Một số giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức hồ chí minh của học sinh trung học phổ thông huyện can lộc, tỉnh hà tĩnh

Phối hợp giữa gia đình, cộng đồng xã hội và nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức học sinh thông qua cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” .... Do đó, vấ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẩn khoa học: PGS TS NGÔ SỸ TÙNG

NGHỆ AN, 2014

Với tình cảm chân thành, tôi tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với:

- Khoa sau Đại học trường Đại học Vinh, các thầy cô giáo đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và viết luận văn

- Trân trọng cảm ơn PGS.TS Ngô Sỹ Tùng, người đã tận tình trực tiếp

hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn:

- Lãnh đạo Sở GD& ĐT Hà Tĩnh, Huyện Ủy, Ban tuyên giáo Huyện Ủy Can Lộc Tập thể cán bộ giáo viên và học sinh các trường THPT, Lãnh đạo các địa phương trên địa bàn huyện Can Lộc đã giúp đỡ tôi trong quá trình tìm hiểu thông tin, thống kê số liệu để hoàn thành đề tài nghiên cứu này

- Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên khuyến khích, tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này

Do điều kiện về thời gian và khả năng tìm kiếm tài liệu có hạn, chắc chắn luận văn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn chỉnh hơn

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thúy

THPT: Trung học phổ thông

GD-ĐT: Giáo dục- đào tạo

BCĐCVĐ: Ban chỉ đạo cuộc vận động

CNH, HĐH: Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

CBGVNV: Cán bộ, giáo viên nhân viên

CCTT: Cơ chế thị trường

XHCN: Xã hội chủ nghĩa

TNCSHCM: Thanh nên cộng sản Hồ Chí Minh

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Đóng góp của luận văn 3

8 Cấu trúc của luận văn 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CỦA HỌC SINH THPT 5 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm cơ bản 7

1.3 Một số vấn đề về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT 16

1.4 Quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở trường THPT 22

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH THPT HUYỆN CAN LỘC TỈNH HÀ TĨNH 27

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục - đào tạo của huyện Can Lộc - tỉnh Hà Tĩnh 27

2.2 Thực trạng học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 31

2.3 Thực trạng việc thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương

đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 39

2.4 Đánh giá chung thực trạng quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 46

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CỦA HỌC SINH THPT HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH HIỆN NAY 52

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 52

3.2 Một số giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 53

3.2.1 Tuyên truyền giáo dục học sinh học tập và làm theo chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh 53

3.2.2 Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh tham gia 56

3.2.3 Phát động phong trào “Nói không với tiêu cực trong kiểm tra, thi cử” trong nhà trường 58

3.2.4 Nâng cao vai trò của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 61

3.2.5 Phối hợp giữa gia đình, cộng đồng xã hội và nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức học sinh thông qua cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” 64

3.2.6 Đánh giá, kiểm tra việc quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 66

3.3 Thăm dò tính khả thi và sự cần thiết của các giải pháp 69

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Đánh giá tầm quan trọng của việc học tập làm theo tấm gương đạo

đức Hồ Chí Minh của học sinh các trường THPT trên địa bàn huyện Can Lộc 44

Bảng 2.2 Đánh giá công tác giáo dục đạo đức cho học sinhcác trường THPT

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm qua, đất nước ta chuyển mình sâu sắc và toàn diện,

t một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Với công cuộc đổi mới, chúng ta có nhiều thành tựu to lớn rất đáng tự hào về phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa nói chung Riêng về ngành giáo dục c ng đã đóng góp đáng kể vào công cuộc rèn đức, luyện tài đào tạo ra nhiều cán bộ “v a hồng v a chuyên” đáp ứng được mong m i của Bác Tuy nhiên, m t trái của

cơ chế mới c ng ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp giáo dục, trong đó đạo đức và những giá trị nhân văn tác động đến một số thanh niên và học sinh như: có lối sống thực dụng, thiếu ước mơ và hoài bão trong quá trình lập thân, lập nghiệp, c ng như còn có những tiêu cực trong thi cử, bằng cấp, chạy theo thành tích.v.v Thêm vào đó, sự du nhập văn hoá phẩm đồi truỵ thông qua các phương tiện như phim ảnh, games, mạng Internet… làm ảnh hưởng đến những quan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh, nhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này

Đánh giá thực trạng giáo dục, đào tạo Nghị quyết TƯ 2 khóa VIII c ng

đã nhấn mạnh : Trong những năm tới ngành giáo dục cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh…bằng cách tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội, văn hoá, thể thao phù hợp với lứa tuổi và với yêu cầu giáo dục toàn diện

Can Lộc là huyện có bề dày truyền thống cách mạng và c ng là cái nôi sinh ra nhiều anh hùng dân tộc, nhân tài cho đất nước nên việc đào tạo cho thế

hệ trẻ hôm nay càng được lãnh đạo và nhân dân quan tâm Với truyền thống anh hùng và vẻ vang đó, trong vận hội mới của dân tộc, vai trò của thanh niên, học sinh ngày càng được coi trọng đồng thời nhiệm vụ c ng ngày một

n ng nề hơn Do đó, vấn đề giáo dục đạo đức, việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh trở thành một trong những nhiệm

vụ được đ t lên hàng đầu

Hiện nay các trường THPT huyên Can Lộc đang được quan tâm, đầu

tư, xây dựng thành các trường trọng điểm của nền giáo dục tỉnh Hà Tĩnh Chính vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh của các trường cần phải được quan tâm, chú trọng nhiều hơn nữa

Do vậy, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: Một số giải pháp quản lý

việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu về m t lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh

THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được một số giải pháp có tính khoa học, tính thực tiễn và được áp dụng đồng bộ thì sẽ góp phần nâng cao việc quản lý học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT trên địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa một số vấn đề lí luận về đạo đức, giáo dục đạo đức và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh đối với giáo dục đạo đức cho học sinh

- Khảo sát thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh THPT

trên địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp lý luận

- Phương pháp phân tích tổng hợp

- Phương pháp khái quát hóa nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, quan sát, khảo sát thực tế

- Thống kê số liệu

- Phân tích thực trạng

- Tổng kết kinh nghiệm

- Điều tra bằng phiếu h i

- Lấy ý kiến chuyên gia (qua mạn đàm, trao đổi)

7 Đóng góp của luận văn

- Hệ thống hóa một số vấn đề lí luận về đạo đức, và tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh về đạo đức làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp

- Đề tài đề xuất một số giải pháp cần thiết và có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, phần nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT

Chương 2 Thực trạng công tác quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

Chương 3 Một số giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

Chương 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ VIỆC HỌC TẬP

VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

CỦA HỌC SINH THPT

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trong những năm 60, 70 nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức của nhiều tác giả trong nước đã được công bố t góc độ tâm lý học, giáo dục học

Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã

có những đóng góp rất quan trọng vào lĩnh vực nghiên cứu này với các tác giả Hà Thế Ngữ, Nguyễn Đức Minh, Phạm Hoàng Gia, Phạm Minh Hạc, Phạm Tất Dong

và nhiều tác giả khác Để đi đến các quan niệm và giải pháp về giáo dục đạo đức, các tác giả đã lựa chọn cho mình những cách tiếp cận khác nhau, tạo ra một sự đa dạng, phong phú về nội dung và phương pháp nghiên cứu

- Nguyễn Đức Minh nghiên cứu và trình bày cơ sở tâm lý - giáo dục học của giáo dục đạo đức

- Hà Thế Ngữ chú trọng đến vấn đề tổ chức quá trình giáo dục đạo đức thông qua giảng dạy các bộ môn khoa học, nhất là các bộ môn khoa học xã hội và nhân văn, rèn luyện phương pháp tư duy khoa học để trên cơ sở đó giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan, bồi dưỡng ý thức đạo đức, hướng dẫn thực hiện các hành vi đạo đức cho học sinh

- Phạm Minh Hạc xuất phát t đ c trưng tâm lý học để khảo sát hành vi và hoạt động, nghiên cứu đạo đức trong cấu trúc của nhân cách, thực hiện giáo dục đạo đức trong quá trình phát triển nhân cách, xem đó như mục tiêu quan trọng nhất của việc thực hiện chất lượng giáo dục

- Phạm Tất Dong đã đi sâu nghiên cứu cơ sở tâm lý học của hoạt động giáo dục lao động, giáo dục hướng nghiệp, gắn kết các hoạt động này với giáo dục đạo đức nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đạo đức nghề nghiệp và lý tưởng nghề

nghiệp cho thế hệ trẻ Có những tác giả tuy không đi sâu vào giáo dục đạo đức, nhưng khi bàn về giáo dục đã đề cập tới giáo dục đạo đức

- Phạm Hoàng Gia nghiên cứu mối quan hệ giữa giáo dục nhận thức khoa học với giáo dục đạo đức, những biểu hiện nhân cách trong lối sống và đưa ra dự báo mô hình nhân cách thanh niên năm 2000

Đ c biệt, trong những năm gần đây, nhiều nhà khoa học, nhà giáo, nhà hoạt động xã hội hết sức nhức nhối đối với hiện tượng suy thoái, thậm chí băng hoại đạo đức ở một bộ phận thanh thiếu niên do tác động tiêu cực t những m t trái của CCTT và đã có nhiều bài viết đáng quan tâm Trong các công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức t sau Đại hội Đảng lần thứ VI (1986), cần kể đến một số đề tài như công trình mang mã số NN7: "Cải tiến công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức và lối sống cho học sinh, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân" do Phạm Tất Dong làm chủ nhiệm

Trong những năm đổi mới, đồng chí Phạm Văn Đồng đã viết nhiều tác phẩm nghiên cứu về Hồ Chí Minh và về giáo dục, thể hiện tâm huyết đối với giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ mà ông xem là chức năng quan trọng của nhà trường Ông đã viết: Nhà trường, t mẫu giáo đến đại học là nơi rèn luyện, nơi đào tạo con người trở thành những người được trang bị tốt về phẩm chất, đạo đức, nghề nghiệp, phong cách và cống hiến, trở thành những người chiến sĩ của một sự nghiệp vĩ đại xây dựng Tổ quốc ta, dân tộc Việt Nam ta, sự nghiệp nước ta theo định hướng XHCN và tiến lên cao hơn nữa, tiến đến cái đích mà C Mác đã chỉ rõ:

"Thay cho xã hội tư sản c , với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho

sự phát triển tự do của tất cả mọi người" [4]

T trước đến nay, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói chung và huyện Can Lộc nói riêng chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh THPT

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, mục tiêu quản lý

1.2.1.1 Khái niệm quản lý

Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, hoạt động quản lý đã xuất hiện t rất sớm T khi con người biết tập hợp nhau lại, tập trung sức để

tự vệ ho c lao động kiếm sống thì bên cạnh lao động chung của mọi người đã xuất hiện những hoạt động có tổ chức, phối hợp, điều khiển đối với họ Những hoạt động đó xuất hiện, tồn tại và phát triển như một tất yếu khách quan, là cơ sở đảm bảo cho các hoạt động chung của con người đạt được kết quả mong muốn Đó chính là những dấu ấn đầu tiên của hoạt động quản lý

Khái niệm quản lý đã được nhiều tác giả đề cập với những cách tiếp cận khác nhau “Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau (như kỹ thuật, sinh vật, xã hội), thực hiện những chương trình, mục đích hoạt động” [9] Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo nghiên cứu t góc độ xã hội thì quản lý “là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý về các m t chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế…bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường

và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [9] Đối với hoạt động của một đơn vị, một tổ chức, tác giả Nguyễn Ngọc Quang xác định, quản lý “là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu

dự kiến” [22]

T các khái niệm trên, có thể hiểu :

- Quản lý là các hoạt động thực hiện nhằm đảo bảo hoàn thành công việc qua những nỗ lực của mọi người trong tổ chức

- Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những người cộng sự khác nhau cùng chung một tổ chức

- Quản lý là những tác động có mục đích lên những tập thể người, thành tố cơ bản của hệ thống xã hội

- Quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội

- Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường

- Quản lý không chỉ là một khoa học mà còn là một nghệ thuật

- Quản lý là thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động xã hội

- Quản lý là một hệ thống mở và bản chất của nó là phối hợp các nỗ lực của con người thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý

1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Giáo dục là một dạng hoạt động đ c biệt có nguồn gốc t xã hội Bản chất của hoạt động giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử- xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, kế th a những tinh hoa văn hóa của dân tộc, nhân loại, bổ sung , hoàn thiện, trên cơ sở đó không ng ng c ng cố và phát triển Quản lý giáo dục được các nhà lý luận và nhà quản lý, các tác giả đưa ra một số ý nghĩa dưới các góc độ khác nhau:

- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục thực chất là tác động một cách khoa học đến nhà trường, nhằm tổ chức tối ưu các quá trình dạy học, giáo dục thể chất, theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, tiến tới mục tiêu, dự kiến, tiến lên trạng thái chất lượng mới” [22]

- MI Konđacốp cho rằng “Quản lý giáo dục là tập hợp tất cả các biện pháp, tổ chức kế hoạch hóa, công tác cán bộ nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan THGD để tiếp tục và mở rộng hệ thống cả về

số lương cũng như chất lượng”

Trong thực tế cho thấy quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức,

kế hoạch, tổ chức và tập hợp quy luật của các cơ quan quản lý giáo dục tới các khâu của hệ thống giáo dục nhằm làm cho các cơ sở giáo dục vận hành được bình thường và đạt tới các mục tiêu giáo dục đề ra Tuy nhiên sự tác động đó không chỉ đơn thuần một hướng, QLGD trong đó có quản lý công tác đào tạo mà tâm điểm là quản lý hoạt động dạy và học do đó những tác động lên nó là những tác động kép Sinh thời cố thử tướng Phạm Văn Đồng

đã đề cập đến bản chất của QLGD là: “Quản lý thế nào để thầy dạy tôt, trò học tốt, tất cả để phục vụ hai tốt”

Như vậy, quan điểm về quản lý giáo dục có thể có những cách diễn đạt khác nhau, song trong mỗi cách định nghĩa đều đề cập tới bản như nhau: Chủ thể quản lý giáo dục, khách thể quản lý giáo dục, mục tiêu quản lý giáo dục ngoài ra còn kể tới cách thức (phương pháp quản lý giáo dục) và công cụ (hệ thống văn bản qui định pháp luật) quản lý giáo dục

QLGD là một lĩnh vực khoa học, đòi h i tính chuyên môn cao là công

cụ giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức triển khai các hoạt động giáo dục nhất là hoạt động dạy và học, bao gồm: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá quá trình giáo dục góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

Trường học là nơi diễn ra các hoạt động giảng dạy và học tập là cái nôi tinh thần của mỗi dân tộc Do vậy các lĩnh vực cần quản lý trước tiên trong nhà trường là quản lý giảng dạy và học tập, tức là quản lí giáo viên và học sinh Tiếp theo là quản lý cán bộ, cơ sở vật chất, tài chính, trang thiết bị dạy học, quản lý các hoạt động xã hội của giáo viên và học sinh, để tạo điều kiện cho nhà trường hoạt động, trường phải có đầy đủ các bộ phận liên quan, cán bộ, nhân viên theo các quy định của Điều lệ dành cho trường theo t ng cấp học khác nhau Tất cả các bộ phận đều góp phần quan trọng trong việc đảm bảo cho trường thực hiện các nhiệm vụ chính trị và chuyên môn của

t ng loại hình trường Trường có lĩnh vực hoạt động gì, thì cần đưa hoạt động đó vào khuôn khổ quản lý

Có thể nói quản lý trường học là lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo, điều hành và kiểm tra, điều chỉnh quá trình giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của trò, đồng thời quản lý những điều kiện cơ sở vật chất, tinh thần phục vụ cho hoạt động giảng dạy và học nhằm đạt được mục đích của Giáo dục - Đào tạo

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “ Quản lí nhà trường, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của minh, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo” [11]

T các khái niệm đó ta có thể hiểu: Quản lí trường học là một chuỗi

các hoạt động hợp lí mang tổ chức - sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh đến những lực lượng trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp tham gia vào mọi hoạt động của nhà trường nhằm làm cho quá trình vận động tối ưu để đạt được mục tiêu đ t ra Như vậy quản lý trường học phải vận dụng tất cả các nguyên lý chung của QLGD thúc đẩy các hoạt động của nhà trường vận hành theo chủ trương của Đảng, của ngành Giáo dục phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường thực hiện có hiệu quả mục tiêu đào tạo

1.2.2 Đạo đức, đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.2.1 Khái niệm đạo đức

Xét về m t t nguyên, danh t đạo đức bắt nguồn t tiếng Latinh là mos (moris)- lề thói Điều đó chứng t rằng, khi ta nói đến đạo đức tức là nói đến lề thói, tập tục và biểu hiện mối quan hệ nhất định giữa người với người trong giao tiếp với nhau hàng ngày

Theo t điển Tiếng Việt “ Đạo đức là những tiêu chuẩn, những nguyên tắc quy định hành vi quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội

Đạo đức là những phẩm chất tốt đẹp của con người theo những chuẩn đạo đức của một giai cấp nhất định.” [21 ]

Theo giáo trình Đạo đức học “ Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong xã hội và trong quan hệ với nhau, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân bởi truyền thống và sức mạnh của

dư luận xã hội” [16,tr816]

Theo quan niệm của học thuyết Mac- Lênin: “ Đạo đức là một hình thái

ý thức xã hội có nguồn gốc t lao động sản xuất và đời sống cộng đồng xã hội Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội Vì vậy, tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hôi ( đạo đức) c ng

sẽ thay đổi Như vậy, đạo đức xã hội luôn mang tính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc” ( Dẫn theo Nguyễn Kim Bôi)

GS-TS Phạm Minh Hạc quan niệm đạo đức theo nghĩa hẹp là luân lí, những quy định, những chuẩn mực ứng xử trong quan hệ của con người Nhưng bên trong điều kiện hiện nay, chính quan hệ của con người c ng đã

mở rộng và đạo đức bao gồm những quy định, những chuẩn mực ứng xử của con người với con người, với công việc và với bản thân, kể cả với thiên nhiên

và với môi trường sống Theo nghĩa rộng, đạo đức liên quan ch t chẽ với phạm trù chính trị, pháp luật và lối sống Đạo đức là thành phần cơ bản của nhân cách, phản ánh nhân cách của một cá nhân được xã hội hóa Đạo đức được phản ánh ở lối sống tinh thần lành mạnh trong sáng, ở hành động giải quyết hợp lí, có hiệu quả những mâu thuẫn

Như đã trình bày ở trên, có nhiều định nghĩa khác nhau về đạo đức Tuy nhiên, ta có thể hiểu khái niệm này ở hai góc độ:

- Góc độ xã hội: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đ c biệt phản ánh dưới dạng những nguyên tắc, yêu cầu, chuẩn mực điều chỉnh (ho c chi phối) hành vi của con người trong các mối quan hệ giữa con người với tự

nhiên, giữa con người với xã hội, giữa con người với nhau và với chính bản thân mình

- Góc độ cá nhân: Đạo đức chính là những phẩm chất, nhân cách của con người, phản ánh ý thức tình cảm, ý chí hành vi, thói quen và cách ứng xử của họ trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội và với chính bản thân mình và với người khác

Đạo đức quy định các chuẩn mực hành vi mà con người nhận rõ mình

có nghĩa vụ phải tự giác tuân theo dù có hay không trong quy định của pháp luật

1.2.2.2 Chức năng của đạo đức

a Chức năng giáo dục Con người muốn làm được điều thiện, tránh được điều ác, muốn cho những hành vi của mình được xã hội chấp nhận, không bị dư luận xã hội lên

án thì họ phải nắm được những quan điểm, những chuẩn mực đạo đức cơ bản Chẳng hạn, nguyên tắc sống của con người phải trung thực, thật thà Nhìn vào nguyên tắc này, mỗi con người phải tự giác tuân theo, ho c ai vi phạm, như

ăn cắp, nói dối sẽ bị dư luận phê phán

Cùng với quá trình giáo dục thì quá trình tự giáo dục sẽ giúp con người con người càng hiểu rõ vai trò to lớn của lương tâm, nghĩa vụ, danh dự và những phẩm chất đạo đức cần thiết của cá nhân mình đối với đời sống của cộng đồng Nhờ có chức năng giáo dục và tự giáo dục, con người học tập được ở những tấm gương đạo đức cao cả xả thân làm việc nghĩa, hy sinh quên mình cho đất nước, kiên cường đấu tranh cho chân lý…Chính vì vậy làm cho

xã hội ngày càng công bằng, văn minh, tiến bộ

b Chức năng điều chỉnh hành vi Chức năng điều chỉnh hành vi của đạo đức có tác dụng làm cho hoạt động của con người phù hợp với các chuẩn mực của cộng đồng với lợi ích của

xã hội Nếu như pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội bằng sức mạnh cưỡng bức của nhà nước thông qua các đạo luật, thì đạo đức điều chỉnh hành

vi của con người qua đó điều chỉnh các quan hệ xã hội bằng sức mạnh của dư luận xã hội, phong tục tập quán, truyền thống và sự kiểm soát của lương tâm

Trong cuộc sống hiện thực, con người có rất nhiều mối quan hệ rất đa dạng, phức tạp đòi h i phải giải quyết, nhất là các mối quan hệ có liên quan đến lợi ích, chúng luôn có những mâu thuẫn giằng xé nhau buộc chủ thể đạo đức phải đấu tranh với chính bản thân, nhiều lúc vô cùng quyết liệt Những mối quan hệ này lại nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của pháp luật Vì thế nếu không dựa vào hệ thống những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức của

xã hội thì cá nhân không thể lựa chọn, cân nhắc, điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp Bản chất của sự điều chỉnh hành vi là quá trình đấu tranh chiến thắng của cái thiện với cái ác, của cái tốt với cái xấu, của cái lương tâm với cái vô lương tâm…Như vậy, chức năng giáo dục và chức năng điều chỉnh hành vi của đạo đức luôn gắn liền với nhau trong đời sống đạo đức

c Chức năng nhận thức Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức có chức năng nhận thức thông qua sự phản ánh tồn tại xã hội Các quan điểm, chuẩn mực đạo đức chính là những tiêu chuẩn giá trị đạo đức phù hợp yêu cầu phát triển của xã hội Vì vậy, nó được con người đánh giá, th a nhận và khái quát thành những khuôn mẫu về m t đạo đức để con người căn cứ vào đó mà tự xem xét, tự đánh giá, tự điều chỉnh bản thân

1.2.2.3 Đạo đức Hồ Chí Minh

Cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đời trong sáng cao đẹp của một người cộng sản vĩ đại, một anh hùng giải phóng dân tộc, một chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đã đấu tranh không mệt

m i và hiến dâng cả đời mình vì Tổ quốc, vì nhân dân, vì lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, vì độc lập, tự do của các dân tộc, vì hòa bình và công lý trên thế giới

Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức của một bậc đại trí, đại d ng, hi sinh chẳng quản, gian nguy không sờn Ở những thời điểm then chốt của lịch sử,

với tầm nhìn xa trông rộng của một “ phượng hoàng đại ngàn”, Hồ chí Minh

đã sáng suốt và d ng cảm đi tới những phán quyết lịch sử

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương trọn đời phấn đấu, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người và nhân loại

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương cần, kiệm, liêm, chính chí công vô

tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương của ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, vượt qua mọi thử thách, khó khăn để đạt mục đích cách mạng

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết mực vì con người

Đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương cần, kiệm, liêm, chính chí công

vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

1.2.3 Giải pháp, giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.3.1 Khái niệm giải pháp

Theo t điển Tiếng Việt, giải pháp là “Phương pháp giải quyết một vấn

đề cụ thể nào đó” Như vậy, nói đến giải pháp là nói đến những cách thức, con đường, phương tiện là tổ hợp các bước mà trí tuệ phải đi theo để tác động làm chuyển biến hệ thống, một quá trình, một trạng thái nhất định,… nhằm đạt được mục đích hoạt động

Hay nói cách khác: Giải pháp còn là tổ hợp những quy tắc, nguyên tắc quy phạm dùng để chỉ đạo hành động Tuy nhiên, để có những giải pháp như vậy, cần phải dựa trên những cơ sở lý luận và thực tiễn đang tin cậy và giải pháp càng thích hợp, càng đồng bộ, càng tối ưu thì càng giúp con người nhanh chóng giải quyết những vấn đề đ t ra

1.2.3.2 Giải pháp quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh

Cách mạng Việt Nam, và trong sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Ở nước ta tư tưởng

đó càng có ý nghĩa thiết thực Tư tưởng về giáo dục của Hồ Chí Minh là thành quả của sự chắt lọc tinh tế tinh hoa văn hoá dân tộc và nhân loại, v a mang đậm hơi thở của cuộc sống Theo Bác, giáo dục có một vai trò hết sức to lớn trong việc cải tạo con người c , xây dựng con người mới, nhằm đào tạo ra những con người toàn diện, v a “hồng”v a “chuyên” có tri thức, lý tưởng, đạo đức sức khoẻ, thẩm mỹ…

Hồ Chí Minh đ c biệt quan tâm đến việc luyện “tài” rèn “đức” cho cán

bộ, theo Người “Có tài mà không có đức, ví như một anh làm kinh tế tài chính rất gi i nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì lợi ích cho xã hội, mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu có đức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì nhưng c ng không lợi gì cho ai” Người nhấn mạnh

“Học phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành Học và hành phải kết hợp với nhau” Trong giáo dục, theo Hồ Chí Minh, cần có phương pháp phù hợp với điều kiện giáo dục và đối tượng giáo dục Người viết “Giáo dục dù trong nhà trường có tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả c ng không cao” Cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh luôn là tấm gương sáng cho mọi người noi theo, trong cuộc sống, trong việc làm… Hồ chí Minh luôn là người

đi đầu Phương pháp làm gương là một biện pháp hữu hiệu nhất trong việc thống nhất giữa nói và làm Người dạy “Mình phải làm gương, gắng làm gương cho anh em, và khi đi công tác gắng làm gương cho dân Làm gương

về cả ba m t : Tinh thần, vật chất và văn hoá” Nhận thức sâu sắc về vấn đề giáo dục, Hồ Chi Minh đã gắn bó cả cuộc đời mình với việc chăm lo, mở mang xây dựng một nền giáo dục mới, một nền giáo dục mà mọi người đều

có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo, mọi người đều được học hành, không phân biệt giai cấp, tuổi tác, trình độ, giới tính… Trong những năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo con người luôn soi sáng sự nghiệp trồng người ở Việt Nam, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực và hiệu quả là bài học lớn đối với người làm công tác giáo dục nói riêng, và ngành giáo dục nói chung hiện nay

Như vậy có thể nói rằng việc “Học tập và theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” không chỉ là nhiệm vụ của mỗi cá nhân, không chỉ làm cho bản thân mình tốt hơn, mà phải giúp đỡ những người xung quanh mình tốt hơn

Đ c biệt là các em học sinh, những thế hệ tương lai của đất nước, chúng ta nguyện mãi học tập và phấn đấu suốt đời làm theo lời Bác Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là những bài học vô giá, thúc giục chúng ta rèn luyện ý thức

và nghị lực kiên cường, để vượt qua mọi thử thách của cuộc sống hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Để thực hiện tốt việc này chúng ta cần nghiên cứu đ c điểm của t ng địa phương, vùng miền, số lượng và đ c trưng của các trường THPT, bối cảnh

về chính trị, kinh tế - xã hội hiện tại, yêu cầu chuẩn đối với cán bộ quản lý cùng những đ c điểm tâm lý của người CBQL để đề ra nội dung, giải pháp cho phù hợp

1.3 Một số vấn đề về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT

1.3.1 Vị trí, mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông

1.3.1.1 Vị trí

THPT là cấp học cuối cùng của giáo dục phổ thông là cầu nối giữa giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và sau đại học Trường THPT có một vị trí và tầm quan trọng hết sức to lớn đối với ngành giáo dục nói riêng c ng như đối với nền kinh tế quốc dân nói chung, vì chất lượng giáo dục đào tạo bậc THPT ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực phục vụ

cho yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước Trường THPT là đơn vị

cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, tiếp nối cấp trung học cơ sở và kết thúc bậc trung học, gồm 3 khối lớp 10, 11, 12

Trường THPT được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật Giáo dục

và Điều lệ trường Trung học, do Chủ tịch UBND cấp Tỉnh, TP quyết định thành lập, sáp nhập, chia tách, giải thể và là đơn vị sự nghiệp có ngân sách riêng, có bộ máy quản lý hành chính và chuyên môn hoàn chỉnh Mỗi trường THPT được Nhà nước cấp kinh phí hàng năm để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ giáo dục và giảng dạy cùng các hoạt động khác của nhà trường

1.3.1.2 Mục tiêu của trường THPT

Trong việc hoạch định chiến lược phát triển giáo dục bậc THPT, mục tiêu giáo dục là yếu tố hàng đầu cần chú ý Bởi vì mục tiêu sẽ chi phối tất cả nội dung và phương pháp giáo dục của bậc học này Mục tiêu giáo dục THPT được Luật Giáo dục 2005 ghi rõ: “Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật

và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề ho c đi vào cuộc sống lao động” [23]

Trên cơ sở mục tiêu tổng quát đã nêu ở Luật Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Quyết định số 04/2002/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành “Quy định tạm thời về mục tiêu và kế hoạch giáo dục của trường THPT” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cụ thể như sau:

- Hình thành và củng cố các giá trị về tư tưởng, đạo đức, lối sống phù hợp thích hợp với trình độ, lứa tuổi học sinh THPT; có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá, truyền thống dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, sẵn sàng bảo vệ tổ quốc; có văn hoá trong quan hệ gia đình, bạn bè, xã hội;

sống lành mạnh, tự tin, giản dị, tiết kiệm; hiểu biết, tôn trọng và chấp hành pháp luật; quan tâm đến những vấn đề cấp bách của đất nước, của toàn cầu

- Củng cố, phát triển những nội dung đã học ở bậc trung học cơ sở; có những hiểu biết cần thiết về kỹ thuật và hướng nghiệp, đảm bảo hoàn thành nội dung học vấn phổ thông về tự nhiên, xã hội và con người, gắn với cuộc sống cộng đồng và thực tiễn địa phương

- Được tiếp tục phát triển và nâng cao các kỹ năng học tập; độc lập suy nghĩ, sáng tạo trong tư duy và hành động; có khả năng sử dụng một ngoại ngữ trong giao tiếp thông thường và khả năng ứng dụng một số thành tựu của công nghệ thông tin ở trình độ phổ thông trong giải quyết công việc; có hiểu biết và kỹ năng cần thiết về kỹ thuật tổng hợp và hướng nghiệp để có thể vận dụng trong cuộc sống lao động, trong việc lựa chọn hướng phát triển phù hợp với năng lực của bản thân

- Hiểu biết và có thói quen rèn luyện thân thể thường xuyên, đạt tiêu chuẩn rèn luyện theo lứa tuổi; giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường; sử dụng thời gian hợp lý, biết cách làm việc và nghỉ ngơi khoa học - Hiểu biết và có khả năng cảm thụ, đánh giá cái đẹp trong cuộc sống và văn học, nghệ thuật,

có nhu cầu sáng tạo cái đẹp; sống hoà hợp với thiên nhiên và xã hội

1.3.2.Ý nghĩa của việc học tập và làm theo tấm gương đạo dức Hồ Chí Minh

1.3.2.1 Đối với thắng lợi của cách mạng Việt Nam

- Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc đầu thế kỷ XX, sức mạnh

to lớn của dân tộc Việt Nam chỉ phát huy cao độ khi được tập hợp, đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam

- Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam Sự nghiệp cách mạng của Người luôn luôn gắn bó ch t

chẽ với sự nghiệp cách mạng của Đảng, với vận mệnh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc Việt Nam

- Thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong 80 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với công tác xây dựng Đảng, trước hết t sự kiên định nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và những nguyên lý xây dựng Đảng theo Tư tưởng Hồ Chí Minh; t công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, thực sự "là đạo đức, là văn minh", xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của nhân dân

1.3.2.2 Ý nghĩa chiến lược cơ bản, lâu dài và thực tiễn trước mắt của công tác xây dựng Đảng

- Xây dựng Đảng luôn luôn là nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Sự nghiệp đấu tranh giành và bảo vệ nền độc lập dân tộc trước đây, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc theo đường lối đổi mới ngày nay luôn luôn đòi h i Đảng phải trong sạch, vững mạnh, có tầm cao trí tuệ, sức chiến đấu, đủ năng lực lãnh đạo, đáp ứng tốt yêu cầu của mỗi giai đoạn cách mạng

- Trong cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, giữa cách mạng và phản cách mạng, vấn đề trọng tâm, lĩnh vực diễn ra gay gắt nhất, quyết liệt nhất là vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và công tác xây dựng Đảng Xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh có ý nghĩa quyết định đến việc bảo vệ chế độ chính trị, con đường phát triển của đất nước lên chủ nghĩa xã hội với mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"

- Tư tưởng xây dựng Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có ý nghĩa soi đường cho Đảng ta xây dựng và trưởng thành Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh, qua đó làm tăng thêm niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường phát triển của đất nước

- Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội XI của Đảng là sinh hoạt chính trị toàn diện, rộng lớn và sâu sắc Việc học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh là dịp để các tổ chức Đảng và toàn thể cán bộ, đảng viên ôn lại và nâng cao nhận thức lý luận

về xây dựng Đảng, nhìn lại công tác xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ v a qua, đánh giá đúng những thành tựu, ưu điểm c ng như những khuyết điểm, hạn chế, nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác, đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, góp phần tích cực vào thành công của đại hội Đảng các cấp và Đại hội XI của Đảng

1.3.3 Nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hóa của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sang để mọi người Việt Nam học tập và noi theo

Thực hiện Chỉ thị 23-CT/TW ngày 27/3/2003 của Ban bí thư trung ương Đảng khóa IX, toàn Đảng toàn dân ta đã tổ chức đợt học tập tư tưởng

Hồ Chí Minh để quán triệt, vận dụng và phát triển sang tạo tư tưởng của Người trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trước yêu cầu tăng cường công tác tư tưởng trong tình hình mới, Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương khoá IX đã quyết định triển khai chỉ đạo điểm cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đúc rút kinh nghiệm để tiến hành cuộc vận động lớn trong toàn Đảng về vấn đề này sau Đại hội X của Đảng Đây là một chủ trương lớn, v a mang tính cấp bách trong bối cảnh tình hình hiện nay, v a có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.3.3.1 Nội dung của cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh gồm các nội dung sau

- Tổ chức nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng đạo đức trong các tác phẩm "Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân", "Di chúc" và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tập trung vào các phẩm chất "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức trách nhiệm,

ý thức phục vụ nhân dân, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham

nh ng, lãng phí

- Mỗi người tự liên hệ, tự phê bình, kiểm điểm cá nhân; tổ chức để quần chúng ở nơi công tác và nơi cư trú góp ý cho cán bộ, đảng viên

- Các cơ quan, đơn vị xây dựng tiêu chuẩn đạo đức, lối sống cho cán

bộ, đảng viên, công chức để phấn đấu thực hiện phù hợp với tình hình t ng cơ quan, đơn vị; xây dựng chương trình hành động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm, yếu kém; xử

lý các sai phạm được phát hiện theo đúng kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Tổ chức tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về cuộc vận động

1.3.3.2 Nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hóa của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam học tập và noi theo

Thực hiện Chỉ thị 23-CT/TW ngày 27/3/2003 của Ban bí thư trung ương Đảng khóa IX, toàn Đảng toàn dân ta đã tổ chức đợt học tập tư tưởng

Hồ Chí Minh để quán triệt, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng của Người trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trước yêu cầu tăng cường công tác tư tưởng trong tình hình mới, Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương khoá IX đã quyết định triển khai chỉ đạo điểm cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí

Minh" trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đúc rút kinh nghiệm để tiến hành cuộc vận động lớn trong toàn Đảng về vấn đề này sau Đại hội X của Đảng Đây là một chủ trương lớn, v a mang tính cấp bách trong bối cảnh tình hình hiện nay, v a có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Nội dung của cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh gồm các nội dung sau:

- Tổ chức nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng đạo đức trong các tác phẩm "Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân", "Di chúc" và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tập trung vào các phẩm chất "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức trách nhiệm,

ý thức phục vụ nhân dân, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham

nh ng, lãng phí

- Mỗi người tự liên hệ, tự phê bình, kiểm điểm cá nhân; tổ chức để quần chúng ở nơi công tác và nơi cư trú góp ý cho cán bộ, đảng viên

- Các cơ quan, đơn vị xây dựng tiêu chuẩn đạo đức, lối sống cho cán

bộ, đảng viên, công chức để phấn đấu thực hiện phù hợp với tình hình t ng cơ quan, đơn vị; xây dựng chương trình hành động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm, yếu kém; xử

lý các sai phạm được phát hiện theo đúng kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Tổ chức tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về cuộc vận động

1.4 Quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

ở trường THPT

1.4.1 Mục tiêu quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh ở trường THPT

Trên cơ sở mục tiêu tổng quát về giáo dục THPT của luật giáo dục

2005 Bộ GD & ĐT đã ra quyết định số 04/2002 QĐ-BGD và đào tạo về việc

ban hành “ quy định tạm thời về mục tiêu và kế hoạch của trường THPT’’ có nội dung sau:

Hình thành và củng cố các giá trị về tư tưởng, đạo đức lối sống phù hợp với trình độ, lứa tuổi học sinh THPT, có ý thức giữ gìn và hát huy các giá trị văn hóa, truyền thống dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Sống lành mạnh, tự tin, giản dị, tiết kiệm, hiểu biết, tôn trọng và chấp hành pháp luật, quan tâm đến những vấn đề cấp bách của đất nước, của toàn cầu…

Như vậy, trường THPT phải xác định mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh để đảm bảo cho các em trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước v a hồng v a chuyên Trong đó giáo dục cho học sinh về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh được coi là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt năm học giáo dục chính trị tư tưởng

Mục tiêu chính của quản lí việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh ở trường THPT là các nhà quản lí giáo dục phải làm thế nào để

tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh luôn có vị trí đ c biệt trong đời sống tinh thần của học sinh, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của các em

Việc học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không d ng lại ở sự tuyên truyền, phổ biến mà phải được thể hiện bằng những hoạt động cụ thể và đưa lại những kết quả cụ thể

1.4.2 Nội dung quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh ở trường THPT

Để đạt được những mục tiêu quản lý việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở trường THPT, các nhà trường cần phải triển khai những nội dung sau:

Ở các trường THPT phải luôn quan tâm đến việc học tập và làm theo tấm gương Hồ Chí Minh và coi đó là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt các năm học phù hợp với đ c điểm của đơn vị mình Chi bộ, chi ủy nhà trường phải xây dựng kế hoạch học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đến

Đoàn thanh niên - một tổ chức quan trọng trong nhà trường Trong quá trình thực hiện phong trào vận động của Đoàn, thanh niên cần phải có những hành động thiết thực tổ chức các bài thi viết như “ Nhật kí thanh niên làm theo lời Bác”

Nhà trường cần phải thường xuyên làm tốt công tác nêu gương theo quan điểm của Bác “ Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”

Ngoài ra theo đ c trưng của t ng bộ môn, tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp, ngoại khóa theo các chuyên đề về những giá trị truyền thống dân tộc, bản sắc văn hóa Việt, về giáo dục đạo đức, pháp luật, tình bạn, tình yêu… Thông qua đó giúp học sinh nhận thức rõ, xác định vị trí, vai trò

và tầm quan trọng của việc rèn luyện đạo đức của mình trong tương lai

Một nội dung nữa không thể thiếu trong quản lí việc học tập, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT đó là xác định vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên, là tổ chức chính trị xã hội, tổ chức cộng sản, đại biểu cho lợi ích của thanh niên, học sinh Tổ chức Đoàn trong trường học là nơi thực hiện tốt nhất cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Tổ chức Đoàn thanh niên sẽ là nơi tổ chức phát động sâu rộng phong trào “ Nói không với tiêu cực trong kiểm tra, thi cử” trong nhà trường phổ thông để góp phần hoàn thành một trong những nhiệm vụ của giáo dục là đào tạo nên những con người trung thực về m t nhân cách, đẩy lùi được những tiêu cực trong xã hội, xây dựng được nhưng công dân “ Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư” như đạo đức Hồ Chí Minh

Để thực hiện hiệu quả nội dung quản lí việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì vấn đề tăng cường kiểm tra đôn đốc, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc trong quá trình thực hiện Đây là một nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu trong quá trình quản lí việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và được coi như là việc tổng kết quá trình thực hiện nhiệm vụ đề ra

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh là kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, là tinh hoa văn hóa nhân loại, là tài sản vô giá của Đảng ta, nhân dân ta mà trong hành trang vào đời của thanh niên học sinh Việt Nam không thể thiếu

T những cơ sở lý luận của đề tài chúng tôi tiến hành điều tra, khảo sát, phân tích thực trạng công tác quản lý việc học tập và làm theo tấm giương đạo đức Hồ Chí Minh tại huyện Can Lộc - tỉnh Hà Tĩnh ở chương 2

Chương 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CHO

HỌC SINH THPT HUYỆN CAN LỘC TỈNH HÀ TĨNH

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục - đào tạo của huyện Can Lộc - tỉnh Hà Tĩnh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

2.1.1.1 Vị trí địa lý

- Phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân và Thị xã Hồng Lĩnh;

- Phía Tây Bắc giáp huyện Đức Thọ;

- Phía Tây Nam giáp huyện Hương Khê;

- Phía Nam giáp huyện Thạch Hà;

- Phía Đông và Đông Nam giáp huyện Lộc Hà

- Can Lộc cách thủ đô Hà Nội 330km, cách thành phố Vinh khoảng 30km, cách thị xã Hồng Lĩnh khoảng 15km và cách thị xã Hà Tĩnh khoảng 20km

2.1.1.2 Diện tích

- Tổng diện tích tự nhiên: 30.128,33ha, trong đó:

+ Đất nông nghiệp: 19.460,24ha, + Đất phi nông nghiệp: 7.590,35ha, + Đất chưa sử dụng: 3.077,74ha

- Thành thị và nông thôn: Vùng thành thị gồm thị trấn Nghèn với dân số: 12.734 người, vùng nông thôn bao gồm 22 xã còn lại với dân số 113.465 người;

- Đồng bằng và miền núi: Địa bàn huyện Can Lộc có 9 xã thuộc vùng núi thấp với tổng dân số: 52.245 người, vùng đồng bằng còn lại gồm 13 xã với tổng số dân: 73.954 người;

- Phân theo các xã có giáo dân và các xã người lương(không có giáo dân): Địa bàn huyện Can Lộc có 10/23 xã có giáo dân sinh sống, các xã còn lại có tổng số dân là 65.566 người

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

Là huyện thuần nông, Can Lộc đã tập trung chuyển mạnh cơ cấu kinh

tế nhất là trong sản xuất nông nghiệp Tích cực mở mang các ngành nghề, đẩy mạnh xóa đói, giảm nghèo, gắn với t ng bước phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ, du lịch Nhờ vậy, t một huyện vốn còn nhiều hộ nghèo, hộ thiếu đói, nhờ làm tốt thủy lợi, đổi mới giống cây trồng vật nuôi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nông nghiệp liên tục được mùa, đời sống nhân dân không ng ng được cải thiện, bộ m t nông thôn Can Lộc nhiều khởi sắc

Can Lộc là huyện tiêu biểu, dẫn đầu trong các phong trào xóa nhà tranh tre dột nát, ngói hóa nhà ở cho nhân dân Đ c biệt gần đây là phong trào chuyển đổi ruộng đất, mở đường cho bước phát triển mới của nông nghiệp và nông thôn

Tổng giá trị sản xuất toàn huyện đạt 1.740 tỷ đồng, bình quân đầu người đạt hơn 12 triệu đồng Tỷ lệ cơ cấu kinh tế giữa nông nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch vụ lần lượt là: 46,24%, 23,18% và 30,58% Số hộ nghèo chỉ còn 13%, số hộ khá, hộ giàu tăng lên rõ rệt Toàn huyện đã làm mới 560 km đường nhựa, đường bê-tông, xây dựng 17 trụ sở cao tầng, 53 trường đạt chuẩn và 18 trạm y tế đạt chuẩn quốc gia Cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, các công trình phúc lợi t ng bước hoàn thiện

Y tế, giáo dục, các m t văn hóa xã hội trên địa bàn được chăm lo An ninh quốc phòng được giữ vững Hệ thống chính trị t huyện đến cơ sở vững mạnh Vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng được tăng cường, hoạt động của chính quyền các cấp ngày càng có hiệu quả, M t trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội, hội quần chúng không ng ng được củng cố Sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân được phát huy, nhân dân ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Liên tục nhiều năm Đảng bộ huyện đạt danh hiệu "trong sạch, vững mạnh" tiêu biểu Những thành tựu nổi bật đó đã tạo nên diện mạo Can Lộc đổi mới hôm nay, trong đó có cả sự kết tinh các giá trị lịch sử văn hóa qua 540 năm

Nhiều năm nay, Can Lộc đang dồn sức cùng cả tỉnh nỗ lực phấn đấu vượt lên chính mình để sớm vươn lên trở thành tỉnh công nghiệp- dịch vụ phát triển Để đạt được mục tiêu đó, đảng bộ, các cấp chính quyền đang có nhiều giải pháp, cách làm sáng tạo Nhân dân toàn huyện đang tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Trong đó, huyện coi trọng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp Cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân toàn huyện đã và đang áp dụng hàng loạt giải pháp là đẩy nhanh quá trình tích tụ ruộng đất, đẩy mạnh áp dụng tiến bộ kỹ thuật, sản xuất nông sản hàng hóa, khuyến khích cơ giới hóa sâu rộng T ng bước thoát kh i tình trạng sản xuất manh mún nh lẻ, nhiều địa phương đang dồn sức tăng năng suất và giá trị thu nhập, xây dựng các trang trại, tổ hợp tác

Toàn huyện tập trung khai thác mọi tiềm năng lợi thế để thu hút đầu tư vào địa bàn xây dựng các nhà máy, các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp,

mở rộng thương mại và dịch vụ, du lịch Huyện ủy, UBND huyện tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chuyển một bộ phận lớn nông dân sang làm công nghiệp, ngành nghề khác và xuất khẩu lao động để tăng nhanh nguồn thu nhập Đồng thời, sớm hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật như điện, đường, trường, trạm, thủy lợi gắn với xây dựng nông thôn mới

Cấp ủy cùng chính quyền các cấp triển khai nhiều biện pháp chăm lo phát triển y tế, giáo dục xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, nhất là đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, lấy đó làm động lực chính cho sự đi lên của huyện cả trước mắt và lâu dài Huyện tập trung bảo đảm giữ vững ổn định chính trị, làm tốt công tác an ninh trật tự ở các xã, ở t ng thôn xóm, hạn chế trọng án, tai nạn giao thông và các loại tệ nạn xã hội, tạo môi trường thuận lợi nhất cho phát triển kinh tế - xã hội

2.1.3 Thực trạng Giáo dục - Đào tạo

Sự quan tâm đ c biệt của các cấp lãnh đạo cùng với những nỗ lực vượt bậc của các thầy, cô giáo, các học sinh trong sự nghiệp dạy và học đã góp phần làm đẹp thêm truyền thống dạy và học của Can Lộc Giáo dục Can Lộc được đánh giá là đơn vị dẫn đầu của ngành GD&ĐT Hà Tĩnh năm học 2012-

2013

Song song với việc tập trung các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ, tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin và phát huy hiệu quả các phòng học bộ môn, năm học v a qua với ngành Giáo dục Can Lộc là một năm đánh dấu kết quả xuất sắc của công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh gi i (HSG) Toàn huyện có 2.265 HSG huyện, 341 HSG tỉnh, 30 HSG quốc gia - kết quả cao nhất t trước tới nay Trong đó đội tuyển HSG môn Toán lớp 9, giải Toán trên mạng bậc tiểu học, THCS; tin học trẻ xếp thứ nhất tỉnh”

Kết quả ấy không chỉ minh chứng cho những nỗ lực vượt bậc của các thầy, cô giáo trong sự nghiệp dạy chữ, rèn người, mà còn thêm một lần khẳng định sự cần thiết, chủ trương đúng đắn trong việc sáp nhập trường lớp Đó

c ng chính là động lực để Can Lộc - dẫu là huyện đi đầu trong tổ chức thực hiện đề án quy hoạch hệ thống mạng lưới trường lớp nhưng đã vượt qua mọi khó khăn để sáp nhập thành công 14 trường (2 trường mầm non, 10 trường tiểu học và 2 trường THCS) thành 7 trường trong năm học 2012 - 2013 Sự đồng thuận của lòng dân đối với chủ trương lớn này còn thể hiện trong việc

đầu tư cơ sở vật chất xây dựng trường lớp kiên cố, đảm bảo đủ điều kiện tổ chức học 2 buổi/ngày

Năm học v a qua, toàn huyện đã huy động hơn 47 tỷ đồng t các dự

án, ngân sách địa phương và nội lực của nhân dân để củng cố cơ sở vật chất

Đó c ng là động lực thúc đẩy phong trào xây dựng trường chuẩn quốc gia, nâng tổng số trường đạt chuẩn trên địa bàn toàn huyện lên 45 trường

Những nỗ lực trong việc xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh, cơ sở vật chất khang trang, cảnh quan xanh, sạch, đẹp không chỉ góp phần mang đến cho giáo dục huyện nhà một mùa bội thu mà còn nhân thêm niềm vui khi Can Lộc trở thành đơn vị xuất sắc của tỉnh được Bộ GD&ĐT

t ng bằng khen trong phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

2.2 Thực trạng học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

2.2.1 Thực trạng chung về đạo đức của học sinh THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

2.2.1.1 Khái quát chung về tình hình đạo đức của học sinh THPT

Qua tìm hiểu, khảo sát thực trạng về đạo đức của học sinh ở 4 trường: THPT Nghèn, THPT Đồng Lộc, THPT Can Lộc và THPT Dân Lập Can Lộc cho thấy hệ trẻ tại các trường THPT huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh thực sự là

“đội quân xung kích”, sẵn sàng đón nhận những việc mới, việc khó theo tiếng gọi của Tổ quốc Nhiều phong trào của thanh niên có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của xã hội hiện nay như: phong trào thanh niên tình nguyện,

vì cuộc sống bình yên, cứu giúp đồng bào bị thiên tai, hiến máu nhân đạo…

Tuy nhiên, bước vào thời kỳ đổi mới, với chủ trương xây dựng nền kinh tế thị trường, cùng với sự tác động của vấn đề toàn cầu hoá và xu thế hội nhập quốc tế đã mang đến những thay đổi to lớn cho đất nước ta trên nhiều lĩnh vực, đ c biệt là lĩnh vực đạo đức xã hội Sự tác động này mang tính hai

m t, có cả m t tích cực và tiêu cực

Xét về m t tích cực, toàn cầu hoá tạo cơ hội thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, tiếp thu các công nghệ mới để thúc đẩy phát triển kinh tế Toàn cầu hoá thúc đẩy phát triển thương mại và tạo điều kiện cho nước ta tham gia sâu rộng hơn vào phân công lao động quốc tế nhằm phát huy tốt hơn lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế Như vậy, với những điều kiện phù hợp, toàn cầu hoá có thể đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế, xoá đói giảm nghèo và mở ra con đường phát triển lâu dài, bền vững cho chúng ta

Xét trên khía cạnh phát triển đạo đức, cơ chế thị trường tạo điều kiện cho con người phát huy được trí tuệ, khả năng của chính mình Trước đây kinh tế nước ta là nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, không có sự giao lưu với bên ngoài Vì vậy, nó ảnh hưởng đến sự phát triển về tư duy, khả năng và ý chí của con người Chính sách mới, cơ chế mới đã đem đến một luồng gió mới trong tư duy và nhận thức của người dân Việt Nam Cơ chế thị trường kích thích được tư duy sáng tạo, tính năng động của con người, khắc phục tính ỉ lại, bảo thủ, chủ quan, tự mãn, góp phần khẳng định nhân cách độc lập của con người M t khác, tác động của toàn cầu hoá tạo ra sự giao lưu ngày càng dễ dàng và nhanh chóng giữa các quốc gia, tạo điều kiện mở rộng tầm hiểu biết của con người thông qua việc tiếp thu, học tập những tư tưởng tiến

bộ của các nước trên thế giới…

Tuy nhiên, toàn cầu hoá c ng gây nên nhiều hiện tượng tiêu cực trong đời sống xã hội Toàn cầu hoá làm tăng khoảng cách giàu nghèo, nhiều doanh nghiệp phá sản dẫn đến thất nghiệp cục bộ Xét trên lĩnh vực đạo đức, lợi dụng sự giao lưu quốc tế ngày càng dễ dàng, văn hoá độc hại, lối sống buông thả, hành vi tiêu cực bằng nhiều con đường đã thâm nhập vào Việt nam, đó là lối sống thực dụng, coi nhẹ các giá trị tinh thần, các truyền thống đạo đức của dân tộc bị xói mòn Sự thâm nhập t bên ngoài này cộng với lối sống thưc dụng hơn trong kinh tế thị trường đã gây nên những hiện tượng biến dạng trong nhiều loại hình văn hoá và trong hành vi ứng xử của một bộ phận dân

cư trong xã hội Việt nam Trong những sự thâm nhập qua biên giới, nguy

hiểm nhất là sự thâm nhập của các loại ma tuý, văn hoá phẩm đồi truỵ và buôn bán phụ nữ… Tất cả làm cho tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng

a Đánh giá tính tích cực

- Tính sáng tạo và hiếu học của học sinh:

Cơ chế thị trường đã và đang tác động tích cực đến sự nghiệp giáo dục nói chung và vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Can Lộc Nó đem lại cho học sinh những nguồn sinh khí làm thay đổi cách suy nghĩ, học tập và cách sống của đại bộ phận học sinh THPT

Có thể nói rằng chưa bao giờ yêu cầu về m t tri thức, kiến thức lại quan trọng và có ý nghĩa cấp bách như giai đoạn hiện nay Bởi lẽ, sự phát triển như

v bão của khoa học công nghệ đang tác động vào mọi lĩnh vực của đời sống

xã hội Đây v a là cơ hội, v a là thách thức đối với học sinh THPT huyện Can Lộc Ngày nay, học sinh phải tự tìm cách học để thực hiện được ước mơ của mình, tự thích ứng với môi trường xã hội

- Học sinh gắn học với hành, đề cao giá trị thực tiễn:

Đây là một quan niệm, một xu hướng tiến bộ của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay Nền kinh tế thị trường đòi h i con người phải làm được việc, phải năng động, sáng tạo Trong việc học, nếu chỉ d ng lại ở lý thuyết thì chưa đủ, những kiến thức mà học sinh tiếp thu được qua sách vở là những kiến thức cơ bản, khuôn mẫu Thực tế trong công việc thì lại muôn màu muôn

vẻ Vì vậy, học sinh THPT huyện Can Lộc rất thích đi tìm hiểu thực tế, thể hiện mình trong thực tế Có thể nói, thế hệ trẻ hôm nay sống thực tế hơn, biết sống có lý tưởng và mục đích

- Học sinh chấp nhận cạnh tranh để tồn tại và phát triển:

Nếu như cơ chế kinh tế quan liêu bao cấp tạo ra phần lớn những học sinh thụ động, ngại đổi mới, thì cơ chế thị trường lại tạo ra phần đông những học sinh dám nghĩ, dám làm, chấp nhận cạnh tranh để vươn lên thành công trong công việc và học tập Đó là sự cạnh tranh lành mạnh, làm giàu thêm cho trí tuệ, làm đẹp thêm cho những giá trị đạo đức