(Tiểu luận) trình bày lý luận của c mác về hàng hóa sứclao động thực trạng và giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay

Nhận thấy tầm quan trọng của hàng hóa sức lao động, em đã chọn chủ đề này và tập trung làm rõ lý luận của C.Mác về sức lao động đồng thời áp dụng nó vào xã hội Việt Nam nêu nên thực trạn

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN MÔN: Kinh tế chính trị Mác-Lênin

ĐỀ BÀI: Trình bày lý luận của C.Mác về hàng hóa sức lao động? Thực trạng và giải pháp để phát triển thị

trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay?

Họ và Tên: Bùi Thu Trang Lớp: Quản trị nhân lực 64A Lớp học phần: Kinh tế chính trị

Mác-Lênin _18

Mã sinh viên: 11226333

HÀ NỘI 2023 MỤC LỤC

L Ờ I M Ở ĐẦẦU 3

I LÝ LUẬN CỦA C.MÁC VỀ HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG 4

1 Khái niệm sức lao động, phân biệt “sức lao động” và

“lao động” 4

2 Hàng hóa sức lao động và điều kiện để trở thành hàng hóa sức lao động 4

3 Các thuộc tính của hàng hóa sức lao động 5

4 Thị trường lao động 6

II THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 6

1 Thực trạng thị trường hàng hóa sức lao động tại Việt

1.1 Cung lao động 6 1.2 Cầu lao động 8 1.3 Tiền công 10

2 Giải pháp phát triển thị trường lao động Việt Nam; 11

KẾẾT LU N Ậ 14 TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

LỜI MỞ ĐẦU

Trong quá trình phát triển nền kinh tế của mỗi quốc gia,

sự thịnh vượng của quốc gia ấy không chỉ dựa vào nguồn tài nguyên thiên nhiên của quốc gia đó mà được xây dựng chủ yếu dựa trên nền tảng văn minh trí tuệ của con người Con người với trí tuệ và thể lực của mình là tài sản quý giá và to lớn của mỗi quốc gia, là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế Nói cách khác sức lao động của con người đã góp phần rất lớn để tạo nên thế giới hiện tại Tuy nhiên ở các quốc gia việc sử dụng nguồn lao động vẫn chưa hiệu quả vẫn còn chứa đựng nhiều bất cập Do đó, việc đề ra các chính sách, giải pháp nhẳm ổn định thị trường này vẫn là một vấn đề mang tính thời

sự trong giai đoạn hiện tại và trong thời gian tới

Quan điểm lý luận của C.Mác về sức lao động – loại hàng hóa đặc biệt mang đầy đủ tính khoa học, toàn diện, biện chứng Dựa vào đó chúng ta có cơ sở để lý giải và áp dụng vào thực tiễn xã hội những giải pháp nhằm ổn định và phát triển thị trường loại hàng hóa đặc biệt này

Trong những năm gần đây, Việt Nam dần hội nhập với nền kinh tế thế giới, kinh tế tri thức trở thành xu hướng phát triển chung của cả thế giới và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng

đó Con người được đặt ở vị trí trung tâm nên việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động sao cho hợp lý là nhu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay

Nhận thấy tầm quan trọng của hàng hóa sức lao động, em

đã chọn chủ đề này và tập trung làm rõ lý luận của C.Mác về sức lao động đồng thời áp dụng nó vào xã hội Việt Nam nêu nên thực trạng và đề xuất giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động

I LÝ LUẬN CỦA C.MÁC VỀ HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG

1 Khái niệm sức lao động, phân biệt “sức lao động” và

“lao động”

Theo C.Mác: “ Sức lao động hay năng lực lao động là toàn bộ những năng lực về thể chất và tinh thần tồn tại trong cơ thể, trong một con người đang sống và được người đó đem ra vận dụng mỗi khi sản xuất ra một giá trị

sử dụng nào đó” Đây là điều kiện tiên quyết của mọi quá trình sản xuất và là lực lượng sản xuất sáng tạo chủ yếu của xã hội

Nhưng sức lao động mới chỉ là khả năng lao động, còn lao động là sự tiêu dùng sức lao động trong hiện thực Lao động khiến con người phải làm việc, phải thực hiện các mục đích sản xuất, kinh doanh ban đầu Hay nói cách khác, khả năng sức lao động của con người trong quá trình sản xuất kinh doanh mang đến lực lượng sáng tạo chủ yếu của xã hội Từ đó chuyển hóa các vật chất ban đầu thành sản phẩm có giá trị để thu về thặng dư Qua đó giúp con người ngày càng làm chủ xã hội và đáp ứng nhu cầu cuộc sống của mình

2 Hàng hóa sức lao động và điều kiện để trở thành hàng hóa sức lao động

2.1 Khái niệm:

Hàng hóa sức lao động là kết quả của quá trình lao động trong một khoảng thời gian nhất định Thông qua đó mà con người làm ra các sản phẩm, cung cấp được các dịch vụ trong nhu cầu của khách hàng Sức lao động được trao đổi như một thứ hàng hóa Các công

nhân làm việc, bỏ ra sức lao động để nhận lương theo giờ, theo buổi Tuy nhiên, các giá trị họ làm ra được có thể thấp hơn gấp nhiều lần giá trị thu về

2.2 Điều kiện để trở thành hàng hóa sức lao động: Sức lao động là một trong những điều kiện cơ bản, không thể thiếu trong sản xuất Nhưng không phải lúc nào sức lao động cũng có thể trở thành hàng hóa Ví dụ như sức lao động của một người nô lệ dưới chế độ nông

nô thì không thể coi là hàng hóa do bản thân của người

nô lệ thuộc sở hữu của chủ nô, và họ không có quyền bán sức lao động của mình Người thợ thủ công tuy được tự do tùy ý sử dụng sức lao động của mình, nhưng sức lao động của anh ta không phải là sản phẩm của hàng hóa, vì anh ta có tư liệu sản xuất để làm ra sản phẩm nuôi sống mình chứ không buộc phải bán sức lao động để sống Như vậy để có thể trở thành hàng hóa sức lao động cần có hai điều kiện:

- Người lao động được tự do về thân thể, làm chủ sức lao động của mình Họ có quyền tự quyết lao động cho ai và lao động như thế nào Họ là những người đi làm thuê như công nhân, nhân viên và chịu sự quản

lý của người thuê họ sản xuất

- Người lao động không có đủ các tư liệu sản xuất cần thiết để tự kết hợp với sức lao động của mình tạo ra hàng hóa để bán, cho nên họ phải bán sức lao động Bới vì trong quá trình sản xuất lao động động nếu như người lao động có tư liệu sản xuất kết hợp với lao động thì anh ta có thể tự tạo ra sản phẩm mà không cần đi làm thuê

3 Các thuộc tính của hàng hóa sức lao động

Cũng giống như các hàng hóa thông thường, hàng hóa sức lao động có hai thuộc tính bao gồm: giá trị và giá trị sử dụng

3.1 Giá trị của hàng hóa sức lao động cũng do số lượng lao động xã hội cần thiết để sản xuất và tái sản xuất ra sức lao động quyết định:

Sức lao động đó chỉ tồn tại như năng lực con người sống, muốn tái sản xuất ra năng lực đó người lao động phải tiêu dùng một lượng tư liệu sinh hoạt nhất định

Do vậy, thời gian lao động xã hội cần thiết để tái sản xuất ra sức lao động sẽ được quy thành thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt ấy Diễn đạt theo cách khác, giá trị của hàng hóa sức lao động được đo lường gián tiếp thông qua lượng giá trị của các tư liệu sinh hoạt để tái sản xuất ra sức lao động

Giá trị của hàng hóa sức lao động do các bộ phận sau đây hợp thành:

Một là, giá trị tư liệu sinh hoạt cần thiết (cả vật chất, tinh thần) để tái sản xuất ra sức lao động;

Hai là, phí tổn đào tạo người lao động;

Ba là, giá trị những tư liệu sinh hoạt cần thiết (vật chất và tinh thần) để nuôi con của người lao động Bởi

vì giá trị được biểu hiện qua tiền lương, trong đó một phần phải đảm bảo nuôi con Con cái người lao động là lực lượng thay thế, bổ sung cho thị trường trong tương lai

Nếu đúng theo nguyên tắc ngang giá trong nền kinh tế thị trường thì giá cả của hàng hóa sức lao động phải phản ánh lượng giá trị nêu trên

3.2 Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động cũng nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu người mua Người mua hàng hóa sức lao động mong muốn thỏa mãn nhu cầu có được giá trị lớn hơn, giá trị tăng thêm Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động được thể hiện trong quá trình sử dụng sức lao động

Hàng hóa sức lao động là loại hàng hóa đặc biệt, mang yếu tố tinh thần và lịch sử Đối với hàng hóa thông thường, sau quá trình tiêu dùng hay sử dụng thì

cả giá trị và giá trị sử dụng đều tiêu biên mất theo thời gian Đối với hàng hóa sức lao động, quá trình tiêu dùng chính là quá trình sản xuất ra một loại hàng hóa nào đó, đồng thời là quá trình tạo ra một lượng giá trị lớn hơn giá trị của bản thân hàng hóa sức lao động Phần lớn hơn đó chính là giá trị thặng dư mà nhà tư bản

sẽ chiếm đoạt Như vậy, giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động có chất đặc biệt, nó là nguồn gốc sinh ra giá trị, tức là nó có thể tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

999+ documents

Go to course

Phân tích quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và những tác động tích cực đối với Việt Nam

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (48)

12

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 99% (69)

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (133)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (64)

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

của bản thân nó Đây chính là chìa khóa để giải thích mâu thuẫn của công thức chung của tư bản Chính đặc tính này đã làm cho sự xuất hiện của hàng hóa sức lao động trở thành điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành

tư bản

4 Thị trường lao động

4.1 Định nghĩa thị trường lao động

Thị trường lao động là nơi diễn ra sự trao đổi, thỏa thuận giữa một bên là người lao động tự do và một bên

là người sử dụng lao động, nó là toàn bộ các quan hệ các quan hệ lao động được xác lập trong lĩnh vực thuê mướn lao động (bao gồm các quan hệ lao động cơ bản nhất như thuê mướn và sa thải lao động, tiền lương và tiền công, bảo hiểm xã hội, tranh chấp lao động, ) Tuy nhiên có một định nghĩa của nhà khoa học kinh tế nga Kostin Leonit Alecxeecvich đưa ra được cho là tương đối đầy đủ: “ Thị trường lao động – đó là một cơ chế hoạt động tương hỗ giữa người sử dụng lao động và người lao động trong một không gian kinh tế xác định, thể hiện những quan hệ kinh

tế và pháp lý giữa họ với nhau”

4.2: Các yếu tố của thị trường lao động

Một thị trường lao động thì không thể thiếu được các yếu tố cơ bản như cầu sức lao động (nhu cầu); cung sức lao động (nguồn cung); giá cả của sức lao động (tiền lương, tiền công); cạnh tranh trên thị trường sức lao động

và cơ sở hạ tầng của thị trường sức lao động

II THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Thực trạng thị trường hàng hóa sức lao động tại Việt Nam 1.1 Cung lao động

Cung lao động là tổng nguồn sức lao động do người lao động tự nguyện đem vào quá trình tái sản xuất xã hội Cung lao động được xem xét dưới hai góc độ về số lượng lao động, chất lượng lao động

Thứ nhất, về số lượng lao động

Dân số hiện tại ở Việt Nam là 99.668.764 người vào ngày 16/06/2023 theo số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý I năm 2023 là 52,2 triệu người chiếm khoảng 68,9% Trong đó, số lao động có việc làm ở khu vực thành thị là 18,9 triệu người( chiếm 37%) Nhìn vào những số liệu trên chúng ta thấy Việt Nam đang trong giai đoạn dân

số “vàng”, với nguồn lao động trẻ và dồi dào góp phần quan trong nhằm đưa GDP Việt Nam tăng trưởng nhanh nhất ĐNA

Trong thời gian tới nguồn lao động vẫn tăng trưởng

ổn định với khoảng 1 triệu người tham gia vào thị trường lao động mỗi năm Tuy nhiên sự lạc quan này không kéo dài được lâu (chỉ khoảng 30 năm) bởi đồng thời Việt Nam đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số

Thứ hai, về chất lượng lao động

Nước ta đang trong thời kì dân số “vàng” tuy nhiên chất lượng lao động chưa phải là “vàng”

Tình trạng thể lực của người lao động Việt Nam ở mức trung bình kém, cả về chều cao, cân nặng cũng như sức bền, dẻo dai, chưa đáp ứng cường độ làm việc

và những yêu cầu trong sử dụng máy móc thiết bị theo tiêu chuẩn quốc tế

Về ý thức kỷ luật lao động của người lao động còn thấp do nước ta là một nước nông nghiệp nên phần lơn lao động còn mang nặng tác phong sản xuất của một nền nhà nước tiểu nông Người lao động chưa được

trang bị các kiến thức và kỹ năng làm việc theo nhóm, khả năng hợp tác và gánh chịu rủi ro còn kém, ngại phát huy sáng kiến và chia sẻ kinh nghiệm làm việc Ngoài ra trình độ lao động, chuyên môn chưa cao, phần lớn lực lượng lao động (khoảng 74%) chưa được công nhận trình độ kỹ năng nghề vẫn tham gia thị trường lao động Theo phân tích của đại diện Tập đoàn ManpowerGroup Việt Nam tỉ lệ lao động sử dụng tiếng Anh chỉ chiểm 5%, tỉ lệ lao động có kỹ năng tay nghề chiếm 11%, con số khá khiêm tốn so với quy mô 1.2 Cầu lao động

Cầu lao động là nhu cầu về sức lao động của một quốc gia, một địa phương, một ngành hay một doanh nghiệp trong một khoảng thời gian xác định Nhu cầu này thể hiện qua khả năng thuê mướn lao động trên thị trường lao động

Trong khi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất và chế tạo thì nhu cầu lao động có kỹ năng, trình độ cao tăng mạnh, đồng thời lao động động Việt Nam phải đối mặt với thách thức mới Quy mô việc làm thu hẹp do tự động hóa robot sẽ thay thế nhiều công việc do con người vẫn làm

Với nguồn lao động đông đảo về số lượng nhưng chất lượng lại hạn chế, tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm hoặc phải làm trái ngành nghề đào tạo đang diễn ra phổ biến và trở thành vấn nạn của xã hội ở nước ta, gây lãng phí nguồn lao động

Theo số liệu điều tra của tổng cục Thống kê năm

2022 là 2,32%, bình quân trong 10 thanh niên thì có 1 thanh niên bị thất nghiệp Tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi 15 trở lên năm 2022 là 2,21% Điều này đồng nghĩa với hiện nay trong thị trường lao động, cung đang lớn hơn cầu

Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động theo

quý, 2020-2022

Mặt khác, hằng năm, nước ta lại được bổ sung thêm khoảng 1 triệu lao động mới, trong đó có khoảng trên 200 nghìn sinh viên đại học, cao đẳng tốt nghiệp, cung cấp một lượng lớn nguồn nhân lực cho xã hội nhưng các công ty, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nước ngoài vẫn kêu ca “khan hiếm nguồn lực”

dẫn đến tình trạng “vừa thiếu vừa thừa” nguồn lao động Nguyên nhân là do sự mất cân đối về cung – cầu lao động Nguồn lao động quá lớn trong điều kiện các ngành sản xuất chưa thể tạo ra đủ việc làm Thêm nữa, người lao động chưa qua đào tạo hoặc có tay nghề thấp quá nhiều, trong khi số người lao động có trình độ, chuyên môn lại quá ít

Ngoài ra còn do nền kinh tế nước ta trong một vài năm trở lại đây gặp phải nhiều biến động bất lợi, các công ty, doanh nghiệp nhà nước cơ cấu lại tổ chức, sa thải bớt nhân viên, các doanh nghiệp nhỏ làm ăn thua

lỗ, phá sản Chính vì thế, mặc dù đã đạt được khá nhiều thành tích trong công tác kiểm soát và điều tiết tỷ lệ tăng lao động nhưng vấn đề việc làm vẫn diễn biến rất khó khăn, phức tạp

Thị trường lao động Việt Nam còn mất cân bằng

về cơ cấu lao động, khi người ta chạy theo xu hướng của thời đại, chạy theo mức tiền lương hấp dẫn khiến cho nhiều ngành dư cung, một số ngành khác lại khan hiếm lao động

1.3 Tiền công

Trong thị trường lao động, giá cả của hàng hóa sức lao động được thể hiện dưới dạng tiền công

Chính sách tiền lương của nước ta hiện nay chỉ bằng khoảng 40% giá trị sức lao động mà người lao động bỏ ra Các cán bộ, công chức, viên chức nhà nước được hưởng mức lương còn thấp, vì vậy khó tránh khỏi nạn tham nhũng và tình trạng khan hiếm nhân tài Ví