Có nh vậy đất n-ớc ta mới phát triển đợc nền công nghiệp vốn đã lạc hậu của mình.Và ở bài viết này, em xin đợc nói tới những cán bộ quản lí sản xuất côngnghiệp với các công việc và những
Trang 1Đề bài: Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ“Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ
quản lý sản xuất công nghiệp phải đảm nhiệm, hoàn thành và từ đó suy
ra (rút ra) các loại kiến thức cán bộ đó cần phải có”
Việt Nam chúng ta vẫn cha đợc là một nớc công nghiệp, đất nớc ta từ một
n-ớc nông nghiệp phát triển lên Bao năm chiến tranh với bao mất mát về cả ngời và của, chúng ta đã, đang, và sẽ luôn luôn phấn đấu để Việt Nam trở thành một nớc công nghiệp - một cờng quốc trên thế giới phát triển mạnh về kinh tế và ổn định
về chính trị
Trớc đây, nói đến công nghiệp là chúng ta đều nghĩ ngay đến máy móc với những công việc hết sức nặng nề Công nghiệp hiện nay đã phát triển lên tầm cao mới với cả công nghiệp nặng, với cả công nghiệp nhẹ Sản phẩm của ngành công nghiệp không đơn thuần chỉ là sản phẩm về cơ khí mà hiện nay chúng ta đã
có sản phẩm phần mềm, Chúng ta đang phấn đấu nền công nghiệp công nghệ cao Công nghệ ở đây đợc hiểu là sản phẩm của tinh hoa trí tuệ con ngời tạo ra cho xã hội Công nghệ góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao
động, tận dụng tài nguyên, cải thiện điều kiện làm việc, giảm chi phí sản xuất, thoả mãn sức mua, thoả mãn mọi nhu cầu của con ngời Tổng quát nhất công nghệ là chìa khoá cho sự phát triển Chính vì vậy, công nghệ đợc xem là niềm hy vọng cơ bản để cải thiện đời sống trong mọi xã hội
Tuy vậy, để đạt đợc nền công nghiệp hiện đại không chỉ là đầu t về vốn, về công nghệ mà còn phải đầu t về con ngời - không chỉ là con ngời sử dụng công nghệ mà phải có những cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp tốt Có nh vậy đất
n-ớc ta mới phát triển đợc nền công nghiệp vốn đã lạc hậu của mình
Và ở bài viết này, em xin đợc nói tới những cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp với các công việc và những yêu cầu công việc của họ Có thể nói nhu cầu tìm hiểu cũng nh đào tạo những con ngời này là một trong những vấn đề rất cần thiết để đất nớc ta phấn đấu trở thành một nớc công nghiệp hiện đại
Chúng ta đều biết rằng con ngời sống là hoạt động để thoả mãn nhu cầu Con ngời luôn mong muốn và tìm cách để đợc sống tốt hơn, để hoạt động đạt hiệu quả cao hơn Hiệu quả đợc dùng để đánh giá trình độ hoạt động, phản ánh mức độ thoả mãn nhu cầu Và nh vậy, con ngời không chỉ lo nghĩ và thực thi
Trang 2việc tạo ra sản phẩm cụ thể phục vụ cho cuộc sống và phát triển mà còn luôn phải
trả lời câu hỏi quan trọng là: đạt đợc lợi ích với giá nào?bằng cách nào?
Xét khái niệm doanh nghiệp: đây là đơn vị tiến hành một hoặc một số hoạt
động kinh doanh, doanh nghiệp có thể kinh doanh sản xuất, kinh doanh thơng mại hoặc dịch vụ Một doanh nghiệp sản xuất có thể chể tạo, lắp ráp các sản phẩm hoàn chỉnh hay một số cụm chi tiết, một hay một số công đoạn Những công việc này đòi hỏi độ chính xác rất cao, các chi tiết phải chính xác và yêu cầu phải lắp ghép chính xác
Vậy hoạt động sản xuất công nghiệp có khác gì không? Trớc hết chúng ta tìm
hiểu về khái niệm sản xuất công nghiệp.Sản xuất công nghiệp đợc hiểu một
cách nôm na là quá trình sử dụng những thứ “Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộquý hiếm” để sản xuất ra những thứ
“Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộquý giá” Những thứ “Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ quý hiếm ” chính là các yếu tố đầu vào không chỉ là nguyên, nhiên vật liệu mà còn là phơng pháp quản lí rồi công nghệ sử dụng Những thứ “Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ quý giá” chính là các yếu tố đầu ra, là sản phẩm công nghiệp Sản xuất công nghiệp đòi hỏi phải có công nghệ tiến bộ thích hợp và phải đợc quản lý một cách chặt chẽ, khoa học nhất có thể
Trang 3Để hiểu đợc vấn đề này thì trớc hết, chúng ta phải tìm hiểu về khái niệm
quản lí Quản lí đợc hiểu theo rất nhiều cách khác nhau, nh :
Quản lí là lo liệu- khái niệm này đợc đúc kết từ ông cha ta: “Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ Một ngời lo
bằng một kho ngời làm” Ông cha ta cho rằng quản lí là lo liệu Trong thực tế hiện nay, quản lí là lo đảm bảo các điều kiện cần thiết cho sản xuất nh vốn, vật t, thiết bị sao cho sát hợp , lo phân công, phối hợp các hoạt động thành phần để có sản phẩm cuối cùng đảm bảo chất lợng và thời hạn theo yêu cầu,
lo phân phối sản phẩm Biết lo liệu tốt mới có thể tồn tại bình thờng, mới có thể phát triển đợc
Quản lí đợc hiểu là tác động đến con ngời ( tập thể con ngời ) để họ làm
những điều bổ ích, có lợi Khái niệm này là hầu hết theo ý kiến chung của
các nhà khoa học quản lí trên thế giới.Thực chất quản lí là tìm cách, biết cách ràng buộc một cách thông minh, tế nhị hai mặt của một vấn đề là vì con ngời ( thoả mãn nhu cầu cho con ngời ) và do con ngời ( con ngời đem năng lực hoàn thành công việc của tổ chức ) Rõ ràng, để quản lí tốt thì trớc hết phải hiểu biết sâu sắc về con ngời nh: cấu tạo thể chất, nhu cầu, các yếu tố năng lực, các quy luật tham gia hoạt động và quy luật tích cực sáng tạo ( hết mình ) trong hoạt động, đào tạo về phơng pháp cũng nh cách thức sử dụng công nghệ
Còn rất nhiều khái niệm về quản lí nhng xin nói rõ với khái niệm này vì có làm
gì đi chăng nữa thì cũng đều là vì con ngời.
Con ngời có rất nhiều nhu cầu Xét trong quản lí, đó là nhu cầu về thu nhập, nhu cầu hiểu biết, nhu cầu đợc tôn trọng, nhu cầu đợc vận động để có trạng thái sức khoẻ bình thờng, nhu cầu đợc quan hệ với ngời khác, đợc thể hiện trớc ngời khác, nhu cầu đợc phát triển, đợc thăng tiến
Những nhu cầu đó thay đổi có tính quy luật theo hớng ngày càng đa dạng, với chất lợng ngày càng cao, tỷ trọng nhu cầu tinh thần ngày càng cao.Đã có những kết luận khoa học nghiên cứu về con ngời nh:
Các hoạt động và hành vi của con ngời do trung ơng thần kinh chỉ huy và
kiểm soát Nh vậy: muốn có sự tiến bộ trong hành động và hành vi của con
ngời thì phải tìm cách, biết cách làm cho cái đầu của con ngời sáng ra, sáng
Trang 4hơn lên Thực tế đã chứng minh:ngu dốt là đêm tối của tâm hồn, là nguồn
gốc của mọi sự đau khổ.
Các hoạt động và ứng xử của con ngời hầu hết dựa trên hai quá trình: hng
phấn và ức chế, những gì có ở con ngời đều đợc hình thành từ từ và chỉ có thể mất đi từ từ Quản lí là phải tìm cách, biết cách tạo đợc hng phấn cho những
ngời dới quyền thì hiệu lực quản lí mới cao
Con ngời thờng quan tâm, thực hiện trớc hết những gì cần thiết cho bản thân,
sát với thực tế.
Con ngời thờng chỉ thực hiện tốt những gì họ hiểu biết và thấy có lợi Thực tế
đã khẳng định rằng, con ngời không làm tốt việc gì đó thờng là do không biết cách làm hoặc không đợc tạo động cơ
Con ngời không chịu đựng đợc mỗi khi bị tớc đoạt, bị ngời khác xúc phạm.
Hiệu quả hoạt động đợc thể hiện ở sơ đồ sau:
4
đườngưlối,ưchiếnưlược,ưkếưhoạch
Cơưchế,ưchínhưsách,ưquyưchếưquảnưlí
Tích cực tái sản xuất
mở rộng sức lao động Tích cực sáng tạo trong lao động Tiến bộ khoa học,công nghệ
Trang 5Để đạt đợc hiệu quả lao động tốt thì ngời cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp phải thực hiện những công việc đợc thể hiện ở sơ đồ sau:
Quản lí
hoạt
động
Lập kế hoạch hoạt
động
Đảm bảo tổ chức cho hoạt
động
Kiểm tra hoạt
động
Điều phối hoạt động
Trang 6Đi sâu vào các công việc cụ thể, trớc tiên chúng ta tìm hiểu về Bớc tiến hành thứ nhất - đó là :
Việc lập kế hoạch:
Mỗi con ngời chúng ta, trong các công việc hàng ngày muốn làm việc hiệu quả thì phải có kế hoạch Kế hoạch đơn giản nhất mà ai cũng đã thực hiện chính
là Thời gian biểu hàng ngày Tuy nhiên với một doanh nghiệp dù là nhỏ hay quy mô thì đây là bớc làm rất quan trọng và rất cần thiết để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển đợc Vì lập kế hoạch chính là quá trình phác họa, dự kiến một hoạt động trong tơng lai Hay nói cách khác, lập kế hoạch hoạt động là quá trình lựa chọn trớc hoạt động, các yếu tố cho hoạt động và phơng thức hoạt động
Sản phẩm của quá trình lập kế hoạch là bản kế hoạch Một bản kế hoạch thờng gồm có 3 phần tơng đối riêng biệt nhng có liên quan mật thiết với nhau
Đó chính là phần kế hoạch mục đích và các mục tiêu, phần kế hoạch hoạt động
và phần kế hoạch tài chính Khi xây dựng phần kế hoạch này phải dự kiến, dựa vào hai phần kế hoạch kia Để làm đợc việc đó thì trớc tiên chúng ta không đợc nhầm lẫn giữa hai khái niệm: mục đích và mục tiêu Ngời quản lí phải hiểu đợc mục đích là kết quả cuối cùng, là hiệu quả của toàn bộ hoạt động Còn mục tiêu
là kết quả trung gian - kết quả của các mặt, các giai đoạn công việc
Trong thực tế, khi tiến hành các hoạt động không có dự định trớc, không đợc lên phơng án trớc thì khó hoặc không tập trung đợc các nguồn lực, không nỗ lực tối đa, các điều kiện không đợc chuẩn bị tốt sẽ dẫn đến trục trặc nhiều do đó gây lãng phí nhiều dẫn đến hiệu quả hoạt động thấp
Bởi sự tồn tại của một doanh nghiệp không phải là ngày một ngày hai nên
để có một kế hoạch tốt, ngời cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp cần nghiên cứu từng mặt và phối hợp các mặt sau:
1 Những cơ hội, nguy cơ, sức ép nên hoặc phải có hoạt động ứng phó trong
t-ơng lai gần hoặc tt-ơng lai xa
2 Sẽ có những ai cùng tham gia hoạt động ứng phó nh ta, cùng với ta trong cùng một tơng lai, họ có gì u thế hoặc thất thế so với ta
3 Khả năng đáp ứng, ứng phó tơng đối chắc chắn tối đa của ta về số lợng, chất lợng, giá cả và thời hạn hoàn thành.
Trang 7Xét về phơng pháp lập kế hoạch, ngời cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp phải thực hiện quy trình dựa theo các cơ sở, căn cứ Quy trình lập kế hoạch gồm
4 bớc đợc thể hiện ở sơ đồ sau:
Sơ qua về các bớc quy trình lập kế hoạch hoạt động:
Bớc 1: Hình thành ý tởng về hoạt động trên cơ sở quan sát, theo dõi tình hình để
nhận biết đợc cơ hội, nguy cơ, sức ép Xác định các cơ hội có thể có - là cần thiết vì cơ hội là tình huống chứa đựng nguồn sống và các điều kiện phát triển Cũng nh vậy, chúng ta xác định đợc các nguy cơ đe dọa cho doanh nghiệp, mối
đe doạ từ nguồn vốn, từ nhu cầu xã hội hay sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp khác
Bớc 2: Tập hợp, kiểm định các cơ sở, căn cứ liên quan Là các kết quả dự báo về
nhu cầu, về các nguồn đáp ứng khác, về năng lực của ta, các chính sách của nhà nớc, các kế hoạch hiện có của cấp trên Điều quan trọng đối với những ngời quản
lý có liên quan đến kế hoạch là sự nhất trí về các cơ sở Trong thực tế tồn tại một nguyên tắc cơ bản lập kế hoạch là: cá nhân đợc giao nhiệm vụ lập kế hoạch càng hiểu biết tốt và nhất trí cao về các cơ sở, căn cứ lập kế hoạch càng phối hợp chặt chẽ với nhau hơn, chất lợng của kế hoạch càng cao
Bớc 3: Xác định các phơng án kế hoạch hoạt động Nh trên ta đã phân tích, một
phơng án kế hoạch có 3 phần Ba phần này độc lập tơng đối nhng có quan hệ hữu cơ với nhau
Sau khi tìm đợc các phơng án phải tiến hành đánh giá chúng dựa vào mức
độ tin câỵ của các cơ sở, căn cứ Các cơ sở xem mức độ đầy đủ đến đâu; Độ chính xác của các cơ sở; Đánh giá chính xác các cơ sở Một phơng án có thể có lợi nhuận cao nhất song lại cần vốn đầu t lớn và thời gian thu hồi vốn đầu t chậm; phơng án khác có thể có ít lợi nhuận song cũng ít rủi ro hơn; một phơng án khác
có thể thích hợp hơn với các mục tiêu dài hạn của công ty
Bớc 4: Lựa chọn và chính thức quyết định phơng án kế hoạch hoạt động Chính là
so sánh, cân nhắc các phơng án đã đợc xây dựng về các mặt vốn đầu t, hiệu quả
Hình
thành ý t
ởng về
hoạt động
Tìm hiểu cụ thể, thu thập thông tin, kiểm định dữ liệu
Cân nhắc, chính thức lựa chọn hoạt động
Xây dựng các
ph ơng án kế hoạch hoạt
động
Trang 8tài chính, hiệu quả về mặt kinh tế - xã hội, về mặt môi trờng để đi tới quyết
định chọn một phơng án kế hoạch tối u nhất, sát hơpự nhất, khả thi nhất Đôi khi việc phân tích và đánh giá các phơng án cho thấy có hai hoặc nhiều phơng án thích hợp, lúc đó ngời cán bộ quản lý có thể quyết định thực hiện một số phơng
án chứ không hẳn là lấy phuơng án có kết quả tài chính cao nhất
Bản kế hoạch hoạt động chỉ đợc sử dụng khi nó đảm bảo chất lợng Chất l-ợng của kế hoạch hoạt động phản ánh trình độ lập kế hoạch- trình độ tìm hiểu, lựa chọn hoạt động, các yếu tố cho hoạt động và phơng cách tiến hành hoạt động trong tơng lai
Công việc thứ hai mà ngời cán bộ quản lí cần làm là phải đảm bảo tổ chức
cho hoạt động có quy mô lớn - đó là thiết lập, không ngừng hoàn thiện cơ cấu
tổ chức quản lí và xác định, không ngừng nâng cao chất lợng của cơ cấu nhân lực Nếu không có tổ chức thì không thể điều hành, kiểm soát đợc hoạt động
có quy mô, phức tạp lớn
Nhiều nhà khoa học thống nhất cho rằng, việc đảm bảo tổ chức cho hoạt
động đông ngời bao gồm:
1 Lựa chọn, thiết lập và không ngừng hoàn thiện cơ cấu tổ chức quản lí.
2 Xác định và không ngừng nâng cao chất lợng của cơ cấu nhân lực.
Việc xây dựng bộ máy quản lí phải tuân theo các bớc công việc nh: Xác
định nhu cầu quản lí; Lựa chọn kiểu cơ cấu tổ chức quản lí; Xác định quy mô của bộ máy quản lí điều hành; Xác định, chính thức quy định các quan hệ trực thuộc hoặc quan hệ phối hợp trong hoạt động quản lí Sơ qua về các bớc thực hiện:
Bớc 1: Xác định nhu cầu quản lí
Để làm đợc việc này phải căn cứ, dựa vào các yếu tố mà nhu cầu quản lí phụ thuộc.Nhu cầu quản lí hoạt động ở doanh nghiệp là một hàm số với các biến sau: Y = f( X1, X2, X3, X4, X5 )
Với :
Y :Nhu cầu quản lí
X1 : Số lợng và độ lớn của các mục đích, mục tiêu đợc đặt ra đối với hoạt động
Trang 9X2 : Mức độ và tính chất cạnh tranh.
X3 : Mức độ đồng bộ và hợp lí của quản lí vĩ mô
X4 : Chủng loại và mức độ phức tạp của các sản phẩm
X5 : Trình độ, khả năng tiếp ứng của đối tợng quản lí
Bớc 2: Lựa chọn cơ cấu tổ chức quản lí.
Khoa học quản lí đã đúc kết và đa ra các kiểu loại cơ cấu tổ chức quản lí điều hành phổ biến sau:
Kiểu tổ chức quản lí trực tuyến
Kiểu tổ chức quản lí chức năng
Kiểu tổ chức quản lí trực tuyến- chức năng
Kiểu tổ chức quản lí theo ma trận
Mỗi kiểu cơ cấu tổ chức quản lí có u, nhợc điểm riêng và đợc sử dụng trong trờng hợp nhất định
Bớc 3: Xác định quy mô của bộ máy quản lí điều hành
y = f( x1, x2, x3, )
Trong đó:
y : quy mô của bộ máy quản lí điều hành
x1 :Nhu cầu quản lí điều hành
x2 :Trình độ của đội ngũ cán bộ quản lí điều hành
x3 :Trình độ trang bị phơng tiện cho hoạt động quản lí điều hành
Bớc 4: Thiết lập các bộ phận chức năng
Bớc 5: Quy định nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp,
từng bộ phận của bộ máy quản lí, các quan hệ trực thuộc giữa các cấp hoặc quan
hệ phối hợp giữa các bộ phận trong bộ máy quản lí
Còn về cơ cấu nhân lực: chính là số lợng và tỷ trọng của các loại nhân lực
có trong toàn bộ nhân lực( các loại ngời lao động ) Căn cứ vào chiến lợc phát triển ( chiến lợc sản xuất kinh doanh ) và chơng trình hành động ( kế hoạch sản xuất kinh doanh ) và định mức lao động, ngời cán bộ quản lí sản xuất công nghiệp sẽ tính toán đợc số lợng của từng loại nhân lực Tuỳ vào nhu cầu của các doanh nghiệp đang hoạt động hay đang hoàn thành mà xác định đúng cơ cấu
Trang 10nhân lực cần thiết Ví nh với doanh nghiệp đang hình thành cần xác định cơ cấu nhân lực cần thiết để có cơ sở tuyển dụng, đào tạo
Loại công việc thứ ba mà ngời cán bộ quản lí cần thực hiện là: điều phối hoạt
động đông ngời Chính là công việc điều hành, phối hợp tất cả các hoạt động
bộ phận trong doanh nghiệp đã đợc thiết kế nhằm thực hiện những gì đã hoạch định
Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp có thể tiến hành một hay một số hoạt
động sản xuất công nghiệp Một hoạt động công nghiệp có thể tạo ra một hay một số sản phẩm công nghiệp Điều phối hoạt động sản xuất công nghiệp là thực hiện một số nội dung sau:
1 Lập kế hoạch tiến độ sản xuất công nghiệp ( các công việc đợc tiến hành và hoàn thành theo thời gian đã định ).
2 Giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ phận, cá nhân trong hệ thống sản xuất công nghiệp.
3 Đảm bảo điều kiện vật chất- kỹ thuật cần thiết cho các bộ phận, cá nhân thực hiện, hoàn thành các công việc.
4 Hớng dẫn, đôn đốc các bộ phận, cá nhân thực hiện, hoàn thành các công việc theo tiêu chuẩn chất lợng và tiến độ
5 Kiểm tra, đánh giá, thởng(phạt) các bộ phận, cá nhân
Việc thực hiện công tác điều phối phải đáp ứng các yêu cầu sau:
1 Bám sát mục đích, mục tiêu, các yêu cầu về chất lợng, thời hạn, sản lợng đã
đợc hoạch định, nhất trí thông qua.
2 Giảm thiểu trục trặc, trở ngại và khắc phục chúng nhanh nhất, ít tốn kém
nhất Trục trặc nhiều, liên tục và trục trặc lớn là biều hiện của điều phối kém.
3 Tạo đợc các điều kiện, tiền đề cho tái sản xuất mở rộng, cho phát triển, hiệu quả trong tơng lai, không rơi vào tình trạng bóc ngắn cắn dài , chỉ cốt“Trình bày nội dung và tính chất các loại công việc mà cán bộ ”
thành tích trớc mắt, vô trách nhiệm với hậu quả sau này.
Công việc cuối cùng mà ngời cán bộ quản lí cần phải làm - đó là công tác
kiểm tra trong quản lí Là quá trình xem xét, phát hiện những sai lệch so với
những gì đã hoạch định, đã thiết kế để kịp thời xử lí, điều chỉnh