KHÓA LUẬN mầm NON thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi đóng vai theo chủ đề của trẻ MGB

MỞ ĐẦU 3 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 4 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 5 4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 5 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5 6. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 6 7. PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 6 8. CẤU TRÚC KHÓA LUẬN 6 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN 7 1.1. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ 7 1.2. CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 8 1.2.1. Kỹ năng 8 1.2.2. Hợp tác 9 1.2.3. Kỹ năng hợp tác 9 1.2.4. Trò chơi đóng vai theo chủ đề 9 1.3. MỤC TIÊU VÀ NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC MẦM NON 10 1.3.1. Mục tiêu Giáo dục mầm non 10 1.3.2. Nguyên tắc Giáo dục mầm non 11 1.3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục 11 1.3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức 11 1.3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển 12 1.3.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính liên tục 12 1.3.2.5. Nguyên tắc phát huy tính tích cực, tính tự giác của trẻ 12 1.3.2.6. Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan 12 1.3.2.7. Nguyên tắc đối xử cá biệt 13 1.4. ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CƠ BẢN CỦA TRẺ MGB 13 1.5. ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CỦA TRẺ NÓI CHUNG VÀ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN NÓI RIÊNG 17 1.5.1. Đặc điểm của trò chơi ĐVTCĐ 17 1.5.2. Vai trò của trò chơi ĐVTCĐ đối với sự phát triển tâm lý của trẻ nói chung và bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn nói riêng 18 1.6. QUY TRÌNH VÀ YÊU CẦU SƯ PHẠM KHI TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CHO TRẺ MG 20 1.6.1. Quy trình tổ chức trò chơi ĐVTCĐ 20 1.6.2. Yêu cầu sư phạm khi tổ chức trò chơi ĐVTCĐ 22 Chương 2. THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN QUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CỦA TRẺ MGB Ở TRƯỜNG MN 2 THÀNH PHỐ HUẾ 23 2.1. TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG MN 2 23 2.2. THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN CỦA TRẺ MGB QUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ TẠI TRƯỜNG MN2 THÀNH PHỐ HUẾ 26 2.2.1. Giai đoạn hình thành nhóm chơi 26 2.2.2. Giai đoạn sau khi hình thành nhóm chơi 27 2.2.2.1. Thoả thuận trước khi chơi 27 2.2.2.2. Trong quá trình chơi 31 2.2.2.3. Sau khi chơi 35 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG 37 CHƯƠNG 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠNQUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CHO TRẺ MGB 39 3.1. CƠ SỞ XÂY DỰNG BIỆN PHÁP 39 3.1.1. Mục tiêu giáo dục mầm non 39 3.1.2. Đặc điểm tâm lý trẻ 39 3.1.3. Vai trò của kỹ năng hợp tác đối với trẻ 39 3.1.4. Thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn của trẻ MGB ở trường MN2 40 3.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỤ THỂ 40 3.2.1. Nhóm các biện pháp khi tổ chức trò chơi cho trẻ 40 3.2.1.1. Lập nhóm trên cơ sở đặc điểm tâm lý cá nhân trẻ 40 3.2.1.2. Xây dựng chủ đề và nội dung chơi phong phú 41 3.2.1.3. Chú trọng khâu hướng dẫn trẻ cách thực hiện vai và mối quan hệ đúng giữa các vai 42 3.2.1.4. Xây dựng nề nếp vui chơi tích cực, lành mạnh 42 3.2.1.5. Theo dõi việc chơi, kịp thời giải quyết xung đột 43 3.2.1.6. Sử dụng phương pháp khuyến khích và trách phạt theo hướng cảm nhận niềm vui của sự hợp tác 43 3.2.2. Nhóm các biện pháp ngoài hoạt động chơi 44 3.2.2.1. Tạo môi trường thân thiện ở lớp học 44 3.2.2.2. Phát triển ngôn ngữ và tổ chức tốt hoạt động giao tiếp cho trẻ 45 3.2.2.3. Giáo dục trẻ các hành vi văn hóa khi cùng học, cùng chơi với bạn 46 3.2.2.4. Phối hợp với gia đình giáo dục trẻ 46 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 48 1. KẾT LUẬN 48 2. KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM 49 2.1. Đối với lãnh đạo Phòng, Sở Giáo dục 49 2.2. Đối với lãnh đạo Bộ môn Giáo dục Mầm non, trường ĐHSP 49 2.3. Đối với sinh viên sư phạm Giáo dục Mầm non 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO 51 MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong xã hội loài người, hợp tác với người khác được xem là một nhu cầu tất yếu của cuộc sống. Từ thuở sơ khai, sự tồn tại và phát triển của loài đã thúc đẩy con người liên kết, hợp tác với nhau: từ săn bắt, hái lượm cho đến chống lại thú dữ… Cuộc sống ngày càng hiện đại, con người càng cần đến sự hợp tác và dường như chỉ có sự hợp tác mới mang lại một kết quả tốt đẹp, từ những điều thuộc về công việc của mỗi cá nhân cũng như của nhiều người như môi trường, hòa bình,… Có thể nói, hợp tác là con đường tiêu biểu cho sự ph

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 4

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 5

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 5

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 6

7 PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 6

8 CẤU TRÚC KHÓA LUẬN 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 7

1.1 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ 7

1.2 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 8

1.2.1 Kỹ năng 8

1.2.2 Hợp tác 9

1.2.3 Kỹ năng hợp tác 9

1.2.4 Trò chơi đóng vai theo chủ đề 9

1.3 MỤC TIÊU VÀ NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC MẦM NON 10

1.3.1 Mục tiêu Giáo dục mầm non 10

1.3.2 Nguyên tắc Giáo dục mầm non 11

1.3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục 11

1.3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức 11

1.3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển 12

1.3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính liên tục 12

1.3.2.5 Nguyên tắc phát huy tính tích cực, tính tự giác của trẻ 12

1.3.2.6 Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan 12

1.3.2.7 Nguyên tắc đối xử cá biệt 13

1.4 ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CƠ BẢN CỦA TRẺ MGB 13

1.5 ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CỦA TRẺ NÓI CHUNG VÀ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN NÓI RIÊNG 17

1.5.1 Đặc điểm của trò chơi ĐVTCĐ 17

1.5.2 Vai trò của trò chơi ĐVTCĐ đối với sự phát triển tâm lý của trẻ nói chung và bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn nói riêng 18

1.6 QUY TRÌNH VÀ YÊU CẦU SƯ PHẠM KHI TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CHO TRẺ MG 20

1.6.1 Quy trình tổ chức trò chơi ĐVTCĐ 20

1.6.2 Yêu cầu sư phạm khi tổ chức trò chơi ĐVTCĐ 22

Chương 2 THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN QUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CỦA TRẺ MGB Ở TRƯỜNG MN 2 THÀNH PHỐ HUẾ 23

2.1 TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG MN 2 23

2.2 THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN CỦA TRẺ MGB QUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ TẠI TRƯỜNG MN2 - THÀNH PHỐ HUẾ 26

2.2.1 Giai đoạn hình thành nhóm chơi 26

2.2.2 Giai đoạn sau khi hình thành nhóm chơi 27

2.2.2.1 Thoả thuận trước khi chơi 27

2.2.2.2 Trong quá trình chơi 31

2.2.2.3 Sau khi chơi 35

2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG 37

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠNQUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CHO TRẺ MGB 39

3.1 CƠ SỞ XÂY DỰNG BIỆN PHÁP 39

3.1.1 Mục tiêu giáo dục mầm non 39

3.1.2 Đặc điểm tâm lý trẻ 39

3.1.3 Vai trò của kỹ năng hợp tác đối với trẻ 39

3.1.4 Thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn của trẻ MGB ở trường MN2 40

3.2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỤ THỂ 40

3.2.1 Nhóm các biện pháp khi tổ chức trò chơi cho trẻ 40

3.2.1.1 Lập nhóm trên cơ sở đặc điểm tâm lý cá nhân trẻ 40

3.2.1.2 Xây dựng chủ đề và nội dung chơi phong phú 41

3.2.1.3 Chú trọng khâu hướng dẫn trẻ cách thực hiện vai và mối quan hệ đúng giữa các vai 42

3.2.1.4 Xây dựng nề nếp vui chơi tích cực, lành mạnh 42

3.2.1.5 Theo dõi việc chơi, kịp thời giải quyết xung đột 43

3.2.1.6 Sử dụng phương pháp khuyến khích và trách phạt theo hướng cảm nhận niềm vui của sự hợp tác 43

3.2.2 Nhóm các biện pháp ngoài hoạt động chơi 44

3.2.2.1 Tạo môi trường thân thiện ở lớp học 44

3.2.2.2 Phát triển ngôn ngữ và tổ chức tốt hoạt động giao tiếp cho trẻ 45 3.2.2.3 Giáo dục trẻ các hành vi văn hóa khi cùng học, cùng chơi với bạn46 3.2.2.4 Phối hợp với gia đình giáo dục trẻ 46

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 48

1 KẾT LUẬN 48

2 KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM 49

2.1 Đối với lãnh đạo Phòng, Sở Giáo dục 49

2.2 Đối với lãnh đạo Bộ môn Giáo dục Mầm non, trường ĐHSP 49

2.3 Đối với sinh viên sư phạm Giáo dục Mầm non 49

TÀI LIỆU THAM KHẢO 51

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong xã hội loài người, hợp tác với người khác được xem là mộtnhu cầu tất yếu của cuộc sống Từ thuở sơ khai, sự tồn tại và phát triểncủa loài đã thúc đẩy con người liên kết, hợp tác với nhau: từ săn bắt, háilượm cho đến chống lại thú dữ… Cuộc sống ngày càng hiện đại, conngười càng cần đến sự hợp tác và dường như chỉ có sự hợp tác mới manglại một kết quả tốt đẹp, từ những điều thuộc về công việc của mỗi cá nhâncũng như của nhiều người như môi trường, hòa bình,… Có thể nói, hợptác là con đường tiêu biểu cho sự phát triển của các quốc gia cũng như củamỗi cá nhân

Lý luận tâm lý học - giáo dục học trẻ em cũng cho thấy sự lớn lêncủa trẻ gắn liền sự hợp tác với người khác: từ những phản xạ mang tínhđịnh hướng ở những tháng ngày đầu đời cho đến sự gia nhập thực sự vào

“xã hội trẻ em”, xã hội người lớn… Tầm quan trọng của sự hợp tác đã biến

nó từ một nhu cầu đến chỗ đòi hỏi phải học tập, đặc biệt là trong thời đạingày nay Mẫu giáo (MG) là độ tuổi thực sự cần đến kỹ năng hợp tác khiđây cũng là giai đoạn trẻ bắt đầu tham gia tích cực vào các nhóm lớp dochính cuộc sống của trẻ tạo ra Đương nhiên, việc cần và biết cách hợp tácvới bạn là hai vấn đề khác nhau và điều này cũng không dễ hiểu đối với trẻlứa tuổi này

Đời sống của tuổi mẫu giáo nhuốm màu sắc vui chơi, trong đó nổihơn cả là trò chơi đóng vai theo chủ đề (ĐVTCĐ) Kết quả nghiên cứu vềtâm lí học cho thấy loại trò chơi này có vai trò vô cùng quan trọng đối với

sự phát triển tâm lí của trẻ MG Qua trò chơi, trẻ bắt đầu hiểu được nhữngmối quan hệ qua lại với nhau trong xã hội (mẹ - con, bác sĩ - bệnh nhân…),những tri thức, kinh nghiệm của xã hội loài người Qua trò chơi, trẻ họccách chia sẻ, hợp tác với nhau Có thể nói trò chơi là phương tiện ưu việtnhất trong quá trình thành Người của trẻ MG Đương nhiên giáo dục trẻbao giờ cũng mang nặng tính nghệ thuật và nghệ thuật, đó chính là việc sửdụng các hình thức phù hợp với từng lứa tuổi, từng cá nhân để thúc đẩyphẩm chất, năng lực vốn có cho trẻ Chúng tôi chọn nghiên cứu kỹ nănghợp tác với bạn qua trò chơi ĐVTCĐ ở tuổi mẫu giáo bé (MGB) cũng đượcxuất phát từ quan điểm đó.

Trường Mầm non 2(MN2) - TP Huế được thành lập từ năm 1976,được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2000 - 2005 Với vịtrí thuộc khu vực trung tâm phía bắc của thành phố Huế, trường MN2 đãthu hút một lượng lớn nhiều đối tượng con em Đây cũng là nơi chúng tôiđến thực hành, thực tập trong suốt khóa học Với mục tiêu nghiên cứu của

đề tài, chúng tôi nhận thấy đây là nơi hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi Mặtkhác, cho đến nay vẫn chưa có ai nghiên cứu kỹ năng hợp tác với bạn củatrẻ Mẫu giáo bé (MGB) qua trò chơi ĐVTCĐ Xuất phát từ những vấn đềtrên, chúng tôi chọn đề tài Thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi đóng vai theo chủ đề của trẻ MGB ở trường mầm non 2 - Thành phố Huế để nghiên cứu.

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi ĐVTCĐ ở trẻ MGB, trường

MN 2- Thành phố Huế

3.2 Khách thể nghiên cứu

- Trẻ MGB

- Trò chơi ĐVTCĐ

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.

4.2 Nghiên cứu thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi

ĐVTCĐ ở trẻ MGB, trường MN 2- Thành phố Huế

4.3 Đề xuất biện pháp nhằm bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn qua

trò chơi ĐVTCĐ cho trẻ MGB

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

5.1.1 Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết: dùng để phân

tích lý giải, làm sáng tỏ các khái niệm liên quan, xác lập cơ sở lí luận củavấn đề nghiên cứu

5.1.2 Phương pháp phân loại, hệ thống hoá lý thuyết: dùng để

phân loại, hệ thống các vấn đề lí luận của đề tài

5.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

5.2.1 Phương pháp quan sát: Dùng để quan sát trẻ và giáo viên

trong quá trình chơi nhằm tìm hiểu và đánh giá thực trạng

5.2.2 Phương pháp đàm thoại: Tiến hành đàm thoại với giáo viên, phụ

huynh và trẻ để thu thập thông tin đánh giá thực trạng, tìm kiếm biện pháp

5.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm của hoạt động: phát hiện

những biểu hiện của kỹ năng hợp tác mà trẻ thể hiện trong quá trình chơi

5.2.4 Phương pháp điều tra: dùng để thu thập thông tin về vấn đề

nghiên cứu

5.3 Phương pháp thống kê toán học: Dùng để xử lý số liệu điều tra.

6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Kỹ năng hợp tác với bạn ở tuổi MGB qua trò chơi ĐVTCĐ còn yếu,mang nặng tính tự phát Nếu người giáo viên chủ động bồi dưỡng kỹ năng hợptác cho trẻ trong quá trình chơi cũng như tổ chức tốt việc phối hợp với phụhuynh trong đời sống hàng ngày của trẻ thì sẽ thúc đẩy sự phát triển kĩ nănghợp tác của trẻ với bạn nói riêng và với những người xung quanh nói chung

7 PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

8 CẤU TRÚC KHÓA LUẬN

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, khoáluận bao gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2: Thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi ĐVTCĐ

cho trẻ MGB tại trường MN 2- Thành phố HuếChương 3: Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn qua

trò chơi ĐVTCĐ cho trẻ MGB

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ

Tuy chưa thực sự được nghiên cứu và có công trình độc lập về vấn

đề kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi ĐVTCĐ nhưng có thể nói có rấtnhiều nhà khoa học trong và ngoài nước đã nghiên cứu và đề cập đến kĩnăng hợp tác của trẻ dưới nhiều góc độ khác nhau

Tác giả Carrie Lynn trong Nuôi dạy trẻ từ 3- 6 tuổi đã xuất phát từ

tâm sinh lý của trẻ để đưa ra phương pháp nuôi dạy con, như hướng dẫn trẻ

kỹ năng hợp tác, cảm nhận niềm vui của sự hợp tác, xây dựng tinh thần

đoàn kết, người lớn là tấm gương sáng cho trẻ… M.Parten trong Trò chơi

nhóm của trẻ Mẫu giáo đã nghiên cứu về đặc điểm mối quan hệ giữa

người với người diễn ra trong trò chơi của trẻ Tác giả đã làm nổi bật quan

hệ xã hội của trẻ trong khi chơi

Ở trong nước, đáng kể có: Liêm Trinh trong Rèn luyện nhân cách

cho trẻ cho rằng cần rèn luyện tính hợp tác cho trẻ qua việc bày tỏ sự quan

tâm, chia sẻ với người khác những gì mình có và tôn trọng ý kiến củangười khác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Tác giả Lê Xuân Hồng với

Những kỹ năng sư phạm mầm non- Tập 2 đã nghiên cứu những cách

thức, biện pháp phát triển những kỹ năng cần thiết cho trẻ mầm non, trong

đó có kỹ năng hợp tác Theo đó, tác giả cho rằng cần thúc đẩy kỹ năng hợptác của trẻ bằng cách giúp trẻ học cách hòa nhập với những trẻ khác

Nguyễn Ánh Tuyết trong Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non,

Tâm lý học trẻ em - Tập 2 cũng đã đề cập đến vấn đề hình thành kỹ năng

hợp tác qua trò chơi ĐVTCĐ Tác giả nhấn mạnh, đối với trò chơi đóngvai, trẻ không thể chơi một mình mà phải chơi theo nhóm và có nhiềuthành viên trong nhóm cùng chơi với nhau, tức là chơi với bạn Đặc điểmnày thúc đẩy sự hợp tác của trẻ.

Ngày nay, cùng với sự phát triển về kinh tế, việc chăm sóc giáo dụctrẻ thu hút sự quan tâm của nhiều người trong xã hội Các bài viết trênWebsite chuyên ngành như Mamnon.com hay không chuyên nhưTuoitre.com… cũng đề cập đến kỹ năng hợp tác cho trẻ Có thể kể đến các

bài viết Trò chơi đóng vai giúp trẻ nên người (Tuoitre.com), Để trò chơi đóng vai phát huy tác dụng với trẻ (Mamnon.com), Dạy trẻ cách làm việc nhóm của Thanh Hoa (Mamnon.com), Huấn luyện kỹ năng hợp tác để thành công của Hàn Nguyên (Giaovien.net), Kỹ năng chuyển từ xung đột đến hợp tác trên Hieuhoc.com, Dạy trẻ kỹ năng sống của Lê Thị Thanh

Nga (Thông tin Khoa học giáo dục)

Tất các công trình đều được các nhà nghiên cứu đề cập đến sự cầnthiết phải giáo dục trẻ, trong đó có bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn chotrẻ nhằm góp phần phát triển và hoàn thiện nhân cách của trẻ Tuy nhiên,

cho đến nay, vấn đề Thực trạng kỹ năng hợp tác với bạn qua trò chơi

ĐVTCĐ cho trẻ MGB - trường MN 2 - Thành phố Huế vẫn chưa có ai

nghiên cứu

1.2 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

1.2.1 Kỹ năng

Theo Từ điển Tâm lí học, kỹ năng là năng lực vận dụng có kết quả

những tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng [131,16]

Khái niệm này cho thấy:

1 Kỹ năng là năng lực vận dụng những tri thức về phương thức hànhđộng, tức kĩ năng luôn gắn liền với hành động và hoạt động cụ thể Quaviệc cá nhân thực hiện các hành động khi làm một công việc, ta có thể đánhgiá được mức độ thông hiểu công việc cũng như khả năng vận dụng tri thứccủa chủ thể.

2 Ở mức độ kỹ năng, thao tác chưa thuần thục và còn phải tậptrung chú ý

3 Kỹ năng được hình thành qua luyện tập

1.2.2 Hợp tác

Hợp tác là cùng chung sức giúp đỡ lẫn nhau trong một công việc, một lĩnh vực nào đó để nhằm một mục đích chung [450,17]

Khái niệm này cho thấy:

1 Hợp tác bao giờ cũng diễn ra giữa hai hay nhiều cá nhân

2 Hợp tác cần sự góp sức của mọi người để hoàn thành một côngviệc, cũng có nghĩa công việc thúc đẩy sự hợp tác luôn vượt qua giới hạnmột người thực hiện được

3 Phải có mục đích chung trong hợp tác, nếu có nhiều mục đích vàđặc biệt mục đích mâu thuẫn, đối lập nhau thì sẽ có nguy cơ phá vỡ sự hợptác

1.2.3 Kỹ năng hợp tác

Từ những khái niệm Kỹ năng và Hợp tác, chúng tôi hiểu kỹ năng

hợp tác là năng lực vận dụng có kết quả những tri thức về hợp tác để giúp

đỡ nhau nhằm hoàn thành một mục đích chung

1.2.4 Trò chơi đóng vai theo chủ đề

Trò chơi ĐVTCĐ là loại trò chơi mà khi chơi trẻ mô phỏng một

mảng nào đó của cuộc sống người lớn trong xã hội bằng việc nhập vào (haygọi là đóng vai) một nhân vật nào đó để thực hiện xã hội của họ bằngnhững hành động mang tính tượng trưng [6,15].

Trò chơi ĐVTCĐ có một ý nghĩa đặc biệt trong quá trình lớn lên của trẻmẫu giáo Trong khi chơi, trẻ lĩnh hội các tri thức, kinh nghiệm của xã hội loàingười, khám phá các mối quan hệ giữa những thành viên trong xã hội Chơiđóng vai bác sĩ, trẻ sẽ tưởng tượng và thực hiện công việc chăm sóc bệnh nhân.Chơi đóng vai trong chủ đề gia đình, trẻ sẽ thể hiện suy nghĩ và cảm nhận vềcác mối quan hệ giữa ông - bà - bố - mẹ - con… Ngoài những giá trị đó, trẻ cònhọc được cách giải quyết các bất hòa xảy ra trong quá trình chơi, tạo điều kiệncho trẻ được trao đổi và chia sẻ những ý tưởng, kinh nghiệm cho nhau

1.3 MỤC TIÊU VÀ NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC MẦM NON 1.3.1 Mục tiêu Giáo dục mầm non

Mục tiêu Giáo dục mầm non được quy định ở điều 22 của Luật Giáodục Việt Nam:

“Mục tiêu của Giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất,tình cảm, trí tuệ, thẫm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách,chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp 1”[30,17]

Mục tiêu Giáo dục mầm non còn được cụ thể hóa trong “Quyết định

55 của Bộ Giáo dục quy định mục tiêu, kế hoạch đào tạo của Nhà trẻ - Mẫugiáo”đó là:

“Hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới

xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam:

- Khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hoà cân đối

- Giàu lòng thương, biết quan tâm, nhường nhịn giúp đở những ngườigần gũi (bố mẹ, bạn bè, cô giáo), thật thà, lễ phép, mạnh dạn, hồn nhiên

- Thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, có một số kỹnăng sơ đẳng (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp, suy luận ) cần thiết

để vào trường phổ thông, thích đi học”

Mục tiêu Giáo dục mầm non thể hiện sự đón trước mô hình pháttriển nhân cách mà trẻ em Việt Nam đến 6 tuổi cần đạt được Thực hiệnmục tiêu Giáo dục mầm non là chuẩn bị tiền đề quan trọng cho trẻ bướcvào trường phổ thông, đảm bảo những điều kiện cần thiết cho việc thựchiện các mục tiêu sau (trước hết là mục tiêu giáo dục tiểu học)

1.3.2 Nguyên tắc Giáo dục mầm non

1.3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục

Nhiệm vụ của dạy học không chỉ cung cấp hệ thống tri thức màthông qua đó hình thành thái độ đúng đắn cho người học đối với cuộc sống,đối với lao động và đối với thực tiễn xung quanh Nó là phương tiện đểhình thành nhân cách con người mới Dạy học và giáo dục là hai quá trìnhthống nhất Dạy học ở mầm non phải thực hiện tốt mục tiêu giáo dục củabậc học mầm non

Nguyên tắc này đòi hỏi khi xác định nội dung học tập, giáo viên phảivạch ra những nhiệm vụ giáo dục cần giải quyết

1.3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức

Nguyên tắc này yêu cầu mọi hoạt động tổ chức cho trẻ phải đảmbảo vừa sức, dễ hiểu đối với trẻ Theo I.A.Cômenxki, đảm bảo tính vừa

sức có nghĩa đi từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp, từ cái đã biết đến cái chưa biết [94, 10] Tính vừa sức phải được thể hiện trong nội

dung và phương pháp dạy học Khi cho trẻ lĩnh hội tri thức mới phảidựa trên cơ sở những cái trẻ được quan sát, đã biết, đã có trong kinhnghiệm của chúng

1.3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển

Giáo dục là để phát triển các phẩm chất và năng lực vốn có của trẻ

Tư tưởng dạy học mang tính phát triển do nhà tâm lý học L.X.Vưgôtxki đề

ra, trong đó yêu cầu việc dạy học luôn đi trước một bước, luôn đòi hỏi ở trẻ

sự nổ lực, cố gắng khi nắm tri thức mới

Theo nguyên tắc này, khi dạy học không chỉ đưa ra cho trẻ nhữngnhiệm vụ dễ dàng, quen thuộc mà phải đưa ra cho trẻ những nhiệm vụ đòihỏi sự nổ lực hoạt động trí tuệ

1.3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính liên tục

Nguyên tắc này đòi hỏi việc sắp xếp nội dung chương trình học vàhoạt động học tập trong thực tiễn phải đảm bảo một trình tự lôgic, liên tục.Tài liệu mới phải dựa trên cái đã học, các giờ học theo mức độ khó dần, cáctài liệu sau có mối liên hẹ với các tài liệu trước, tri thức được hệ thống hoátrên cơ sở các mối liên hệ cơ bản giữa các sự vật hiện tượng

1.3.2.5 Nguyên tắc phát huy tính tích cực, tính tự giác của trẻ

Nguyên tắc này đòi hỏi trong việc dạy học phải làm sao cho trẻ hứngthú, ham thích, hăng say học tập, làm cho trẻ tự mình ra sức hoàn thành cácnhiệm vụ học tập, tự mình khắc phục khó khăn để nắm tri thức, kỹ năng, kỹxão Tri thức dạy học phải thúc đẩy hoạt động trí tuệ của trẻ

1.3.2.6 Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan

Nguyên tắc này đòi hỏi quá trình dạy học trẻ MG phải xuất phát từtri giác, sự vật hiện tượng cụ thể cảm tính (thông qua trực quan hay hànhđộng trực tiếp với đối tượng) hay từ những biểu tượng đã có về sự vậthiện tượng để nhận thức cái trừu tượng, khái quát Nguyên tắc này đặcbiệt quan trọng trong dạy học ở mầm non vì tư duy của trẻ mang tính trựcquan hình tượng Để nhận thức sự vật hiện tượng, trẻ cần chính mắt mình

nhìn, chính tai mình nghe, chính mũi mình ngửi, chính lưỡi mình nếm,chính tay mình sờ…

1.3.2.7 Nguyên tắc đối xử cá biệt

Tuy mô hình nhóm lớp là hình thức dạy học đặc trưng ở bậc họcmầm non nhưng trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục người giáoviên phải tính đến đặc điểm cá nhân của mỗi trẻ Trong quá trình nhậnthức, trẻ em bộc lộ sự khác biệt về nhiều mặt như mức độ linh hoạt của tưduy, tốc độ tiếp thu tri thức… Có trẻ hiểu và nhớ nhanh, có trẻ lại phải mấtnhiều thời gian ôn tập để lĩnh hội tài liệu mới Vì vậy, giáo viên phải cóbiện pháp đối xử cá biệt linh hoạt để duy trì hứng thú và thúc đẩy tính tíchcực của mỗi trẻ

1.4 ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CƠ BẢN CỦA TRẺ MGB

Do sự tăng trưởng đáng kể về mặt thể chất, sự phong phú về đờisống xã hội cũng như hoạt động, trẻ MGB đã phát triển về nhiều mặt củacác chức năng tâm lý so với lứa tuổi trước Cụ thể:

* Ngôn ngữ

Ở giai đoạn này, trẻ đã biết sử dụng khá thành thạo tiếng mẹ đẻ Vốn

từ của trẻ phát triển nhanh, trẻ đã biết nói từng câu ngắn, ít thành phần.Kiểu loại ngôn ngữ tình huống đặc trưng ở giai đoạn này Nhiều trẻ đã biếtdiễn đạt ý muốn của bản thân khá rõ ràng

Ngôn ngữ giúp trao đổi tư tưởng tình cảm, xác lập các mối quan hệgiữa các thành viên trong nhóm chơi Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ giaotiếp, chia sẻ và đi đến hiểu biết lẫn nhau

* Nhận thức

Ở độ tuổi này, trẻ đã làm chủ được tri giác của mình dưới sự hướngdẫn của người lớn Trẻ rất tò mò, ham hiểu biết môi trường xung quanh

Trẻ phân biệt được các màu sắc, kích thước, tính khối lượng…theohướng ngày càng gần với chuẩn nhận cảm của xã hội Tuy nhiên, khi nhậnxét đồ vật, con người trẻ vẫn phụ thuộc vào dấu hiệu chủ quan bên ngoài.

Như vậy, tri giác của trẻ phát triển ở mức độ cao hơn so với lứatuổi trước

Tư duy ở độ tuổi này được phát triển mạnh mẽ, từ loại trực quanhành động chuyển đến trực quan hình tượng Đặc trưng về tư duy của trẻMGB được các nhà khoa học xác nhận là:

mẽ, nhiều khi trẻ không tự chủ được Phần lớn trẻ dễ bị thay đổi do tác độngcủa môi trường xung quanh Trẻ còn nhỏ, khả năng kiểm soát kém, tính ổnđịnh thấp, vì thế mà những gì lưu lại trong trẻ sẽ mờ nhạt Do đó, việc thayđổi đồ chơi, trò chơi cũng như cần luyện tập các phẩm chất chú ý cho trẻtrong khi chơi cần sự quan tâm đặc biệt của người giáo viên mầm non

* Trí nhớ

Ở trẻ MG, năng lực ghi nhớ và nhớ lại phát triển rất mạnh Trí nhớcủa trẻ MGB mang tính trực quan hình tượng, tính không chủ định Trẻthường ghi nhớ điều gì mà trẻ thích thú hoặc gây ấn tượng mạnh mẽ, đặc

biệt là những sự vật và hiện tượng mang tính trực quan hình tượng rõ nét

và tác động mạnh đến đời sống tình cảm của trẻ

Trí nhớ có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của trẻ, vì nhờ đó trẻ

có thể ghi nhớ lại một cách nhẹ nhàng nhiều ấn tượng đẹp đẽ của cuộc sốngxung quanh Bên cạnh đó, trí nhớ còn góp phần không nhỏ vào việc hìnhthành kỹ năng hợp tác cho trẻ Nếu đứa trẻ ghi nhớ được thì khi tham giachơi, trẻ dễ dàng được bạn cùng chơi chấp nhận, dễ dàng hòa nhập vàonhóm chơi

* Tưởng tượng

Trí tưởng tượng của trẻ MGB phần lớn là không chủ định, không nhằmvào mục đích đề ra từ trước, còn hòa trộn với tính tự kỷ trung tâm Do vốn trithức và kinh nghiệm sống của trẻ còn ít nên trí tưởng tượng của trẻ còn nghèonàn, quá trình tưởng tượng gắn liền với tình huống chơi trước mắt

Trí tưởng tượng có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống của trẻ MG, nógiúp nhận thức và tìm hiểu thế giới xung quanh vượt ra khỏi giới hạn kinhnghiệm cá nhân chật hẹp Tưởng tượng giúp trẻ biết xây dựng tình huốngchơi, giúp trẻ thể hiện ước mơ của mình bởi những gì trong cuộc đời thựckhông thực hiện được, trẻ thường tìm cách thực hiện trong trò chơi

* Xúc cảm, tình cảm

Trẻ MGB có đời sống xúc cảm rất phong phú, đa dạng theo các mốiquan hệ với những người xung quanh như tình cảm mẹ con, ông bà, anh chị

em, cô giáo, bạn bè… Đối với trẻ nhỏ, người lớn cần tỏ những cử chỉ gắn

bó, quan tâm chăm sóc Điều này sẽ chạm ngay đến sợi dây tình cảm vốnrất nhạy cảm của trẻ, làm cho trẻ tin yêu người lớn và dễ nghe theo, nghĩa

là bằng tình cảm và bằng tấm lòng thương yêu, chúng ta có thể giáo dục trẻlàm theo những điều hay lẽ phải để trở thành người tốt Đáp lại tình cảm

đó, trẻ đã biết làm việc giúp đỡ người lớn như: giữ em, lấy nước cho ôngbà… Những việc đó tuy nhỏ nhặt, kết quả không là bao nhưng lại có ýnghĩa giáo dục rất lớn: giúp trẻ biết quan tâm đến người khác bằng nhữnghành vi tuy đơn giản nhưng mang đậm tình người.

Các loại xúc cảm, tình cảm khác như tình cảm đạo đức, tình cảmthẩm mĩ, tình cảm trí tuệ… cũng bắt đầu hình thành Qua giao tiếp ứng xửvới cô giáo, bạn bè và nếp sống gia đình… trẻ đã biết quan tâm đến mọingười xung quanh như bố mẹ, ông bà, cô giáo, bạn bè Ví dụ: trẻ biết quạtcho bà khi bà ốm, biết lấy nước cho mẹ khi mẹ khát,… Qua hoạt động vuichơi, hoạt động âm nhạc, tìm hiểu môi trường xung quanh, nghệ thuật tạohình, qua giao tiếp sinh hoạt với bạn bè, nhiều cảm xúc thẩm mỹ được hìnhthành Trẻ nhận biết cái đẹp trong tự nhiên, trong âm thanh nhịp điệu, tronglời nói của cô giáo…

Những tình cảm bậc cao xuất hiện góp phần làm rõ nét dần nhữngđặc trưng “nhân cách gốc của trẻ” và có tác động không nhỏ đến sự hìnhthành kỹ năng hợp tác cho trẻ Chính những xúc cảm, tình cảm đã giúpcho trẻ có cơ hội thu nhận thêm bao điều mới mẻ, bồi bổ cho trí tuệ luônluôn được tươi mát, làm cho nhận thức của trẻ về cuộc sống ngày càngsâu sắc hơn

1.5 ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CỦA TRẺ NÓI CHUNG VÀ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN NÓI RIÊNG

1.5.1 Đặc điểm của trò chơi ĐVTCĐ

ĐVTCĐ là trò chơi đặc trưng của trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo Với tínhchất mô phỏng các hoạt động của người lớn - hoạt động thể hiện rõ sự hợptác - loại trò chơi này thực sự có ưu thế trong việc bồi dưỡng kĩ năng hợptác cho trẻ so với các trò chơi khác

Trò chơi ĐVTCĐ cấu trúc bởi 4 yếu tố: Chủ đề chơi, vai chơi, hoàncảnh chơi và các mối quan hệ

* Chủ đề chơi: Là mảng hiện thực của cuộc sống sinh hoạt xung

quanh trẻ được phản ánh trong trò chơi Đó thường là các lĩnh vực gần gũivới trẻ như: sinh hoạt gia đình, trường mẫu giáo, lớp học, mua bán Kinhnghiệm sống của trẻ càng phong phú bao nhiêu thì nội dung chơi càngđược mở rộng bấy nhiêu

* Vai chơi: Là vị trí của người lớn mà trẻ muốn nhập vai Vai chơi

của trẻ thường mang nặng tính nghề nghiệp như: bác sĩ bệnh nhân, mẹ con, cô giáo…

-* Hoàn cảnh chơi: Sự phản ánh cuộc sống vào trò chơi không còn

giữ nguyên như nó vốn có trong đời thực, ở trò chơi mọi cái đều là môphỏng Đó chính là hoàn cảnh chơi - còn gọi là hoàn cảnh tưởng tượng

Hoàn cảnh chơi xuất hiện khi trẻ thực hiện hành động của vai nhưnglại không có những đồ vật thật mà chỉ là hành động với những “vật thaythế” Và vì hoạt động với vật thay thế nên trẻ không thể hành động nhưthật Tất cả từ vai chơi, hành động chơi, đồ chơi đều được trẻ em mô phỏngbằng trí tưởng tượng của mình Khi chơi, trí tưởng tượng của trẻ nảy sinh

và phát triển Hoàn cảnh chơi giúp cho trò chơi được thực hiện dễ dànghơn, bay bổng hơn.

* Các mối quan hệ chơi: Trong trò chơi, cùng một lúc trẻ phải thực

hiện hai mối quan hệ: quan hệ chơi và quan hệ thực

Quan hệ chơi là những mối quan hệ qua lại nhất định của các vaichơi trong trò chơi theo một chủ đề nhất định Chẳng hạn như quan hệ giữa

mẹ - con trong gia đình, quan hệ giữa người mua và người bán trong tròchơi bán hàng, quan hệ bác sĩ - bệnh nhân… Đó là những mối quan hệđược trẻ quan tâm và trở thành đối tượng hành động của trẻ

Quan hệ thực là những quan hệ vốn có giữa trẻ và những người cùngtham gia trò chơi như bạn bè, anh chị em…

Ở tuổi MGB, trẻ vẫn dễ lẫn lộn quan hệ chơi - quan hệ thực

1.5.2 Vai trò của trò chơi ĐVTCĐ đối với sự phát triển tâm lý của trẻ nói chung và bồi dưỡng kỹ năng hợp tác với bạn nói riêng

Những phẩm chất tâm lý của trẻ mẫu giáo được phát triển mạnh mẽnhất trong hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi ĐVTCĐ

Trong trò chơi, ở trẻ bắt đầu hình thành chú ý có chủ định và ghi nhớđược nhiều hơn bởi bản thân trò chơi đòi hỏi trẻ phải ghi nhớ để mô phỏng.Nếu không chú ý và nhớ thì sẽ có nguy cơ hành động lung tung và bị bạnkhông chấp nhận cùng chơi

Loại trò chơi này cũng thúc đẩy sự phát triển tư duy theo hướng từbình diện bên ngoài (tư duy trực quan - hành động) vào bình diện bên trong(tư duy trực quan - hình tượng) Mặt khác, trong khi chơi trẻ thường gặpnhững khó khăn đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ tìm cách để giải quyết Có thểthấy, trò chơi kích thích hoạt động tư duy ở trẻ

Trò chơi ĐVTCĐ có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữcủa trẻ Để chơi đóng vai trẻ phải có một trình độ ngôn ngữ nhất định đểgiao tiếp Để đáp ứng được những yêu cầu của việc cùng chơi, trẻ phải nói

rõ ràng, mạch lạc Chơi đóng vai chính là điều kiện kích thích trẻ phát triểnngôn ngữ một cách nhanh chóng

Trò chơi ĐVTCĐ có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển trítưởng tượng của trẻ mẫu giáo Trong hoạt động vui chơi, trẻ thay thế đồ vậtnày bằng đồ vật khác, nhận đóng vai khác nhau Năng lực này là cơ sở đểphát triển trí tưởng tượng

Trò chơi đóng vai tác động rất mạnh đến sự phát triển tình cảm củatrẻ Trò chơi tác động mạnh đến trẻ em trước hết chính bởi nó thâm nhậpmột cách dễ dàng hơn vào thế giới tình cảm của trẻ, mà tình cảm đối với trẻ

là động cơ hành động mạnh mẽ nhất Những tình cảm mà trẻ bộc lộ trongtrò chơi cũng hết sức chân thực, thẳng thắn như trẻ cảm nhận Việc nhậpvào vai giúp cho đời sống tình cảm của trẻ ngày càng phong phú hơn

Qua trò chơi đóng vai, những phẩm chất ý chí của trẻ cũng dần đượchình thành như: tính mục đích, tính kỷ luật, tính dũng cảm… Dưới sự thúcđẩy của nhu cầu chơi, trẻ buộc phải điều tiết hành vi của mình cho phù hợpvới những quy tắc của trò chơi Việc thực hiện quy tắc của trò chơi làm chocác thành viên trong đó hợp tác chặt chẽ với nhau để tiến hành một hoạtđộng chung là chơi với nhau

Trò chơi ĐVTCĐ nổi bật lên các mối quan hệ và sự hợp tác Lứatuổi nhà trẻ, trẻ cũng biết chơi nhưng đó là chơi với đồ vật, chơi một mìnhcòn ở giai đoạn này là chơi với người khác, chơi với bạn Chơi là hoạt độngchung đầu tiên và cơ bản của trẻ MG Để chơi được trẻ phải hợp tác vớinhau Với hình thức tổ chức theo nhóm, trong quá trình chơi, trẻ cần thoảthuận với nhau về chủ đề (chơi bán hàng, mẹ con, cô giáo hay bác sĩ…), về

sự phân công vai, cùng làm việc, chung sức giải quyết những vấn đề nảysinh trong khi chơi Đây là những kỹ năng tuy sơ giản nhưng lại rất cơ bảncủa một quá trình hợp tác

A.X.Macarenco đã viết: “Trò chơi có một ý nghĩa rất quan trọng đốivới trẻ Ý nghĩa này chẳng khác gì ý nghĩa của sự hoạt động, sự làm việc và

sự phục vụ đối với người lớn Đứa trẻ thể hiện như thế nào trong trò chơithì sau này trong phần lớn trường hợp nó cũng thể hiện như thế trong côngviệc Vì vậy, một nhà hoạt động trong tương lai trước tiên phải được giáodục trong trò chơi Toàn bộ lịch sử của mỗi con người là một nhà hoạt độnghay một cán bộ có thể quan niệm như là một quá trình phát triển của tròchơi, một sự chuyển dịch từ sự tham gia vào trò chơi sang sự thực hiện cáccông việc Cũng vì vậy mà ta có quyền gọi: “Trò chơi là phương tiện để trẻhọc làm người” [23,7]

1.6 QUY TRÌNH VÀ YÊU CẦU SƯ PHẠM KHI TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CHO TRẺ MG

1.6.1 Quy trình tổ chức trò chơi ĐVTCĐ

Tổ chức, hướng dẫn trò chơi ĐVTCĐ theo quy trình 3 bước: thoảthuận trước khi chơi, quá trình chơi và nhận xét sau khi chơi

* Hướng dẫn thoả thuận trước khi chơi:

Tuỳ theo khả năng chơi của trẻ, mức độ phát triển trò chơi mà giáoviên hướng dẫn trẻ thoả thuận:

+ Về hình thức: Có 2 hình thức:

- Cô trực tiếp tham gia cùng thoả thuận với trẻ Có thể:

Cô thoả thuận với cá nhân trẻ.

Cô cùng thoả thuận với nhóm trẻ.

Cô cùng thoả thuận với tập thể trẻ.

- Cô định hướng, tự trẻ thoả thuận với nhau Có thể:

* Hướng dẫn quá trình chơi

- Trẻ chơi với vai đã nhận

- Cô xác định vai trò hướng dẫn trên cơ sở khả năng chơi của trẻ vàyêu cầu phát triển trò chơi Cô có thể:

+ Đóng một vai cùng chơi (vai chính hoặc vai phụ)

+ Quan sát, theo dõi và hướng dẫn trẻ như một người bạn

+ Đóng vai trò như một cố vấn

* Hướng dẫn nhận xét sau khi chơi

Sau khi trẻ chơi xong, cô tổ chức hướng dẫn trẻ nhận xét quá trình chơi

Nhóm trẻ.

Tập thể trẻ.

+ Nội dung nhận xét: hướng vào việc thực hiện vai chơi, thái độ,quan hệ chơi, cần đưa ra ý kiến để lần sau trẻ chơi tốt hơn

1.6.2 Yêu cầu sư phạm khi tổ chức trò chơi ĐVTCĐ

- Đảm bảo tính tự nguyện, hứng thú của trẻ

- Trang bị vốn ngôn ngữ và kinh nghiệm sống cho trẻ

- Đảm bảo cho trẻ được chơi tích cực, thoải mái và chơi chủ động

- Thiết lập những mối quan hệ tốt đẹp với bạn trong nhóm chơi

- Đảm bảo tính giáo dục của trò chơi đối với trẻ

- Đảm bảo tính phát triển phong phú của trò chơi

- Đảm bảo cung cấp đầy đủ đồ chơi

- Cô cần quan tâm theo dõi để giúp trẻ

Chương 2 THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỢP TÁC VỚI BẠN

QUA TRÒ CHƠI ĐVTCĐ CỦA TRẺ MGB Ở TRƯỜNG MN 2

THÀNH PHỐ HUẾ

2.1 TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG MN 2

Trường MN 2 được thành lập từ năm 1976 Đầu tiên chỉ là nhữnglớp học rải rác trong nhà dân Năm 1980 được chuyển đến 36 Đoàn ThịĐiểm và tiếp nhận trẻ trong độ tuổi từ 3 - 5 tuổi Năm 2003 - 2004, trườngtiếp nhận thêm cơ sở nhà trẻ ở 30 Nguyễn Biểu - cách trường 500m

Với sự nỗ lực vươn lên không ngừng của lãnh đạo và giáo viên,trong nhiều năm qua trường đã được tặng nhiều phần thưởng cao quý như:huân chương lao động hạng 3, danh hiệu chi bộ Đảng trong sạch, vữngmạnh, công đoàn cơ sở vững mạnh, xuất sắc, bằng khen của Tổng Liênđoàn Lao động Việt Nam Trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia giaiđoạn 2000 - 2005

Hiện nay, trường có 2 cơ sở:

- Cơ sở 36 Đoàn Thị Điểm: có 12 phòng học, trong đó 4 phòng cholớp MGL, 4 phòng cho lớp MGN, 4 phòng cho lớp MGB Có 3 phòng chứcnăng: phòng năng khiếu, để học đàn, múa…, phòng truyền thống và phòngthư viện, đồ chơi; 1 dãy các phòng hành chính gồm phòng hiệu trưởng,hiệu phó và phòng kế toán tài vụ

- Cơ sở 30 Nguyễn Biểu: có 3 phòng dành cho trẻ từ 1 đến dưới 3tuổi, 1 phòng ngủ, 1 phòng bếp và 2 phòng vệ sinh

Ngoài việc chăm lo cơ sở vật chất, nhà trường luôn chú trọng nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ - giáo viên - nhân viên, đáp ứng yêu cầuphát triển của ngành Cụ thể:

Bảng 2.1 Thống kê đội ngũ cán bộ - giáo viên - nhân viên

Đa số giáo viên có trình độ chuyên môn cao, trong số 33 giáo viên có

14 giáo viên trình độ ĐH, 11 giáo viên trình độ CĐ, còn lại là trung cấp.Đội ngũ giáo viên luôn chú trọng rèn luyện tay nghề Tính đến nay, đã có1/3 tổng số giáo viên của trường đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh, 1giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp quốc gia

Là trung tâm của khu vực phía bắc thành phố, trường MN2 thu hút đôngđảo số lượng trẻ đến vui chơi, học tập Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy nghềnghiệp của bố mẹ trẻ khá đa dạng Có thể thấy điều đó qua bảng 2.2

Bảng 2.2. Thống kê nghề nghiệp của bố mẹ trẻ

Số liệu ở bảng 2.2 cho thấy, cha mẹ trẻ ở lớp MGB phần lớn là cán

bộ, viên chức nhà nước với các ngành nghề như: bác sĩ, giáo viên, kỹ sư,công an… (chiếm tỷ lệ 61,7%) Đây là một điều kiện thuận lợi cho công tácchăm sóc- giáo dục trẻ ở trường MN Qua trao đổi với phụ huynh đứnglớp, chúng tôi được biết: những gia đình này luôn chú trọng việc chăm sóc,nuôi dưỡng con em Tuy thu nhập của họ không cao như thu nhập từ cácngành nghề khác nhưng nhận thức của họ về vấn đề chăm sóc - giáo dục trẻđúng đắn, tích cực, gia đình luôn tạo điều kiện cho con em mình được họchỏi, vui chơi, phát triển Mặc dù không xảy ra hoàn toàn tuyệt đối nhưngphần đông ý kiến giáo viên đánh giá rằng phụ huynh của trẻ ở những giađình công nhân và thợ thủ công và nghề tự do ít sự quan tâm hơn do hạnchế về thời gian làm việc Thiết nghĩ, sự thấu hiểu và giúp đỡ của gia đình

sẽ là động lực quan trọng trong việc chăm sóc - giáo dục trẻ ở trường mầmnon cũng như tạo điều kiện tốt cho trẻ phát triển bền vững

Trẻ MGB ở trường MN2 có 4 lớp với tổng số là 183 trẻ Mỗi lớptrung bình từ 43 -50 trẻ được 2 cô giáo phụ trách Đa số trẻ khỏe mạnh,

nhanh nhẹn, ngoan ngoãn, tích cực tham gia các hoạt động ở trường MN