Đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động bị thu hồi dất nông nghiệp tại xã Xuân ĐỉnhTừ Liêm Hà Nội

Sau hơn 20 năm đổi mới, với chính sách phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN mà Đảng và Nhà nước đã vạch ra, nền kinh tế nước ta đã có những bước tiến đáng kể, đang hoà mình vào sự phát triển chung của nền kinh tế thế giới.Với tốc độ phát triển trung bình đạt trên 8% một năm, quá trình CNHHĐH đất nước đang có những bước tiến đáng kể thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng từ kinh tế Nông nghiệp sang kinh tế Công nghiệp,thương mại, dịch vụ.Hà Nội với vị thế là thủ đô của Việt Nam đã và đang phát huy vai trò của mình trong việc phát triển kinh tế xã hội và cùng với TP.HCM là hai địa phương có vai trò dẫn dắt nền kinh tế Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới.Và một hệ lụy của việc đô thị hóa công nghiệp hóa hiện đại hóa là đất nông nghiệp bị thu hồi để phục vụ xây dựng các dự án.Xuân Đỉnh là một xã nằm ở huyện Từ Liêm có tốc độ đô thị hóa vào hàng cao nhất của Hà Nội với phần lờn diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi lớn để phục vụ hàng loạt các dự án quan trọng đã và đang được triển khai tại địa phương này.Trong những năm gần đây nhu cầu việc làm của người dân rất lớn do quá trình đô thị hoá nông thôn và sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ. Hàng năm số người đến tuổi lao động cùng với số lao động Nông, lâm nghiệp trước đây phải chuyển sang làm nghề khác để giành đất xây dựng các dự án. Như vậy phần lớn diện tích đất nông nghiệp của nông dân đã bị thu hồi và trước mắt số lao động này sẽ phải chuyển đổi nghề nghiệp. Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho số lao động có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi em xin triển khai viết đề án “đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động bị thu hồi dất nông nghiệp tại xã Xuân ĐỉnhTừ LiêmHà Nội”

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài

Sau hơn 20 năm đổi mới, với chính sách phát triển nền kinh tế thị trường theođịnh hướng XHCN mà Đảng và Nhà nước đã vạch ra, nền kinh tế nước ta đã cónhững bước tiến đáng kể, đang hoà mình vào sự phát triển chung của nền kinh tếthế giới.Với tốc độ phát triển trung bình đạt trên 8% một năm, quá trình CNH-HĐH đất nước đang có những bước tiến đáng kể thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấukinh tế theo hướng từ kinh tế Nông nghiệp sang kinh tế Công nghiệp,thương mại,dịch vụ.Hà Nội với vị thế là thủ đô của Việt Nam đã và đang phát huy vai trò củamình trong việc phát triển kinh tế xã hội và cùng với TP.HCM là hai địa phương cóvai trò dẫn dắt nền kinh tế Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới.Vàmột hệ lụy của việc đô thị hóa công nghiệp hóa hiện đại hóa là đất nông nghiệp bịthu hồi để phục vụ xây dựng các dự án.Xuân Đỉnh là một xã nằm ở huyện Từ Liêm

có tốc độ đô thị hóa vào hàng cao nhất của Hà Nội với phần lờn diện tích đất nôngnghiệp bị thu hồi lớn để phục vụ hàng loạt các dự án quan trọng đã và đang đượctriển khai tại địa phương này.Trong những năm gần đây nhu cầu việc làm củangười dân rất lớn do quá trình đô thị hoá nông thôn và sự chuyển dịch cơ cấu kinh

tế đang diễn ra mạnh mẽ Hàng năm số người đến tuổi lao động cùng với số laođộng Nông, lâm nghiệp trước đây phải chuyển sang làm nghề khác để giành đấtxây dựng các dự án Như vậy phần lớn diện tích đất nông nghiệp của nông dân đã

bị thu hồi và trước mắt số lao động này sẽ phải chuyển đổi nghề nghiệp Nhận thức

rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề đào tạo nghề và giải quyết việc làmcho số lao động có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi em xin triển khai viết đề án

“đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động bị thu hồi dất nông nghiệp tại xã Xuân Đỉnh-Từ Liêm-Hà Nội”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nhằm khái quát chung về thực tế công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làmcho lao động bị thu hồi đất tại xã Xuân Đỉnh từ đó đưa ra những giải pháp nhằm thựchiện có hiệu quả hơn việc đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho đối tượng lao độngnày,góp phần giải quyết nạn thất nghiệp tại Xuân Đỉnh và đóng góp vào sự phát triểnchung của thành phố Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm tại xã Xuân Đỉnh từ 2008 đến 2010

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứukhác nhau: phương pháp duy vật biện chứng & duy vật lịch sử đồng thời kết hợp sửdụng phương pháp thống kê, so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp để làm rõ cácnội dung của đề tài thông qua việc thu thập dữ liệu tại xã Xuân Đỉnh,qua sáchbáo,phương tiện thông tin đại chúng

5 Kết cấu đề án bao gồm những nội dung chính sau đây:

-Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp thu hồi tại xã Xuân Đỉnh

-Đời sống xã hội xã Xuân Đỉnh sau khi được đền bù đất nông nghiệp

-Đào tạo nghề cho lao động bị mất đất nông nghiệp xã Xuân Đỉnh

-Giải quyết việc làm cho lao động bị mất đất nông nghiệp xã Xuân Đỉnh

-Những vấn đề phát sinh và giải pháp khắc phục trong công tác đào tạo nghề

và giải quyết việc làm

PHẦN 1: CHUYỂN ĐỔI MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG ĐẤT –

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc chuyển đổi mụcđích sử dụng đất, triển khai các dự án lớn của nền kinh tế diễn ra mang tính quy luật.Đất đai được chuyển đổi ở nước ta đã góp phần phát triển mạnh nền kinh tế - xã hội vàbảo đảm tiềm lực an ninh quốc phòng của đất nước

Nhờ có đất thu hồi, cả nước đã xây dựng được 131 khu công nghiệp, thu hútđược hàng trăm dự án đầu tư lớn Vốn đăng ký đầu tư trực tiếp nước ngoài 1988 -

2006 đạt 78.248,2 triệu USD (vốn thực hiện 37.271,7 triệu USD); đầu tư ở khu vựcdân doanh, giá thực tế năm 2006 đạt 150.500 tỉ đồng Nước ta đã nâng cấp và xâydựng mới được hệ thống kết cấu hạ tầng ngày càng hiện đại hơn Một số thành phố lớnđược nâng cấp mở rộng nhanh Nhiều thị xã được mở rộng, nâng cấp lên thành thànhphố, hình thành một hệ thống các đô thị trung tâm và đô thị vệ tinh, từng bước thựchiện tốt mục tiêu chiến lược phát triển đô thị Việt Nam Kinh tế phát triển đã tạo điềukiện thu hút, giải quyết việc làm ổn định cho hàng triệu lao động với mức thu nhậpkhá Số lao động làm việc trực tiếp trong các khu công nghiệp do Chính phủ cấp phépkhông ngừng tăng: năm 2000 là 201 nghìn lao động, đến năm 2005 là 953 nghìnngười Ngoài ra, còn có trên 1 triệu lao động gián tiếp làm dịch vụ cho các khu côngnghiệp, khu chế xuất

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất ở nước ta đặt ra các vấn đề cần được giải quyếtmột cách đồng bộ là: đời sống, việc làm của người bị thu hồi đất; chuyển đổi nghềnghiệp cho những người bị mất tư liệu sản xuất; chính sách đền bù, giải phóng mặtbằng; vấn đề tái định cư, sử dụng hợp lý đất đã thu hồi… Theo báo cáo của 14tỉnh/thành phố, tình hình lao động bị mất việc làm nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2005

do bị thu hồi đất là 265.709 người Bình quân, mỗi ha đất nông nghiệp bị thu hồi cókhoảng 13 lao động mất việc làm cần phải chuyển đổi nghề mới

Việc thu hồi đất tập trung phần lớn vào đất canh tác nông nghiệp và vùng đôngdân cư, tập trung vào một số xã, nhất là ở ven đô thị lớn (khoảng 70% - 80%) Tínhchung, đất nông nghiệp bị thu hồi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng diện tích đất nôngnghiệp (khoảng 1%-2%), nhưng tình trạng khó khăn về việc làm của người lao độngcũng phát sinh tập trung ở một số địa bàn nhất định

Khu vực nông thôn hiện có khoảng 24 triệu lao động và họ chỉ mới sử dụngkhoảng 80% thời gian làm việc, 20% thời gian còn lại tương đương với 4,8 triệu laođộng thiếu việc làm Trong 5 năm tới, số lao động tăng thêm là 5 triệu người, số laođộng thiếu việc làm 4,8 triệu người và 2,5 triệu lao động mất việc do đất nông nghiệp

bị thu hồi, tổng cộng riêng nông thôn là 12,3 triệu người Như vậy, vấn đề việc làm vàthu nhập của những người có đất bị thu hồi 5 năm tới vẫn là vấn đề nóng bỏng tácđộng sâu sắc đến sự phát triển bền vững của đất nước

Khó khăn trong giải quyết việc làm cho lao động các hộ bị thu hồi đất nôngnghiệp thường gặp phải là:

- Người dân chưa kịp chuẩn bị để kiếm một nghề mới khi đột ngột mất đất, mấtviệc làm Bản thân họ ít có khả năng tìm ngay việc làm mới để bảo đảm thu nhập Tìnhtrạng thất nghiệp toàn phần và thất nghiệp một phần rất gay gắt Đa số thanh niên cácvùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp có trình độ văn hóa thấp, trong khi

để có một nghề chắc chắn đáp ứng chỗ làm việc trong các doanh nghiệp, phần lớn yêucầu phải có trình độ từ phổ thông trung học

- Chính phủ đã có những quy định cụ thể hỗ trợ cho những người mất đất đượcđào tạo nghề mới hoặc chuyển đổi nghề nghiệp Tuy nhiên, số tiền hỗ trợ chuyển đổingành nghề từ 300 - 700 nghìn đồng/người chỉ có thể tham gia một khóa đào tạo ngắnhạn với các nghề đơn giản Đa số các cơ sở dạy nghề tại các vùng chuyển đổi mục đích

sử dụng đất nông nghiệp không đủ năng lực tiếp nhận số lượng nhiều và đào tạo nghề

có chất lượng, nên đối tượng này khó cạnh tranh khi đi tìm việc làm trong các khucông nghiệp, khu chế xuất

- Các doanh nghiệp có xu hướng tuyển dụng lao động trẻ, khỏe Những lao độnglớn tuổi (trên 35 thậm chí từ 26 - 35 tuổi) chưa qua đào tạo rất khó tìm việc làm trongkhi, đa số họ là người phải gánh chịu trách nhiệm chính nuôi sống gia đình; bộ phậnnày đứng trước nguy cơ thất nghiệp kéo dài lớn nhất

- Tình trạng người lao động còn thụ động, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ của Nhànước, vào tiền đền bù; tâm lý chờ nhận sự ưu đãi của Nhà nước đang tồn tại khá phổbiến ở các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp

- Cơ cấu nguồn thu của các hộ dân bước đầu đã có sự chuyển dịch theo hướngtiến bộ Nguồn thu từ sản xuất nông nghiệp giảm, thu từ sản xuất công nghiệp, tiểu thủcông nghiệp, từ tiền lương tiền công và từ thương mại dịch vụ tăng hơn Tuy vậy, số

hộ bị giảm thu nhập còn rất lớn.Trên phương diện này, có thể đánh giá tính kém hiệu

quả của các phương thức đền bù mà các địa phương đã triển khai Việc một bộ phận

hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp tăng tài sản do có tiền đền bù, nhưng là sự biến độngtăng không bền vững Sử dụng tiền đền bù không đúng mục đích đang ẩn chứa nhữngyếu tố bất ổn trong thu nhập của họ

Hiện nay, nhiều địa phương đã có chính sách quy định các doanh nghiệp sử dụngđất phải có trách nhiệm sử dụng lao động tại chỗ mất việc làm do bị thu hồi đất nôngnghiệp Nhưng các doanh nghiệp lại chưa quan tâm nhiều đến vấn đề này Tình trạngquy hoạch treo, hoặc chủ đầu tư nhận đất nhưng không triển khai dự án dẫn đến dânmất đất mà không có việc làm, còn doanh nghiệp không thu hút được lao động vàolàm việc khá phổ biến

Rõ ràng là, việc thu hồi đất nông nghiệp chưa có sự gắn kết với quy hoạch, kếhoạch, chính sách và biện pháp chuyển đổi nghề, tạo việc làm mới, tăng thu nhập chongười lao động Hơn thế, việc tổ chức triển khai còn thiếu công khai, dân chủ, minhbạch, thiếu thông tin, tuyên truyền để người lao động chủ động học nghề, chuyển nghề

và tự tạo việc làm Tồn tại này là căn nguyên xảy ra những phức tạp trong đời sống,gây hậu quả nặng nề và mất lòng tin của một bộ phận nhân dân vào chủ trương lớn,đúng đắn của Đảng và Nhà nước, dẫn đến những khiếu kiện, có nguy cơ mất ổn định

xã hội Phương châm địa phương có công trình, có dự án, dân có việc làm đang là vấn

đề khó khăn

PHẦN 2: ĐỜI SỐNG XÃ HỘI TẠI XUÂN ĐỈNH SAU KHI ĐƯỢC ĐỀN BÙ

2.1.Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp bị thu hồi tại xã Xuân Đỉnh

Xuân Đỉnh là xã thuần nông 100% của huyện Từ Liêm Kinh tế địa phương chủyếu dựa vào hoạt động nông nghiệp, với tổng diện tích đất canh tác vào khoảng 250ha

Từ năm 1999, với kế hoạch phát triển các vùng ven đô, hàng loạt các dự án đã đầu tưvào Xuân Đỉnh

Quy mô dự án lớn dần, diện tích đất nông nghiệp càng thu hồi lớn Sau khi triểnkhai xong 24 dự án ban đầu, những phần đất màu mỡ nhất vốn để cấy lúa, đã được thuhồi phục vụ cho việc xây dựng Phần diện tích còn lại chủ yếu nằm xen kẽ giữa các dự

án, rất khó canh tác

Từ năm 2006, TP Hà Nội lại có quyết định triển khai thêm 4 dự án lớn tại XuânĐỉnh: Xây dựng khu Ngoại giao đoàn diện tích trên 62.8ha nhưng vẫn chưa thể triểnkhai do công tác giải phóng mặt bằng gặp trục trặc, Công viên Hoà Bình diện tích trên20ha đã cơ bản hoàn thành;dự án Tây Hồ Tây có tổng diện tích 250ha, nằm trải dàitrên cả 4 xã phường: Xuân La, Cổ Nhuế, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, trong đó riêng diệntích của Xuân Đỉnh đã chiếm 107ha và khu đô thị Ciputra tổng diện tích hơn300ha.Thêm vào đó là một số dự án khu nhà ở nhưng diện tích không lớn.Khi tất cảnhững dự án này hoàn thành,gần như toàn bộ diện tích đất nông nghiệp còn lại của địaphương sẽ bị xoá sổ kéo theo hàng ngàn hộ dân sẽ rơi vào cảnh mất đất, không cònviệc làm

2.2.Thực trạng sử dụng tiền đền bù đất

Với mặt bằng dân trí của lao động không cao,nghề nông vốn là nghề truyền

thống tại Xuân Đỉnh cho nên việc dân chúng sử dụng không hợp lí tiền đền bù đất làđiều không tranh khỏi.Không có một kế hoạch chi tiêu định hướng cho tương lai,đại

bộ phận người dân đã sử dụng khoản tiền đền bù như một phương tiện để hưởng thụcuộc sống Hầu tiền đền bù không đúng mục đích, chủ yếu dùng để mua sắm, màkhông hướng vào đầu tư sản xuất, tìm công việc mới Chỉ có số ít thanh niên kiếmđược vài công việc mang tính chất "thời vụ"

Theo thống kê của chính quyền xã thì việc sử dụng tiền đền bù đất diễn ra nhưsau:

-57.5% dân chúng dùng tiền đền bù để xây nhà

-8.72% dân chúng dung tiến đền bù để mua đồ dùng sinh hoạt có giá trị lớn

-Chỉ 1.27% dân đầu tư cho sản xuất phi nông nghiệp

-2.55% dân đầu tư cho học nghề

-18.2% dân gửi tiền tiết kiệm hầu hết số tiền đền bù

Còn lại là sử dụng cho các hoạt động không lành mạnh vầ trái pháp luật

Với tình hình sử dụng tiền đền bù như trên thì không ngạc nhiên khi ma 50% hộdân trở nên khó khăn và 37% hộ dân đã bị giảm thu nhập sau một thời gian sử dụngtiền đền bù đất

2.3.Đời sống xã hội tại Xuân Đỉnh trong quá trình sử dụng tiền đền bù đất Với việc trong chốc lát có trong tay khoản tiền lớn khiến cho đời sống nhân dân

và bộ mặt thôn xóm xã Xuân Đỉnh thay đổi nhanh chóng.Đầu làng cuối xóm nhữngngôi nhà cao tầng cứ dần mọc lên thay thế cho những ngôi nhà mái ngói.Hệ thống điệnđường trường trạm va nhà văn hóa các thôn xóm đã được đầu tư xây dựng khá khangtrang.Cuộc sống của người dân đã không còn cảnh “ăn bữa trước lo bữa sau” nênngười dân đã chú trọng hơn tới việc chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống vật chấttinh thần và chú trọng hơn tới việc học tập cho con em họ.Các hoạt động dịch vụ vuichơi giải trí được nhân dân quan tâm hơn.Nhiều hộ gia đình đã sử dụng tiền đền bù đểphát triển kinh tế hộ gia đình hoặc đầu tư vào những công việc kinh doanh dễ pháttriển tại địa phương và bước đầu đã thu được những kết quả nhất định.Song bên cạnhnhững mặt tích cực đó là hàng loạt những tiêu cực phát sinh ngày một nghiêm trọnghơn.Các tệ nạn xã hội trong những năm gần đây tại Xuân Đỉnh có chiêu hướng giatăng nhanh chóng như cờ bạc,ma túy ,mại dâm,buôn người,trộm cướp,buôn bán matúy,cho vay nặng lãi diễn ra với tính chất ngày càng nghiêm trọng.Việc phân hóa giàunghèo cũng phát triển nhanh chóng gây ra những biến đổi theo chiều hướng xấu trongvăn hóa làng xã.Việc xây dựng nhà cửa không theo quy hoạch cũng là một điều gâykhó khăn cho chính quyền xã.Đó lá chưa kể tới những việc làm không minh bạch củamột bộ phận người có chức quyền của xã trong công tác giải quyết tiền đền bù đất đãgây ra những khiếu kiện kéo dài và không được giải quyêt thỏa đáng gây bất bìnhtrong dân chúng.Còn trong nội bộ dân cư của xã cũng thường xuyên diễn ra những vụtranh chấp tiền đền bù và quyền sở hữu đất đai.Chưa dừng lại ở đó,cũng do có quáquan tâm tới việc hưởng thụ cuộc sống mà không quan tâm tới việc học nghề vàchuyển đổi nghề nghiệp mà trong những năm gần đây tình trạng thất nghiệp của ngườidân có chiều hướng gia tăng rõ rệt.Thật đáng lo ngại khi lực lượng lao động mới bước

vào tuổi lao động và những lao động dưới tuổi 35 luôn trong tình trạng ăn và chơitheo đúng nghĩa của cụm từ này.Theo thống kê của sở lao động thương binh xã hội HàNội thì hiện nay trên địa bàn cùa xã Xuân Đỉnh thì cứ 1ha đất nông nghiệp bị thu hồitại địa phương này thì có đến gần 20 lao động thất nghiệp hoặc mất việc làm.Con sốthống kê này còn tăng vì mỗi năm số người bước vào tuổi lao động tại đây tăng.Vấnnạn thất nghiệp và mất việc làm tại Xuân Đỉnh đã khiến cho không chỉ chính quyền xã

mà ngay cả lãnh đạo thành phố cũng phải lo nghĩ.Và để góp phần giải quyết vấn nạnnày các cơ quan chức năng đá thúc đẩy mạnh hơn nữa công tác đào tạo nghề và giảiquyết việc lam cho lao động xã Xuân Đỉnh.Đây cúng là chiến lược nhỏ trong chiếnlược phát triển kinh tế xã hội của thành phố trong định hướng phát triển đến 2030 vàtầm nhìn đến 2050

PHẦN 3:ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG BỊ THU HỒI ĐẤT TẠI

XÃ XUÂN ĐỈNH

3.1.Mục tiêu đào tạo

Căn cứ thực trạng thất nghiệp và thiếu việc làm tại các vùng bị thu hồi đất trênđịa bàn Hà Nội cùng với chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Hà Nội và quốc giatrong tương lai,mục tiêu đào tạo đã được bộ Lao động thương binh xã hội đề ra ápdụng cho những vùng bị thu hồi đất nông nghiệp trong đó có xã Xuân Đỉnh như sau:Trang bị cho lao động các kiến thức,kĩ năng đầy đủ và tiên tiến về ngành nghềđược đào tạo;tạo điều kiện cho lao động đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả sản xuấtkinh doanh, tạo việc làm và thu nhập cho lao động

-Đào tạo đội ngũ lao động đáp ứng quá trình đô thị hóa công nghiệp hóa hiệnđại hóa,thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế,cơ cấu lao động theo hướng phats triểncác ngành nghề và lao động phi nông nghiệp,tham gia phân công lao động quốctế.Đồng thời tạo bước chuyển mạnh mẽ trong nội bộ ngành nông nghiệp

-Đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động cho các cơ sở sản xuất kinh doanh,các khucông nghiệp,khu dịch vụ trên địa bàn Hà Nội

-Góp phần khôi phục và phát triển các nghề truyền thống của mỗi địaphương,các lợi thế so sánh của mỗi địa phương,đảm bảo cho quá trình đô thị hóa côngnghiệp hóa hiện đại hóa và phat triển kinh tế xã hội của Hà Nội

3.2.Mô hình đào tạo

Hiện nay trên địa bàn xã Xuân Đỉnh diện tích đất nông nghiệp gần như khôngcòn,người dân chủ yếu chỉ trồng được rau và hoa màu trên đất dự án khu ngoại giaođoàn đang vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng.Chính vì lẽ đó mà chỉ đòa tạođược lao động theo mô hình phi nông nghiệp bao gồm những ngành nghề như kĩ thuậthàn,cắt gọt kim loại,điện dân dụng điện công nghiệp,sửa chữa máy móc động cơ,mộccông nghiệp,sản xuất hàng thủ công mĩ nghệ, may dân dụng…Tại trường dạy nghề củahuyện Từ Liêm hiện nay vẫn đang tiếp tục chiêu sinh các lớp học may côngnghiệp,sửa chữa xe máy hàn điện, điện dân dụng,tin học.Đây là môi trường học tậpkhá tốt để cho lao động trong xã có điều kiện học nghề và chuyển đổi nghề nghiệp

3.3.Các căn cứ để chọn nghề đào tạo cho lao động

-Độ tuổi lao động

Theo tiêu chí này lao động được chia ra làm 3 nhóm:nhóm bước vào độ tuổi laođộng,nhóm lao động dưới 35 tuổi và nhóm trên 35 tuổi Số lao động không có việc làmở địa phương nhiều nhất vẫn là trong độ tuổi từ 45-60 Chương trình dạy nghề chonông dân lại bị giới hạn về trình độ và lứa tuổi (tốt nghiệp THPT và dưới 35 tuổi - PV)nên chỉ có khoảng 40% đáp ứng được yêu cầu, vẫn còn 60% người dân không có cơhội học nghề, tìm việc làm

-Nhu cầu học nghề của lao động

Bao gồm những ngành nghề được người lao động đặc biệt quan tâm.Các lao động

có độ tuổi khác nhau,trình độ văn hóa khác nhau có những nhu cầu khác nhau vềngành nghề được đào tạo.Để nắm bắt được nhu cầu học nghề của lao động các banngành hữu quan cần tiến hành khảo sát nhu cầu trước khi đào tạo,tránh tình trạng đàotạo lệch pha dân đến khó khăn cho lao động trong quá trình đào tạo và tìm việc sauđào tạo

-Nhu cầu sử dụng lao động trên địa bàn thành phố

Là những ngành nghề mà các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố có nhu cầu sửdụng trong hiện tại và tương lai.Phải tiến hành điều tra khảo sát nhu cầu sử dụng laođộng trên địa bàn thành phố để đưa ra những ngành nghề đào tạo hợp lí cả về thời gianlẫn loại hình đào tạo.Việc giải quyết được việc làm cho lao động của thành phố ngaytại địa phương có ý nghĩa lớn góp phần giảm bớt nạn thất nghiệp cho lao động tại cácđịa phương bị thu hồi dất nông nghiệp như Xuân Đỉnh lại vừa tiết kiệm chi phí tuyểndụng lao động cho các doanh nghiệp

-Thế mạnh và lợi thế so sánh của địa phương

Xuân Đỉnh nổi tiếng với hồng xiêm và làng nghề bánh mứt kẹo.Nhưng giờ chỉcòn lai làng nghề bánh mứt kẹo do đất nông nghiệp đã gần như bị xóa sổ.Muốn liênkết đào tạo và giải quyết việc làm cho lao động bằng nghề truyền thống này cần sựđầu tư phát triển của thành phố và Nhà Nước cả về chất lượng lẫn số lượng cho làngnghề.Hiện nay làng nghề này chỉ sản xuất chủ yếu vào dịp lễ tết và đang gặp khó khăn

do không đảm bao vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất

-Nhu cầu sử dụng lao động của nước ngoài

Hiện nay lao động Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang các nước châu Á nhưHàn Quốc,Đài Loan,Malaysia.Quan tâm tới xuấ khẩu lao động là chủ trương chính

sách đúng đắn của Đảng và Nhà Nước ta vì vừa góp phần giải quyết nạn thất nghiệptrong nước lại tham gia phân công lao động thế giới.Muốn phát triển loại hình nàyĐảng và Nhà Nước cần tiến hành điều tra khảo sát kĩ hơn nhu cầu sử dụng lao độngcủa nước ngoài từ đó đưa ra những ngành nghề và biện pháp đào tạo phù hợp.

3.4.Các biện pháp đào tạo

-Phối hợp với nghệ nhân và lao động có tay nghề cao tại làng nghề bánh mứtkẹo để tiến hành đào tạo

Theo cách thức đào tạo này những nghệ nhân lành nghề trong làng nghề sẽ trựctiếp hướng dẫn cho người lao động về kiến thức lẫn kĩ năng nghề nghiệp.Biện phápnày có ưu điểm lớn là khả năng người lao động có được việc làm sau đào tạo là rấtcao.Song muốn biện pháp này thực sự phát huy tác dụng thì vấn đề đầu tư phát triểnlàng nghề được coi là mục tiêu số một.Phát triển ở đây là cả về chất lượng sản phẩmsản xuất lẫn số lượng cơ sở sản xuất

-Liên kết với cơ sở sản xuất và khu công nghiệp trên địa bàn thành phố để đàotạo nghề

Theo phương pháp này các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố sẽ về địa phương

để chọn lấy những lao động đáp ứng được những yêu cầu đặt ra để đào tạo trongdoanh nghiệp.Lao động sẽ được trực tiếp học kiến thức và kĩ năng nghề qua công việcthực tiễn và có thể được thực hành luôn qua việc làm thử.Ưu điểm của phương phápnày là lao động sẽ được đào tạo những nghề mà hiện nay có nhu cầu sử dụng lao độnglớn.Song việc lao động có được nhận vào làm trong doanh nghiệp sau đào tạo haykhông còn phụ thuộc vào thái độ học tập của họ,thái độ của doanh nghiệp trước nhữngchính sách hỗ trợ của thành phố và Nhà Nước

-Mở các lớp dạy nghề trên địa bàn xã và huyện

Đây có thể là phương pháp thu hút được nhiều hoc viên theo học nhất bởi tính đangành nghề được đào tạo.Các học viên có thể học những nghề mà họ cảm thấythích.Ngành nghề được đào tạo bao gồm kĩ thuật hàn,sửa chữa máy móc,điện,điệntử,may công nghiệp v.v…Dù lớp học được mở ở đâu thì việc đảm bảo cơ sở vật chất

và giáo viên giảng dạy là điều rất quan trọng vì ảnh hưởng lớn tới chất lượng dạy vàhọc.Lớp học phải đảm bảo cơ sở vật chất,giáo viên giảng dạy được lựa chọn phải đảmbảo có trình độ chuyên môn,kĩ năng nghề nghiệp và khả năng truyền đạt.Hơn nữa việcđảm bảo đầy đủ trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học tập cũng vô cùng quan trọng

vì nó đảm bảo cho học viên có thể kết hợp việc học kiến thức kĩ năng với việc thựchành.Việc kiểm tra chất lượng dạy và học cần phải được hết sức chú trọng.

-Mở các lớp đào tạp chuyên biệt để tiến hành xuất khẩu lao động

Theo phương pháp này học viên theo học sẽ được đào tạo ngoại ngữ và nhữngkiến thức cơ bản về nghề tùy thuộc vào quốc gia đi xuất khẩu.Thông thường lao độngđược đào tạo tại các trung tâm chuyên đào tạo để đi xuất khẩu lao động.Để biện phápnày phát huy hiệu quả tích cực thì Nhà Nước cần có cơ chế hỗ trợ cho lao động hạnchế tới mức tối đa tình trạng người lao động muốn có cơ hội được xuất khẩu phải chờđợi trong thời gian dài hoặc phải chạy bằng một khoản tiền lớn

Bên cạnh đó việc tư vấn cho người dân để họ tự tiến hành kinh doanh cũng vôcùng quan trọng và phải được tiến hành tích cực hơn nữa vì nếu người dân tự kinhdoanh được thì sẽ không tốn nhiều kinh phí dành cho đào tạo mặt khác lại giải quyếtđược nạn thấ nghiệp trong xã