THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC VỀ SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN NĂNG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÍ 11 THPT……….. cao chất lượng và hiệu quả dạy học môn Vật lí ở trườn
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sở lí luận về hoạt động trải nghiệm ở trường THPT
- Tìm hiểu thực trạng về dạy học trải nghiệm sáng tạo trong trường THPT
- Nghiên cứu chương trình và sách giáo khoa Vật Lí 11 và chương trình giáo dục phổ thông 2018
- Nghiên cứu các phương pháp và cách thức lồng nội dung tổ chức các hoạt động trải nghiệm vào nội dung dạy học
- Xây dựng các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
- Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra, đánh giá tính khả thi và tính hiệu quả của các HĐTNST đã xây dựng trong chủ đề
- Phương pháp quan sát, điều tra thực trạng ở trường phổ thông, các phương pháp hỗ trợ, thăm dò ý kiến GV, HS
- Phương pháp thống kê toán học và xử lý kết quả
TT Thời gian Nội dung công việc Sản phẩm
Tìm hiểu tài liệu, thực trạng và chọn đề tài, viết đề cương nghiên cứu - Bản đề cương chi tiết của đề tài
- Nghiên cứu lí luận dạy học, PPDH tích cực của bộ môn
- Khảo sát thực trạng, tổng hợp số liệu năm trước
- Trao đổi với đồng nghiệp và đề xuất sáng kiến kinh nghiệm
- Tập hợp lý thuyết của đề tài
- Xử lý số liệu khảo sát được
- Tổng hợp ý kiến của đồng nghiệp
- Kiểm tra trước thực nghiệm
- Áp dụng thực nghiệm trên các lớp 11 thuộc các trường chúng tôi công tác
- Tổng hợp và xử lý kết quả thử nghiệm đề tài
1, 2 /2022 Hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm Sáng kiến kinh nghiệm chấm cấp trường
Chỉnh sửa, bổ sung sáng kiến kinh nghiệm sau khi chấm cấp trường
Hoàn thành sáng kiến nộp Sở
1.6 Đóng góp của đề tài
Bài viết này làm rõ cơ sở lý luận cho việc thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong giảng dạy về an toàn và tiết kiệm điện tại trường THPT, nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới năm 2018.
Việc áp dụng giáo án lồng ghép tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong giảng dạy Vật lí THPT mang lại giá trị thực tiễn cao, thể hiện rõ mức độ thành công trong việc phát triển năng lực của học sinh Phương pháp này không chỉ giúp học sinh rèn luyện và phát triển bản thân mà còn định hướng nghề nghiệp, chuẩn bị hành trang cho tương lai Trong bối cảnh công nghệ thông tin và khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ hiện nay, việc thực hiện phương pháp dạy học này càng trở nên thuận lợi, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.
2.1.1.1 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo đã được Bộ GD-ĐT đưa vào các văn bản chỉ đạo trong vài năm gần đây Cùng với các phương pháp như "dạy học tích hợp liên môn" và "dạy học gắn với sản xuất kinh doanh", hoạt động này đang được nhiều trường áp dụng Trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, hoạt động trải nghiệm sáng tạo được xác định là môn học bắt buộc có phân hóa, áp dụng từ tiểu học đến THPT.
Hoạt động giáo dục là những hoạt động có chủ đích và kế hoạch, được định hướng bởi nhà giáo dục Những hoạt động này được thực hiện qua các phương pháp phù hợp nhằm truyền tải nội dung giáo dục đến người học, với mục tiêu đạt được các kết quả giáo dục mong muốn.
Trải nghiệm là kết quả của sự tương tác giữa con người và thế giới khách quan, bao gồm cả hình thức và kết quả của các hoạt động thực tiễn trong xã hội Nó không chỉ liên quan đến kỹ thuật và kỹ năng mà còn bao gồm các nguyên tắc hoạt động và phát triển Trải nghiệm được xem là kiến thức kinh nghiệm thực tế, là sự thống nhất giữa kiến thức và kỹ năng được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Sáng tạo thể hiện tài năng trong các lĩnh vực đặc biệt, là khả năng tiếp thu tri thức và hình thành ý tưởng mới Để đánh giá mức độ sáng tạo, cần phân tích các sản phẩm sáng tạo Đây là một thuộc tính nhân cách tiềm ẩn trong con người.
Theo dự thảo chương trình giáo dục phổ thông mới, hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một hình thức giáo dục mà trong đó, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tham gia vào các hoạt động thực tiễn tại trường học hoặc trong cộng đồng Qua đó, học sinh phát triển tình cảm, đạo đức, kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm cá nhân.
Trên cơ sở phân tích các khái niệm thuật ngữ có thể đưa ra các định nghĩa về hoạt động trải nghiệm sáng tạo như sau:
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một hình thức giáo dục cho phép học sinh tham gia trực tiếp và làm chủ thể của hoạt động Qua đó, học sinh tự lên kế hoạch và xây dựng chiến lược hành động, từ đó phát triển phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị và kỹ năng sống Hoạt động này giúp học sinh phát huy khả năng sáng tạo, thích ứng và tạo ra giá trị mới cho bản thân và cộng đồng trong xã hội hiện đại.
- Học qua trải nghiệm là quá trình tích cực và hiệu quả
- Học qua trải nghiệm đòi hỏi khả năng phối hợp liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Học từ trải nghiệm là phương thức học hiệu quả, giúp hình thành năng lực cho trẻ Phương pháp này có thể áp dụng cho mọi lĩnh vực tri thức như khoa học, đạo đức và kinh tế xã hội Để đạt hiệu quả cao, việc học từ trải nghiệm cần được tổ chức và hướng dẫn theo quy trình nhất định của nhà giáo dục Hoạt động giáo dục nhân cách học sinh chỉ có thể được thực hiện thông qua trải nghiệm.
2.1.2 Vai trò và xu thế tất yếu của dạy học trải nghiệm sáng tạo trong thời gian tới của hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Cầu nối giữa nhà trường và thực tiễn cuộc sống là rất quan trọng, giúp tổ chức và định hướng kiến thức các môn học Điều này góp phần tích cực vào việc hình thành và củng cố năng lực cũng như phẩm chất nhân cách của học sinh.
Giáo dục cần tích hợp và phân hóa để phát triển năng lực thực tiễn, đồng thời cá nhân hóa và đa dạng hóa tiềm năng sáng tạo của học sinh.
- Nuôi dưỡng và phát triển đời sống tình cảm, ý chí tạo động lực hoạt động, tích cực hoá bản thân
2.1.3 Kết quả của hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Giúp học sinh nắm vững kiến thức về hoàn cảnh và môi trường sống, đồng thời xây dựng những tình cảm đạo đức trong sáng, thân thiện, yêu cuộc sống và thiên nhiên.
- Hình thành và rèn dũa thêm nhiều kĩ năng trong quá trình thực hiện
- Giảm thiểu những áp lực trong việc học
Kích thích nhiều giác quan của học sinh giúp tạo ra mối liên kết chặt chẽ giữa các giác quan, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức và đạt được kết quả học tập tốt nhất.
Để thực hiện học tập trải nghiệm sáng tạo, cần tuân thủ các nguyên tắc thiết kế cụ thể Những nguyên tắc này giúp giáo viên xây dựng chương trình học tập phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy.
- Gắn các tình huống từ thực tiễn đời sống
- Không quá ôm đồm kiến thức
- Cân đối giữa chiều sâu kiến thức và bề rộng vận dụng
- Kiến thức đi từ thấp tới cao
- Học sinh phải được trải nghiệm ý nghĩa của bài học
- Môi trường học tập mang tính cộng đồng
2.1.5 Các hình thức tổ chức hoạt hoạt động trải nghiệm dạy học sáng tạo
HĐTNST được tổ chức qua nhiều hình thức như câu lạc bộ, trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, hội thi, giao lưu, hoạt động nhân đạo, tình nguyện, cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa, thể dục thể thao và các ngày hội Mỗi hình thức này đều mang ý nghĩa giáo dục riêng, góp phần phát triển toàn diện cho học sinh Dưới đây là một số hình thức tổ chức HĐTNST trong trường phổ thông.
2.1.5.1 Hoạt động câu lạc bộ (CLB)
