(Tiểu luận) đề tài vai trò của cách mạng công nghiệp và phương thức thích ứng của việt nam trong cách mạng công nghiệp 4 0

3 ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay, thế giới và Việt Nam đang chứng kiến những thay đổi vượt bậc trong kỷ nguyên số của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư Industry 4.0 và tác động sâu sắc của kho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -

BÀI T ẬP LỚ N MÔN

ĐỀ TÀI: Vai trò của cách m ng công nghi ạ ệp và phương thức thích ng c a Vi t Nam trong cách m ng công nghi p 4.0 ứ ủ ệ ạ ệ

Họ và tên SV: Đàm Nguyễn Linh Anh Lớp tín ch : E-MQI 64 ỉ

Mã SV: 11220108 GVHD: TS NGUYỄN VĂN HẬU

HÀ NỘI, NĂM 2022

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ……….3

NỘI DUNG……….4

1 MỘ T S LÍ LUẬN V CÁCH M NG CÔNG NGHIỐ Ề Ạ ỆP……… 4

1.1 Khái ni m cách mệ ạng công nghiệp……… 4

1.2 Khái quát v các cu c cách m ng công nghiề ộ ạ ệp……….4

2 VAI TRÒ C A CÁCH M NG CÔNG NGHIỦ Ạ ỆP… 5

2.1 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy s phát tri n lự ể ực lượng s n xuả ất……….5

2.2 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy hoàn thi n quan h s n xuệ ệ ả ất……….6

2.3 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy đổi mới phương thức quản tr phát triị ển………7

3 PHƯƠNG THỨC THÍCH ỨNG CỦA VIỆT NAM VỚI CÔNG NGHỆ 4.0…8 KẾT LUẬN……… 12

TÀI LI U THAM KHỆ ẢO………13

3

ĐẶT VẤN ĐỀ

Hiện nay, thế giới và Việt Nam đang chứng kiến những thay đổi vượt bậc trong kỷ nguyên

số của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Industry 4.0) và tác động sâu sắc của khoa học công nghệ đến đời sống con người Những diễn biến đó đã và sẽ tiếp tục tác động sâu rộng, sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội của đất nước Cách mạng công nghi p l n ệ ầ thứ tư (Cách mạng 4.0) là cuộ cáchc mạng d a ự trên n n t ng công ngh s ề ả ệ ố

và tích ợ các công ngh thông minh, h p ệ làm thay đổi nhanh chóng n n s n xu t c a ề ả ấ ủ thế giớ i Đây thực chất chính là cuộc cách mạng v l c ề ự lượng s n xuả ất, tác động lên nh ng y u t ữ ế ố quan trọng nh t c a l c ấ ủ ự lượng s n xuả ất, ế ố y u t khoa hoa h c - ọ công nghệ Trong những tình hu ng, ố chúng ta c n ph i ầ ả có phương hướng, quan điể và chiế lượ đúng đắ để cóm n c n

th thíchể ứng k p ị thờ ới v i xu thế ủ thờ đại Đây c a i là cách duy nh t ấ để đấ nướ có t c thể tiếp tục phát triể và ắn b t k p qu c t ị ố ế Trong cuộ cách ạng công nghi p 4.0, c m ệ Việ Nam đứng t trước cả cơ hội và thách th ức Mọi vấn đề đều có hai mặt Trong khi chúng không ta thể không nhìn thấy những mặt tích ự c c của cu c Cách mạng công nghi p l n ộ ệ ầ thứ tư đố ới v i thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, thì nó cũng chứa đựng nhi u m t ề ặ tiêu ực Việ c t Nam ph i k p ả ị thời nhcó ững gi i pháp phát ả triển t i ố ưu trong thời đại Cách mạng 4.0.Nhận thấy cách m ng công nghiạ ệp 4.0 đang có sự tác động sâu sắc đến mọi mặt, mọi lĩnh vực của đời sống kinh t , chính tr , xã hế ị ội ở các qu c gia trên toàn thố ế giới nên đề tài “Vai trò của cuộc cách mạng công nghi p ệ và cách Việ Nam t thích ứng v i ớ cuộ cách ạc m ng công nghiệp 4.0” đã được em ựa l chọ để nghiên c u n ứ

NỘI DUNG

1.1 Khái ni m cách m ng công nghi p ệ ạ ệ

Cách mạng công nghi p ệ là bước nh y v t vả ọ ề chấ lượt ng và trình độ ủ tư liệ lao độ c a u ng dựa trên nh ng phát minh kữ ỹ thuậ vàt công ngh mang ệ tính đột phá trong quá trình phát triển c a ủ loài người, làm thayđổi căn bản chất lượng cuộc sống và phân công lao động xã hội Chúng ta s t o ẽ ạ ra năng suất lao động cao hơn ằ b ng cách ứng dụng ph c p ổ ậ các chức năng mới của công ngh vào ệ đờ ối s ng xã hội

1.2 Khái quát v các cu c cách m ng công nghi p ề ộ ạ ệ

- Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên bắt đầu ở Anh vào giữa thế kỷ 18 và giữa thế kỷ

19 Nội dung cơ bản của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là chuyển từ lao động thủ công bằng máy móc sang lao động cơ giới hóa Sản phẩm hóa học sử dụng sức mạnh của nước và hơi nước

- Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra, nội dung của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai được thể hiện thông qua việc sử dụng năng lượng điệnvàđộngcơ điện để tạo ra các dây chuyền sản xuấtchuyên dụng Ở trình độ cao,

đó là sự chuyển dịch từ sản xuất cơ khí sang cơ điện và mức độ tự động hóa cục bộ trong sản xuất

- Từ đầu những năm 60 đến cuối thế kỷ 20, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba bắt đầu Một đặc điểm cơ bản của cuộc cách mạng này là sự xuất hiện của công nghệ thông tin

và tự động hóa sản xuất Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 3 là sự kết hợp của những tiến bộ trong cơ sở hạ tầng điện tử, điện toán và số hóa được xúc tác bởi sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính (những năm 1960), máy tính (những năm 1970 và 1980) và Internet (những năm 1990)

- Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có thể bắt nguồn từ báo cáo của Chínhphủ Liên bang năm 2013 với thuật ngữ “Công nghiệp 4.0” Đây được gọi là Cuộc cáchmạngsố, được thúc đẩy bởi các công nghệ như Internet vạn vật (IoT), Trí tuệ nhân tạo (AI), Thực tế ảo

5

(VR), Thực tế ảo tương tác (AR), Mạng xã hội, Điện toán đám mây, Di động, Gia tăng lớn Phân tích dữ liệu (SMAC) chuyển đổi toàn bộ thế giới vật lý thành thế giới kỹ thuật số Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tác động lớn đến nhiều lĩnh vực, sự xuất hiện của robot thông minh nhân tạo đã mang lại nhiều ứng dụng cho xã hội

2 VAI TRÒ CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP

2.1 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất

Cuộc cách mạng công nghiệp đãtácđộng tolớn đến sự phát triển của lực lượng sản xuất Việt Nam Đồng thời ảnh hưởng mạnh mẽ đến các quá trình quy định cơ cấu vai và trò của các yếu tố trong năng suất xã hội Máy tính chuyên dùng tự động hóa sản xuất, tài sản cố định được cập nhật thường xuyên, đẩy nhanh quá trình tập trung hóa sản xuất Hiện nay, với sự phát triển của công nghệ số tự động hóa, các dây chuyền sản xuất tự động ngày càng trở nên phổ biến Công ty sản xuất không ngừng cải tiến công nghệ và hệ thống máy móc

để sản xuất ranhững sản phẩm chất lượng cao nhất với giá cả cạnh tranh nhất Điều này làm tăng khả năng cạnh tranh vàđặt nền tảngcho các công ty tồn tại trong các thị trường khó khăn Song song đó, các nhà khoa học trong nước hướng sự quan tâm, tập trung giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến hệ thống robot, như thiết kế tối ưu, động học, động lực học, điều khiển, thiết kế phần cứng, lập trình và phần mềm Các nghiên cứu này phần lớn liên quan đến vấn đề học thuật và tạo cơ sở khoa học làm ban cơ sở đầu cho giai đoạn phát triển tiếp theo của robot

Dosản xuất dựa vào nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào nên Việt Namđã thay đổi tư liệu sản xuất Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI vào quy trình sản xuất là điển hình Trên thực tế, các ông lớn công nghệ trong nước và các công ty khởi nghiệp sáng tạo đang tăng tốc đầu và đạt được nhữngtư bước tiến vững chắc trong nghiên cứu AI vàứng dụng AI vào nhiều mô hình kinh doanh mới

Cách mạng công nghiệp có vai trò to lớn trong phát triển nguồn nhân lực, nó vừa đặtra những đòi hỏi về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao nhưng mặt khác lại tạo điều

kiện để phát triển nguồn nhân lực Sau hơn 30 năm đổi mới, chất lượng nguồnnhân lực được nâng cao hơn trước, thể hiện rõ nét nhất ở năng suất lao động của toàn xã hội được nâng cao, tạo tốc độ tăng trưởng khá nâng cao và sức cạnh tranh của nền kinh tế, tiềm lực quốc gia Nhưng nếu nghiêm khắc nhìn nhậnthìnhững thành tựu đạt được nêu trên so với nguồn lực đã đầu tư, công sức bỏ ra, với những điều kiện, vận hội và thời cơ đem lại, nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam đang phát triển chưa tương xứng với tiềm năng Trong thời kỳ chuyển đổi số, nếu không giải quyết được bài toán nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ khủng hoảng chất lượng nguồn nhân lực, mà hệ quả của nó là sụt giảm sức cạnhtranhcủanền kinh tế, khó thoát khỏi “bẫythunhập trung bình”, đánh mất cơ hộitham gia thị trường lao động quốc tế Tuy nhiên, khi nhìn nhận một cách sâu sắc đây chính là cơ hội để Việt Nam nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để theo kịp với tốc độ của cuộccáchmạng công nghiệp số đang diễn ra.Cách mạng công nghiệp đã đưa sản xuất của con người vượt quá những giới hạn về tài nguyên thiên nhiên cũng như sự phụ thuộc của sản xuất vào các nguồn năng lượng truyền thống

2.2 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất

Cách mạng công nghiệp đem lại bước nhảy vọt về chất vềnăngsuất, và sự phát triển này tất yếu dẫn đến quá trình thích ứng, phát triển và hoàn thiện mối quan hệ giữa sản xuất, xã hộivàquản lý phát triển

Cách mạng công nghiệp đòi hỏi phải hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, tạo điều kiện thuận lợichohội nhập kinh quốc tế tế,chia sẻ thành tựu khoa học và công nghệ giữa các quốc gia Công nghiệp và cuộc Cách mạng Công nghiệp cũng làm thay đổi lĩnh vực tổ chức

và quản lý doanh nghiệp Cơ hội lớn Việc ứng dụng các công nghệ như Internet, trí tuệ nhân tạo, mô phỏng, robot đã giúp doanh nghiệp quản lý quy trình sản xuất dễ dàng hơn, cho phép doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các nguồn lực để sử dụng nguồn nguyên liệu và năng lượng mới, nâng cao nănglượng, năng suất lao động và định hướng lại tiêu dùng

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

999+ documents

Go to course

Phân tích quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và những tác động tích cực đối với Việt Nam

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (48)

12

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 99% (69)

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (134)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (65)

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

Sự thay đổi về sở hữu tư liệu sản xuất Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên đã tạo ra nền sản xuất quy mô lớn, dần thay thế nền sản xuất quy mô nhỏ, khép kín và phi tập trung Tích

tụ và tập trung tư bản thông qua quy luật giá trị thặng dư và cạnh tranh gay gắt đã sản sinh

ra những tập đoàn lớn Dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, sở hữu

tư nhân không còn khả năng đáp ứng nhu cầu sản xuất vàcảitiến công nghệ Vốn buộc phải nhóm lại với nhau dưới hình thức công ty cổ phần, và sự phát triển của loại hình doanh nghiệp này cho phép chủ sở hữu vốn mở rộng sang các bộ phận khác của xã hội Thực tế này buộc các quốc gia phải điều chỉnh chế độ sở hữu, đa dạng hóa các quyền sở hữu, lấy

sở hữu tư nhân làm cốt lõi, phát huy thế mạnhvàlợiíchlớnnhất của sở hữu nhà nước và các thành phần kinh tế

Tuy nhiên, Cách mạng Công nghiệp cũng có tác động tiêu cực đến việc làm và thu nhập Thất nghiệp và khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn Việc ứng dụng công nghệ số và quá trình robot hóa sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp nghiêm trọng của người lao động Theo dự báo của Tổ chức Lao động Quốc tế (2019), Việt Nam sẽ đối mặt với tình trạng thay thế việc làmtrong thập kỷ tới nếu việc ứng dụng công nghệ số dẫn đến thay đổi mô hình sản xuất, tổ chức và văn hóa ~70% cơ hội bị thay thế), khoảng 18% công việc có rủi

ro trung bình (30-70% cơ hội bị thay thế) và 12% công việc có rủi ro thấp (dưới 30% cơ hội bị thay thế) Do đó, các nhà lãnh đạo, các tổ chức xã hội và tổ chức doanh nghiệp cần xây dựng các chiến lược và mô hình để phát triển phù hợp với cuộc cách mạng công nghiệp Tài năng trí tuệ là yếu tố sản xuất quan trọng hơn yếu tố vốn Vì vậy, các quốc gia cần điều chỉnh chính sách phân phối thu nhập và an sinh xã hội để giải quyết những mâu thuẫn vốn

có trong phân phối kinh tế thị trường

Cách mạng công nghi p t o ệ ạ điề kiệ cho các nướ chia ẻu n c s kinh nghi m qu n kinh t - ệ ả lý ế

xã hội Điều này s giúp ẽ Việ Nam ọt h c h i kinh nghi m tỏ ệ ừ các qu c gia khác ố và ạ chế h n những sai lầm, thất b i ạ trong quá trình phát tri n Bên c nh ể ạ đó, cách mạng công nghi p ệ thúc đẩy mở rộng quan h ệ đối ngo h i nh p kinh t qu c t , huy ng ại, ộ ậ ế ố ế độ các ngu n l c bên ồ ự ngoài để phát triển, nâng cao năng l c c nh tranh c a n n kinh t ự ạ ủ ề ế

2.3 Cách mạng công nghiệp thúc đẩy đổi mới phương thức qu n tr phát tri n ả ị ể

8

Cuộc cách mạng công nghi p ệ đã thúc đẩy mạnh mẽ nền sản xu t xã hấ ội Đặc bi t ệ là trong

cuộc cách mạng công nghi p l n ệ ầ thứ và thứ 3 4 g n ầ đây Công ngh sệ ố và Internet đã ế k t nối doanh nghi p v i doanh nghi p, doanh nghi p v i ệ ớ ệ ệ ớ cá nhân, cá nhân v i ớ cá nhân trên phạm vi toàn c u ầ thành Thế giới phẳng.Thành t u khoa h c ự ọ tiên phong c a ủ cuộc cách mạng công nghi p l n ệ ầ thứ ba bi n n n kinh tế ề ế công nghi p ệ thành ề ả n n t ng tri thức.Đã ạ điề t o u kiện làm thay đổi n n kinh tề ế tính, kinh t c a ế ủ thương m i hóa ngày ạ càng ngắn lại Cuộc cách mạng công nghi p ệ đã tác động sâu ắ đế việ s c n c qu n ả trị và điều hành c a ủ các quốc gia Việc qu n ả trị và kiểm soát các qu c gia ph i ố ả đượ thực c hi n ệ thông qua cơ ở ạ s h tầng kỹ thuật s và Internet Các công ngh m i ố ệ ớ và ề ảng qu n n n t ả trị mới liên t c ụ thay đổi, cho phép người dân tham gia đầ đủ hơny vào quá trình hoạch định chính sách Không những thế, nó còn ạ ra ự đồ t o s ng thuận xã h i l n ộ ớ hơn và sự tham gia tích ự hơn ủ c c c a người dân và xã hội Các nền tảng tr c tuyến ự và khả năng tiếp cận đã khiến việc chia ẻ s thông tin và tương tác tr ực tuyến ở nên ph bi n, tr ổ ế tiếp c n ậ được nhi u ề người m t ộ cách nhanh chóng và hi u quệ ả hơn so với các phương pháp truyề thốn ng Tuy nhiên, nó cũng

đặt nhra ững thách th c ứ như rủi ro an ninh mạng Đảm b o ả an toàn thông tin Để đảm b o ả

antoàn thông tin, việc có chính sách hi u quệ ả cho các giải pháp công ngh hi n ệ ệ đạ lài vô cùng quan trọng

Cuộc cách mạng công nghi p l n ệ ầ thứ tư (4.0) cũng đang tác động l n ớ đế cách thứn c qu n ả

lý và v n hành doanh nghi p ậ ệ Những thay i đổ trong công ngh s n xu t d a ệ ả ấ ự trên việ ápc dụng công nghệ tiên tiến vào s n xu t ả ấ đang buộc các công ty phải thay đổ cách thiếi t k , ế

tiếp ị th và cung c p hàng hóa ấ và ịch ụ d v theo nh ng ữ cách m i ớ và đẩy mạnh vi c duy ệ trì không gian kỹ thuậ ốt s Các công ty nên xây dựng chiến lược kinh doanh ngu n l c vồ ự ới công ngh , ệ đổi m i sáng t o làm ngu n l c ớ và ạ ồ ự chính Trên cơ s hoở đó ạch đị nh định hướng chiến lượ vàc hoạ định kếch hoạch phát tri n một ể cách hiệu quả nh t nhằm nâng ấ cao năng lực c nh ạ tranh và hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ệ ả ả ấ ủ ệ Việt Nam có nhi u l i ề ợ

thế để các công n m b t t n d ng ty ắ ắ và ậ ụ cuộc cách mạng công nghi p, v i l c ệ ớ ự lượng doanh nhân trẻ đông đảo, trình độ công ngh xu t s c ệ ấ ắ và ẵ sàng s n khám phá Đặc biệt, ạ cơ ộ t o h i thâm nh p ậ thị trường v i nhi u s n phớ ề ả ẩm, ịch ụ d v công nghệ đột phá

Cách mạng công nghi p 4.0 sệ ẽ tác động đến t t cấ ả các qu c gia, ố thúc đẩy đổi m i ớ phương

thức quản phát ển, nâng ho t ng s n lý tri ạ độ ả xuất lên trình độ và quy mô cao hơn, tạo ra năng suất cao, đáp ứng nhu c u c a quá ầ ủ trình ắ ráp l p Bên c nh lạ ợi ích, làn sóng công ngh ệ cũng tạo ra áp l c cự ạnh tranh không nh vỏ ới s phát ự triển theo cấp số nhân Các qu c gia ố

vàcác công ph i ty ả thích ứng thích nghi nhanh và chóng ớ v i những thay đổi liên ụ t c c a ủ thị trường

3 PHƯƠNG THÍCH THÍCH ỨNG C A VI T NAM V I CÔNG NGHIỦ Ệ Ớ ỆP

4.0

Cách mạng Công nghi p 4.0 ệ là cơ ộ h i vàng mà Việt Nam nên coi là “bước nh y vả ọt” để thu h p khoẹ ảng cách kỹ năng với các nước phát triển trên thế giới Tuy nhiên, Cách mạng Công nghi p 4.0 ệ đặ rat nhi u ề thách thức cho các t ổ ch c,ứ doanh nghi p ệ Việt Nam Đặc bi t ệ

là khi ph i ả thích ứng và n m b t ắ ắ cơ ộ mà ạ ầ h i h t ng công ngh , ệ an toàn thông tin mà công nghệ 4.0 một lần n a mang lữ ại Vì vậy, cần có những phương thức thích ng ứ để nâng cao hơn ữ n a tiềm năng ủ đấ nước trong một thế giới không ngừng phát c a t triển Có th kể ể n: đế

- Để tập trung caođộ các ngu n l c cần thiết cho phát triển khoa học ồ ự và công nghệ, ứng d ng ụ các thành t u c a ự ủ cuộ cách ạc m ng công nghi p, ệ đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hi n ệ đại hóa, chúng ta đặc biệt: + Huy động các ngu n l c c p ồ ự ấ cao nh t ấ cho mục đích nghiên c u ứ Khai thác, ứ ng dụng thành qu c a ả ủ cuộ cách mạng công c nghiệp vào s n xuả ất, kinh doanh, dịch ụ v và đờ ối s ng

+ B i ồ dưỡng nhân tài chấ lượt ng đáp ứng yêu c u ầ đổi mới c a ủ cách m ng công ạ nghiệp

+ Phát triể có chọn n l c nhi u ngành, ọ ề lĩnh ự công v c nghi p hi n ệ ệ đại, có tiềm năng tạo sức lan ỏ trong n n kinh t t a ề ế Là ngành công nghi p n n t ng, ệ ề ả có ợ thế so sánh l i

và có t m quan ầ trọng chiế lượ đển c phát triển nhanh và b n về ững Nâng cao tính độc lập, t ự chủ ề kinh t v ế và có khả năng tham gia sâu ộ r ng, hi u quệ ả vào mạng lưới sản xu t ấ và phân ph i ố toàn ầ c u

- Chúng ta nên thay đổ choi phù hợp Điều này có nghĩa là chúng ph i c p nh t ta ả ậ ậ mô hình tăng trưởng kinh tế theo hướng k t h p hi u quế ợ ệ ả giữ chiề ộa u r ng và chiề sâu.u