đư th c hi n
t t nhi m v phát tri n kinh t , nơng cao đ i s ng c a ng i dân; GDP bình quơn đ u ng i không tính d u khí đ t 5.872 USD9
BRVT đ c xem là m t trong nh ng đ a ph ng h p d n các nhà đ u t nh vào chính sách thông thoáng, có môi tr ng thu n l i Trong nh ng n m g n đơy t nh luôn đ ng hƠng đ u trong nh ng đ a ph ng thu hút nhi u v n đ u t n c ngoài t i Vi t Nam n cu i n m
2012, trên đ a bàn t nh có 300 d án đ u t n c ngoƠi đang còn hi u l c v i t ng v n đ ng
ký 27.533 tri u USD, l y k v n đ u t th c hi n là 7.579 tri u USD, chi m 27,5% so v i
t ng v n đ u t đ ng kỦ 410 d án đ u t trong n c đang còn hi u l c v i t ng v n đ ng kỦ 219.826 t đ ng, l y k v n th c hi n là 75.559 t đ ng, chi m 34,4% so v i t ng v n đ u t
đ ng kỦ
V i t tr ng ngành công nghi p chi m 60%, d ch v chi m 35%, nông nghi p 5%, c c u kinh
t c a BRVT đ c coi lƠ đư chuy n d ch đúng h ng Hi n trên đ a bàn t nh có 14 khu công nghi p (KCN) v i t ng di n tích h n 8.800 ha, t l l p đ y các KCN t i BR-VT đ t 37,28%,
t ng ng di n tích đ t cho thuê 2.247ha Có 29 c m công nghi p v i di n tích kho ng 1.532
ha, t l l p đ y không đáng k , kho ng 5%, hi n ch đ u t các c m công nghi p đang ti n
Trang 29Theo xu h ng phát tri n đó, vi c thu h i đ t đ đ u t xơy d ng c s h t ng, công trình công c ng và phát tri n kinh t luôn có nhu c u cao đ a bàn t nh Trong n m 2013, bên c nh
vi c th c hi n thu h i đ t đ xây d ng các công trình c s h t ng ph c v dơn sinh, trên đ a bàn tnh đang ti p t c th c hi n xây d ng các khu công nghi p đang còn d dang (nh Khu công nghi p đô th Chơu c di n tích h n 2.200 ha); đ ng th i đang thúc đ y th c hi n thu
h i đ t đ xây d ng Khu công nghi p h tr , di n tích d ki n 1.050 ha, t i xư á B c, huy n Chơu c
3.2.ăQuyătrìnhăth căhi năthuăh iăđ t,ăb iăth ngăh ătr ăvƠătáiăđ nhăc trênăđ aăbƠnăt nh
Quy trình th c hi n công tác thu h i đ t, b i th ng h tr tái đ nh c trên đ a bàn t nh đ c
th c hi n theo đi u 29, 30, 31, 32 ngh đ nh 69/2009/N -CP c a Chính ph và các Quy t đ nh
s 32/2011/Q -UBND, 33/2011/Q -UBND c a UBND t nh; có th chia thƠnh các b c nh sau:
Hình 3-1: Quy trình th c hi n thu h iăđ t, b iăth ng h tr táiăđ nhăc trênăđ a bàn
Trang 303.2.1 Ch tr ng đ u t và thông báo thu h iăđ t
Sau khi nh n đ c h s d án c a Ch đ u t , c quan ti p nh n h s (S K ho ch u t )
t ch c l y ý ki n các c quan có liên quan đ n d án đ xem xét trình UBND t nh Trên c s
đó, UBND t nh có v n b n gi i thi u đ a đi m, ch tr ng đ u t vƠ giao cho UBND huy n thông báo thu h i đ t, cho phép ch đ u t kh o sát l p d án đ u t Có tr ng h p th c hi n
d án theo ch tr ng c a t nh thì UBND t nh giao tr c ti p cho đ n v ắcó n ng l c” lƠm ch
đ u t nh tr ng h p xây d ng C m công nghi p n m trong Khu công nghi p chuyên sơu á
B c
Th c hi n theo y quy n c a UBND t nh, UBND c p huy n ban hành thông báo thu h i đ t ngay sau khi có v n b n gi i thi u đ a đi m đ u t c a UBND t nh UBND huy n thành l p
H i đ ng b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c đ l p ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c
vƠ ph ng án đƠo t o, chuy n đ i ngh nghi p (trong đó Trung tâm phát tri n qu đ t huy n đóng vai trò, nhi m v chính)
UBND c p xã có trách nhi m ph i h p v i ch đ u t ph bi n k ho ch kh o sát, đo đ c cho
ng i s d ng đ t trong khu v c d án và yêu c u ng i s d ng đ t t o đi u ki n đ ch đ u
t th c hi n vi c đi u tra, kh o sát, đo đ c xác đ nh di n tích đ t đ l p d án đ u t
Sau khi đư đ c gi i thi u đ a đi m, ch đ u t ti n hành kh o sát, đo đ c l p b n đ khu v c
d án đ ph c v vi c l p và trình duy t quy ho ch chi ti t xây d ng, thu h i đ t và l p
ph ng án b i th ng t ng th , h tr , tái đ nh c
Theo kho n 5, đi u 29 ngh đ nh 69/2009/N -CP, th i h n ra v n b n gi i thi u đ a đi m đ u t , thông báo thu h i đ t, thành l p H i đ ng b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c không quá 30 ngày, k t ngày ti p nh n h s v đ u t h p l
3.2.2 T ch c ki m kê hi n tr ng
H i đ ng b i th ng huy n (ch y u lƠ TTPTQ huy n) cùng v i Ch đ u t , UBND c p xã
l p danh sách ng i b thu h i đ t và g i thông báo th i gian ki m kê cho t ng ng i
Khi th c hi n ki m kê hi n tr ng th c đ a, thành ph n còn có đ i di n ch đ u t d án, đ i
di n h dân trong khu v c d án và ch đ t
Sau khi ki m kê th c đ a, UBND c p xã (ch y u qua cán b đ a chính) có nhi m v xác nh n tính pháp lý v đ t đ l p ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c , bao g m: ngu n g c
Trang 31đ t, khu v c v trí đ t nông nghi p theo đi u 21, 22 Ngh đ nh 69/2009/N -CP, h tr công lao đ ng, t l thu h i, s nhân kh u, khu dơn c , biên b n h p xét đ i v i các th a đ t ch a
đ c c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t, danh sách h nghèo
3.2.3 L păph ngăánăb iăth ng, h tr vƠătáiăđ nhăc
Sau khi có k t qu ki m kê, TTPTQ huy n có trách nhi m l p vƠ trình ph ng án v b i
th ng, h tr vƠ tái đ nh c Sau đó t ch c l y ý ki n v ph ng án b i th ng, h tr và tái
đ nh c :
- Niêm y t công khai ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c t i tr s UBND c p xã
và t i các đi m sinh ho t khu dơn c n i có đ t b thu h i đ ng i b thu h i đ t và nh ng
ng i có liên quan tham gia ý ki n
- Vi c niêm y t ph i đ c l p thành biên b n có xác nh n c a đ i di n UBND c p xư, đ i
di n y ban M t tr n T qu c c p xư, đ i di n nh ng ng i có đ t b thu h i;
- Th i gian niêm y t và ti p nh n ý ki n đóng góp ít nh t là 20 ngày, k t ngƠy đ a ra niêm y t
H t th i h n niêm y t và ti p nh n ý ki n, TTPTQ có trách nhi m t ng h p ý ki n đóng góp
b ng v n b n, nêu rõ s l ng ý ki n đ ng ý, s l ng ý ki n không đ ng ý, s l ng ý ki n khác đ i v i ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c ; hoƠn ch nh và g i ph ng án đư hoàn ch nh kèm theo b n t ng h p ý ki n đóng góp đ n Phòng TƠi nguyên vƠ Môi tr ng huy n (TNMT) đ th m đ nh
Tr ng h p còn nhi u ý ki n không tán thƠnh ph ng án b i th ng, h tr vƠ tái đ nh c thì TTPTQ có nhi m v gi i thích rõ ho c xem xét, đi u ch nh tr c khi chuy n phòng TNMT
th m đ nh
3.2.4 Quy tăđ nh thu h iăđ t
Theo đi u 31 Ngh đ nh 69/2009/N -CP, UBND c p huy n ra quy t đ nh thu h i đ t đ i v i
h gia đình, cá nhơn, đ t c ng đ ng; UBND t nh ra quy t đ nh thu h i đ i v i đ t t ch c Sau khi th m đ nh ph ng án b i th ng, phòng TNMT tham m u trình UBND huy n ra quy t đ nh thu h i đ t đ i v i h gia đình, cá nhơn, đ t c ng đ ng và đ ngh t nh (thông qua
S TNMT) ra quy t đ nh thu h i đ i v i đ t t ch c
Trang 323.2.5 Phê duy t và th c hi năph ngăánăvƠăbanăhƠnhăquy tăđ nh b iăth ng, h tr và táiăđ nhăc
Trong th i h n không quá 05 ngày làm vi c, k t ngày ra quy t đ nh thu h i đ t, phòng TNMT trình UBND c p huy n phê duy t ph ng án vƠ ban hƠnh quy t đ nh b i th ng, h
tr và tái đ nh c cho t ng h dơn có đ t b thu h i
3.2.6 Th c hi n chi tr b iăth ng, h tr vƠătáiăđ nhăc
Trong th i h n không quá 03 ngày, k t ngày nh n đ c ph ng án b i th ng, h tr và tái
đ nh c đư đ c phê duy t, TTPTQ có trách nhi m ph i h p v i UBND c p xã ph bi n và niêm y t công khai quy t đ nh phê duy t ph ng án b i th ng t i tr s UBND c p xư vƠ đ a
đi m sinh ho t khu dơn c n i có đ t b thu h i; g i quy t đ nh b i th ng, h tr vƠ tái đ nh
c cho ng i có đ t b thu h i, trong đó nêu rõ v m c b i th ng, h tr , v b trí nhà ho c
đ t tái đ nh c (n u có), th i gian, đ a đi m chi tr ti n b i th ng, h tr và th i gian bàn giao đ t đư b thu h i
TTPTQ cùng v i ch đ u t , UBND xư th c hi n chi tr b i th ng, h tr , b trí tái đ nh c cho ng i dân theo th i gian vƠ đ a đi m đư thông báo
Tr ng h p ng i dơn không đ n nh n ti n thì TTPTQ chuy n s ti n v tài kho n t i Kho
b c NhƠ n c huy n, sau đó ti p t c v n đ ng đ ng i dơn đ n nh n ti n
3.2.7.ăBƠnăgiaoăđ t,ăc ng ch thu h iăđ t
Tr ng h p vi c b i th ng đ c th c hi n theo ti n đ thì ch đ u t đ c nh n bàn giao
ph n di n tích m t b ng đư th c hi n xong vi c b i th ng, h tr đ tri n khai d án
Tr ng h p nh ng h dơn c ng quy t không ch u nh n ti n b i th ng và không ch u bàn giao m t b ng sau nhi u l n v n đ ng, UBND huy n giao cho Thanh tra huy n rà soát l i trình
t th t c, tham m u báo cáo UBND t nh xin ch tr ng th c hi n c ng ch bàn giao m t
b ng
Sau khi có ch tr ng đ ng ý cho th c hi n bi n pháp c ng ch c a UBND t nh, UBND huy n giao cho TTPTQ v n đ ng l n cu i N u ng i b thu h i đ t v n không ch p nh n thì phòng TNMT tham m u Quy t đ nh c ng ch , k ho ch th c hi n c ng ch và thành l p