------ PH MăTHANHăHI N VI Că CHUY Nă GIAOă CỌNGă NGH ă C Aă IăNG ăK ăTHU TăVI TăNAMăTRONGăCÁCă CỌNGăNGHI PăVI TăNAM ChuyênăngƠnhă:ăQu n tr kinh doanh... Tuy nhiên, qua phân tích đ n
Trang 1- -
PH MăTHANHăHI N
C Aă VI Că CHUY Nă GIAOă CỌNGă NGH ă
NAMă TRONGă CÁCă DOANHă NGHI Pă
NGHI PăVI TăNAM
TP H ChíăMinhă- N mă2013
Trang 2- -
PH MăTHANHăHI N
VI Că CHUY Nă GIAOă CỌNGă NGH ă C Aă
IăNG ăK ăTHU TăVI TăNAMăTRONGăCÁCă
CỌNGăNGHI PăVI TăNAM
ChuyênăngƠnhă:ăQu n tr kinh doanh
Trang 3Tôi xin cam đoan lu n v n th c s đ tài nghiên c u: “Cácăy u t nhăh ng
đ n m căđ c a vi c chuy năgiaoăCôngăngh c aăcácăchuyênăgiaăk thu tăn c ngoƠiăchoăđ iăng ăk thu t Vi t Nam trongăcácăDoanhănghi păn căngoƠiăt i cácăKhuăcôngănghi p Vi t Nam” là công trình nghiên c u khoa h c c a tôi
K t qu c a nghiên c u và các ki n ngh nêu trong lu n v n này ch a t ng
đ c công b b t k công trình nghiên c u, tài li u khoa h c nào t tr c đ n nay
Tp HCM, ngày 25 tháng 12 n m 2013
Tác gi
Ph m Thanh Hi n
Trang 52.3.4 T ng k t các y u t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công
ngh 11
2.4 Mô hình nghiên c u đ ngh và các gi thuy t nghiên c u 12
2.4.1 Mô hình nghiên c u đ ngh 12
2.4.2 Các gi thuy t nghiên c u 14
2.4.2.1 S cam k t c a lưnh đ o và m c đ c a chuy n giao công ngh 14
2.4.2.2 S chia s và hi u bi t và m c đ c a chuy n giao công ngh 14
2.4.2.3 Hi u qu c a qu n lỦ và m c đ c a chuy n giao công ngh 15
2.4.2.4 Kh n ng s n xu t c a t ch c và m c đ c a chuy n giao công ngh 15
2.4.2.5 S khác bi t v v n hóa và m c đ c a chuy n giao công ngh 16
2.4.2.6 Công tác đào t o và m c đ c a chuy n giao công ngh 16
2.5 Tóm t t ch ng 2 17
Ch ngă3:ăPh ngăphápănghiênăc u 19
3.1 Gi i thi u ch ng 19
3.2 Thi t k nghiên c u 19
3.2.1 Ph ng pháp nghiên c u 19
3.2.1.1 Nghiên c u s b 19
3.2.1.2 Nghiên c u chính th c 20
3.2.2 Quy trình nghiên c u 22
3.3 Xây d ng thang đo 23
3.3.1 o l ng s cam k t c a lưnh đ o 23
3.3.2 o l ng s chia s và hi u bi t 24
3.3.3 o l ng hi u qu c a qu n lỦ 24
3.3.4 o l ng kh n ng s n xu t c a t ch c 25
3.3.5 o l ng s khác bi t v v n hóa 26
3.3.6 o l ng công tác đào t o 26
3.3.7 o l ng m c đ c a chuy n giao công ngh 27
Trang 63.4 ánh giá s b thang đo 28
3.4.1 K t qu nghiên c u s b b ng ph ng pháp đ nh tính 28
3.4.2 K t qu nghiên c u s b b ng ph ng pháp đ nh l ng 28
3.4.2.1 Ki m đ nh Cronbach’s Alpha đ i v i các thang đo s b 28
3.4.2.2 Phân tích nhân t khám phá EFA trong nghiên c u s b 29
3.4.3 K t qu đánh giá s b thang đo 33
3.5 Tóm t t ch ng 33
Ch ngă4:ăK t qu nghiênăc u 34
4.1 Gi i thi u ch ng 34
4.2 Th ng kê mô t m u 34
4.2.1 Thành ph n m u 34
4.2.2 T l m u theo gi i tính 34
4.2.3 T l m u theo đ tu i 35
4.2.4 T l m u theo trình đ v n hóa 35
4.2.5 T l m u theo thâm niên làm vi c 36
4.2.6 T l m u theo quy mô công ty 36
4.3 Ki m nghi m thang đo 37
4.3.1 K t qu phân tích nhân t EFA 37
4.3.1.1 Phân tích nhân t cho các bi n đ c l p 37
4.3.1.2 Phân tích nhân t cho các bi n ph thu c 45
4.3.2 K t qu phân tích Cronbach’s Alpha 46
4.4 Ki m đ nh mô hình nghiên c u và các gi thuy t 47
4.4.1 Ki m đ nh mô hình nghiên c u 47
4.4.2 Ki m đ nh các gi thuy t 51
4.4.2.1 Ki m đ nh gi thuy t H1 52
4.4.2.2 Ki m đ nh gi thuy t H2 52
4.4.2.3 Ki m đ nh gi thuy t H3 52
4.4.2.4 Ki m đ nh gi thuy t H4 53
4.4.2.5 Ki m đ nh gi thuy t H5 53
Trang 74.4.2.6 Ki m đ nh gi thuy t H6 53
4.5 Xác đ nh nh h ng c a các bi n đ nh tính đ n m c đ chuy n giao công ngh 53
4.5.1 Ki m đ nh nh h ng c a gi i tính đ n m c đ chuy n giao công ngh 53
4.5.2 Ki m đ nh nh h ng c a đ tu i đ n m c đ chuy n giao công ngh 54
4.5.3 Ki m đ nh nh h ng trình đ v n hóa đ n m c đ chuy n giao công ngh 55
4.5.4 Ki m đ nh nh h ng thâm niên làm vi c đ n m c đ chuy n giao công ngh 55
4.6 Tóm t t ch ng 56
Ch ngă5:ăK t lu năvƠăcácăki n ngh
5.1 Gi i thi u ch ng 57
5.2 K t lu n v nghiên c u 57
5.3 Ki n ngh 58
5.4 Gi i h n c a nghiên c u và đ xu t h ng nghiên c u ti p theo 60
Trang 8DANH M CăCÁCăCH VI T T T,ăKụăHI U
ANOVA : Analysis of variance (Phân tích ph ng sai)
Cronbach alpha: H s tin c y c a thang đo
EFA : Exploratory Factor Analysis (Phân tích nhân t khám phá)
FDI : Foreign direct investment ( u t tr c ti p n c ngoài)
KMO : H s Kaiser – Mayer – Olkin
N -CP : Ngh đ nh Chính ph
QH : Qu c H i
Sig : Observed significant level (M c Ủ ngh a quan sát)
SPSS : Statistical Package for the Social Sciences (Ph n m m th ng kê) VIF : Variance inflation factor (H s nhân t phóng đ i ph ng sai)
Trang 9DANH M CăCÁCăB NG Trang
B ng 3.7 o l ng m c đ c a chuy n giao công ngh 27
B ng 3.8 K t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha c a các thang đo s b 29
B ng 3.9: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA s b đ i v i các y u t nh
h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh 30
B ng 3.10: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA s b đ i v i các thành ph n
nh h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh 32
B ng 4.1 bi u đ t l ph n tr m m u theo gi i tính 34
B ng 4.2 bi u đ t l ph n tr m m u theo gi i tính 35
B ng 4.3 bi u đ t l ph n tr m m u theo trình đ v n hóa 35
B ng 4.4 bi u đ t l ph n tr m m u theo thâm niên làm vi c 36
B ng 4.5 bi u đ t l ph n tr m m u theo quy mô công ty 36
B ng 4.6: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA chính th c l n 1 đ i v i các
y u t nh h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh 38
B ng 4.7: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA chính th c l n 2 đ i v i các
y u t nh h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh 41
B ng 4.8: Thang đo các y u t sau khi phân tích Nhân t khám phá EFA 43
B ng 4.9: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA s b đ i v i các thành ph n
nh h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh 45
B ng 4.10 K t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha c a các thang đo chính th c 47
B ng 4.11: K t qu phân tích h i quy 49
Trang 10B ng 4.12: K t qu phân tích h i quy sau đi u ch nh 51
B ng 4.13 Ki m đ nh T-test nh h ng c a gi i tính đ n m c đ chuy n giao công
Trang 11DANH M CăCÁCăHỊNHăV , TH Trang Hình 2.1: Mô hình nghiên c u c a Nguy n Th c Nguyên 8 Hình 2.2: Mô hình nghiên c u c a Parissa Haghirian 10 Hình 2.3: Mô hình nghiên c u c a VK Devgan, Sushil và Kiran K Momaya 11
Hình 4.1: Mô hình nghiên c u sau khi đi u ch nh 52
Trang 12TịMăT T LU NăV N
Trong b i c nh ho t đ ng công ngh phát tri n không ng ng, chuy n giao công ngh đóng vai trò quan tr ng trong s t ng tr ng, phát tri n và kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p th c hi n vi c chuy n giao công ngh hi u qu , nghiên c u nh m m c đích đi u tra các bi n pháp qu n lỦ đ đ t đ c hi u qu cao trong l nh v c chuy n giao công ngh Tác gi đư ti n hành nghiên c u qua hai
b c: nghiên c u đ nh tính, nghiên c u đ nh l ng s b và nghiên c u đ nh l ng chính th c Trong nghiên c u đ nh tính, tác gi s d ng ph ng pháp kh o sát 20 Ủ
ki n, ph ng v n tay đôi 20 đ i t ng và ph ng v n nhóm (nhóm nam g m 09 thành viên và nhóm n g m 07 thành viên), t c c các đ i t ng đ c kh o sát và ph ng
v n là nhân viên k thu t Vi t Nam đang làm vi c t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p Vi t Nam, nh m khám phá thêm các y u t m i
đ c thù c a Vi t Nam có nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh ,
đ ng th i k t h p v i mô hình c a các nghiên c u tr c đó trên th gi i, tác gi đ
xu t mô hình nghiên c u g m 06 y u t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam, bao g m: s cam k t c a lưnh đ o, công tác đào t o, hi u qu c a qu n lỦ, s chia s và hi u bi t,
s khác bi t v v n hóa và kh n ng s n xu t c a t ch c Nghiên c u đ nh l ng
s b , tác gi ti n hành kh o sát 195 đ i t ng đang ho t đ ng t i các doanh nghi p
n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p Vi t Nam B ng k thu t phân tích nhân t khám phá EFA và ki m tra đ tin c y d a vào h s Cronbach’s Alpha đ xây d ng thang đo chính th c Trong nghiên c chính th c, tác gi ti n hành kh o sát 342 đ i t ng đang ho t đ ng t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p Vi t Nam B ng k thu t phân tích nhân t khám phá và h i quy tuy n tính, k t qu cho th y n m y u t chính có tác đ ng tích c c đ n m c đ c a
vi c chuy n giao công ngh cho đ i ng k thu t Vi t Nam c a các doanh nghi p
n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam, đó là: s cam k t c a lưnh đ o, công tác đào t o, hi u qu c a qu n lỦ, s khác bi t v v n hóa, s chia s và hi u bi t
Trang 13Trong đó, y u t “s cam k t c a lưnh đ o” có nh h ng l n nh t đ n m c đ c a
vi c chuy n giao công ngh Không có s khác bi t v gi i tính, đ tu i, trình đ
v n hóa trong đánh giá v hi u qu c a vi c chuy n giao công ngh , có s khác bi t trong đánh giá m c đ c a vi c chuy n giao công ngh theo thâm niên làm vi c Trên c s đó, các bên tham gia ho t đ ng chuy n giao công ngh c n ph i n l c
đ th c hi n các bi n pháp qu n lỦ có hi u qu ng th i, các c p lưnh đ o c n có các m c tiêu và chính sách rõ ràng đ góp ph n thúc đ y quá trình chuy n giao công ngh thành công, nh m t o ra các thách th c, c h i và l i th c nh tranh m i cho các doanh nghi p
Trang 14Ch ngă1
1.1 LỦădoăch năđ tƠi:
Trong xư h i, ki n th c đư đ c công nh n nh m t ngu n tài nguyên chính
c a các t ch c (Drucker, 1992) Chuy n giao ki n th c và chuy n giao công ngh trong m t t ch c là nh ng y u t c a s c nh tranh trong th tr ng đ y sáng t o
và phát tri n Do đó ki n th c và công ngh s tr thành m t tài s n chi n l c quan
tr ng trong các t ch c Vi c qu n lỦ ki n th c và công ngh đ c xem nh m t nhi m v đ c bi t quan tr ng
Các khu công nghi p là n i thu hút r t nhi u các Doanh nghi p FDI t n c ngoài
đ u t vào l nh v c s n xu t v i công ngh tiên ti n Tuy nhiên, hi u qu c a vi c chuy n giao công ngh cho nhân viên s t i đ n đâu và ch u tác đ ng c a các y u t nào? t đó tìm ra nh ng gi i pháp đ vi c chuy n giao công ngh đ t hi u qu cao h n, góp ph n vào s nghi p Công nghi p hóa, hi n đ i há đ t n c Chính vì
th tác gi đư quy t đ nh ch n đ tài đ nghiên c u là ắCácăy u t nhăh ngăđ n
m căđ c a vi c chuy năgiaoăCôngăngh c aăcácăchuyên gia k thu tăn c ngoƠiăchoăđ iăng ăk thu t Vi tăNamătrongăcácăDoanhănghi păn căngoƠiăt i cácăKhuăcôngănghi p Vi tăNam”.
Bài vi t này t p trung vào vi c hi u qu c a vi c chuy n giao công ngh trong các doanh nghi p gi a các chuyên gia n c ngoài đ i v i đ i ng cán b k thu t
Vi t Nam Bài vi t trình bày m t mô hình m t s các y u t liên quan nh h ng
đ n quá trình chuy n giao công ngh gi a hai đ n v trong Doanh nghi p Nó s cung c p cho m t cái nhìn t ng quan v các y u t nh h ng chính trong quá trình chuy n giao công ngh t i các Doanh nghi p
1.2 M cătiêuănghiênăc u:
- Nghiên c u nh m khám phá các y u t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng
Trang 15k thu t Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam
- Xác đ nh nh h ng c a các y u t đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam
- Xác đ nh nh h ng c a các bi n đ nh tính đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam
- xu t m t s hàm Ủ đ i v i lưnh đ o các doanh nghi p, đ i ng k th t
Vi t Nam và các c quan qu n lỦ nhà n c
1.3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
- i t ng nghiên c u: Các y u t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t
Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam
- Ph m vi nghiên c u:
V m t đ a lỦ: nghiên c u đ c th c hi n ch y u trên đ a bàn các Khu công nghi p t nh Bình D ng, ng Nai, Thành ph H Chí Minh, Bà R a V ng Tàu
V m t th i gian: Nghiên c u đ c th c hi n trong QuỦ IV 2013
- i t ng kh o sát: i ng k thu t Vi t Nam đang làm vi c t i các Doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các Khu công nghi p t nh Bình D ng, ng Nai, Thành ph H Chí Minh, Bà R a V ng Tàu
1.4 Ph ngăphápănghiênăc u:
1.4.1 Ngu n d li u:
- Thông tin th c p: Ngu n tài li u th c p đ c tác gi thu th p đ c thông qua ph ng pháp nghiên c u t i bàn đ thu th p thông tin và t li u đ
Trang 16nghiên c u lỦ thuy t qua các ngu n t các ngu n: sách, báo, t p chí, internet…
- Thông tin s c p: c tác gi thu th p đ c t k t qu c a ph ng v n tr c
ti p b ng cách thu th p thông tin t ph ng pháp kh o sát 20 Ủ ki n đ phát
hi n thêm các bi n quan sát m i k t h p v i các bi n quan sát đư thu th p
đ c t các tài li u và các đ tài liên quan Sau đó tác gi đư l p b ng câu h i
t ng h p đ ph ng v n tay đôi và ph ng v n nhóm đ đ a ra đ c b ng kh o sát s b
Tác gi đư ti n hành kh o sát s b 195 đ i t ng, sau đó nh p d li u và
ti n hành ch y SPSS đ ki m đ nh k t qu kh o sát s b Khi đư có k t qu , tác gi s ti p t c ti n hành kh o sát chính th c 342 đ i t ng, thu th p d
li u và ti p t c nh p d li u và ch y trên ph n m m SPSS đ ki m đ nh k t
qu kh o sát và đánh giá m c đ nh h ng c a các y u t đ n m c đ c a
vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i
ng k thu t Vi t Nam trong các doanh nghi p n c ngoài t i các khu công nghi p Vi t Nam
- Công c x lỦ thông tin: s d ng ph n m m SPSS 11.5
1.4.2 Ph ngăphápăth c hi n
- Nghiên c u đ nh tính:
Nh m khám phá thêm các y u t m i, c ng nh đi u ch nh, b sung các y u
t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh c a các chuyên gia
k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t Vi t Nam trong các Doanh nghi p
n c ngoài t i các Khu công nghi p ng th i xây d ng b ng câu h i đ nghiên c u đ nh l ng
- Nghiên c u đ nh l ng:
Nh m thu th p thông tin thông qua b ng câu h i kh o sát và ti n hành phân tích d li u thông qua ph n m m SPSS 11.5 v i các phân tích: Cronbach’s Alpha, th ng kê mô t , nhân t , h i quy,
Trang 171.5 ụăngh aăkhoaăh căvƠăth c ti n c aăđ tƠi
Thông qua k t qu nghiên c u c a lu n v n, các doanh nghi p có liên quan
đ n v n đ chuy n giao công ngh t i c s có th khái quát đ c các y u t nh
h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh các chuyên gia k thu t n c ngoài cho đ i ng k thu t Vi t Nam t i doanh nghi p mình T đó, các doanh nghi p s
có cái nhìn bao quát và có nh ng chính sách, đ nh h ng hi u qu nh m mang l i thành công cho doanh nghi p trong v n đ chuy n giao công ngh
1.6 K t c u c a lu năv n:
Lu n v n đ c b c c g m 5 ch ng nh sau:
Ch ng 1: T ng quan nghiên c u đ tài
Ch ng 2: C s lỦ thuy t và mô hình nghiên c u
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u
Ch ng 4: Phân tích k t qu nghiên c u
Ch ng 5: K t lu n và đ xu t gi p pháp
Trang 182.2 C ăs lỦăthuy t
2.2.1 Kháiăni m v côngăngh
Có r t nhi u khái ni m khác nhau v công ngh :
- ”Công ngh là gi i pháp, quy trình, bí quy t k thu t có kèm theo ho c không kèm theo công c , ph ng ti n dùng đ bi n đ i ngu n l c thành s n
ph m” (Lu t khoa h c và công ngh , 2013) [4]
- Theo t ch c phát tri n công nghi p liên h p qu c UNIDO: “công ngh là
vi c áp d ng khoa h c vào công nghi p, b ng cách s d ng các k t qu nghiên c u và x lỦ nó m t cách có h th ng và có ph ng pháp”
- Theo y ban kinh t xư h i châu Á - Thái Bình D ng c a Liên h p qu c (ESCAP hay UNESCAP): “Công ngh là h th ng ki n th c v quy trình k thu t dùng đ ch bi n v t li u và thông tin (bao g m t t c các k n ng, ki n
2.2.2 Kháiăni m v chuy năgiaoăcôngăngh
Có r t nhi u đ nh ngh a v chuy n giao công ngh :
Trang 19- “Chuy n giao công ngh t i Vi t Nam là vi c chuy n giao công ngh gi a các t ch c, cá nhân ho t đ ng trong lưnh th Vi t Nam” (Lu t chuy n giao Công ngh , 2006) [5]
T ng quát: Chuy n giao công ngh là vi c đ a ki n th c k thu t ra kh i ranh gi i n i s n sinh ra nó
- Theo quan đi m qu n lỦ công ngh : Chuy n giao công ngh là t p th t p
h p các ho t đ ng th ng m i và pháp lỦ nh m làm cho bên nh n công ngh
có đ c n ng l c công ngh nh bên giao công ngh trong khi s d ng công ngh đó vào m t m c đích đư đ nh
- "Chuy n giao công ngh " là hình th c mua và bán công ngh trên c s H p
đ ng chuy n giao công ngh đư đ c tho thu n phù h p v i các quy đ nh
c a pháp lu t Bên bán có ngh a v chuy n giao các ki n th c t ng h p c a công ngh ho c cung c p các máy móc, thi t b , d ch v , đào t o kèm theo các ki n th c công ngh cho bên mua và bên mua có ngh a v thanh toán cho bên bán đ ti p thu, s d ng các ki n th c công ngh đó theo các đi u ki n
đư tho thu n và ghi nh n trong H p đ ng chuy n giao công ngh (Theo Ngh đ nh 45/1998/N -CP)
Theo tác gi Cynthia A Steinke đ nh ngh a trong quy n sách “Technology Transfer: The Role of the Sci-tech Librarian” thì:
- Chuy n giao công ngh nh là m t quá trình nh n đ c ki n th c k thu t, Ủ
t ng, d ch v , sáng ch , và các s n ph m t ngu n g c đ n b t c n i nào
h có th đ c đ a vào s d ng th c t
M c dù các nghiên c u tr c đây c ng đư cung c p các đ nh ngh a khác nhau v chuy n giao công ngh : chuy n giao công ngh là chuy n giao k t h p nghiên c u phát tri n và k thu t qua biên gi i qu c gia (Jeannet và Liander, 1978) [21]; chuy n giao công ngh là chuy n giao ki n th c k thu t c n thi t, các bí quy t công ngh t các n c phát tri n đ n các n c kém phát tri n v m t k thu t (Williams và Gibson, 1990 ; Bozeman, 2000) [33]; hay đó là m t quá trình h c t p,
Trang 20phát tri n và tích l y ki n th c công ngh cho ngu n nhân l c, ng d ng vào các
ho t đ ng đ t o ra s ti n b (Derakhsahani, 1984) [8]
Tuy nhiên, chuy n giao công ngh trong nghiên c u này đ c hi u là quá trình chuy n giao ki n th c v công ngh , thông tin, bí quy t công ngh t n c phát tri n sang n c kém phát tri n h n v công ngh và đ c ng d ng vào các
ho t đ ng s n xu t t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p t i Vi t Nam
2.2.3 LỦăthuy t v hi u qu c a vi c chuy n giao côngăngh
Xem xét chuy n giao công ngh là m t hi n t ng c th c a chuy n giao ki n
th c công ngh Có nh ng quan đi m khác nhau v hi u qu c a chuy n giao công ngh Theo đó, hi u qu c a chuy n giao công ngh có th đ c đánh giá thông qua:
- Chi phí chuy n giao (Teece, 1976) [33]
- Gi m chi phí đ n v và t l khuy t t t, nâng cao t l t s n xu t, c i thi n
và phát tri n s n ph m d i s h p tác, nâng cao ch t l ng và s c c nh tranh c a nhân viên k thu t (Chen and Hsu, 1978) [9]
- t đ c vi c ng d ng công ngh , hi u qu kinh t và phát tri n s n su t (Mansfield, Romeo, Schwarts,Teede, Wagner, and Brach, 1982) [25]
- Tác đ ng đ n hi u qu , đ t đ c s thu n l i và m c tiêu c a vi c chuy n giao ( Leonard - Barton và Sinha , 1993 ) [23]
- ng d ng công ngh và nâng cao n ng l c cho đ i ng k thu t (Fang và Cheng , 1999) [16]
- C i thi n liên t c kh n ng c nh tranh thông qua công ngh đ c đáo (Yli- Renko, Autio, và Sapienza, 2001) [39]
- Áp d ng hi u qu công ngh ho c quy trình, bí quy t k thu t, gi m ph thu c và nâng cao kh n ng sáng t o thông qua c i cách h th ng s n xu t (Lin, 2007)
Trang 21Tuy nhiên, trong nghiên c u này tác gi t p trung vào v n đ đ t đ c c i ti n
s n xu t, nâng cao n ng l c k thu t, hi u qu c a vi c h c t p, ti p thu, tích l y và
áp d ng ki n th c công ngh vào ho t đ ng s n xu t thông qua chuy n giao công ngh
2.3 Cácă y u t nhă h ngă đ n hi u qu c a vi c chuy nă giaoă côngă ngh
trongăcácănghiênăc uătrênăth gi i
2.3.1 Nghiênă c u c a Nguy n Th că Nguyênă (ă Nguy n Th că Nguyên,ă
2012)
Tác gi v a b o v thành công lu n án Ti n s t i Nh t B n n m 2012
Trong nghiên c u này, tác gi đư trình bày các gi thuy t đ c đ xu t và
đ c đi u tra v i các y u t qu n lỦ chuy n giao công ngh hi u qu trong b i c nh khác bi t v n hóa:
H ìnhă2.1:ăMôăhìnhănghiênăc u c a Nguy n Th căNguyên
(Nguyen Thi Duc Nguyen, European Journal of Social Sciences – Volume 34,
Number 2 (2012))
Nghiên c u này đ c kh o sát th c t các ho t đ ng chuy n giao công ngh
c a 223 công ty s n xu t c a Nh t B n t i Vi t Nam trong b i c nh khác bi t v n hóa gi a hai n c Nh ng phát hi n có giá tr đ c tóm t t nh sau:
Ch t l ng th c hành
S cam k t c a lưnh đ o Công tác đào t o Làm vi c theo nhóm
S chia s và hi u bi t
Hi u qu chuy n giao công ngh
Trang 22u tiên, n m y u t qu n lỦ th c s quan tr ng đ đ t đ c hi u qu chuy n giao công ngh cho các công ty Nh t B n t i Vi t Nam đ c xác đ nh:
là v n đ quan tr ng nh t đ đ t đ c thành công trong th tr ng Vi t Nam Nghiên c u này cho th y r ng c nhân viên Vi t Nam và nhân viên Nh t B n ph i
n l c h t s c vào vi c th c hi n các bi n pháp qu n lỦ có ph ng pháp, ph bi n
rõ ràng các m c tiêu chuy n giao công ngh , trong đó nêu rõ các th t c chuy n giao công ngh m t cách d hi u và th c hi n đ y đ đ đ y nhanh ti n đ và chuy n giao công ngh hi u qu
tài c ng đư ch ra các h n ch là ch a đ c p đ n các y u t : môi tr ng, chính sách, các nhà cung c p, đ i th c nh tranh, kinh nghi m chuy n giao công ngh ,
tu i công ty, phong cách qu n lỦ c a các nhà qu n lỦ đi u hành … nh h ng đ n
hi u qu chuy n giao công ngh
2.3.2 Nghiênăc u c a Parissa Haghirian (Parissa Haghirian, 2003)
Nghiên c u này t p trung vào vi c chuy n giao ki n th c gi a các đ n v c a
m t công ty đa qu c gia và cung c p cho m t cái nhìn t ng quan v các y u t nh
h ng chính trong quá trình chuy n giao ki n th c gi a hai đ n v công ty, và sau
đó đi u tra câu h i li u s khác bi t v n hóa trong các đ n v có nh h ng đ n quá trình chuy n giao ki n th c? Bài vi t trình bày mô hình các y u t liên quan đ n
v n hóa nh h ng đ n quá trình chuy n giao ki n th c gi a hai đ n v công ty n m
nh ng n i khác nhau v m t đ a lỦ
Trang 23Hìnhă2.2:ăMôăhìnhănghiênăc u c a Parissa Haghirian
(P Haghirian - European Journal of Information Systems, Naples, Italy, 2003) Trong đó, mô hình g m b n y u t chính: Y u t b n ch t c a lo i ki n th c chuy n giao, y u t v n hóa, y u t c c u t ch c và y u t cá nhân c a con ng i
Tr ng tâm c a nghiên c u này là nh h ng v n hóa trong quá trình chuy n giao
ki n th c M t n n v n hóa doanh nghi p theo đ nh h ng ki n th c rõ ràng là m t trong nh ng y u t có nh h ng nh t c a chuy n giao ki n th c thành công, m t
n n v n hóa thúc đ y s thay đ i, hành vi sáng t o và khuy n khích tích c c trao
đ i Ủ t ng và chuy n giao tri th c gia t ng và s n sàng ch p nh n thay đ i
Nghiên c u đư ti n hành 15 cu c ph ng v n chuyên gia và nghiên c u tài
li u, các y u t nh h ng đ n quá trình chuy n giao ki n th c đư đ c xác đ nh
Th c hi n ph ng v n đ nh tính đ có đ c m t cái nhìn t ng quan toàn di n v nh n
th c c a ng i đ c ph ng v n và m t t p h p các câu h i m ph c v Trên c s nghiên c u tài li u, th m dò và ph ng v n chuyên gia tác gi nghiên c u trên hoàn thành mô hình nghiên c u c b n
2.3.3 Nghiênăc u c a VKă Devgan,ă SushilăvƠăKiranăKăMomayaă(VKă Devgan,
Chuy n giao công ngh thành công
Trang 24Nghiên c u đ c th c hi n đ hi u các khái ni m v chuy n giao công ngh
có hi u qu và sau đó là m t mô hình khái ni m đ c phát tri n b ng cách xác đ nh các c u trúc bao g m các bi n, nh h ng đ n hi u qu chuy n giao công ngh
Mô hình khái ni m này bao g m hai ph n:
C u trúc đ u ra c a chuy n giao công ngh hi u qu đ đ i di n cho các m c tiêu đ t đ c c a các bên liên quan
Phía còn l i là b i c nh chuy n giao công ngh bao g m đ u vào xây d ng
đ ch ra các v n đ liên quan H n n a, phân tích nhân t đ c s d ng đ xác
đ nh các y u t , và sau đó xây d ng c u trúc đư đ c th c hi n cho các bi n đ u vào và đ u ra
Hìnhă2.3:ăMôăhìnhănghiênăc u c a VKăDevgan,ăSushilăvƠăKiranăKăMomaya
(VK Devgan, Sushil và Kiran K Momaya, Indian Journal – chapter 17, 2006)
2.3.4 T ng k tăcácăy u t nhăh ng đ n hi u qu c a vi c chuy năgiaoăcôngă
Trang 25Thông qua các y u t t 3 mô hình nghiên c u trên, tác gi đư t ng h p
có 18 y u t nh h ng đ n hi u qu c a chuy n giao công ngh , bao g m:
Trong s 18 y u t có nh h ng đ n hi u qu chuy n giao công ngh đư
đ c các nghiên c u tr c đó đ c p, y u t “s cam k t c a lưnh đ o” đ c l p l i
Trang 26trong 2 mô hình nghiên c u tr c đó Tác gi sau khi k t h p v i thông tin t
ph ng pháp kh o sát 20 Ủ ki n, đ i t ng kh o sát là nhân viên k thu t Vi t Nam
hi n đang làm vi c t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p Vi t Nam, v i t ng c ng có 89 Ủ ki n đ c thu th p (ph l c 1) Trong đó,
có 6 y u t th ng xuyên đ c các Ủ ki n đ c p đ n v i 57/89 Ủ ki n trùng kh p (trong đó có 8 Ủ ki n m i) chi m t l 64% t ng s Ủ ki n, 6 y u t bao g m:
Hìnhă2.4:ăMôăhìnhănghiênăc uăđ xu t
S cam k t c a lưnh đ o
Công tác đào t o
H1
H2 H3 H4
H5
H6
Trang 272.4.2 Cácăgi thuy t nghiênăc u
2.4.2.1 S cam k t c aălƣnhăđ oăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
Trong quá trình chuy n giao công ngh qu c t , các cam k t c a lưnh đ o
c p cao đ c xác đ nh là m t m i quan tâm l n và là m t y u t quan tr ng ch u trách nhi m v s thành công c a chuy n giao công ngh (Simkoko, 1992) [30]
M c khác, k t qu c a m t nghiên c u ph ng v n c a Nguy n, Takanashi, và Aoyama (2012) [26] nh n m nh r ng chuy n giao công ngh đòi h i vi c áp d ng không ch thông tin k thu t và ki n th c m i mà còn là m t cách suy ngh m i và làm m i Cam k t c a lưnh đ o ph i đ c th c hi n liên t c trong su t quá trình
th c hi n vi c chuy n giao công và sau khi hoàn thành
Và m c dù lưnh đ o c p trên có th không tích c c theo đu i chuy n giao công ngh , các công ty v n có th đ t đ c hi u qu dài h n trong chuy n giao công ngh thông qua m t cam k t luôn th c hi n qua các chính sách, c ch qu n lỦ c a lưnh đ o (Gibson và Smilor, 1992) [19] C th , vai trò c a h trong vi c cung c p các ngu n l c c n thi t (Appelbaum và Reichards, 1998) [6], xây d ng c ch cho các h th ng hi u su t đánh giá và khen th ng (Love và Gunasekaran, 1999) [24]…
Gi thuy t H1: S cam k t c a lãnh đ o có nh h ng đ n m c đ c a vi c
chuy n giao công ngh
2.4.2.2 S chia s vƠăhi u bi tăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
Chia s và hi u bi t nh n m nh khía c nh các k n ng m m, thông qua các
t ng tác xư h i gi a các cá nhân đ n m b t thông tin và đ t đ c s tin c y l n nhau, s đ ng c m, giúp đ , chia s Ủ ki n, các m i quan h xư h i (Chua , 2002) [10] Vi c giao ti p hi u qu thông qua vi c trao đ i, t ng tác xư h i gi a các cá nhân đ c coi là ho t đ ng t o thu n l i cho s xu t hi n c a ki n th c m i trong
t ch c (Nonaka, 1994) [27] M c khác, s chia s và hi u bi t chính là y u t c n
Trang 28thi t trong các công ty đ th c hi n chuy n giao công ngh thành công trong b i
c nh kho ng cách v n hóa khác nhau gi a các đ n v (Teece, 1998) [34] Vì v y, trong môi tr ng giao ti p c i m , các bên có th h c h i kinh nghi m l n nhau m t cách nhanh chóng và hi u qu , đây chính là đi u c n thi t trong vi c chuy n giao công ngh thành công ( Osborn và Baughn , 1990) [28]
Gi thuy t H2: S chia s và hi u bi t có nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh
2.4.2.3 Hi u qu c a qu nălỦăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
Kinh nghi m qu n lỦ góp ph n quan tr ng trong thành công c a vi c chuy n giao công ngh Vi c t o đ ng l c, môi tr ng thu n l i cho các cá nhân tham gia vào quá trình chuy n giao công ngh và th c hi n các c ch gi i quy t xung đ t
hi u qu trong quá trình chuy n giao công ngh c a các c p qu n lỦ đóng vai trò h t
s c quan tr ng (Shi, 1995) [29] M c khác, vi c b trí nhân s hi u qu cho công tác đào t o đ tham gia vào quá trình chuy n giao công ngh c ng mang Ủ ngh a quy t đ nh cho s thành công khi chuy n giao
Gi thuy t H3: Hi u qu c a qu n lý có nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh
2.4.2.4 Kh n ngăs n xu t c a t ch căvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
Theo Cusumano và Elenkov (1994) [11], hi u qu c a vi c chuy n giao công ngh liên quan m t thi t đ n n ng l c công ngh c a công ty, máy móc thi t b
đ c trang b , đ ng th i k n ng và n ng l c có s n c a đ i ng k thu t ti p nh n
ki n th c công ngh Kh n ng công ngh c a công ty, kh n ng ti p nh n và ngu n nhân l c có tay ngh cao là n n t n cho s thành công c a chuy n giao công ngh (UNIDO Secretariat, 1997) [35] Nghiên c u c a Bhaneja và c ng s (1982) [7]
Trang 29c ng nêu rõ y u t quan tr ng cho vi c chuy n giao thành công công ngh là: kh
n ng công ngh c a công ty, nhân l c và trang thi t b có s n có
Gi thuy t H4: Kh n ng s n xu t c a t ch c có nh h ng đ n m c đ c a
vi c chuy n giao công ngh
2.4.2.5 S khácăbi t v v năhóaăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
T ch c đ c đ t t i các qu c gia có n n v n hóa khác bi t nhau, do v y trong b i c nh kinh doanh đa v n hóa s ch u nh h ng m nh m c a n n v n hóa
c a t ch c ây c ng là tr ng h p đ i v i v n đ chuy n giao ki n th c Chuy n giao ki n th c trong m t b i c nh m t ngôn ng chung s t ng xác su t c a kh
n ng ti p nh n (Doz và c ng s , 1997) Do đó, kh n ng ngôn ng c a c hai đ n v chy n giao và đ c chuy n giao th ng ph i đáp ng s t ng đ ng, vì thi u kh
n ng ngôn ng có th làm cho ki n th c th m chí khó ti p c n đ c (Simonin, 1999) [31] Kh n ng ngôn ng do đó nh h ng m nh m quá trình chuy n giao
ki n th c N u kh n ng ngôn ng còn h n ch , ng i g i ho c ng i nh n đôi khi gây ra s hi u l m M c đ kho ng cách v n hóa đ c coi là m t trong nh ng tr
ng i l n trong vi c th c hi n thành công trong các m i quan h kinh doanh đa v n hóa ( Williams và c ng s , 1998) [37]
Gi thuy t H5: S khác bi t v v n hóa có nh h ng đ n m c đ c a vi c
chuy n giao công ngh
2.4.2.6 CôngătácăđƠoăt oăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh
V n đ đào t o đ c xác đ nh là m t gi i pháp thích h p cho chuy n giao công ngh thành công thông qua vi c thông qua vi c n l c đào t o cho các đ i tác các c p khác nhau c bi t đ i v i công ngh ph c t p đòi h i thông qua đào t o nhi u c p đ Do đó, vi c đ t đ c thành công trong chuy n giao có th b nh
h ng tr c ti p b i ti n đ và ngân sách (Simkoko, 1992) [30] Chuy n giao công
Trang 30ngh không đ n gi n là cung c p thi t b ho c h ng d n v n hành cho đ i tác (Lall, Navaratti, Teitel, và Wiggnaraja, 1994) [22] Trên th c t , chuy n giao công ngh
hi u qu b nh h ng b i các v n đ nh các ki n th c c b n c a ng i lao đ ng
đ a ph ng, c ch chuy n giao, và các lo i hình công ngh Vì v y, ho t đ ng h c
t p và đào t o đóng vai trò quan tr ng trong vi c đ t đ c s ti n b v ki n th c công ngh thông qua vi c th c hi n chuy n giao công ngh Các ki n th c c n thi t
đ v n hành m t công ngh m i c n đ c đào t o bài b n và phù h p Thông qua
đó, ng i ti p nh n c ng nh ng i truy n đ t có th trao đ i kinh nghi m tr c ti p thông qua ngôn ng và t ng s tin t ng l n nhau gi a h , t đó hi u su t chuy n giao công ngh có th đ t hi u qu cao
M c khác, chuy n giao công ngh thông qua hình th c đào t o th c t cho
th y nhi u lao đ ng đ a ph ng đư ti p thu r t t t các ki n th c m i, k thu t m i
và các k n ng trong m t môi tr ng công nghi p ngày càng phát tri n ( Gander, 1987) [18] Vì lỦ do này, on-the- job training (OJT) đ c coi là m t ph ng pháp đào t o tích c c cho chuy n giao công ngh gi a các công ty v i các n n v n hóa khác nhau ( Urata, 1999) [36]
Gi thuy t H6: Công tác đào t o có nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh
2.5 Tómăt tăch ngă2
Trong ch ng 2 tác gi đư gi i thi u khái quát v công ngh , chuy n giao công ngh và hi u qu c a chuy n giao công ngh Thông qua 3 mô hình nghiên
c u c a các tác gi trong n c và n c ngoài v các y u t nh h ng đ n m c đ
c a vi c chuy n giao công ngh K t h p v i nghiên c u khám phá, tác gi đư đ a
ra mô hình nghiên c u đ ngh g m 6 y u t nh h ng đ n m c đ c a chuy n giao công ngh , bao g m: S cam k t c a lưnh đ o, s chia s và hi u bi t, hi u qu
c a qu n lỦ, kh n ng s n xu t c a t ch c, s khác bi t v v n hóa và công tác đào
Trang 31t o ng th i, tác gi c ng đư đ a ra các gi thuy t nghiên c u t mô hình nghiên
c u đ ngh
Trang 32Ch ngă3
3.1 Gi i thi uăch ng
Trong ch ng này, tác gi trình bày các ph ng pháp nghiên c u đ c s
d ng đ thi t k và đi u ch nh thang đo, đo l ng các khái ni m nghiên c u, ki m
đ nh mô hình và các gi thuy t nghiên c u đư đ c trình bày ch ng 2
3.2 Thi t k nghiênăc u
3.2.1 Ph ngăphápănghiênăc u
Tác gi th c hi n nghiên c u qua 2 giai đo n: nghiên c u s b và nghiên
c u chính th c
3.2.1.1 Nghiênăc uăs ăb
Trong giai đo n này, tác gi ti n hành nghiên c u thông qua hai ph ng pháp: nghiên c u đ nh tính và nghiên c u đ nh l ng s b Nghiên c u đ nh tính
nh m khám phá ra các y u t m i đ c thù t i Vi t Nam có nh h ng đ n m c đ chuy n giao công ngh k t h p v i các nghiên c u tr c đây nh m hi u ch nh thang
đo cho phù h p v i đ c thù t i môi tr ng Vi t Nam
Các b c th c hi n:
- Ph ng pháp 20 Ủ ki n:
Tác gi ti n hành thu th p Ủ ki n t 20 nhân viên k thu t Vi t Nam
hi n đang công tác t i các doanh nghi p n c ngoài các khu công nghi p
Trang 33s đi u ch nh câu ch cho phù h p ho c phát hi n thêm các bi n m i Trên
c s đó tác gi đư xây d ng thang đo s b (ph l c 3)
- Ph ng v n nhóm:
Trên c s thang đo s b đư đ c xây d ng, tác gi ti n hành ph ng
v n nhóm v i 2 nhóm: nhóm nam (09 thành viên) và nhóm n (07 thành viên) (ph l c 4) T t c đ u là nhân viên k thu t và hi n t i đang công tác
t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p M c đích
c a ph ng v n nhóm là lo i b các y u t không đ c đa s thành viên tán
đ ng ho c b sung các bi n đ c đa s thành viên nhóm tán đ ng K t qu sau cu c ph ng v n nhóm, 02 bi n quan sát c a y u t “s khác bi t v v n hóa” đư b lo i b trên c s 01 y u t ch a xác ngh a và 01 y u t có ngh a
b trùng l p v i bi n qan sát c a y u t “s chia s và hi u bi t” ng th i qua cu c ph ng v n nhóm, tác gi c ng đư thu th p đ c m c đ đánh giá
c a các nhóm v t ng y u t Qua cu c ph ng v n nhóm, tác gi đư xây
d ng thang đo s b v i 38 bi n quan sát đo l ng cho 07 thành ph n nghiên
c u c n đo l ng (ph l c 5)
- Nghiên c u đ nh l ng s b :
Nh m đi u ch nh thang đo s b đư đ c xây d ng, đi u ch nh thang đo phù
h p đ đi đ n thang đo chính th c Nghiên c u s b này nh m sàng l c các bi n quan sát không nh h ng Ph ng ti n sàng l c bi n quan sát b ng cách ki m tra
đ tin c y d a vào h s Cronbach’s Alpha
Tác gi đư ti n hành kh o sát trên 195 đ i t ng, là đ i ng k thu t Vi t Nam hi n đang công tác t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p
Ph ng pháp l y m u: l y theo ph ng pháp thu n ti n thông qua b ng câu h i
kh o sát tr c ti p v i thang đo Likert 5 m c đ đ đo l ng m c đ quan tr ng c a các y u t K t qu c a giai đo n này là xây d ng đ c b ng câu h i hoàn ch nh
ph c v cho b c nghiên c u chính th c
3.2.1.2 Nghiênăc uăchínhăth c
Trang 34Giai đo n này đ c th c hi n b ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng
V i b ng câu h i đư đ c đi u ch nh sau k t qu nghiên c u s b (ph l c 6)
i t ng kh o sát: là nhân viên k thu t Vi t Nam hi n đang công tác t i các doanh nghi p n c ngoài trên đ a bàn các khu công nghi p t nh Bình D ng, ng Nai, Thành ph H Chí Minh, Bà R a V ng Tàu
- Kích th c m u:
có th phân tích nhân t khám phá (EFA), thông th ng c m u ít nh t ph i
b ng 4 ho c 5 l n s bi n trong phân tích nhân t [1, 31]
Bên c nh đó, kích th c m u c n ph i đ m b o đ ti n hành phân tích h i quy đ c tính theo công th c (Tabachnick và Fidell, 1996):
nă≥ă8mă+ă50 Trong đó:
- n: là kích c m u
- m: là s bi n đ c l p c a mô hình
đ t đ c kích th c m u th a đi u ki n nh công th c trên, 350 b ng
kh o sát đ c phát ra M i b ng câu h i bao g m 38 phát bi u (38 bi n quan sát) và các phát bi u đ c đo l ng d a trên thang đo Likert g m 5 đi m
Sau giai đo n thu h i, nh p li u và làm s ch, có 342 phi u h p l , chi m t l 97.71% M u đ c l y theo ph ng pháp thu n ti n (phi xác su t), b ng câu h i
đ c g i tr c ti p cho đ i t ng kh o sát và g i qua m ng internet
- N i dung b ng câu h i kh o sát: g m 3 ph n
Ph n 1: Câu h i g n l c, g m 1 câu h i nh m l a ch n đúng đ i t ng đ
ti p t c kh o sát
Ph n 2: G m nh ng câu h i v các nhân t nh h ng đ n m c đ c a vi c chuy n giao công ngh (38 câu h i)
Ph n 3: G m nh ng câu h i đ thu th p thông tin khách hàng (06 câu h i)
Trang 35D li u sau khi đ c thu th p s đ c mư hóa, nh p li u và đ c x lỦ b ng ph n
m m SPSS 11.5
3.2.2 Quyătrìnhănghiênăc u
Hìnhă3.1:ăQuyătrìnhăth c hi nănghiênăc u
C s lỦ thuy t và mô hình nghiên c u
đôi) Thang đo s b
Nghiên c u s b đ nh
l ng (kh o sát 195 đ i
t ng) Thang đo chính th c
Nghiên c u chính th c (đ nh l ng, n= 342)
K t qu nghiên c u
Phân tích Cronbach’s Alpha và EFA => sàng
tính
Trang 363.3 Xơyăd ngăthangăđo
T k t qu nghiên c u đ nh tính, thang đo đ c xây d ng d a trên thang đo
t các nghiên c u tr c đây, đ ng th i đ c đi u ch nh và b sung cho phù h p v i
m c đích nghiên c u và phù h p v i đ c thù t i Vi t Nam
T mô hình nghiên c u ch ng 2, có 07 khái ni m trong nghiên c u đó là:
(1) S cam k t c a lưnh đ o, (2) S chia s và hi u bi t, (3) Hi u qu c a qu n lỦ, (4) Kh n ng s n xu t c a t ch c, (5) S khác bi t v v n hóa, (6) Công tác đào
t o và (7) Hi u qu chuy n giao công ngh Các bi n quan sát đ c đo l ng b ng thang đo Likert 5 kho ng cách (m c đ 1: hoàn toàn không đ ng Ủ đ n m c đ 5: hoàn toàn đ ng Ủ)
M c đích nghiên c u là ch y u t p trung vào vi c đo l ng các y u t nh h ng
đ n m c đ c a chuy n giao công ngh , c th :
3.3.1 oăl ng s cam k t c aălƣnhăđ o
Thang đo s cam k t c a lưnh đ o đ c kí hi u là CK
Thành ph n c a y u t CK đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát CK1 (Nguyen, 2012) [26], CK2 (Love and Gunasekaran, 1999) [24], CK3 (Appelbaum và Reichart, 1998; Evangelista và Lê, 2009) [6], CK4 (Nguyen, 2012) [26] Tuy nhiên, qua phân tích đ nh tính tác gi đư b sung thêm 1 bi n quan sát m i CK5 Thang đo thành
ph n s cam k t c a lưnh đ o g m 5 bi n quan sát sau:
B ngă3.1ă oăl ng s cam k t c aălƣnhăđ o
CK1 Lưnh đ o công ty chúng tôi th hi n m c tiêu chuy n
giao công ngh rõ ràng CK2 Có h th ng ph n th ng dành cho vi c th c hành xu t
s c và các Ủ ki n hay trong chuy n giao công ngh CK3 Lưnh đ o công ty chúng tôi cung c p ngu n l c c n
thi t đ y đ cho chuy n giao công ngh CK4 Lưnh đ o công ty chúng tôi phát tri n c th các ph ng
ti n chuy n giao công ngh CK5 Lưnh đ o công ty chúng tôi cung c p quy trình và ti n
đ th c hi n quá trình chuy n giao công ngh
Trang 373.3.2 oăl ng s chia s vƠăhi u bi t
Thang đo s chia s và hi u bi t đ c kí hi u là CS
Thành ph n c a y u t CS đ c đo l ng b i 6 bi n quan sát CS1 (Fryxell, Dooley, và Vryza, 2002) [17], CS2 (Cavusgil, Calantone, và Zhao, 2003) [8], CS3 (Nguyên, 2012) [26], CS4 (Chua, 2002) [10], CS5 (Fryxell, Dooley, và Vryza, 2002) [17], CS6 (Fryxell, Dooley, và Vryza, 2002) [17] Tuy nhiên, qua phân tích
đ nh tính tác gi đư b sung thêm 1 bi n quan sát m i CS7 Thang đo thành ph n s chia s và hi u bi t g m 7 bi n quan sát sau:
B ngă3.2ă oăl ng s chia s vƠăhi u bi t
CS1 Chuyên viên k thu t n c ngoài và nhân viên Vi t
Nam quan tâm, h tr l n nhau
CS2
C chuyên viên k thu t n c ngoài l n nhân viên k thu t Vi t Nam có mong mu n duy trì m i quan h giao ti p c i m và g n g i v i nhau
CS7 Nhân viên trong công ty luôn hi u đ c m c tiêu, m c
đích c a vi c chuy n giao công ngh trong công ty
3.3.3 oăl ng hi u qu c a qu nălỦăăăăăăăăăăăăăă
Thang đo hi u qu c a qu n lỦ đ c kí hi u là QL
Thành ph n c a y u t QL theo thang đo c a Shi (1995) [29] đ c đo l ng
b i 4 bi n quan sát QL1, QL2, QL3 và QL4 Tuy nhiên, qua phân tích đ nh tính
Trang 38tác gi đư b sung thêm 2 bi n quan sát m i QL5 và QL6 Thang đo thành ph n
hi u qu c a qu n lỦ g m 6 bi n quan sát sau:
B ngă3.3ă oăl ng hi u qu c a qu nălỦ
QL1 Lưnh đ o công ty chúng tôi có kinh nghi m qu n lỦ
trong v n đ chuy n giao công ngh QL2 Lưnh đ o công ty chúng tôi luôn t o đ ng l c thúc đ y
quá trình chuy n giao công ngh QL3
Lưnh đ o công ty chúng tôi luôn t o đi u ki n đ các
b ph n cùng tham gia trong quá trình chuy n giao công ngh
QL4
Các xung đ t trong quá trình chuy n giao công ngh
đ c lưnh đ o công ty chúng tôi gi i quy t nhanh chóng
QL5 Th i gian làm vi c và th i gia chuy n giao công ngh
đ c qu n lỦ hi u qu QL6 Chuyên viên n c ngoài và đ i ng k thu t Vi t nam
luôn tuân th n i quy và nguyên t c làm vi c
3.3.4 oăl ng kh n ngăs n xu t c a t ch c
Thang đo kh n ng s n xu t c a t ch c đ c kí hi u là TC
Thành ph n c a y u t TC đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát TC1 (Cusumano và Elenkov, 1994) [11], TC2 (Shi, 1995) [29], TC3 (Bhaneja và
c ng s , 1982) [7] và TC4 (Hussain và Sushil, 1997) [20] Thang đo thành ph n
TC2 Kh n ng ti p thu c a nhân viên k thu t Vi t Nam
khá t t trong v n đ chuy n giao công ngh TC3 Máy móc thi t b c a t ch c đáp ng đ c nhu c u
trong quá trình chuy n giao công ngh TC4 Công ty luôn trang b cho b ph n nghiên c u và phát
tri n đáp ng nhu c u chuy n giao công ngh
Trang 393.3.5 oăl ng s khácăbi t v v năhóaă
Thang đo s khác bi t v v n hóa đ c kí hi u là VH
Thành ph n c a y u t VH đ c đo l ng b i 2 bi n quan sát VH1 (Williams và c ng s , 1998) [37], VH2 (Simonin, 1999) [31] Tuy nhiên, qua phân tích đ nh tính tác gi đư b sung thêm 3 bi n quan sát m i VH3, VH4 và VH5 Thang đo thành ph n s khác bi t v v n hóa g m 5 bi n quan sát sau:
B ngă3.5ă oăl ng s khácăbi t v v năhóa
VH1 Chuyên viên k thu t n c ngoài và đ i ng k thu t
Vi t Nam cùng n m rõ v n hóa c a công ty
VH2
Chuyên viên k thu t n c ngoài và đ i ng k thu t
Vi t Nam có s t ng đ ng v ngôn ng trong lúc làm
vi c, trao đ i…
VH3
S khác bi t ngôn ng th ng d gây hi u nh m trong quá trình truy n đ t gi a các chuyên viên n c ngoài
và đ i ng k thu t Vi t Nam t i công ty chúng tôi
VH4 Tâm lỦ e ng i, t ty khi ti p xúc v i các chuyên viên
n c ngoài c a đ i ng k thu t Vi t Nam
Thang đo công tác đào t o đ c kí hi u là DT
Thành ph n c a y u t DT đ c đo l ng b i 5 bi n quan sát DT1 (Nguyên, 2012) [26], DT2, DT3 (Uratha, 1999) [36], DT4 và QL5 (Nguyên, 2012) [26] Tuy nhiên, qua phân tích đ nh tính tác gi đư b sung thêm 1 bi n quan sát m i DT6 Thang đo thành ph n công tác đào t o g m 6 bi n quan sát sau:
Trang 40B ngă3.6ă oăl ngăcôngătácăđƠoăt o
DT1 Công ty chúng tôi cung c p các tài li u hu ng d n cho
nhân viên k thu t Vi t Nam DT2
Công ty chúng tôi th ng s d ng ph ng pháp hu n luy n trên công vi c trong quá trình chuy n giao công ngh
DT3
Nhân viên k thu t Vi t Nam ch ch t c a chúng tôi
đ c đào t o các khóa hu n luy n tay ngh , seminar công ngh n c ngoài
DT4 Công ty chúng tôi có ch ng trình d y ti ng Vi t cho
các chuyên viên n c ngoài t i Vi t Nam DT5 Công ty chúng tôi có ch ng trình d y ti ng n c
ngoài cho nhân viên k thu t Vi t Nam DT6
Ki n th c công ngh đ c trang b cho đ i ng k thu t Vi t Nam t i các tr ng đ i h c còn h n ch ,
ch a đáp ng đ c yêu c u
3.3.7 oăl ng m căđ c a chuy năgiaoăcôngăngh
Thang đo m c đ chuy n giao công ngh đ c kí hi u là CN
Thành ph n c a y u t CN đ c đo l ng b i 5 bi n quan sát CN1, CN2 (Lin, 2007), CN3, CN4 và CN5 (Nguyên, 2012) [26] Thang đo thành ph n hi u
qu chuy n giao công ngh g m 5 bi n quan sát sau:
B ngă3.7ă oăl ng m căđ c a chuy năgiaoăcôngăngh
k thu t Vi t Nam t ng r t nhi u
CN4 Nhân viên k thu t Vi t Nam có kh n ng c i ti n ch t
l ng s n ph m r t t t
CN5
Các nhân viên k thu t Vi t Nam, ng i đư đ c đào
t o ki n th c công ngh chuyên sâu, g n bó lâu dài
v i công ty