SKKN Một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm đổi mới phương pháp ở trường thpt số 2 huyện bảo yên trong giai đoạn hiện nay

S GIÁO D C VÀ ÀO T O LÀO CAI

3.3 Bi n pháp 3: T ng c ng QL ho t đ ng d y h c… 20 3.4 Bi n pháp 4: T ng c ng QL ho t đ ng h c t p c a h c sinh 22

3.5 Bi n pháp 5: Ph i h p ch t ch ho t đ ng c a H i 23 3.6 Bi n pháp 6: m b o các đi u ki n thi t y u v CSVC… 23

3.7 Bi n pháp 7: T ng c ng vi c t o đ ng l c 23

PH N M U

1 LÝ DO CH N TÀI

Loài ng i đang ch ng ki n s đ i thay nhanh chóng và sâu s c v m i

m t c a xã h i V n đ đ t ra cho giáo d c là c n ph i đ i m i chi n l c

đào t o con ng i, đ c bi t c n đ i m i ph ng pháp d y h c (PPDH), theo

h ng đào t o ngu n nhân l c n ng đ ng sáng t o, nh m t o ra n ng l c n i sinh cho m i con ng i, đ ng th i t o nên đ ng l c cho s phát tri n kinh t

xã h i

Lu t giáo d c, đi u 24.2 đã ghi rõ: “Ph ng pháp giáo d c (PPGD) ph thông ph i phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh; phù h p v i đ c đi m c a t ng l p h c, môn h c; b i d ng ph ng pháp (PP) t h c, rèn luy n k n ng v n d ng ki n th c vào th c ti n, tác đ ng

đ n tình c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh

Trong nh ng n m h c g n đây B GD T đ u có ch th v nhi m v c a toàn ngành nêu rõ m t trong các n i dung c n t p trung ch đ o th c hi n là:

“Ti p t c th c hi n đ i m i ch ng trình, n i dung, PPGD t t c các b c

h c, ngành h c”

M c dù đã có nhi u c g ng, nh ng đ n nay s chuy n bi n v PPDH các tr ng THPT trong t nh Lào Cai nói chung và tr ng THPT s 2 B o Yên nói riêng v n còn b t c p Ph bi n v n là cách d y truy n th m t chi u

ph i h p v i gi ng gi i xen k v n đáp H c sinh v n đang là nh ng th c th

th đ ng, nghe, ghi nh và tái hi n

Có nhi u nguyên nhân làm h n ch quá trình đ i m i PPDH, song chúng tôi cho r ng nguyên nhân chính không ph i do đ i ng giáo viên ch a nh n

th c đúng v v n đ này Ti p c n v i đ i ng giáo viên có th th y đa s h

đ u tâm huy t, mong mu n đ i m i, nh ng l i lúng túng không bi t nên đ i

m i cái gì, đ i m i nh th nào và b t đ u t đâu?

h c, ch a l a ch n nh ng n i dung đ i m i thi t th c và có tr ng tâm, ch a

t ch c quá trình đ i m i m t cách khoa h c và h u hi u

Vì th ch a đ đ t o nên m t b c chuy n bi n th c s v đ i m i PPDH

T nh ng lý do trên, chúng tôi ch n đ tài nghiên c u là: “ M t s bi n pháp qu n lý c a Hi u tr ng nh m đ i m i PPDH tr ng THPT s 2

B o Yên trong giai đo n hi n nay”

qu n lý PPDH đ c hình thành và phát tri n cùng v i s hình thành và phát tri n c a l ch s xã h i loài ng i

Ngay t th i c đ i, t t ng qu n lý PPDH đã đ c th hi n trong nh ng quan đi m c a các nhà tri t h c đ ng th i là nh ng nhà giáo d c Xôc rat ( 469 – 399 tr c CN) m t trong nh ng nhà tri t h c ph ng Tây, đã đ xu t và th c

hi n m t PPDH mà ng i đ i g i là “ PP Xôc rat”, đó chính là PP đàm tho i

trong d y h c dang đ c s d ng cho đ n ngày nay Kh ng T ( 551 – 479

tr c CN) m t nhà tri t h c – nhà giáo d c ph ng ông l i r t coi tr ng tính tich c c c a h c sinh trong d y h c Ông nói : “ Không gi n vì mu n bi t thì

không g i m cho, không b c vì không rõ thì không bày v cho V t có b n góc,

b o cho bi t m t góc mà không suy ra đ c ba góc kia thì không d y n a”

Nh ng t t ng trên đây còn nguyên giá tr cho các ch th qu n lý PPDH trong

th i đ i ngày nay

Th k XXI, cùng v i s phát tri n m nh m c a cu c cách m ng khoa

h c và công ngh ( KH & CN), giáo d c th gi i đã tr i qua ba cu c c i cách, theo đó là các cu c c i cách v PPDH c bi t cu c c i cách l n hai vào nh ng

n m 50 và cu c c i cách l n ba vào nh ng n m 80 đã nh n m nh nhi u đ n v

đ đ i m i PPDH theo h ng phát huy tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a

ng i h c

Vi t nam ngay t nh ng ngày đ u c a n n giáo d c Cách m ng, trong

th g i cho h c sinh nhân ngày khai tr ng tháng 9 n m 1945, Bác H đã vi t: “

T gi phút này tr đi, các cháu b t đ u đ c h ng m t n n giáo d c hoàn toàn

Vi t Nam…làm phát tri n hoàn toàn n ng l c s n có c a các cháu” B c th

m c tiêu đ ra i v i giáo d c – nhà tr ng, qu n lý th c ch t là s tác đ ng

m t cách khoa h c c a ch th qu n lý đ m h th ng giáo d c nh m làm cho h

v n hành đ n m t tr ng thái m i có ch t l ng cao h n

- Qu n lý ph ng pháp d y h c (PPDH) :

+ PPDH là m t trong các thành t quan tr ng c a quá trình d y h c Cùng

m t n i dung d y h c, trong nh ng hoàn c nh và đi u ki n t ng t nhau,

nh ng có h c sinh thích thú, tích c c h c t p hay không, có đ l i d u n đ m nét trong tâm h n và kh i d y trong lòng h c sinh nh ng tình c m sáng t o hay không , ph n l n ph thu c vào PPDH

PPDH luôn đ c đ t trong m i quan h gi a các thành t c a quá trình

d y h c, đó là m i quan h gi a M c tiêu - N i dung – Ph ng pháp – Ph ng

đ ng, t ch c và đi u hành, ki m tra, đánh giá, ph i h p các l c l ng ngoài nhà tr ng

1.1.3 Ch c n ng, ph ng ti n và yêu c u c a Hi u tr ng tr ng THPT đ i v i công tác qu n lý PPDH

- Ch c n ng Qu n lý c a Hi u tr ng tr ng THPT

Xu t phát t quan đi m: “ Ph ng ti n c a qu n lý là nh ng gì ch th

qu n lý s d ng trong ho t đ ng qu n lý đ đ t đ c m c tiêu qu n lý” Do đó các ph ng ti n qu n lý PPDH ch y u c a Hi u tr ng bao g m: ch đ nh GD – T (Lu t giáo d c, Chi n l c phát tri n GD – T, chính sách, ch đ , đi u

l , qui ch , ch th n m h c ), b máy t ch c và nhân l c d y h c, ngu n tài

l c - v t l c d y h c, h th ng thông tin và môi tr ng d y h c

Ho t đ ng QL PPDH ph thu c vào vi c Hi u tr ng s d ng các y u t

ph ng ti n qu n lý, đó là: hi u l c c a ch đ nh GD – T, n ng l c ho t đ ng

c a b máy t ch c và nhân l c d y h c, giá tr và tác d ng c a ngu n tài l c –

v t l c d y h c, ch t l ng c a h th ng thông tin và môi tr ng d y h c

- Yêu c u đ i v i Hi u tr ng:

V i nh ng nhi m v , quy n h n c a Hi u tr ng đ c qui đ nh trong lu t giáo d c và đi u l tr ng THPT, ng i Hi u tr ng ph i th hi n t t vai trò sau đây:

+ Là nhà qu n lý, là ng i đ i di n nhà n c v m t hành chính, th c thi các ho t đ ng qu n lý tr ng h c d a trên c s c a pháp lu t

+ Là ng i t ch c trong th c ti n, luôn tìm tòi đ i m i ho t đ ng qu n

1.1.4 N i dung đ i m i PPDH tr ng THPT

i m i PPDH đang là tr ng tâm chú ý c a các c p qu n lý c ng nh

Hi u tr ng nhà tr ng Trong th i đ i ngày nay, khi KH &CN đang phát tri n

m nh m , khi h i nh p đang tr thành xu th toàn c u, thì vi c đào t o ngu n nhân l c n ng l c, sáng t o là đi u ki n t n t i c a m i qu c gia, m i dân t c

Vì v y, “ i m i d y h c, phát huy t duy sáng t o và n ng l c t đào t o c a

ng i h c là t t ng chi n l c đào t o con ng i c a Giáo d c Vi t nam

i m i không ph i là thay đ i toàn b PPDH đã có, mà ph i trên c s phát huy nh ng y u t tích c c c a PPDH hi n nay, t ng b c áp d ng nh ng PPDH tiên ti n và ph ng ti n d y h c phù h p nh m thay đ i cách th c d y

h c, thay đ i PP h c t p c a h c sinh, chuy n t h c t p th đ ng sang tích c c,

ch đ ng, sáng t o, t ng b c chuy n d n PPDH theo h ng bi n quá trình đào

t o thành quá trình t đào t o, bi n quá trình d y h c thành quá trình t h c

Ho t đ ng đ i m i PPDH di n ra dài lâu, là ho t đ ng sáng t o hàng ngày

c a c th y và trò và vì v y, đ đ m b o đ i m i PPDH có k t qu , ph i có đ nh

h ng đúng

N i dung c b n v đ i m i PPDH hi n nay là đ i m i cách d y c a th y,

đ i m i cách h c c a trò, đ i m i m i quan h th y trò trong d y h c, t ng

c ng m i quan h gi a trí tu và tâm h n, gi a t duy và c m xúc trong d y

h c C th tr c m t, trong m i ti t h c c n ph i làm cho h c sinh đ c : Ho t

đ ng nhi u h n, th c hành nhi u h n, th o lu n nhi u h n, suy ngh nhi u h n

M c tiêu v nâng cao ch t l ng đào t o

M c tiêu v xây d ng đ i ng tr thành t p th dân ch , đ ng thu n, có k lu t và trách nhi m cao, đ v s l ng, đ ng b v c c u

và không ng ng đ c nâng cao trình đ chính tr , chuyên môn, nghi p v ;

M c tiêu v xây d ng c s v t ch t, thi t b ph c v cho ho t đ ng giáo d c khác;

M c tiêu v xây d ng h th ng chính tr tr ng h c v ng m nh, nâng cao hi u l c, hi u qu qu n lý;

M c tiêu v xây d ng m i quan h gi a nhà tr ng và các l c

l ng xã h i tham gia giáo d c, th c hi n t t công tác xã h i hoá giáo d c trên đ a bàn

Trong đó m c tiêu nâng cao ch t l ng GD& T là m c tiêu tr ng tâm,

c b n c a nhà tr ng, hi n nay c n đ c u tiên tr c nh t Tuy nhiên, mu n

H i cha m h c sinh và các l c l ng khác ngoài nhà tr ng;

Tuy nhiên, khi tri n khai ho t đ ng c a các t ch c, th c t công vi c c a

- KH tri n khai các chuyên đ v

GD hs

gi ; Ki m tra, đánh giá hs; T b i

d ng

h c t p; KH

h ng ng các phong trào thi đua

h c; T ng

k t sáng ki n kinh nghi m

- N n p sinh

ho t t ; N

n p qu n lý HS; T ch c các câu l c

b , sinh ho t ngo i khoá

d y h c; Ch

đ o vi c t

b i d ng

Phát đ ng phong trào thi đua; B i

d ng PP t

h c; Tham gia ngo i khoá, dã ngo i, gi i trí

t ;Ki m tra đánh giá GV

- Ki m tra đánh giá thi đua t p th , các nhân hs

Ki m tra toàn

di n; Ki m tra theo chuyên đ

- ánh giá,

t ng k t thi đua, khen

th ng

- T ch c báo cáo đi n hình v PP

1.2 C S PHÁP LÝ

- H ng d n th c hi n nhi m v n m h c 2005 – 2006 c a B GD& T (6744/BGD& T – GDTH)(14-8-2005): “T ng c ng ch đ o đ i m i PPDH theo h ng phát huy tính tích c c, sáng t o, ch đ ng h c t p c a h c sinh, t o

đi u ki n c n thi t và yêu c u giáo viên v n d ng sáng t o các PPDH Vi c đ i

m i càn g n v i khai thác, s d ng thi t b giaó d c trên c s bám sát n i dung

sách giáo khoa, yêu c u b môn v ki n th c k n ng”

“… i v i các b môn khoa h c th c nghi m ph i b o đ m th c hi n đ y đ các bài thí nghi m, th c hành qui đ nh theo ch ng trình, sách giáo khoa.”

- i u 28 Lu t giáo d c qui đ nh: “ Ph ng pháp gi ng d y ph thông ph i phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh, phù h p v i đ c

đi m c a t ng l p h c, môn h c, b i d ng ph ng pháp t h c, kh n ng làm theo nhóm; rèn luy n k n ng v n d ng ki n th c vào th c t ; tác đ ng đ n tình

c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh”

- i u l tr ng THPT qui đ nh nhi m v và quy n h n c a Hi u tr ng:

T ch c b máy nhà tr ng :

+ Xây d ng k ho ch và t ch c th c hi n nhi m v n m h c;

+ Qu n lý giáo viên, nhân viên, h c sinh, qu n lý chuyen môn, phân công công tác, ki m tra đánh giá vi c th c hi n nhi m v c a giáo viên, nhân viên;

+ Qu n lý và t ch c giáo d c h c sinh;

+ Qu n lý hành chính, tài chính, tài s n c a nhà tr ng;

+ Th c hi n các ch đ chính sách c a Nhà n c đ i v i giáo viên, nhân viên,

h c sinh, t ch c th c hi n qui ch dân ch trong ho t đ ng c a nhà tr ng

- V n ki n i h i đ i bi u toàn qu c l n IX - ng c ng s n Vi t nam: “ i

m i PP d y và h c, phat huy t duy sáng t o và n ng l c t đào t o c a ng i

h c”

- M c tiêu giáo d c đ n n m 2010: “ i m i m c tiêu, n i dung, ph ng pháp,

ch ng trình giáo d c các c p, b c h c và trình đ đào t o; Phát tri n đ i ng nhà giáo, đáp ng yêu c u v a t ng qui mô, v a nâng cao ch t l ng, hi u qu

và đ i m i PP d y - h c; i m i qu n lý giáo d c đào t o, t o c s pháp lý và phát huy n i l c phát tri n giáo d c”

- Ch th 40 – CT/T v vi c xây d ng, nâng cao ch t l ng đ i ng nhà giáo va cán b qu n lý giáo d c: “ c bi t đ i m i m nh m và c b n PPGD nh m

kh c ph c l i truy n th m t chi u, n ng lý thuy t, ít khuy n khích t duy sáng

t o; b i d ng n ng l c t h c, t nghiên c u, t gi i quy t v n đ , phát tri n

nh ng khó kh n mà các tr ng THPT đang g p ph i đ th c hi n đ i m i PPDH là do trình đ giáo viên không đ ng đ u, m t b ph n giáo viên ch a

nh n th c sâu s c vi c c n thi t ph i đ i m i ph ng pháp; m t b ph n giáo viên còn h n ch v n ng l c chuyên môn, nghi p v ; c s v t ch t k thu t còn thi u, ch m đ c hi n đ i hoá, công tác ph i h p gi a nhà tr ng, gia đình

và xã h i còn h n ch là nguyên nhân quan tr ng nh h ng đ n ch t l ng d y

h c Trong các báo cáo t ng k t n m h c và H i ngh giao ban các Hi u tr ng

th ng xuyên đ c p t i v n đ đ i m i ph ng pháp Tuy đã có nhi u bi n pháp đã đ c đ a ra th o lu n bàn b c, có nhi u đ t t p hu n v đ i m i

ph ng pháp nh ng vi c đ i m i tr ng v n còn g p nhi u lúng túng

CH NG II TH C TR NG QU N LÝ I M I PPDH

1 Th c tr ng đ i m i PPDH

1.1 V ho t đ ng gi ng d y c a giáo viên

- th c hi n đ c s đ i m i PPDH trên l p thì công vi c đ u tiên c n

ph i đ i m i đó là so n bài Hi n nay s giáo viên trong tr ng thành th o k

n ng so n bài theo h ng phát huy tính đ c l p, ch đ ng c a h c sinh trong

d y h c r t ít, trong đó t p trung ch y u vào k n ng thi t k h th ng câu h i, các k n ng khác đang còn khá lúng túng

ít h n

1.2 V v n đ t h c c a h c sinh

Ph ng pháp h c t p c a h c sinh đang n ng v nghe, ghi nh và tái hi n, các

k n ng t h c nh k n ng phân tích, t ng h p, khái quát v n đ , k n ng th c hành, k n ng đ c sách, nghiên c u tài li u ch m c đ trung bình và y u

1.3 V s d ng thi t b d y h c (TBDH) và các ph ng ti n k thu t

hi n đ i trong d y h c

M c dù trang thi t b c s v t ch t c a nhà tr ng khá đ y đ - có các phòng

b môn, phòng đa n ng v i khá đ các ph ng ti n hi n đ i, nh ng vi c s d ng các ph ng ti n đó đang còn h n ch , và ch a đ c quan tâm nhi u,ch a s

ch a t p trung vào nh ng v n đ c th , thi t th c Vi c nghiên c u n i dung

c a sách giáo khoa ch a đ c quan tâm

2.2 V qu n lý ho t đ ng c a t ch nhi m và các đoàn th trong nhà

tr ng

Công tác ch nhi m l p và ho t đ ng oàn đ c xem là nh ng ho t đ ng quan

tr ng nh m QL, t ch c t t ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c sinh Trong

tr ng đ u đã có qui đ nh c th v n n p ho t đ ng, xây d ng nh ng tiêu chí đánh gía thi đua hàng tu n, tháng, n m đ i v i t p th h c sinh Tuy nhiên, ho t

đ ng c a các t ch c trên còn nghèo nàn v n i dung sinh ho t, đ n đi u, l p l i

v hình th c, gò ép h c sinh vào khuôn phép, ch a gây đ c s h ng thú, ch a

t khâu chu n b bài, lên l p, ch m ch a, đánh giá k t qu h c t p c a h c sinh

c ng nh các ho t đ ng gioá d c khác Song vi c đ a các tiêu chí v đ i m i

PPDH vào nh ng qui đ nh đó còn h n ch Nh ng n i dung QL th c ch t v n theo l i c , ngh a là nh ng yêu c u v đ i m i PPDH ch a đ c đ t ra đ ng

m c, ch a đ c qui đ nh m t cách c th , rõ ràng, mang tính pháp lý cao đ

th c hi n Vi c b i d ng, rèn luy n các k n ng d y h c theo h ng đ i m i PPDH còn ít đ c th c hi n Công tác ki m tra, đánh giá k t qu h c t p c a

h c sinh ch m đ i m i, ch a khuy n khích cách t h c, thông minh sáng t o, vì

t t Tuy nhiên, vi c ph i h p ho t đ ng c a h i cha m h c sinh ch a có tác

d ng m nh đ n vi c đ i m i PPDH c a th y và trò Vi c t ch c các ho t đ ng

t v n cho cha m hoc sinh v PP d y con t h c, PP giáo d c h c sinh t i gia đình, c ng đ ng còn r t h n ch Nhà tr ng ch a đóng vai trò ch đ ng trong

vi c ph i h p gia đình v i nhà tr ng và t v n cho h đ h tr h c sinh hoc

t p Vì v y ch t l ng d y h c ph n l n ph thu c vào PPDH c a giáo viên nhà tr ng

3 Nh n đ nh chung v th c tr ng QL đ i m i PPDH c a Hi u tr ng

* u đi m:

- Hi u tr ng và h u h t giáo viên đ u nh n th c đúng đ n v tính c p thi t c a

vi c đ i m i PPDH hi n nay, đ u nh n th c đ c vai trò quan tr ng c a t b môn trong vi c t ch c các ho t đ ng đ i m i PPDH nh m nâng cao ch t l ng

d y h c

- Hi u tr ng đã ch đ o các t chuyên môn tri n khai m t s chuyên đ , t ch c

th c t p, thao gi ng, rút kinh nghi m v đ i m i PPDH, b i d ng các ki n th c

và rèn luy n các k n ng d y h c theo tinh th n đ i m i cho đ i ng giáo viên, xây d ng các chu n đánh giá ch a đ ng m t s tiêu chí v đ i m i PPDH c a