(Luận văn thạc sĩ) hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động theo pháp luật việt nam hiện nay từ thực tiễn vnpt vinaphone đà nẵng

Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động mà VNPT-Vinaphone ĐàNẵng sử dụng là hợp đồng theo mẫu được soạn sẵn nên rất thuận lợi trong quá trìnhgiao kết, giúp đơn giản hóa thủ tục, giả

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ MINH THẮNG

HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ VIỄN THÔNG

DI ĐỘNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

TỪ THỰC TIỄN VNPT-VINAPHONE ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ MINH THẮNG

HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ VIỄN THÔNG

DI ĐỘNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, nộidung trích dẫn nêu trong luận văn là chính xác, tin cậy và trung thực Những kếtluận khoa học của luận văn không trùng lặp và chưa từng được công bố ở các côngtrình nghiên cứu trước đó

Tác giả luận văn

HỒ MINH THẮNG

1.2 Cơ cấu pháp luật đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động 17

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ viễnthông di động 22

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ VIỄN THÔNG DI DỘNG VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI VNPT- VINAPHONE ĐÀ NẴNG 26

2.1 Thực trạng quy định pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông diđộng tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng 26

2.2 Thực trạng thực hiện pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông diđộng tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng 35

2.3 Những ưu điểm và hạn chế bất cập về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông diđộng theo pháp luật Việt Nam tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng 54

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ VIỄN THÔNG DI DỘNG TỪ THỰC TIỄN VNPT-VINAPHONE ĐÀ NẴNG 59

3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông

di động từ thực tiễn VNPT-Vinaphone Đà Nẵng 59

3.2 Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông diđộng từ thực tiễn VNPT-Vinaphone Đà Nẵng 62

KẾT LUẬN 76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Viễn thông là một ngành kinh tế kỹ thuật, có vai trò vừa là dịch vụ thông tinliên lạc, vừa là một phương tiện, nền tảng để chuyền tải các loại hình dịch vụ khác

về thông tin truyền thông Đây cũng là một ngành đặc biệt quan trọng trong nềnkinh tế và có liên quan đến tất cả các ngành trong quá trình sản xuất, thương mại vàđầu tư, cũng như liên quan đến đời sống nhân dân và an ninh quốc phòng

Sự phát triển ngày càng nhanh chóng của ngành dịch vụ viễn thông nóichung và dịch vụ viễn thông di động nói riêng trong những năm gần đây đã manglại những tiện ích và đáp ứng nhu cầu không thể thiếu cho con người trong xã hội.Không những thế, dịch vụ viễn thông còn là dịch vụ hạ tầng có vai trò quyết địnhđối với sự phát triển của các loại hình dịch vụ khác, đặc biệt là dịch vụ viễn thông diđộng

Trong những năm qua, Chính phủ đã đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ, pháttriển doanh nghiệp, tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp viễn thông phát triển,

từ đó thị trường viễn thông đã phát triển mạnh mẽ và tạo ra môi trường cạnh tranh,dẫn đến các doanh nghiệp viễn thông phải nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứngnhu cầu của người sử dụng dịch vụ viễn thông

Hiện nay, trên địa bàn Thành Phố Đà Nẵng có rất nhiều Doanh nghiệp Viễnthông cung cấp dịch vụ viễn thông di động Trong đó, VNPT-Vinaphone Đà Nẵng

là một trong những đơn vị tham gia cung cấp dịch vụ viễn thông di động có hạ tầng,mạng lưới và thị phần rộng lớn

VNPT-Vinaphone Đà Nẵng là đơn vị doanh nghiệp Nhà nước có chức năngkinh doanh dịch vụ Viễn thông - Công nghệ thông tin Ngoài việc kinh doanh,VNPT-Vinaphone Đà Nẵng còn thực hiện trọng trách, đảm bảo an ninh quốcphòng, phục vụ các cơ quan Đảng, chính quyền địa phương, Việc nâng cao chấtlượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu sử dụng của khách hàng, luôn được VNPT-Vinaphone Đà Nẵng quan tâm hàng đầu

Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động mà VNPT-Vinaphone ĐàNẵng sử dụng là hợp đồng theo mẫu được soạn sẵn nên rất thuận lợi trong quá trìnhgiao kết, giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí cho hàng triệu thuêbao trong quá trình xác lập hợp đồng.

Tuy nhiên, VNPT-Vinaphone Đà Nẵng sử dụng hợp đồng theo mẫu với điềukhoản cơ bản, thông tin về sản phẩm dịch vụ, nội dung giải thích không có tronghợp đồng, nên dễ gây ra sự hiểu nhầm, không công bằng cho người tiêu dùng trongviệc xác lập hợp đồng

Trong thực tiễn việc áp dụng pháp luật Dân sự, pháp luật Viễn thông và cácvăn bản hướng dẫn thi hành vào điều chỉnh các quan hệ hợp đồng cung cấp dịch vụViễn thông di động đôi khi còn lúng túng; một số quy định không còn phù hợp vớihoàn cảnh đã thay đổi, còn thiếu cần được bổ sung

Do đó, việc nghiên cứu, làm sáng tỏ các nội dung, quy định của pháp luậthiện hành đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ Viễn thông di động trong lĩnh vựcviễn thông, nhất là gắn liền với VNPT-Vinaphone Đà Nẵng là có tính cấp thiết, có ýnghĩa lý luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Liên quan đến đề tài này, đã có một số công trình nghiên cứu, như sau:

- Luận văn thạc sĩ luật học (2010) về “Tìm hiểu pháp luật về dịch vụ viễnthông tại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Hoàng Hằng, Đại học Luật Hà Nội

luật dân sự Việt Nam hiện hành” của tác giả Kiều Thị Thùy Linh, Đại Học Luật

Hà Nội

- Luận văn thạc sĩ luật học (2018) về “Pháp luật về bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất” của tác giả

Đỗ Tuấn Phong, Đại Học Luật Huế

Ngoài ra, còn có các bài báo, bài bình luận, tạp chí chuyên khảo nghiên cứuhoặc đề cập đến thực hiện Hợp đồng dịch vụ hay Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễnthông Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu nhất là gắn với

một hệ thống cơ quan cụ thể là VNPT-Vinaphone Đà Nẵng Do đó, đề tài

này không trùng lặp với các công trình đã công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận của hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động; phân tích, đánh giá thực trạng các quy định pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng; để từ đó đề xuất cácphương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động ở Việt Nam hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn có nhiệm vụ cụ thể sau:

cung cấp dịch vụ viễn thông di động ở Việt Nam hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

- Luận văn nghiên cứu các quan điểm, học thuyết pháp lý, kinh tế về dịch vụviễn thông và Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động của VNPT-

Vinaphone Đà Nẵng

di động của Việt Nam như: Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại, Luật Viễn thông,…

như: nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy định và chỉ ra những vướng mắc trong áp dụng tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễnthông di động và thực tiễn thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động củaVNPT-Vinaphone Đà Nẵng Được giới hạn trong các quy định của pháp luật hiện hành(Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005, Luật Viễn thông 2009 và các văn bảnpháp luật khác có liên quan), các số liệu thực tế từ năm 2015 đến nay

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử củachủ nghĩa Mác - Lênin trên cơ sở bám sát các quan điểm, chủ trương, đường lối, địnhhướng của Đảng và Nhà nước về Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Luận văn được thực hiện trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc, phù hợp với điềukiện kinh tế - văn hóa - xã hội của Việt Nam Những luận cứ khoa học, các họcthuyết pháp lý đã được khẳng định cả về lý luận và thực tiễn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:

Phương pháp tổng hợp và hệ thống hóa lý thuyết được sử dụng phần lớntrong nội dung Chương 1 nhằm khái quát chung những vấn đề lý luận hợp đồngcung cấp dịch vụ viễn thông di động

Phương pháp phân tích văn bản và phân tích quy phạm được sử dụng trong

cả nội dung Chương 1 và Chương 2, nhằm phân tích các quy định của Bộ luật Dân

sự 2015, Luật Thương mại 2005, Luật Viễn thông 2009 và các văn bản pháp luậtliên quan về quy định hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Phương pháp so sánh được sử dụng trong Chương 2 để so sánh các quy định

về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động giữa Bộ luật Dân sự 2015, LuậtViễn thông 2009 và các văn bản pháp luật liên quan khác

Phương pháp đánh giá, bình luận được sử dụng trong Chương 2 để thể hiệnnhững quan điểm của mình trong các quy định và thực tiễn thực thi pháp luật về hợpđồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Vận dụng kết hợp các phương pháp thống kê, phân tích, phương pháp sosánh trong Chương 3 để đưa ra quan điểm, các giải pháp nhằm hoàn thiện hợp đồngcung cấp dịch vụ viễn thông di động của VNPT-Vinaphone Đà Nẵng hiện nay.

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận của đề tài

Luận văn phát triển một số vấn đề lý luận mới về pháp luật hợp đồng cungcấp dịch vụ viễn thông di động, và kết quả nghiên cứu góp phần không nhỏ vào việcnâng cao hiệu quả giao kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông diđộng Góp phần vào việc xây dựng luận cứ khoa học trong hoàn thiện pháp luật vềhợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Nhận diện những hạn chế trong thực tiễn thực hiện pháp luật về hợp đồngcung cấp dịch vụ viễn thông di động Góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiệnpháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động và kinh nghiệm thựctiễn cho các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh dịch vụ viễn thông bằng các giảipháp cụ thể

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luậnvăn được kết cấu gồm có 03 chương, như sau:

Chương 1 Những vấn đề lý luận về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn

thông di động

Chương 2 Thực trạng pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di

động và thực tiễn áp dụng tại VNPT-Vinaphone Đà Nẵng

Chương 3 Phương hướng và các giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp

đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động từ thực tiễn VNPT-Vinaphone Đà Nẵng

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ VIỄN THÔNG DI DỘNG

1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

1.1.1.1 Viễn thông

Khái niệm thuộc lĩnh vực viễn thông được hiểu gồm thiết bị viễn thông, thiết

bị mạng, thiết bị đầu cuối, điểm kết cuối, dịch vụ viễn thông, đường truyền dẫn, tàinguyên thông tin (kho số viễn thông, phổ tần số vô tuyến điện, tài nguyên internet,quỹ đạo vệ tinh), sóng vô tuyến điện, thiết bị vô tuyến Sản phẩm viễn thông rất đadạng, bao gồm cả sản phẩm hữu hình là các thiết bị viễn thông và sản phẩm vô hình

là các dịch vụ viễn thông

Viễn thông được định nghĩa là dịch vụ truyền dữ liệu như tín hiệu, ký hiệu,

số liệu, âm thanh, hình ảnh, chữ viết hoặc các hình thức khác của thông tin giữa cácđiểm kết cuối của mạng viễn thông

Thông thường viễn thông được chia thành các nhóm sau:

Viễn thông di động (bao gồm các dịch vụ: viễn thông di động mặt đất,viễn thông di động vệ tinh, viễn thông di động hàng hải, viễn thông di động hàng không)

Viễn thông cố định (bao gồm các dịch vụ: viễn thông cố định mặt đất,viễn thông cố định vệ tinh);

Viễn thông cộng thêm (là dịch vụ tăng thêm tính năng, tiện ích chongười sử dụng dịch vụ viễn thông, là một phần không tách rời và được cung cấp cùng vớicác dịch vụ viễn thông cơ bản và giá trị gia tăng)

Các dịch vụ viễn thông khác theo quy định của Bộ Thông tin vàTruyền thông

Như vậy, viễn thông là một dạng trao đổi thông tin, và là hình thức trao đổithông tin hiện đại trong xu thế hiện nay Khi nói đến viễn thông là nói đến một hệthống cung cấp dịch vụ viễn thông bao gồm các yếu tố cấu thành nên mạng lướicung cấp: Khách hàng, nhà cung cấp dịch vụ và nhà cung cấp mạng (nhà cung cấp

hạ tầng mạng, quản lý và điều hành mạng) Trong đó, người sử dụng dịch vụ viễnthông có thể là những cá nhân, tập thể, tổ chức doanh nghiệp hay Chính phủ có nhucầu trao đổi thông tin Nhà cung cấp là các doanh nghiệp cung cấp một số hay phầnlớn dịch vụ viễn thông Môi trường vật chất cần thiết cho việc cung cấp dịch vụ viễnthông bao gồm hệ thống: tổng đài, nhà trạm, mạng cáp, thiết bị chuyển mạch, truyềndẫn, các điểm giao dịch và con người trong doanh nghiệp

1.1.1.2 Dịch vụ

Dịch vụ là hành vi thực hiện công việc nhất định đáp ứng nhu cầu của conngười, được thực hiện có tính chuyên môn hóa, có tổ chức, là một loại hàng hóaluôn gắn liền với thị trường, chịu sự chi phối của quy luật thị trường và luôn có tínhchất đền bù

Hiện nay, nhiều quan điểm về dịch vụ tồn tại tương ứng với các góc độnghiên cứu khác nhau Dịch vụ là hoạt động kinh tế nên nhiều nhà kinh tế học coidịch vụ "là quá trình lao động, sinh ra và mất đi cùng thời điểm với quá trình laođộng đó, theo đó dịch vụ là một hàng hóa vô hình và có tính chất nhất thời"

Theo Karl, M cho rằng: “Dịch vụ là con đẻ của nền kinh tế sản xuất hàng

hóa khi mà nền kinh tế hàng hóa phát triển mạnh, đòi hỏi một sự lưu thông thông suốt, trôi chảy, liên tục để thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao đó của con người thì dịch vụ ngày càng phát triển” (Karl, M.1890, tr 576) Điều này đã phản ánh rõ nét

nguồn gốc ra đời của dịch vụ Kinh tế loài người trải qua hai giai đoạn sản xuất kinhtế: Kinh tế sản xuất tự cung tự cấp (còn được gọi là kinh tế tự nhiên) và kinh tế sảnxuất hàng hóa Khi giai đoạn kinh tế mang tính chất tự cung tự cấp không thể đápứng được, nền kinh tế của loài người chuyển dần sang nền kinh tế sản xuất hàng hóacũng là các điều kiện ra đời của dịch vụ vì dịch vụ được thừa nhận là “con đẻ” củanền kinh tế sản xuất này

Từ nguồn gốc ra đời của dịch vụ có thể thấy dịch vụ mang các thuộc tính cơ

bản sau:

nhu cầu của chủ thể trong xã hội Dịch vụ là hành vi có ý chí của con người, có thểđược hỗ trợ bởi máy móc, khoa học kỹ thuật với mục tiêu đem lại lợi ích vật chất(kết quả hoạt động gia công, kết quả hoạt động sửa chữa…) hoặc lợi ích tinh thầncho con người

chức Quá trình phân công lao động xã hội chính là quá trình nâng cao kinh nghiệm,chuyên môn hóa từng lĩnh vực cụ thể Các chủ thể thực thi chuyên môn hóa lànhững chủ thể làm về một phạm vi, một việc gì đó Xuất phát từ thuộc tính này nêngiữa người cung ứng dịch vụ với người thuê dịch vụ luôn có sự độc lập trong quátrình thực hiện công việc

- Dịch vụ là một hàng hóa luôn gắn liền với thị trường, chịu sự chi phối củaquy luật thị trường Dịch vụ là một thứ hàng hóa đặc biệt được mua đi bán lại trênthị trường Trao đổi dịch vụ trên thị rường được xác định theo hai giá trị là giá trị

sử dụng và giá trị hàng hóa Các quy luật của kinh tế thị trường trực tiếp chi phốiđến sự ra đời, lưu thông dịch vụ trên thị trường

thuê dịch vụ buộc phải trả một khoản tiền nhất định tương đương với giá trị dịch

vụ cho bên cung ứng dịch vụ

vụ, nhưng chung quy lại có thể hiểu về dịch vụ như sau: “Dịch vụ là những hoạt động

lao động mang tính xã hội mà kết quả của chúng không tồn tại dưới hình thái

vật thể, không dẫn đến việc chuyển quyền sở hữu, nhằm thỏa mãn kịp thời các nhu cầu sản xuất và đời sống sinh hoạt của con người.”

Bất kỳ một doanh nghiệp nào khi tham gia sản xuất dịch vụ cũng đều xâydựng hệ thống cung ứng về dịch vụ của mình, nếu không có hệ thống này thì khôngthể có dịch vụ Mỗi một loại dịch vụ đều gắn liền với một hệ thống cung ứng đặctrưng cho loại dịch vụ đó Hệ thống này là kết quả của sự gắn kết với những ý

tưởng, chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp và mức độ cung ứng dịch vụ cho kháchhàng Do đó khi đề cập đến dịch vụ không thể không nói đến hệ thống cung cấpdịch vụ.

Hệ thống cung ứng dịch vụ được thực hiện theo một quy trình tổ chức chặtchẽ bao gồm các yếu tố vật chất và con người phối hợp với nhau, đảm bảo cho việccung cấp và sử dụng dịch vụ tới khách hàng một cách có hiệu quả Các yếu tố trong

hệ thống bao gồm: bên cung ứng dịch vụ, cơ sở vật chất cần thiết cho việc cung cấpdịch vụ, khách hàng và bản thân dịch vụ Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽvới nhau trong hệ thống và hoạt động có định hướng, bao gồm các yếu tố vô hình vàhữu hình, các yếu tố vật chất và tâm lý tình cảm đan xen nhau trong quá trình tạo radịch vụ

1.1.1.3 Dịch vụ viễn thông di động

Dịch vụ viễn thông di động là một tập hợp các hoạt động bao gồm các nhân

tố không hiện hữu, tạo ra chuỗi giá trị và mang lại lợi ích tổng hợp cho người sửdụng, giúp người sử dụng liên lạc và kết nối với bạn bè, cộng đồng và thế giới Dịch

vụ viễn thông di động là một dịch vụ liên lạc, cũng như bản chất chung của dịch vụ,

nó được phân ra 2 loại: Dịch vụ cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng

- Dịch vụ cơ bản: gồm dịch vụ thoại và tin nhắn thông thường Hiện tại cácmạng di động tại Việt Nam đang cung cấp dịch vụ cơ bản là thoại dưới hai

hình thức: gói cước trả trước (prepaid) và gói cước trả sau (postpaid)

- Dịch vụ giá trị gia tăng: gồm các dịch vụ gia tăng khác phục vụ các nhu cầu

đa dạng trong liên lạc và giao tiếp của khách hàng như: Internet, giải trí, truyền dữ liệu,

…

1.1.1.4 Hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng là thuật ngữ pháp lý được sử dụng để chỉ các giao dịch dân sự,thông qua việc thỏa thuận nhằm chuyển giao lợi ích giữa các cá nhân và tổ chức vớinhau trong lĩnh vực luật tư mà trước đây thường được gọi là “văn tự”, “văn khế”,

“khế ước” hay “giao kèo” Năm 1989, Pháp lệnh hợp đồng kinh tế ra đời và đếnnăm 1991 thì Pháp lệnh hợp đồng dân sự được ban hành Theo đó, về mặt pháp lý

hợp đồng dân sự là một bộ phận các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hànhnhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình trao đổi các lợi íchgiữa các chủ thể với nhau Về mặt ý chí, hợp đồng dân sự là một loại giao dịch dân

sự mà các bên tự do thỏa thuận với nhau làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ nhấtđịnh Hợp đồng là một loại giao dịch dân sự làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của

các bên tham gia Điều 385 BLDS năm 2015 quy định: “Hợp đồng là sự thỏa thuận

giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”.

Hợp đồng dịch vụ là thuật ngữ được sử dụng trong nhiều bối cảnh khác nhau.Hợp đồng dịch vụ có thể được dùng dưới góc độ là quan hệ xã hội được pháp luậtđiều chỉnh và cũng có thể là tổng hợp các quy định pháp luật do Nhà nước ban hànhnhằm điều chỉnh các vấn đề liên quan đến cung ứng, sử dụng dịch vụ

Dưới góc độ là quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh giữa bên cung ứngdịch vụ với bên sử dụng dịch vụ: Hợp đồng dịch vụ là quan hệ giữa bên cung ứngdịch vụ với bên thuê dịch vụ hướng mà bên cung ứng dịch vụ thực hiện một côngviệc nhất định đem lại lợi ích cho bên thuê dịch vụ Lợi ích của bên thuê dịch vụ cóthể là các lợi ích vật chất hoặc lợi ích tinh thần Nội dung quan hệ Hợp đồng dịch

vụ ghi nhận các quyền, nghĩa vụ của hai bên chủ thể Như vậy, dưới góc độ là mộtquan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh, Hợp đồng dịch vụ được thiết lập dựa trên

ba yếu tố cơ bản: Chủ thể, khách thể và nội dung

Hợp đồng dịch vụ là tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh các vấn đềliên quan đến cung ứng, sử dụng dịch vụ, bao gồm các quy định về quá trình hìnhthành, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ giữa các bên cung ứng dịch vụ với bên

sử dụng dịch vụ do Nhà nước ban hành, có tính bắt buộc áp dụng hoặc hướng dẫn

áp dụng đối với các chủ thể, được bảo đảm bởi cơ chế thực thi của Nhà nước

Hợp đồng dịch vụ trong dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bêncung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên thuê dịch vụ, còn bên thuê dịch vụphải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ

Hợp đồng dịch vụ trong thương mại là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bêncung ứng dịch vụ có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho bên sử dụng dịch vụ (khách

hàng), còn bên sử dụng dịch vụ phải thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ Hợpđồng dịch vụ trong thương mại là hình thức pháp lý của quan hệ cung ứng dịch vụtrong thương mại, nó gắn liền với hoạt động thương mại là hoạt động cung ứng dịch

vụ Cung ứng dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên có nghĩa vụ thựchiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán; bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụthanh toán cho bên cung ứng dịch vụ và sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận Cung ứngdịch vụ được quy định trong LTM 2005 đã phần nào khẳng định được việc xác lập

và thực hiện các quan hệ thương mại trong các hoạt động này còn xác định rõ vềquyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng cung ứng dịch vụ

Bản chất pháp lý hợp đồng dịch vụ được quy định trong LTM 2005 có ýnghĩa rất quan trọng trong lý luận cũng như trong thực tiễn áp dụng Tuy nhiên,LTM 2005 chưa quy định rõ thế nào là hợp đồng dịch vụ mà khái niệm này đã được

quy định tại Điều 513, BLDS 2015 “Hợp đồng dịch vụ là sự thỏa thuận giữa các

bên, theo đó bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên sử dụng dịch vụ, bên

sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ” Như vậy, hợp

đồng dịch vụ có đối tượng là một công việc cụ thể, có thể thực hiện được, không bịpháp luật cấm và không trái với đạo đức xã hội

Bên cạnh đó, LTM 2005 quy định về cung ứng dịch vụ là hoạt động thươngmại, theo đó bên cung ứng dịch vụ có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác

và nhận thanh toán; bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứngdịch vụ và sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận Như vậy hợp đồng dịch vụ thương mạiphải đảm bảo tính thương mại của hợp đồng dịch vụ - thể hiện ở chỗ hoạt động cungứng dịch vụ thương mại là một hoạt động nhằm mục đích sinh lời, bên cung ứngthực hiện cung ứng dịch vụ là để thu lợi nhuận Cùng với đó, bên sử dụng dịch vụphải thanh toán tiền cung ứng dịch vụ Thanh toán tiền dịch vụ thực chất là trả tiềncho dịch vụ được cung ứng, tức là bên thuê cung ứng đã mua dịch vụ đó

 1.1.1.5 Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di độngKhái niệm:

Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động là thỏa thuận, theo đó mộtbên (bên cung cấp dịch vụ) có nghĩa vụ thực hiện cung cấp dịch vụ cho một bên

khác và nhận thanh toán; bên sử dụng dịch vụ (được gọi là khách hàng) có nghĩa vụthanh toán cho bên cung cấp dịch vụ theo thỏa thuận (quy định tại Khoản 9, Điều 3,Luật Thương mại 2005).

Theo khoản 4 Điều 1 Nghị định số 81/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 07 năm

2016 của Chính phủ “Hợp đồng điều kiện giao dịch chung về cung cấp và sử dụng

dịch vụ viễn thông được giao kết bằng lời nói, văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể” (Nghị định 81/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 25/2011/ NĐ-CP ngày 06 tháng 04 năm 2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Viễn thông) Như vậy, ta có thể nhận thấy rằng trong

hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông có những đặc điểm của hợp đồng dân sự, nênkhi giao kết các bên cũng thể hiện rõ ý chí của mình và được thể hiện dưới các hìnhthức khác nhau

Hợp đồng cung cấp và sử dụng dịch vụ viễn thông được thực hiện bằng vănbản thì doanh nghiệp viễn thông phải xây dựng, đăng ký hợp đồng theo mẫu, điềukiện giao dịch chung; căn cứ theo danh mục dịch vụ thiết yếu thuộc danh mục dịch

vụ do Thủ tướng chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông quy định

Bộ Công Thương chấp thuận đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giaodịch chung của doanh nghiệp viễn thông sau khi đã thống nhất với Bộ Thông tin vàTruyền thông, và cơ quan quản lý chuyên ngành về viễn thông

Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chi tiết về nội dung chuyên ngành tốithiểu, quy trình thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung đốivới các doanh nghiệp viễn thông để đảm bảo quyền lợi của người sử dụng dịch vụ.Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp nào đều có thể giao kết hợp đồng theomẫu được, mà còn phụ thuộc vào sự phức tạp và giá trị hợp đồng, do đó pháp luậtcho phép các bên thỏa thuận với nhau về các nội dung khác trong hợp đồng, tuynhiên các thỏa thuận này không được vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến quyền vàlợi ích hợp pháp của các tổ chức cá nhân khác

Như vậy, hợp đồng dịch vụ viễn thông các hình thức đưa ra phù hợp với thựctiễn cuộc sống nói chung cũng như hoạt động thương mại nói riêng, thể hiện nguyên

tắc pháp luật tôn trọng và bảo vệ quyền tự do, quyền tự định đoạt Việc thực hiệnhợp đồng theo mẫu sẽ giúp giảm thời gian đàm phán, thống nhất và định hình hóanội dung hợp đồng, tạo điều kiện tối đa tới quyền lợi của khách hàng Tuy nhiên,việc sử dụng hợp đồng mẫu cũng có những hạn chế nhất định, đó là gây bất lợi chongười tiêu dùng trong việc giao kết hợp đồng; người tiêu dùng khó có thể nhận thứcđược đầy đủ về hợp đồng mẫu bởi thiếu nội dung giải thích và đôi khi không rõràng.

Thứ nhất, chủ thể của hợp đồng

Chủ thể cung cấp dịch vụ viễn thông di động là các doanh nghiệp viễn thông,được thành lập theo quy định của pháp luật và được cấp giấy phép kinh doanh dịch

vụ viễn thông Khác với các dịch vụ thông thường, kinh doanh dịch vụ viễn thông diđộng là một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi chủ thể đầu tư kinhdoanh đáp ứng những điều kiện kinh doanh cần thiết

Doanh nghiệp được cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông, phải có đủcác điều kiện về chứng chỉ chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc chứng chỉ chứngnhận đầu tư kinh doanh dịch vụ viễn thông; phải có đủ khả năng về tài tính, nhânlực phù hợp với quy mô của các dự án; phải có phương án kỹ thuật, phương án kinhdoanh khả thi phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia, cácquy định về tài nguyên viễn thông, kết nối, giá cước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹthuật, chất lượng mạng và dịch vụ viễn thông; chuẩn bị đầy đủ các biện pháp nhằmbảo đảm an toàn đối với hạ tầng viễn thông và thông tin

Không chỉ đối với chủ thể cung cấp dịch vụ, chủ thể sử dụng dịch vụ (kháchhàng) trong một số trường hợp cũng cần áp dụng và tuân theo một số điều kiện cụthể và chỉ được cung cấp đến một số đối tượng khách hàng đáp ứng các điều kiện cụthể theo quy định của pháp luật

Thứ hai, đối tượng của hợp đồng

Đối tượng của hợp đồng chính là loại hình dịch vụ viễn thông di động Vớicác hợp đồng dịch vụ thông thường, đối tượng của hợp đồng là dịch vụ, hàng hóa vôhình Dịch vụ hay sản phẩm vô hình không tồn tại dưới dạng vật chất Vì vậy, khi

ký kết hợp đồng dịch vụ, các bên không cần quan tâm đến nơi chứa dịch vụ, khôngquan tâm tới việc lưu trữ dịch vụ Vấn đề quan trọng nhất là các bên mua bán dịch

vụ phải mô tả kỹ về dịch vụ, đặt ra những yêu cầu cụ thể mà theo đó khách hàng(người mua dịch vụ) sẽ hài lòng về dịch vụ mà mình muốn có, còn người bán(người cung cấp dịch vụ) thì không chỉ phải cố gắng đáp ứng và làm cho kháchhàng hài lòng về dịch vụ do mình cung cấp mà còn phải bảo đảm có các điều kiệncần thiết liên quan đến việc cung cấp dịch vụ Nói cách khác, khi hàng hóa vô hìnhđược đem ra mua và bán thì yếu tố sự hài lòng của khách hàng là tiêu chí quan trọng

để xem xét về chất lượng của dịch vụ Điều này đòi hỏi các bên phải có sự am hiểu

về tính chất của dịch vụ đó

Thứ ba, hình thức của hợp đồng

Hình thức của hợp đồng có thể bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lậpbằng hành vi cụ thể Đối với các loại hợp đồng mà pháp luật quy định phải đượcthiết lập bằng văn bản thì phải tuân theo các quy định đó (Điều 74, LTM 2005)

Sự thoả thuận giao kết hợp đồng giữa các bên phải được thực hiện dưới hìnhthức bằng văn bản hoặc giấy tờ giao dịch mang tính văn bản có chữ ký xác nhận củacác bên xác nhận nội dung trao đổi như: công văn, phiếu yêu cầu, fax… Ký kết hợpđồng bằng văn bản là một quy định bắt buộc các chủ thể trong hợp đồng kinh tế phảituân theo Hợp đồng là cơ sở pháp lý trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của cácbên, đồng thời là căn cứ pháp lý giải quyết tranh chấp khi có tranh chấp xảy ra

Thứ tư, mục đích của hợp đồng

Tùy theo mục đích sử dụng dịch vụ của khách hàng mà việc ký kết các hợpđồng dịch vụ viễn thông di động sẽ có các mục tiêu khác nhau Tuy nhiên tựu chunglại là gồm có 02 mục đích chính:

và kinh doanh, ví dụ như dịch vụ thư điện tử; chạy website nhằm bán hàng hoặc quảng

bá thương hiệu; xây dựng tổng đài chăm sóc khách hàng 1800, 1900; gửi tin nhắnquảng cáo hoặc chăm sóc khách hàng; tìm kiếm tập khách hàng từ ứng dụng của đơn vịcung ứng dịch vụ;…hướng tới các lợi ích dịch vụ mang lại nhằm mục đích sinh lợi, và

vì thế chủ thể thực hiện hợp đồng với mục đích này là các thương nhân

- Mục đích tiêu dùng: khách hàng sử dụng dịch vụ viễn thông di động hướng tới các lợi ích tiêu dùng hoặc nâng cao trải nghiệm dịch vụ, đa phần là các dịch vụ

giá trị tăng trên nền thoại như nhạc chờ, tin nhắn thoại, trả lời tự động,…

1.1.2 Vai trò của hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Thứ nhất, hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động là cơ sở pháp lý để

doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông thực hiện việc cung cấp dịch vụ chokhách hàng

Thứ hai, hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động sẽ bao gồm cả một

quá trình đàm phán liên quan đến rất nhiều điều khoản mà các bên phải tính đến.Trên cơ sở những thỏa thuận đã đạt được, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễnthông di động sẽ xác định cụ thể về sản phẩm dịch vụ mình cung cấp như thế nào,

từ một sản phẩm “vô hình” như dịch vụ, thông qua hợp đồng “dịch vụ” sẽ được cụthể hóa, mô tả hóa giúp cho các bên mường tượng được sản phẩm đó như thế nào

Sự thỏa thuận đó phải đảm bảo bình đẳng thực sự của các bên, thể hiện ý chínguyện vọng của họ và góp phần hạn chế rủi ro trong hoạt động kinh doanh

Thứ ba, hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động là cơ sở để doanh

nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông xác định quyền và nghĩa vụ của mình Ở mộtchừng mực nào đó, hợp đồng cho phép các doanh nghiệp tạo ra một luật lệ riêngthông qua những điều khoản của thỏa thuận mà các bên đã giao kết, điều chỉnh mốiquan hệ giữa doanh nghiệp và đối tác Bên cạnh những quyền và nghĩa vụ cơ bản

mà pháp luật quy định về hợp đồng thì các bên sẽ quy định cụ thể về quyền và nghĩa

vụ như cung cấp dịch vụ trong bao lâu, mức độ hài lòng được đánh giá như thế nào,tiến độ thanh toán, trách nhiệm của các bên nếu không thực hiện cam kết của mình

Dịch vụ Viễn thông nói chung hay dịch vụ viễn thông di động nói riêng làngành dịch vụ công nghệ cao, có cơ sở hạ tầng phục vụ theo kiểu hệ thống lớn, toàntrình, toàn mạng, liên hoàn trong cả nước, góp phần cho sự phát triển nền kinh tếngày nay Sự phát triển của ngành viễn thông ảnh hưởng tới sự phát triển của xã hội

và phản ánh mức độ phát triển của nền kinh tế Ngược lại, chính sự phát triển củanền kinh tế đất nước cũng có tác dụng thúc đẩy và quyết định đến sự phát triển củangành viễn thông Như vậy giữa sự phát triển của nền kinh tế và sự phát triển củangành viễn thông có mối quan hệ tác động qua lại chặt chẽ với nhau

Trong lĩnh vực nhà nước, ngành viễn thông cung cấp các dịch vụ viễn thôngtheo yêu cầu của nhà nước để thực hiện chức năng phát triển kinh tế xã hội và đảmbảo an ninh, quốc phòng Các dịch vụ viễn thông cơ bản và giá trị gia tăng thường

để phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước trong công tác an toàn, cứu nạn, phòngchống thiên tai, truyền đạt các đường lối, chính sách của Đảng, của nhà nước, phổcập pháp luật đến nhân dân

Đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng, các dịch vụ cơ bản mà viễn thôngcung cấp là liên kết thiết yếu đối với cả hai phía người tiêu dùng Trong mối quan

hệ này, ngành viễn thông đóng vai trò là một ngành sản xuất xã hội, có chức năng

hỗ trợ trực tiếp mọi khâu trong chu trình phát triển kinh tế:

+ Tạo điều kiện cho khách hàng và doanh nghiệp xích lại gần nhau thông quatruyền thông nhằm trao đổi và nhận thông tin thương mại từ nhiều phía Cung cấpcác dịch vụ viễn thông giúp cho doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc tìm kiếmkhách hàng và tác động tích cực vào quá trình quản lý với chi phí tối ưu

thông cung cấp ngày càng nhiều giải pháp và ứng dụng trong đời sống kinh tế xãhội, nâng cao trình độ dân trí cho người dân Mang đến tiện ích cho khách hàng khi

sử dụng sản phẩm dịch vụ để tiếp cận với thị trường và không còn phụ thuộc vàođiều kiện địa lí hay một vùng miền nào trên thế giới

doanh ngày càng biến động, tạo điều kiện thuận lợi xây dựng mối quan hệ, phát

triển thị trường, cắt giảm chi phí, giảm thời gian… Viễn thông phát triển sẽ tạo điềukiện thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa cácquốc gia trên thế giới.

1.2 Cơ cấu pháp luật đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

1.2.1 Pháp luật về hợp đồng

Có thể hiểu pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc

chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và được bảo đảm thực hiện bởi nhànước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội với mục đích duy trì trật tự và ổn định xãhội vì sự phát triển bền vững của xã hội

Pháp luật về hợp đồng là một hệ thống các quy tắc xử sự, do các cơ quan nhànước có thẩm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện nhằm bảo vệ quyền và nghĩa

vụ của các bên liên quan trong hợp đồng

Pháp luật điều chỉnh quan hệ hợp đồng rất đa dạng, tồn tại trong nhiều vănbản quy phạm pháp luật khác nhau Ngoài những quy định trực tiếp về hợp đồngtrong Bộ luật dân sự, còn có thể tìm hấy nhiều quy định có liên quan về hợp đồngtrong nhiều văn bản pháp luật khác nhau thuộc các lĩnh vực kinh tế như: viễn thông,thương mại,…

Hệ thống pháp luật điều chỉnh quan hệ hợp đồng có thể chia thành hai nhóm:

đồng: Bộ luật dân sự 2015 (văn bản pháp luật hiện hành) Văn bản pháp luật này quyđịnh những vấn đề chung, mang tính nguyên tắc về mọi loại hợp đồng, không phân biệtlĩnh vực phát sinh quan hệ hợp đồng

chuyên ngành: Luật Viễn thông 2009, Luật Thương mại 2005,… (văn bản pháp luậthiện hành) Bên cạnh những quy định trong các văn bản pháp luật chung về hợpđồng thì trong từng lĩnh vực kinh tế, có thể có những quy định riêng về từng loạihợp đồng

Pháp luật về hợp đồng điều chỉnh các vấn đề chủ yếu sau:

- Nội dung quyền và nghĩa vụ của các bên

phạm hợp đồng

1.2.2 Cơ cấu pháp luật về hợp đồng

Cơ cấu pháp luật đối với hợp đồng dịch vụ gồm các nhóm quy phạm phápluật điều chỉnh, như sau:

a/ Giao kết hợp đồng dịch vụ

Nguyên tắc cơ bản của giao kết hợp đồng dịch vụ tuân theo các nguyên tắccủa pháp luật dân sự về giao kết đó là: nguyên tắc tự do tự nguyện cam kết, thoảthuận; nguyên tắc bình đẳng; nguyên tắc thiện chí, trung thực; nguyên tắc chịu tráchnhiệm dân sự; nguyên tắc tôn trọng bảo vệ quyền dân sự; nguyên tắc tôn trọng lợiích của nhà nước, lợi ích công cộng; nguyên tắc tuân thủ pháp luật

Tuy nhiên, hợp đồng dịch vụ do Luật Thương mại điều chỉnh, nên còn phải tuân theo sáu nguyên tắc do Luật Thương mại quy định:

Thứ nhất, nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật của thương nhân trong hoạt

động thương mại

Thứ hai, nguyên tắc tự do, tự nguyện thoả thuận trong hoạt động thương mại.

Thứ ba, nguyên tắc áp dụng thói quen trong hoạt động thương mại được thiếtlập giữa các bên

Thứ tư, nguyên tắc áp dụng tập quán trong hoạt động thương mại.

Thứ năm, nguyên tắc bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng.

Thứ sáu, nguyên tắc thừa nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu trong

hoạt động thương mại

b/ Nội dung của hợp đồng dịch vụ

Nội dung của hợp đồng dịch vụ chính là toàn bộ các điều khoản mà các bên

đã giao kết trên cơ sở tự nguyện, tự do ý chí, dựa trên các quy định của pháp luật.LTM 2005 không quy định cụ thể các điều khoản chủ yếu trong hợp đồng dịch vụ,Luật để tự các bên tham gia đưa ra các điều khoản trong hợp đồng dịch vụ nhưng

các điều khoản do hai bên thoả thuận không được trái pháp luật.

Vận dụng các quy định trong LTM 2005 cũng như xuất phát trong thực tiễnkinh doanh thì nội dung cơ bản của hợp đồng dịch vụ thường bao gồm: Đối tượngcủa hợp đồng, giá dịch vụ, quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng dịch vụ,điều khoản về giải quyết tranh chấp, thời hạn hiệu lực của hợp đồng…

c/ Hình thức hợp đồng dịch vụ

Tại điều 74, LTM năm 2005 quy định “Hợp đồng dịch vụ được thể hiện

bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lập bằng hành vi cụ thể; Đối với các loại hợp đồng dịch vụ mà pháp luật quy định phải được lập thành văn bản thì phải tuân theo các quy định đó”.

Như vậy hình thức của hợp đồng dịch vụ là rất đa dạng linh hoạt tuỳ thuộcvào đối tượng của hợp đồng dịch vụ là loại dịch vụ gì mà có hình thức thích hợp Vídụ: Nếu là hợp đồng bảo hiểm thì phải được lập thành văn bản (điều 14 Luật kinhdoanh bảo hiểm 2000) vì, thời gian thực hiện hợp đồng dài, trong quá trình thựchiện hợp đồng có rất nhiều yếu tố khách quan cũng như chủ quan tác động đếnquyền và nghĩa vụ của các bên Tuy nhiên nếu là hợp đồng dịch vụ vận chuyển hànhkhách thì hình thức của hợp đồng có chỉ là một lời nói (điều 523, BLDS 2015) thoảthuận giữa các bên và bằng chứng của hợp đồng chính là “vé”, quy định này là hợp

lý vì việc cung ứng và sử dụng dịch vụ này diễn ra rất dễ dàng, thời gian nhanh vàtrị giá không lớn, nếu như trong trường hợp này mà quy định hợp đồng bằng vănbản thì là không cần thiết, tốn kém và chắc chắn quy định đó trên thực tế sẽ khôngđược sử dụng

d/ Thực hiện hợp đồng dịch vụ

Luật thương mại 2005 quy định nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng Trong

đó, bên cung ứng dịch vụ có nghĩa vụ cơ bản được quy định tại các Điều từ 78 đếnĐiều 84, bên khách hàng có nghĩa vụ cơ bản được quy định tại Điều 85

- Nghĩa vụ của bên cung ứng dịch vụ chính là cung cấp dịch vụ Bên cung ứngdịch vụ phải cung ứng dịch vụ và thực hiện công việc có liên quan một cách đầy

đủ, phù hợp với hợp đồng, bảo quản và giao lại cho khách hàng tài liệu, và

phương tiện được giao để thực hiện sau khi hoàn thành công việc; thông báo ngay chokhách hàng trong trường hợp thiếu thông tin, tài liệu không đủ, phương tiện không đảmbảo hoàn thành việc cung ứng dịch vụ; giữ bí mật về thông tin mà mình biết được trongquá trình cung ứng dịch vụ nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định (Điều 80,LTM 2005) Do tính đặc thù của dịch vụ, LTM 2005 đã quy định chi tiết nghĩa vụ củanhà cung cấp dịch vụ phụ thuộc vào tích chất đặc điểm của dịch vụ.

+ Đối với dịch vụ là công việc: Trừ trường hợp có thoả thuận khác, nếu tínhchất của loại dịch vụ được cung ứng yêu cầu bên cung ứng phải đạt được một kếtquả nhất định thì bên cung ứng dịch vụ phải thực hiện việc cung ứng dịch vụ với kếtquả phù hợp với các điều khoản và mục đích của hợp đồng Trong trường hợp hợpđồng không có quy định cụ thể về tiêu chuẩn kết quả cần đạt được, bên cung ứngdịch vụ phải thực hiện việc cung ứng dịch vụ với kết quả phù hợp với tiêu chuẩnthông thường của dịch vụ đó (điều 79, LTM 2005) Quy định này muốn lưu ý ngườicung cấp dịch vụ về mục đích của hợp đồng, theo bên cung cấp dịch vụ, theo kếtquả công việc Bên cung cấp dịch vụ nên cân nhắc việc đưa ra cam kết cụ thể về kếtquả công việc mà mình cung cấp khi mà kết quả công việc đó phụ thuộc vào nhiềuyếu tố Ví dụ, nếu bên cung cấp dịch vụ cam kết sẽ sửa chữa, khôi phục hoàn toànmột sự cố nào đó cho khách hàng của mình thì sẽ gặp rủi ro rất cao trong trườnghợp này khi mà kết quả sửa chữa, khôi phục không như cam kết

vụ bảo hiểm, dịch vụ ngân hàng… Thì việc cung ứng dịch vụ phải diễn ra đồng thời với yêu cầu sử dụng dịch vụ của khách hàng và đòi hỏi nhà cung cấp phải chuẩn bị

các điều kiện cơ sở vật chất; cơ sở hạ tầng sẵn sàng, phù hợp để đáp ứng nhu cầu sửdụng dịch vụ của khách hàng theo nỗ lực và khả năng cao nhất của bên cung ứngdịch vụ Song hành với việc cung cấp dịch vụ của bên cung ứng là vấn đề chấtlượng của dịch vụ được cung ứng, tuy nhiên vì sự phức tạp, không có tính thuầnnhất của dịch vụ nên LTM 2005 không quy định về chất lượng dịch vụ còn luậtchuyên ngành thường có quy định khuyến khích các doanh nghiệp tự công bố chấtlượng mà mình cung ứng cho khách hàng

- Nghĩa vụ của khách hàng Theo quy định của LTM 2005 thì khách hàng

có nghĩa vụ sau đây:

có nghĩa vụ cung cấp kịp thời các kế hoạch, chỉ dẫn, và những chi tiết khác để việccung ứng dịch vụ được thực hiện không bị trì hoãn hay gián đoạn, thêm vào đó lànghĩa vụ hợp tác trong tất cả những vần đề cần thiết khác để bên cung ứng có thểcung ứng dịch vụ một cách thích hợp Nếu trong trường hợp một dịch vụ do nhiềubên cung ứng dịch vụ cùng tiến hành hoặc phối hợp với bên cung ứng dịch vụ khác,khách hàng có nghĩa vụ điều phối hoạt động của các bên cung ứng dịch vụ để khônggây cản trở đến công việc của bất kỳ bên cung ứng dịch vụ nào

cung ứng dịch vụ Luật thương mại 2005 đề cập tới nghĩa vụ thanh toán của khách hàngtại Điều 85 và thời hạn thanh toán được quy định tại Điều 87 Theo đó khách hàng cónghĩa vụ thanh toán như đã thoả thuận, thời hạn thanh toán là thời điểm việc cung ứngdịch vụ được hoàn thành nếu các bên không có thoả thuận và giữa

các bên không có bất kỳ thói quen nào về thời điểm thanh toán Quy định này lưu ýcác bên là tốt nhất các bên nên quy định về thời hạn thanh toán, địa điểm thanh toántiền cung ứng dịch vụ Nếu khi ký kết hợp đồng, các bên không quy định rõ thìkhách hàng có quyền chỉ thanh toán khi việc cung cấp dịch vụ đã hoàn thành Việcthanh toán tiền thuê dịch vụ của khách hàng dựa trên giá dịch vụ được quy địnhtrong hợp đồng Trong trường hợp không có thoả thuận về giá dịch vụ, không cóthoả thuận về phương pháp xác định giá dịch vụ và cũng không có bất kỳ chỉ dẫnnào khác về giá dịch vụ thì giá dịch vụ được xác định theo giá của dịch vụ đó trongcác điều kiện tương tự về phương thức cung ứng, thời điểm cung ứng, thị trường địa

lý, phương thức thanh toán và các điều kiện khác có ảnh hưởng đến giá dịch vụ.Như vậy trong quy định về giá dịch vụ, LTM 2005 đã dự trù được những khả năng

có thể xảy ra liên quan đến giá dịch vụ và nghĩa vụ thanh toán trong thực tế khi cácbên ký kết hợp đồng dịch vụ Điều này tạo sự thuận lợi đáng kể khi mà việc xácđịnh giá theo hợp đồng dịch vụ gặp khó khăn trong trường hợp các bên không có

thoả thuận cụ thể về giá dịch vụ.

e/ Giải quyết tranh chấp

Các tranh chấp về hợp đồng dịch vụ cũng giống như các tranh chấp thươngmại, kinh tế khác đó là tranh chấp sẽ được giải quyết theo trình tự giải quyết tranhchấp thương mại Luật Thương mại 2005 cho phép chủ thể trong quan hệ cung ứngdịch vụ có quyền lựa chọn luật áp dụng đồng thời coi hoạt động cung ứng dịch vụ làhoạt động thương mại Vì vậy, tranh chấp về hợp đồng dịch vụ sẽ được giải quyếttheo trình tự giải quyết tranh chấp thương mại Tranh chấp thương mại trước hếtđược giải quyết thông qua việc thương lượng của các bên Nếu các bên khôngthương lượng được thì đề nghị trọng tài hoặc toà án giải quyết tranh chấp đó Riêngtranh chấp đối với thương nhân nước ngoài, nếu các bên không có thoả thuận hoặcđiều ước mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia không có quy định thì sẽ do toà án ViệtNam giải quyết Ngoài ra LTM 2005 còn có quy định về thời hiệu khiếu nại, thờihạn tố tụng và việc thi hành bản án

Ngoài ra cũng cần lưu ý khi xảy ra vi phạm dẫn đến phát sinh tranh chấpgiữa các bên thì trách nhiệm vật chất khi vi phạm hợp đồng cung ứng luôn luôn làvấn đề được đặt ra Trách nhiệm vất chất khi vi phạm hợp đồng cung ứng dịch vụđược hiểu là việc áp dụng các chế tài do các bên trong hợp đồng không thực hiệnhoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng.Hiện nay, chế tài về vi phạm hợp đồng dịch vụ được quy định khá cụ thể trong LuậtThương mại như phạt hợp đồng, buộc thực hiện hợp đồng, huỷ bỏ hợp đồng…

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Thứ nhất, yếu tố chính trị

Môi trường pháp luật có tác động trực tiếp đến Hợp đồng cung cấp dịch vụviễn thông di động Sự ổn định về chính trị, đường lối ngoại giao, sự cân bằng cácchính sách của nhà nước, vai trò và chiến lược phát triển kinh tế của Đảng và Chínhphủ, sự điều tiết và khuynh hướng can thiệp của Chính phủ vào đời sống kinh tế xãhội, các quyết định bảo vệ người tiêu dùng, hệ thống pháp luật, sự hoàn thiện và

hiện thực thi hành chúng có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh dịch vụviễn thông của doanh nghiệp Hệ thống pháp luật càng hoàn thiện, thống nhất thìnền kinh tế càng phát triển ổn định.

Thứ hai, yếu tố kinh tế

Môi trường kinh tế có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh dịch vụviễn thông Kinh tế phát triển ổn định thì sẽ làm nhu cầu tăng lên, lạm phát cũngảnh hưởng rất lớn và nhất là khả năng quan hệ ngoại thương với nước ngoài đó làkinh doanh và cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài Một nền kinh tế pháttriển ổn định, không lạm phát sẽ là môi trường lý tưởng để thu hút các thương nhânthực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động hiệu quả Môi trường kinh

tế bao gồm tất cả các yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến sức mua của người dân, củaChính phủ và quyết định cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp

Thứ ba, yếu tố công nghệ

Công nghệ mới tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển cácdịch vụ mới để mở rộng thị trường Nhu cầu đổi mới sản phẩm tăng, nhiều sảnphẩm mới được tung ra thị trường làm cho vòng đời sản phẩm, chu kỳ sản phẩmngắn lại Cải tiến công nghệ là xu hướng chung của tất cả các nhà khai thác dịch vụviễn thông di động, mang lại cho người tiêu dùng nhiều dịch vụ, tăng doanh thu vàđảm bảo năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp khác

Thứ tư, yếu tố văn hóa xã hội

Yếu tố văn hoá thường chi phối và ảnh hưởng đến pháp luật, có sự tác độngđến việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật nói chung và pháp luật về Hợp đồngcung cấp dịch vụ viễn thông di động nói riêng, trong đó nhiều quy phạm pháp luậtđược xác lập dựa trên cơ sở nền tảng của văn hoá Môi trường văn hóa-xã hội vàdoanh nghiệp đều có sự tác động qua lại lẫn nhau Xã hội cung cấp những nguồn lực

mà doanh nghiệp cần, tiêu thụ những sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất ra Cácgiá trị chung của xã hội, tập tục truyền thống, lối sống, cơ cấu dân số, thu nhập củangười dân đều có tác động nhiều mặt đến hoạt động của doanh nghiệp

Thứ năm, yếu tố hội nhập kinh tế quốc tế

Đất nước ta đang trong giai đoạn hội nhập mở cửa nền kinh tế cạnh tranh trênthị trường ngày càng gay gắt, do đó các doanh nghiệp trong nước gặp rất nhiều khókhăn, thách thức vì vậy Nhà nước ta cần đưa ra các chính sách kinh tế phù hợpnhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ viễnthông di động của các doanh nghiệp

Tiểu kết chương 1

Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động là hợp đồng thương mại dịch

vụ thuộc lĩnh vực kinh doanh dịch vụ viễn thông Loại hình kinh doanh này đòi hỏicác yêu cầu đối với chủ thể kinh doanh, phải đáp ứng các điều kiện nhất định theoquy định của pháp luật Đối tượng của hợp đồng này là các dịch vụ viễn thông được

mô tả chi tiết từng dịch vụ, gói cước, vì vậy việc cung cấp loại hình dịch vụ nàykhông chỉ yêu cầu đáp ứng nhu cầu và lợi ích của khách hàng mà quá trình cung cấp

và thực hiện hợp đồng còn liên quan đến các tiêu chí bảo mật và đảm bảo an toànthông tin Bởi vậy loại hợp đồng này không chỉ chịu sự điều chỉnh của pháp luật dân

sự hay thương mại như các loại hình dịch vụ thông thường khác mà còn chịu sựđiều chỉnh và kiểm soát chặt chẽ của pháp luật trong các lĩnh vực đặc thù như luậtviễn thông, luật bảo đảm an ninh mạng

Hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động được thực hiện dưới hình thứchợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung; do nằm trong danh mục dịch vụ thiếtyếu phải thực hiện hợp đồng theo mẫu được Chính phủ quy định Tuy nhiên, tùy điềukiện, hoàn cảnh, giá trị, sự phức tạp của hợp đồng mà các bên có thể thỏa thuận cácđiều khoản cơ bản trong nội dung của hợp đồng, nhưng phải nằm trong khuôn khổ quyđịnh của pháp luật, và phải được thể hiện dưới hình thức văn bản

Những nội dung nghiên cứu cơ bản ở chương 1 có thể khái quát thông quamột số đặc điểm sau:

- Nêu khái niệm, đặc điểm và vai trò của pháp luật đối với hợp đồng cung cấp

dịch vụ viễn thông di động

- Nêu cơ cấu pháp luật đối với pháp luật về hợp đồng cung cấp dịch vụ viễnthông di động

- Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật đối với hợp đồng cung cấp dịch vụviễn thông di động

Những nội dung nghiên cứu trên sẽ là cơ sở cho việc đánh giá thực trạngcũng như nền tảng để đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cung cấpdịch vụ viễn thông di động của VNPT-Vinaphone Đà Nẵng

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ

VIỄN THÔNG DI DỘNG VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG

Theo Phụ lục 4, Luật đầu tư 2014, kinh doanh dịch vụ viễn thông (bao gồm

kể cả dịch vụ viễn thông di động) thuộc danh mục một ngành, nghề đầu tư kinhdoanh có điều kiện

Để trở thành nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, doanh nghiệp đó phải đượccấp giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông bao gồm (Theo Khoản 2, Điều 34,Luật Viễn Thông 2009):

năm được cấp cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có hạ tầng mạng

Điều kiện để được cấp Giấy phép thiết lập mạng viễn thông công cộng (theoĐiều 36, Luật Viễn Thông 2009) bao gồm:

“ - Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đầu tư kinh doanh dịch vụ viễn thông;

- Có đủ khả năng tài chính, tổ chức bộ máy và nhân lực phù hợp với quy mô của dự án;

- Có phương án kỹ thuật, phương án kinh doanh khả thi phù hợp với chiến

lược, quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia, các quy định về tài nguyên viễn thông, kết nối, giá cước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng mạng và dịch

có sử dụng kênh tần số vô tuyến điện phải đáp ứng điều kiện về vốn pháp định

và mức cam kết đầu tư như sau:

phát triển mạng viễn thông với quy mô, phạm vi quy định tại giấy phép

không sử dụng băng tần số vô tuyến điện (mạng viễn thông di động ảo) phải

đáp ứng điều kiện về vốn pháp định và mức cam kết đầu tư như sau:

và ít nhất 3.000 tỷ đồng Việt Nam trong 15 năm để phát triển mạng viễn thông theo quy định tại giấy phép

- Doanh nghiệp đề nghị cấp phép thiết lập mạng viễn thông di động mặt đất

có sử dụng băng tần số vô tuyến điện phải đáp ứng điều kiện về vốn pháp định vàmức cam kết đầu tư như sau:

và ít nhất 7.500 tỷ đồng Việt Nam trong 15 năm để phát triển mạng viễn thông theo quy định tại giấy phép

ii) Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông, có thời hạn không quá 10 năm

được cấp cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ không có hạ tầng mạng.

Điều kiện để được cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông (Khoản 1,Điều 36, Luật viễn thông 2009) bao gồm:

“ - Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đầu tư kinh doanh dịch vụ viễn thông;

- Có đủ khả năng tài chính, tổ chức bộ máy và nhân lực phù hợp với quy mô của dự án;

- Có phương án kỹ thuật, phương án kinh doanh khả thi phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia, các quy định về tài nguyên viễn

thông, kết nối, giá cước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng mạng và dịch

2.1.2 Về đối tượng và hình thức của hợp đồng

2.1.2.1 Đối tượng của hợp đồng

Theo Điều 514, BLDS 2015 thì “đối tượng của hợp đồng dịch vụ là công

việc có thể thực hiện được, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội” Theo nghĩa đó thì đối tượng của hợp đồng dịch vụ là bao gồm các công việc

mà bên cung ứng dịch vụ có thể thực hiện được nhằm đáp ứng nhu cầu cho bên sửdụng dịch vụ Tuy nhiên, phạm vi thực hiện các công việc đó phải nằm trong giớihạn của quy định pháp luật, tức là không vi phạm vào điều cấm và trái với đạo đức

xã hội Nếu đối tượng của hợp đồng dịch vụ thực hiện những công việc trái với quyđịnh của pháp luật và đạo đức xã hội thì hợp đồng đó bị vô hiệu và các bên trong

hợp đồng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật Theo khoản 7, Điều 3, Luật Viễn

thông 2009 “Dịch vụ viễn thông là dịch vụ gửi, truyền, nhận và xử lý thông tin giữa

hai hoặc một nhóm người sử dụng dịch vụ viễn thông, bao gồm dịch vụ cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng” Như vậy, đối tượng của hợp đồng dịch vụ viễn thông di

động là bao gồm các dịch vụ mà nhà cung cấp dịch vụ làm thỏa mãn nhu cầu kháchhàng, tức là: việc truyền, nhận, xử lý thông tin trên điện thoại di động phải đảm bảonguyên vẹn, nhanh chóng, chính xác, chất lượng và thỏa mãn được nhu cầu Tuynhiên, việc thực hiện những công việc dịch vụ này phải đúng với quy định của phápluật và không trái với đạo đức xã hội

2.1.2.2 Hình thức của hợp đồng

Theo khoản 4, Điều 1, Nghị định số 81/2016/NĐ-CP quy định, trong dịch vụ

viễn thông, “hợp đồng, điều kiện giao dịch chung về cung cấp và sử dụng dịch vụ

viễn thông được giao kết bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể”.

Theo nghĩa đó thì trong hợp đồng dịch vụ viễn thông hình thức đưa ra phù hợp vớithực tiễn cuộc sống, thể hiện được sự tự do ý chí, thỏa thuận giữa các bên Hợpđồng được thực hiện bằng lời nói để giao kết thường có giá trị không lớn, thân quentin cậy lẫn nhau, thực hiện trong thời gian nhất định rồi chấm dứt; đối với hợp đồngđược thực hiện dưới hình thức văn bản thì các bên tiến hành thỏa thuận và đi đếnthống nhất nội dung cơ bản của hợp đồng Hợp đồng được giao kết dưới hình thứcbằng văn bản có cơ sở pháp lý vững chắc hơn so với giao kết bằng lời nói khi cótranh chấp xảy ra giữa hai bên

2.1.3 Về giao kết và đảm bảo thực hiện hợp đồng

2.1.3.1 Giao kết hợp đồng

Việc giao kết hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông dựa trên hợp đồng đượcsoạn sẵn theo mẫu, điều kiện giao dịch chung Tuy nhiên, tùy điều kiện, giá trị và sựphức tạp của hợp đồng các bên có thể thỏa thuận bày tỏ ý chí với nhau về các nộidung khác trong hợp đồng (hợp đồng được lập bằng văn bản), các nội dung đókhông được trái với quy định của pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức,

cá nhân khác

Đối với hợp đồng được lập bằng văn bản thì việc thực hiện phải đảm bảo các nội dung sau:

- Cá nhân, pháp nhân phải xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân

sự của mình một cách thiện chí, trung thực;

- Việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự không được xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp

pháp của người khác;

- Cá nhân, pháp nhân phải tự chịu trách nhiệm về việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ dân sự ”

Hợp đồng cung cấp dịch vụ Viễn thông mang bản chất của hợp đồng dân sự,

do đó việc giao kết cũng phải tuân theo những nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc tự do trong giao kết hợp đồng: Theo nguyên tắc này thì Doanhnghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông và khách hàng khi tham gia hợp đồng có sự tự

do ý chí lựa chọn hợp đồng mà mình giao kết; tự do lựa chọn các quyền và nghĩa vụtrong quá trình giao kết Các bên có quyền tự do thoả thuận nhưng không trái vớicác quy định của pháp luật, thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội, sự tự do đó phảinằm trong khuôn khổ nhất định

này, khi tham gia giao kết hợp đồng, các bên hoàn toàn tự nguyện, không được lấy

lý do khác biệt về dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, hoàn cảnh kinh tế, tín

ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp để đối xử không bình đẳng vớinhau Mọi hành vi tác động làm ảnh hưởng đến sự tự nguyện của các chủ thể khigiao kết hợp đồng đều vô hiệu Bên cạnh đó, trong quá trình giao kết và thực hiệnhợp đồng các bên phải thể hiện rõ thái độ trung thực và ngay thẳng Do đó vớinguyên tắc này việc giao kết hợp đồng phải dựa trên cơ sở tự do ý trí của các bêntrong quan hệ hợp đồng, bất cứ cơ quan nào, tổ chức hay cá nhân đều không được

áp đặt ý chí của mình cho các bên tham gia quan hệ hợp đồng

Như vậy, giao kết hợp đồng dân sự là việc các bên bày tỏ ý chí với nhau theonguyên tắc và trình tự nhất định để qua đó xác lập với nhau các quyền, nghĩa vụ dân

sự Bản chất của giao kết hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận, trong đó, các bên thựchiện sự bày tỏ và thống nhất ý chí nhằm hướng tới những lợi ích nhất định

 Trình tự giao kết hợp đồng

Để hình thành hợp đồng, các chủ thể phải trải qua 02 bước: đề nghị giao kết và chấp nhận đề nghị giao kết

Theo khoản 1, Điều 386, BLDS 2015 xác định “Đề nghị việc giao kết hợp

đồng là việc thể hiện rõ ý định giao kết hợp đồng và chịu sự ràng buộc về đề nghị này của bên đề nghị đối với bên đã được xác định hoặc tới công chúng (sau đây gọi chung là bên đề nghị)” Như vậy, theo nghĩa trên thì trong hợp đồng dịch vụ viễn

thông, lời đề nghị giao kết hợp đồng có thể xuất phát từ nhu cầu của nhà cung cấpdịch vụ hoặc từ phía khách hàng Tức là nhà cung cấp dịch vụ nắm bắt được nhucầu của khách hàng về sử dụng dịch vụ viễn thông để tiếp cận đưa ra lời đề nghị;ngược lại khách hàng cũng có thể tham khảo các sản phẩm dịch vụ của nhà cungcấp để từ đó đưa ra lời đề nghị giao kết Lời đề nghị này có thể được tiến hành trựctiếp hoặc gián tiếp thông qua ủy quyền hoặc trên các phương tiện truyền thông,email, fax,… Tuy nhiên, bên đề nghị sẽ bị ràng buộc bởi những thông tin mà mìnhđưa ra và hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời đề nghị đó

(ii) Chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng

Theo khoản 1, Điều 393, BLDS 2015 thì “chấp nhận đề nghị giao kết hợp

đồng là sự trả lời của bên được đề nghị về việc chấp nhận toàn bộ nội dung của đề nghị” Đối tác sau khi nhận được một đề nghị có thể chấp nhận, im lặng, từ chối

hoặc đưa ra những điều kiện sửa đổi, bổ sung Trong hợp đồng dịch vụ viễn thông,bên đề nghị và bên nhận được đề nghị đưa ra lời đề nghị giao kết với nhau và phảitrả lời cho nhau về những nội dung chấp nhận hay không chấp nhận, chấp nhận toàn

bộ hay chấp nhận một phần nội dung của lời đề nghị Quá trình này có thể được lặp

đi lặp lại nhiều lần cho đến khi hai bên đạt được sự đồng thuận để tiến đến giao kếthợp đồng Khi hợp đồng được giao kết, bất cứ sự vi phạm nào trong nội dung củahợp đồng mà hai bên đã thỏa thuận đều phải chịu các hình thức chế tài của phápluật

2.1.3.2 Đảm bảo thực hiện hợp đồng

Theo Điều 292, BLDS 2015 các biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng bao

gồm: “Cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lưu quyền sở

hữu, bảo lãnh, tín chấp, cầm giữ tài sản” Để bảo đảm thực hiện hợp đồng dịch vụ

viễn thông, tùy điều kiện và giá trị sử dụng dịch vụ mà Doanh nghiệp Viễn thông áp

dụng biện pháp bảo đảm, chủ yếu sử dụng hình thức bảo đảm là: Đặt cọc, ký quỹ,

bão lãnh (nhân viên trong Công ty, giấy giới thiệu của các cơ quan tổ chức) hoặc

yêu cầu khách hàng thanh toán trước cước phí sản phẩm dịch vụ mà mình sử dụngtrong một thời hạn nhất định sau khi ký kết hợp đồng Doanh nghiệp Viễn thôngbuộc phải áp dụng biện pháp này để đảm bảo tính chặt chẽ khi thực hiện hợp đồng,ngừa khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà khách hàng không thực hiện hoặc thựchiện không đầy đủ như đã cam kết, ảnh hưởng đến quyền lợi của Doanh nghiệpViễn thông

2.1.4 Về trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng

Sau khi hợp đồng được giao kết và có giá trị pháp lý, thì hợp đồng có hiệulực và các bên phải thực hiện quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng

2.1.4.1 Quyền và nghĩa vụ của bên cung cấp dịch vụ

Theo điều 518, BLDS 2015 quy định, Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Viễn

thông có quyền yêu cầu khách hàng cung cấp “thông tin, tài liệu, phương tiện có

liên quan để thực hiện công việc dịch vụ vì lợi ích của bên sử dụng dịch vụ; đồng thời có quyền thay đổi điều kiện dịch vụ vì lợi ích của bên sử dụng dịch vụ mà không nhất thiết phải chờ ý kiến của bên sử dụng dịch vụ; ngoài ra có quyền yêu cầu bên sử dụng dịch vụ trả tiền theo đúng quy định như đã thể hiện trong hợp đồng”.

Theo điều 517, BLDS 2015 quy định, Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễnthông có nghĩa vụ thực hiện công việc của mình cho bên sử dụng dịch vụ như:

“đúng chất lượng, thời hạn, địa điểm hoặc có sự thỏa thuận khác; không được giao cho người khác thực hiện công việc của mình nếu không có sự đồng ý của bên sử dụng dịch vụ; bàn giao lại cho bên sử dụng dịch vụ tài liệu, thiết bị (nếu có) sau khi hoàn thành công việc; nếu không đảm bảo được về phương tiện, thiết bị, chất lượng thì báo ngay cho bên sử dụng dịch vụ được biết; đồng thời phải giữ bí mật thông tin, tài liệu có liên quan mà mình biết được trong thời gian thực hiện công việc; trường hợp tiết lộ thông tin, công việc cung cấp dịch vụ cho bên sử dụng dịch vụ không đảm bảo chất lượng thì phải có trách nhiệm bồi thường”.

2.1.4.2 Quyền và nghĩa vụ của bên sử dụng dịch vụ

Theo điều 515, BLDS 2015 quy định, khách hàng sử dụng dịch vụ viễn

thông “phải cung cấp thông tin, tài liệu và các phương tiện cần thiết cho việc thực

hiện công việc được kịp thời, đồng thời có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền cung ứng dịch vụ như đã thỏa thuận trong hợp đồng Ngoài những công việc nêu trên, khách hàng có quyền yêu cầu Doanh nghiệp Viễn thông thực hiện công việc theo đúng chất lượng, thời hạn, địa điểm hoặc các thỏa thuận khác, và có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, yêu cầu Doanh nghiệp Viễn thông nếu cung cấp dịch

vụ không đạt được như thỏa thuận, hoặc công việc không hoàn thành đúng thời hạn, vi phạm nghĩa vụ trong việc thực hiện hợp đồng”.

2.1.5 Về sửa đổi, chấm dứt hợp đồng

2.1.5.1 Sửa đổi hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Đối với hợp đồng được thực hiện dưới hình thức văn bản thì tùy điều kiện,hoàn cảnh thực tế của mỗi bên mà các bên có thể thỏa thuận sửa đổi một số điềukhoản trong nội dung hợp đồng, nội dung sửa đổi phải nằm trong khuôn khổ phápluật Sau khi thỏa thuận thay đổi xong, các bên tiếp tục thực hiện những nội dungcông việc của phần không bị sửa đổi trước đó, cùng với nội dung đã được thay đổi

2.1.5.2 Chấm dứt hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông di động

Căn cứ theo Điều 422, BLDS 2015 để chấm dứt hợp đồng dịch vụ viễn thông

di động khi thỏa các điều kiện sau:

viễn thông và khách hàng đã thực hiện xong toàn bộ nội dung của nghĩa vụ, mỗi bênđều đáp ứng được quyền dân sự của mình nên hợp đồng được xem như hoàn thành

+ Theo thỏa thuận của các bên: Khi Đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông hoặc

khách hàng không có khả năng thực hiện nghĩa vụ hợp đồng hoặc nếu khi việc tiếptục thực hiện sẽ gây ra tổn thất về vật chất giữa một hoặc hai bên, khi đó các bên cóthể thỏa thuận chấm dứt hợp đồng Trên thực tế việc thỏa thuận để chấm dứt hợpđồng chủ yếu xuất phát từ phía khách hàng, thường là không đạt được thỏa thuậngiữa chi phí và chất lượng dịch vụ

tồn tại: Trong hợp đồng dịch vụ viễn thông, nếu cá nhân giao kết hợp đồng chết hay phápnhân (Công ty, doanh nghiêp) giải thể, phá sản thì hợp đồng mặc nhiên được

xem như chấm dứt, vì một bên trong quan hệ hợp đồng đã không còn

vị cung cấp dịch vụ viễn thông và khách hàng đều có quyền đơn phương chấm dứt thựchiện hợp đồng khi có một bên vi phạm hợp đồng Tuy nhiên việc đơn phương chấm dứtthực hiện hợp đồng đại đa số xuất phát từ phía khách hàng, với lý do chủ yếu là Đơn vịcung cấp dịch vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ là đối tượng của hợp đồng mà kháchhàng yêu cầu