Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại xí nghiệp ôtô Thương mại Nghệ An
Trang 1Lời mở đầu
Nền kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây có sự phát triển mạnh
mẽ về cả chiều rộng và chiều sâu mở ra nhiều ngành nghề, đa dạng hoá nhiềungành sản xuất Trên con đờng tham dự WTO các doanh nghiệp cần phải nỗ lựchết mình để tạo ra những sản phẩm có chất lợng cao nhằm giới thiệu sang cácnớc bạn đồng thời cũng để cạnh tranh với các sản phẩm nhập ngoại
Trong điều kiện khi sản xuất gắn liền với thị trờng thì chất lợng sản phẩm
về cả hai mặt nội dung và hình thức càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết đốivới doanh nghiệp Thành phẩm, hàng hoá đã trở thành yêu cầu quyết định sựsống còn của doanh nghiệp Việc duy trì ổn định và không ngừng phát triển sảnxuất của doanh nghiệp chỉ có thể thực hiện khi chất lợng sản phẩm ngày càngtốt hơn và đợc thị trờng chấp nhận
Để đa đợc những sản phẩm của doanh nghiệp mình tới thị trờng và tậntay ngời tiêu dùng, doanh nghiệp phải thực hiện giai đoạn cuối cùng của quátrình tái sản xuất đó gọi là giai đoạn bán hàng, thực hiện tốt quá trình này doanhnghiệp sẽ có điều kiện thu hồi vốn bù đắp chi phí, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ vớinhà nớc, đầu t phát triển và nâng cao đời sống cho ngời lao động
Tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả kinh tế cao là cơ sở
để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển vững chắc trong nền kinh tế thị tr ờng có sự canh tranh
-Xuất phát từ đòi hỏi của nền kinh tế tác động mạnh đến hệ thống quản lýnói chung và kế toán nối riêng cũng nh vai trò của tính cấp thiết của kế toán bánhàng và xác định kết quả kinh doanh
Qua thời gian thực tập,tìm hiểu thc tế tại Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An ,
em đã lựa chọn chuyên đề “ Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An.
Nội dung chính của báo cáo gồm 3 phần:
Phần I : Lý luận chung về bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong
các doanh nghiệp thơng mại
Phần II : Thực trạng công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại
chi nhánh Xí nghiệp Ôtô Thơng mại Nghệ An
Phần III : Một số ý kiến nhận xét và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác
kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Xí nghiệp ôtô Thơng mạiNghệ An
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT11
Trang 2Do khả năng và kiến thức còn hạn hẹp nên bài viết của em chắc chắnkhông tránh khỏi sai sót, em rất mong nhận đợc ý kiến đóng góp sửa chữa củacác thầy cô và cán bộ kế toán Xí nghiệp Ôtô Thơng mại Nghệ An để bài viếtnày thực sự có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn.
Qua đây em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô giáo hớng dẫn: Phạm
Cẩm Hà và các cán bộ kế toán Xí nghiệp Ôtô Thơng mại Nghệ An đã tận tình
hớng dẫn và cung cấp tài liệu giúp em hoàn thiện bài báo cáo tốt nghiệp này
Trang 3Phần I cơ sở lý luận chung về công tác kế toán bán hàng
và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
Xét về góc độ kinh tế : Bán hàng là quá trình hàng hoá của doanh nghiẹp
đựoc chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền)
Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thơngmại nói riêng có những đặc điểm chính sau đây:
Có sự trao đổi thoả thuận giữa ngời mua và ngời bán, nguời bán đống ýbán, ngời mua đồng ý mua , họ trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền
Có sự thay đổi quyền sở hu về hàng hoá: ngời bán mất quyền sở hữu,
ng-ời mua có quyền sở hữu về hàng hoá đã mua bán Trong quá trình tiêu thụ hànghóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một khối lợng hàng hoá vànhận lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng Số doanh thunày là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình
b) Khái niệm về xác định kết quả bán hàng
Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ
ra và thu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thi kết quả bán hàng là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ Việc xác định kết quả bán hàng thờng đợc tiến hành váo cuối kỳ kinh doanh th- ờng là cuối tháng, cuối quý, cuối năm, tuỳ thuộc vào từng đặc điểm kinh doanh
và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp
c) Mối quan hệ về bán hàng và xác định kết quả bán hàng
Bán hàng là khâu cuối cùng của trong quá trình kinh doanh của doanhnghiệp còn xác định kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết
định tiêu thụ hàng hoá nữa hay không Do đó có thể nói giữa bán hàng và xác
định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết Kết quả bán hàng là mục
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT13
Trang 4đích cuối cùng của doanh nghiệp còn bán hàng la phơng tiện trực tiếp để đạt
đ-ợc mục đích đó
1.2 Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng
Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có vai trò vô cùng quan trọngkhông chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quôc dân
Đối với bản thân doanh nghiệp có bán đợc hàng thì mới có thu nhập để bù đắpnhững chi phí bỏ ra, có điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh ,nâng cao
đời sống của ngời lao động, tạo nguồn tích luỹ cho nền kinh tế quốc dân Việcxác định chính xác kết quả bán hàng là cơ sở xác định chính xác hiệu quả hoạt
động cuả các doanh nghiệp đối vối nhà nớc thông qua việc nộp thuế, phí, lệ phívào ngân sách nhà nớc, xác định cơ cấu chi phí hợp lý và sử dụng có hiệu quảcao số lợi nhuận thu đợc giải quyết hài hoà giữa các lợi ích kinh tế: Nhà nớc,tập thể và các cá nhân ngời lao động
1.3 Yêu cầu của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng
Nh đã khẳng định, bán hàng và xác định kết quả bán hàng có ý nghĩasống còn đối với doanh nghiệp Kế toán trong các doanh nghiệp với t cách làmột công cụ quản lý kinh tế, thu nhận xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tàisản và sự vận động của tài sản đó trong doanh nghiệp nhằm kiểm tra, giám sáttoàn bộ hoạt động kinh tế, tài chính của doanh nghiệp, có vai trò quan trọngtrong việc phục vụ quản lý bán hàng và xác định kết quả bán hàng của doanhnghiệp đó Quản lý bán hàng là quản lý kế hạch và thực hiện kế hạch tiêu thụ
đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hợp đồng kinh tế
Yêu cầu đối với kế toán bán hàng là phải giám sát chặt chẽ hàng hoá tiêuthụ trên tất cả các phơng diện : số lợng, chất lợng Tránh hiện tọng mất mát hhỏng hoặc tham ô lãng phí, kiểm tra tính hợp lý của các khoản chi phí đồng thờiphân bổ chính xác cho đúng hàng bán để xác định kết quả kinh doanh Phảiquản lý chăt chẽ tình hình thanh toán của khách hàng yêu cầu thanh toán đúnghình thức và thời gian tránh mất mát ứ đọng vốn
2 Doanh thu bán hàng và các khoản làm giảm trừ doanh thu
2.1 Doanh thu bán hàng
2.1.1 Khái niệm doanh thu bán hàng
Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền sẽ thu đợc từ các hoạt động giao dịch từ các hoạt động giao dịch nh bán sản phẩm hàng hoá cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có).
2.1.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu
Trang 5Doanh thu bán hàng đợc ghi nhận khi đồng thời thoả mãn tất cả 5 điềukiện sau:
-Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền vớiquyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho ngời mua
-Doanh nghiệp không nắm giữ quyền quản lý hàng hoá nh ngời sở hữuhàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá
-Doanh thu đợc xác định tơng đối chắc chắn
-Doanh nghiệp đã thu đợc hoặc sẽ thu đợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bánhàng
-Xác định đợc chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng
2.1.3 Nguyên tắc hạch toán doanh thu bán hàng
-Đối với cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ, khiviết hoá đơn bán hàng phải ghi rõ giá bán cha có thuế GTGT, các khoản phụthu, thuế GTGT phải nộp và tổng giá thanh toán Doanh thu bán hàng đợc phản
ánh theo số tiền bán hàng cha có thuế GTGT
-Đối với hàng hoá chịu thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp thì doanhthu đợc phản ánh trên tổng giá thanh toán
-Đối với hàng hoá thuôc diện chiu thuế tiêu thụ đặc biệt , thuễ xuất nhậpkhẩu thì doanh thu tính trên tổng giá mua bán
-Doanh thu bán hàng (kể cả doanh thu nội bộ) phải đợc theo dõi chi tiếttheo từng loại sản phẩm nhằm xác định chính xác, đầy đủ kết quả kinh doanhcủa từng mặt hàng khác nhau Trong đó doanh thu nội bộ là doanh thu củanhững sản phẩm hàng hoá cung cấp lẫn nhau giữa các đơn vị trực thuộc trongcùng môt hệ thống tổ chức (cùng tổng công ty ít nhất là 3 cấp: Tổng công ty-Công ty-Xí nghiệp) nh: Giá trị các loại sản phẩm, hàng hóa đợc dùng để trả l-
ơng cho cán bộ công nhân viên, giá trị các sản phẩm đem biếu, tặng hoặc tiêudùng trong nội bộ doanh nghiệp
2.2 Các khoản giảm trừ doanh thu
-Các khoản giảm trừ doanh thu theo quy định bao gồm: Chiết khấu thơngmại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế xuất khẩu, thuế TTĐB, thuếGTGT (theo phơng pháp trực tiếp)
Trang 6-Giá trị hàng bán bị trả lại :là giá trị khối lọng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán
2.2.2 Nguyên tắc hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu
Các khoản giảm trừ doanh thu phải đợc hạch toán riêng, trong đó cáckhoản: Chiết khấu thơng mại, giảm giá hàng bán đơc xác định nh sau:
- Doanh nghiệp phải có quy chế quản lý và công bố công khai các khoảnchiết khấu thơng mại, giảm giá hàng bán
-Các khoản chiết khấu thơng mại hoặc giảm giá hàng bán cho số hàngbán ra trong kỳ phải đảm bảo doanh nghiệp kinh doanh có lãi
-Phải ghi rõ trong hợp đồng kinh tế và hoá đơn bán hàng
Giá vốnhàng bán -
CPBH, CPQLDNphân bổ cho sốhàng bánTrong đó :
Doanh thu bán
hàng thuần =
Tổng doanh thubán hàng -
Các khoản giảm trừ doanh thu
3.2 Phơng pháp nhập sau- xuất trớc
Phơng pháp này dựa trên giả thuyết là hàng hoá nào nhập kho sau nhất sẽ
đợc xuất ra sử dụng trớc Do đó, giá trị hàng hoá xuất kho đợc tính hết theo giánhập kho mới nhất, rồi tính tiếp theo giá nhập kho kế tiếp sau đó Nh vậy giá trịhàng hoá tồn kho sẽ đợc tính theo giá tồn kho cũ nhất
3.3 Phơng pháp bình quân gia quyền
Là phơng pháp căn cứ vào giá trị hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị hàngnhập trong kỳ để tính giá binh quân của 1 đơn vị hàng hoá Sau đó tính giá trịhàng hoá xuất kho bằng cách lấy số lợng hàng hoá xuất kho nhân với giá đơn vịbình quân Nếu giá đơn vị bình quân đợc tính theo từng lần nhập hàng thì gọi làbình quân gia quyền liên hoàn Nếu giá đơn vị bình quân chỉ đợc tính một lầnlúc cuối tháng thì gọi là bình quân gia quyền lúc cuối tháng
Trang 73.4 Phơng pháp gia thực tế đích danh
Phơng pháp này đợc sử dụng trong trờng hợp doanh nghiệp quản lý hànghoá theo từng lô hàng nhập Hàng xuất kho thuộc lô hàng nào thì lấy đơn giácủa lô hàng đó để tính Phơng pháp này thờng sử dụng với những loại hàng cógiá trị cao, thờng xuyên cải tiến mẫu mã chất lợng
4 Các phơng thức bán hàng
Phơng thức bán hàng là cách thức doanh nghiệp chuyển quyền sở hữuhàng hoá cho khách hàng và thu đợc tiền hoặc quyền thu tiền về số lợng hànghoá tiêu thụ
*Các phơng thức bán hàng
Hoạt động mua bán hàng hoá của các doanh nghiệp thơng mại có thểthực hiện qua hai phơng thức: bán buôn và bán lẻ Trong đó, bán buôn là bánhàng cho các đơn vị sản xuất kinh doanh để tiếp tục quá trình lu chuyển hànghoá còn bán lẻ là bán hàng cho ngời tiêu dùng, chấm dứt quá trình lu chuyểnhàng hoá
Hàng hoá bán buôn và bán lẻ có thể thực hiện theo nhiều phơng thức khácnhau
4.1 Bán buôn
Có hai phơng thức bán hàng là bán hàng qua kho và bán hàng vận chuyểnthẳng
4.1.1 Phơng thức bán buôn qua kho
Theo phơng thức này, hàng hoá mua về đợc nhập kho rồi từ kho xuất bán
ra Phơng thức bán hàng qua kho có hai hinh thức giao nhận
a) Hình thức nhận hàng: Theo hình thức này bên mua sẽ nhận hàng tại kho
bên bán hoặc đến một địa điểm do hai bên thoả thuận theo hợp đồng, nhng ờng là do bên bán quy định
th-b) Hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, bên bán sẽ chuyển hàng hoá
đến kho của bên mua hoặc đến một địa điểm do bên mua quy định để giao hàng
4.1.2.Phơng thức bán buôn không qua kho
Theo phơng thức này, hàng hoá sẽ đợc chuyển thẳng từ đơn vị cung cấp
đến đơn vị mua hàng không qua kho của đơn vị trung gian Phơng thức bánhàng vận chuyển thẳng có hai hình thức thanh toán
Vận chuyển có tham gia thanh toán: Theo hình thức này, hàng hoá đợcvận chuyên thẳng về mặt thanh toán, đơn vị trung gian vẫn làm nhiệm vụ thanhtoán tiền hàng với đơn vị cung cấp và thu tiền của đơn vị mua
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT17
Trang 8Vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Theo hình thức này hànghoá đợc vận chuyển thẳng, về thanh toán, đơn vị trung gian không làm nhiệm
vụ thanh toán tiền với đơn vị cung cấp, thu tiền của đơn vị mua Tuỳ hợp đồng,
đơn vị trung gian đợc hởng một số phí nhất định ở bên mua hoặc bên cung cấp
4.2.Bán lẻ
Có 3 phơng thức bán hàng là: Bán hàng thu tiền tập trung bán hàng khôngthu tiền tập trung và bán hàng tự động
4.2.1 Phơng thức bán hàng thu tiền tập trung
Theo phơng thức này, nhân viên bán hàng chỉ phụ trách việc giao hàng,còn việc thu tiền có ngời chuyên trách làm công việc này Trình tự đợc tiếnhành nh sau: khách hàng xem xong hàng hoá và đồng ý mua, ngời bán viết
“hóa đơn bán lẻ” giao cho khách hàng đa đến chỗ thu tiền thì đóng dấu “đã thutiền”, khách hàng mang hoá đơn đó đến nhận hàng Cuối ngày, ngời thu tiềntổng hợp số tiền đã thu để xác định doanh số bán Định kỳ kiểm kê hàng hoá tạiquầy, tính toán lợng hàng đã bán ra để xác định tình hình bán hàng thừa thiếutại quầy
Trang 94.2.2.Phơng thức bán hàng không thu tiền tập trung
Theo phơng thức này, nhân viên bán hàng vừa làm nhiệm vụ giao hàng,vừa làm nhiệm vụ thu tiền Do đó, trong một của hàng bán lẻ việc thu tiền bánhàng phân tán ở nhiều điểm Hàng ngày hoặc định kỳ tiến hành kiểm kê hànghoá còn lại để tính lợng bán ra, lập báo cáo bán hàng, đối chiếu doanh số bántheo báo cáo bán hàng với số tiền thực nộp để xác định thừa thiếu tiền bán hàng
4.2.3.Phơng thức bán hàng tự động
Theo phơng thức này, ngời mua tự chọn hàng hoá sau đó mang đến bộphận thu ngân kiểm hàng, tính tiền, lập hoá đơn bán hàng và thu tiền Cuối ngàynộp tiền bán hàng cho thủ quỹ Định kỳ kiểm kê, xác định thừa, thiếu tiền bánhàng
4.3 Các phơng thức thanh toán
4.3.1.Thanh toán ngay bằng tiền mặt: hàng hoá của công ty sau khi giao cho
khách hàng, khách hàng thanh toán ngay bằng tiền mặt
4.3.2.Thanh toán không dùng tiền mặt: Theo phơng thức này, hàng hoá của
công ty sau khi giao cho khách hàng, khách hàng có thể thanh toán bằng séchoặc chuyển khoản
5 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh
Để đáp ứng kịp thời những yêu cầu trên kế toán bán hàng và xác định kếtquả kinh doanh phải thực hiện tốt những nhiệm vụ sau
Ghi chép đầy đủ, kịp thời sự biến động (nhập_xuất) của từng loại hànghoá trên cả hai mặt hiện vật và giá trị
Theo dõi, phản ánh giám sát chặt chẽ quá trình bán hàng, ghi chép kịpthời, đầy đủ các khoản chi phí, thu nhập về bán hàng xác định kết qua kinhdoanh thông qua doanh thu bán hàng một cách chinh xác
Cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, trung thực, đầy đủ về tình hìnhbán hàng và xác định kết quả kinh doanh của từng loại hàng hoá phục vụ hoạt
động quản lý doanh nghiệp
6 Kế toán tổng hợp quá trình bán hàng
6.1 Chứng từ kế toán sử dụng
Các chứng từ kế toán chủ yếu đợc sử dụng trong kế toán bán hàngvà xác
định kết quả kinh doanh
Hoá đơn bán hàng
Hoá đơn giá trị gia tăng
Phiếu xuất kho
Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT19
Trang 10 Phiếu thu, phiếu chi
Bảng kê bán lẻ hàng hoá
Chứng từ thanh toán khác
6.2 Tài khoản sử dụng
Hạch toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu
Để hạch toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu kếtoán sử dụng các tài khoản chủ yếu sau:
*TK 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”
Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu tiêu thụ sản phẩm hàng hoá,dịch vụ thực tế phát sinh trong kỳ
Kết cấu tài khoản
Bên nợ: Phản ánh các khoản giảm trừ doanh thu trong kỳ theo quy định Chiết khấu thơng mại kết chuyển cuối kỳ
+Trị giá hàng bán bị trả lại kết chuyển cuối lỳ
+Giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ
+Thuế TTĐB, thuế xuất khẩu phải nộp tính trên doanh thu bán hàngthực tế chịu thuế TTĐB, thuế xuất khẩu
+Thuế GTGT (đối với các cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo
ph-ơng pháp trực tiếp)
Kết chuyển doanh thu bán hàng thuần vào tài khoản 911 “Xác địnhkết quả kinh doanh”
Bên có: Doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá, dich vụ thực hiện trong kỳ
Các khoản doanh thu trợ cấp trợ giá, phụ thu mà doanh nghiệp
đợc hởng
TK 511 không có số d và đợc chi tiết thành 4 tài khoản cấp hai:
TK 5111 “Doanh thu bán hàng hoá”
TK 5112 “Doanh thu bán các sản phẩm”
TK 5113 “Doanh thu cung cấp dich vụ”
TK 5114 “Doanh thu trợ cấp, trợ giá”
*TK 512 “Doanh thu nội bộ”
TK này phản ánh doanh thu của số sản phẩm hàng hoá, dịch vụ tiêu thụtrong nội bộ doanh nghiệp hạch toán ngành Ngoài ra, TK này còn sử dụng đểtheo dõi một số nội dung đợc coi là tiêu thụ khác nh sử dụng sản phẩm hànghóa để biếu, tặng quảng cáo, chào hàng Hoặc để trả lơng cho ngời lao độngbằng sản phẩm, hàng hoá
Trang 11Nội dung TK 512 tơng tự nh tài khoản 511và đợc chi tiết thành 3 TK cấphai
TK 5121 “Doanh thu bán hàng”
TK 5122 “Doanh thu bán thành phẩm”
TK 5123 “Doanh thu cung cấp dịch vụ”
* TK 521 “Chiết khấu thơng mại”
TK này dùng để phản ánh các khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yếtcho khách hàng mua với lợng lớn
Kết cấu tài khoản
Bên nợ : Các khoản chiết khấu thơng mại thực tế phát sinh trong kỳ
Bên có : Kết chuyển toàn bộ khoản chiết khấu thơng mại sang TK 511
TK 512 không có số d
*TK 531 “Hàng bán bị trả lại”
TK này dung để phản ánh doanh thu của số sản phẩm hàng hoá đã tiêuthụ bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân (kém phẩm chất, quy cách đợcdoanh nghiệp chấp nhận)
Kết cấu tài khoản
Bên nợ : Trị giá của hàng bán bị trả lại đã trả tiền cho ngời mua hoặc tínhtrừ vào nợ phải thu của khách hàng về số sản phẩm hàng hoá bán ra
Bên có : Kểt chuyển doanh thu hàng bán bị trả lại vào bên nợ của TK 511hoặc TK 512
TK 531 không có số d
* TK 532 “Giảm giá hàng bán”
TK này dùng để phản ánh các khoản giảm giá hàng bán phát sinh trong
kỳ hạch toán đợc ngời bán chấp nhận trên giá thoả thuận
Kết cấu tài khoản
Bên nợ: Các khoản giảm giá hàng bán đã chấp nhận cho ngời mua hàngBên có: Kết chuyển toàn bộ khoản giảm giá hàng bán sang TK 511
TK 532 không có số d
6.3 Trình tự kế toán bán hàng
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT111
Trang 12Sơ đồ 1: Hạch toán doanh thu bán hàng
Trị giá vốn = Trị giá mua + Chi phí thu mua phân bổ
K/c các khoản ghi giảm doanh thu vào cuối kỳ
Doanh thu bán hàng theo giá bán không chịu thuế GTGT
TK111, 112,131…
TK152, 153,156 TK333
TK33311
Tổng giá
thanh toán (cả thuế) Thuế GTGT theo
Thuế GTGT phải nộp (theo ph ơng pháp trực tiếp)
Doanh thu thực tế bằng vật t hàng hoá
TK33311
Thuế GTGT
đ ợc khấu trừ nếu có
TK334 TK911
K/c doanh thu thuần về tiêu thụ Thanh toán tiền l ơng với CNV
bằng sản phẩm hàng hoá
Trang 13hàng xuất bán hàng xuất cho hàng đã bán
Chi phí thu mua
phân bổ cho hàng
đã bán
=
Chi phí thumua của hàngtồn đầu kỳ
+
Chi phí thumua phát sinhtrong kỳ
-Chi phí thu muahàng phân bổ chohàng tồn cuối kỳ Trong đó :
Chi phí thu mua
Trị giá mua hàngtồn đầu kỳ +
Trị giá mua hàng nhập
trong kỳ
Để hạch toán giá vốn hàng bán kế toán sử dụng TK 632- Tk này dùng
để theo dõi trị giá vốn của hàng xuất kho trong kỳ
Kết cấu TK
Bên nợ : Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, đã tiêu thụ trong kỳ
Bên có : Kết chuyển trị giá vốn hàng tiêu thụ trong kỳ sang TK 911 “Xác định
kết quả kinh doanh”
Trị giá vốn của sản phẩm hàng hoá nhập lại kho
TK 632 không có số d
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh
Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT113
Trang 14Sơ đồ 2: Hạch toán giá vốn hàng bán (theo phơng pháp KKTX)
TK 156 TK 157 TK 632 TK136 Xuất kho hàng hoá Trị giá vốn hàng gủi Trị giá vốn hàng bán bị Gủi đi bán đợc xác định đã tiêu thụ trả lại
Trị giá vốn của hàng hoá xuất bán
TK 111,112
Bán hàng vận chuyển thảng
TK 133 Thuế GTGT
TK 152
Phân bổ chi phí thu mua cho hàng bán ra
Trang 15Sơ đồ 3: Hạch toán giá vốn hàng bán (theo phơng pháp KKĐK)
Cuối kỳ K/c trị giá hàng còn lại (cha tiêu thụ)
Khái niệm: Chi phí bán hàng là một bộ phận của chi phí thời kỳ, chi
phí bán hàng biểu hiện bằng tiền các chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra phục vụ
cho tiêu thụ sản phẩm hàng hoá trong kỳ hạch toán
Phân loại chi phí bán hàng theo nội dung chi phí
Chi phí bán hàng gồm: Chi phí nhân viên ,chi phí vật liệu bao bì, chi phi
dụng cụ đồ dùng, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí bảo hành, chi phí mua ngoài,
CPBH phân bổ sốhàng còn lại cuối kỳ
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh
Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT115
Trang 16còn lại cuối kỳ Trị giá hàng
còn lại đầu kỳ +
Trị giá hàng xuấtbán trong kỳ
Hạch toán chi phí bán hàng
Để hạch toán CPBH kế toán sử dụng TK 641 “Chi phí bán hàng” Tài khoản này phản ánh các chi phí liên quan và phục vụ cho quá trình tiêu thụ theonội dung gắn liền với đặc điểm tiêu thụ các loại hình sản phẩm
Kết cấu tài khoản
Bên nợ: Tập hợp chi phí bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ
Bên có: Các khoản giảm chi phí bán hàng
+ Kết chuyển chi phí bán hàng vào tài khoản 911
TK 641 không có số d và đợc chi tiết thành 7 TK
TK 6411 “Chi phí nhân viên bán hàng”
TK 6412 “ Chi phí vận chuyển bao bì”
TK 6413 “Chi phí công cụ ,dụng cụ”
TK 6414 “Chi phí khấu hao TSCĐ”
Kết chờ K/c để xác định Hàng chuyển
Trang 17Khấu trừ nếu tính vào CPBH
8.2 Chi phí quản lý doanh nghiệp
Khái niệm: Chi phí quản lý doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền những
hao phí mà doanh nghiệp bỏ ra cho hoạt động chung của toàn doanh nghiệp trong kỳ hạch toán
Phân loại chi phí quản lý doanh nghiệp theo nội dung chi phí
Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm: chi phí nhân viên quản lý, chiphí vật liệu quản lý, chi phí đồ dùng văn phòng,chi phí khấu hao TSCĐ: thuế,phí, lệ phí, chi phí dự phòng, chi phí bằng tiền khác
Tổng doanh thu các hoạt
động kinh doanh thơng mại
Hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp
Để hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp kế toán sử dụng TK 642 “Chiphí quản lý doanh nghiệp” TK này dùng để phản ánh những chi phí mà doanhnghiệp đã bỏ ra cho hoạt động chung của toàn doanh nghiệp trong kỳ hạch toánKết cấu tài khoản
Bên nợ: Tập hợp CPQLDN thực tế phát sinh trong kỳ
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT117
Trang 18Bên có: Các khoản làm giảm chi phí quản lý DN trong kỳ
+ Kết chuyển CPQLDN vào TK 911 hoặc TK 1422
TK 642 không có số d và đợc chi tiết thành 8 tài khoản cấp 2
TK 6421 Chi phí nhân viên quản lý
TK 6422 Chi phí vật liệu quản lý
CPQLDN
K/c
CP khấu haoTSCĐ cho QLDN K/c CPQLDN để xác
định kết quả kinh doanh
TK 142,242,335
CP phân bổ dần,CP trich trớc
TK 111,112,331
TK 133
Chi phí mua
ngoài phuc vụ
bán hàng
Trang 19TK 333
Các khoản phải nộp
NSNN khác (nếu có)
8.3 Xác định kết quả bán hàng
Để hoach toán kết quả kinh doanh kế toán sử dụng TK 911 “Xác định
kết quả kinh doanh” TK này dùng để tính toán, xác định kết quả các hoạt độngkinh doanh chính phụ, các hoạt động khác
Chi phí hoạt động tài chính, chi phí bất thờng
Bên có: Doanh thu thuần của sản phẩm hàng hoá dịch vụ đã ghi nhận tiêu thụtrong kỳ
Thu nhập hoạt động tài chính và hoạt động khác
Số lỗ của các hoạt động kinh doanh trong kỳ
TK 911 không có số d
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT119
Trang 20TK 1422
CP chờ K/c K/c kỳ sau K/c lỗ về hoạt động bán hàng
Sơ đồ hạch toán tổng hợp nghiệp vụ bán hàng và xác định kết quả bánhàng trong các doanh nghiệp thơng mại
Sơ đồ hạch toán tổng hợp nghiệp vụ bán hàng và xác định kết qủa bán hàng trong doanh nghiệp thơng mại hạch toán bán hàng tồn kho theo phơng pháp KKTX, tính thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ
Trang 21Gi¶ng viªn : Ph¹m CÈm Hµ Sinh viªn : Phan ThÞ DiÖu Linh Khoa : KÕ to¸n DNTM Líp : 8CKT121
Trang 22Tk 156 Tk 611 Tk 632 Tk 911 Tk 511,512 Tk 111,112,131 Tk 635 K/c hµng ho¸ GV hµng K/c GVHB K/c DT thuÇn
®Çu kú xuÊt b¸n X®kq kinh b¸n hµng
doanh
TK 521 K/c tæng GV hµng
tån cuèi kú
Tk 333 Tk 531
Trang 238.4.Kế toán chi tiết nghiệp vụ bán hàng và xác định kết quả bán hàng a) Kế toán chi tiết doanh thu bán hàng
Kế toán chi tiết doanh thu bán hàng đợc tiến hành theo yêu cầu quản lýcủa doanh nghiệp nh kế toán chi tiết doanh thu bán hàng theo từng địa điểm bánhàng ( quầy hàng, cửa hàng, chi nhánh, đại diện… ) kế toán chi tiêt doanh thubán hàng theo từng loại theo từng ngành hàng, nhóm hàng, trong đó từng ngànhhàng có thể theo dõi chi tiết đợc
Kế toán mở sổ (thẻ) theo dõi chi tiết doanh thu theo từng địa đúng tiêuthụ, từng ngành hàng, từng nhóm hàng
b) Kế toán chi tiết kết quả bán hàng
Kết quả bán hàng đợc theo dõi chi tiết theo yêu cầu của kế toán quản trị,thông thờng kết quả bán hàng đợc chi tiết theo ngành hàng, mặt hàng tiêu thụ:kết quả bán hàng nông sản, kết quả bán hàng đứng máy, kết quả bán hàng côngnghệ phẩm
Có thể kết hợp đợc một phần kế toán chi tiết với kế toán tổng hợp ngay trongcác Nhật Ký_Chứng Từ
Cuối tháng không cần lập bảng cân đối tài khoản vì có thể kiểm tra tính chínhxác của việc ghi chép kế toán tổng hợp ngay ở dòng sổ cộng cuối tháng ở trangNhật Ký_Chứng Từ
áp dụng một hình thức sổ sách nào tùy thuộc vào đặc điểm của từng công
ty, từng loại hình, quy mô sản xuất Hệ thống chứng từ sổ sách áp dụng tronghạch toán tiêu hàng hóa và xác định kết quả gồm: Phiếu nhập kho, phiếu xuấtkho, thẻ kho, phiếu thu, hóa đơn bán hàng, bảng kê nhập xuất, tồn trình tựhình thức ghi sổ nh sau:
Sổ nhật ký - sổ cái
Báo cáo kế toán
Bảng tổng hợp chi tiết
Trang 24
: ghi hàng ngày
: quan hệ đối chiếu
: ghi hàng tháng
Trang 25NhËt ký chøng tõ
Sæ c¸i
B¸o c¸o kÕ to¸n
B¶ng tæng hîp chi tiÕt
Trang 26B¸o c¸o kÕ to¸n
B¶ng tæng hîp chi tiÕt
Trang 272.1.Những vấn đề chung về Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An và công tác
kế toán của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT127
Chứng từ kế toán
Sổ quỹ chứng từ kế toán Bảng tổng hợp
cùng loại
Sổ thẻ kế toán chi tiết
Trang 282.1.1 Những vấn đề chung về Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
2.1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Đất nớc ta đang trong giai đoạn xây dựng và phát triển nền kinh tế xã hộitheo hớng “Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa” Để góp phần vào công cuộc xâydựng và đổi mới nền kinh tế xã hội đồng thời để đáp ứng nhu cầu đi lại củanhân dân đợc thuận tiện và vận chuyển hàng hóa trên thị trờng đợc dễ dàng thìviệc Xí nghiệp Ôtô Thơng mại Nghệ An đã đợc thành lập là rất cần thiết
Xí nghiệp Ôtô Thơng mại Nghệ An đợc thành lập ngày 21 tháng 01 năm
2005 trên cơ sở Công ty cổ phần Thơng mại Nghệ An ( đợc thành lập năm
1992 ) Để đáp ứng kịp thời với sự chuyển đổi của đất nớc và theo Quyết định
4411 QĐ/UB.ĐMDN ngày 19 tháng 11 năm 2004 của UBND tỉnh Nghệ An
“Về việc chuyển doanh nghiệp nhà nớc là Công ty Thơng mại Nghệ An thành công ty cổ phần”
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An có trụ sở đóng tại số 58 - Nguyễn TrãI– Vinh - Nghệ An, trên diện tích là 4446m2 Với địa thế nằm trên đờng quốc lộ1A là một điều kiện thuận lợi cho Xí nghiệp tiến hành thực hiện nhiệm vụ kinhdoanh, dịch vụ với các lĩnh vực hoạt động kinh doanh nh sau:
- Kinh doanh vận tải hàng hóa
- Sửa chữa đóng mới và đại tu ô tô
- Đại lý xăng dầu và kinh doanh phụ tùng ô tô
Điện thoại: 0383851179 - 0383852419
Fax: 3513500
Tài khoản: 0101000000981 - Ngân hàng Ngoại Thơng TP Vinh - Nghệ AnMã số thuế: 29003254450030
Chủ tài khoản: Mai Văn Biên - Chức vụ GĐ Xí nghiệp
Trải qua 4 năm hoạt động của Xí nghiệp tính từ khi UBND tỉnh Nghệ An
có Quyết định chuyển Công ty Thơng mại Nghệ An thành Xí nghiệp ôtô Thơngmại Nghệ An cùng với sự cố gắng nỗ lực của cán bộ công nhân viên cùng với đ-ờng lối chỉ đạo đúng đắn ban lãnh đạo Xí nghiệp Vì vậy trong những năm gần
đây Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An đã hoàn thành tốt nhiệm vụ hoạt độngsản xuất kinh của đơn vị đề ra và đạt đợc một số chỉ tiêu kinh tế quan trọng về
Trang 29doanh thu, lợi nhuận Từ đó đã góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh
tế đất nớc và đợc thể hiện dới biểu sau:
Xí nghiệp đã đạt đợc các chỉ tiêu kinh tế khá khả quan và đã tăng dần lên theotừng năm Việc tăng lên này có ảnh hởng tốt đến Xí nghiệp góp phần nâng cao
đời sống cho cán bộ công nhân viên trong Xí nghiệp và thúc đẩy quá trình sảnxuất kinh doanh của Xí nghiệp phát triển, đó là đòn bẩy mở rộng quy mô hoạt
động sản xuất kinh doanh Ngoài ra còn có thể nâng cao trình độ tay nghề chocán bộ công nhân viên và đầu t mua sắm trang thiết bị mới để hoạt động sảnxuất kinh doanh tốt hơn đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn
2.1.1.2 Mô hình Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An, hình thức sở hữu và lĩnh vực kinh doanh của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An.
* Mô hình Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An.
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An là một đơn vị thuộc vào loại hình doanhnghiệp vừa và nhỏ là vì dựa vào số lao động của Xí nghiệp ta thấy số lợng lao
động tại Xí nghiệp nhỏ hơn 500 ngời lao động (theo chế độ pháp luật của nhà
n-ớc hiện hành thì một doanh nghiệp lớn phải có số lao động từ 500 ngời trở lên).Mô hình tổ chức hoạt động của Xí nghiệp đợc thể hiện qua sơ đồ sau:
Bộ phận dịch vụ
Xởng sửa chữa
Trang 30*Hình thức sở hữu vốn
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An kể từ thời điểm thành lập đi vào hoạt
động kinh doanh nh ngày hôm nay có tổng số vốn điều lệ là 4.604.687.430VNĐ Với cơ cấu vốn điều lệ đợc phân theo hình thức sở hữu vốn nh sau:
Vốn điều lệ của Xí nghiệp chỉ đợc phục vụ cho các hoạt động sau:
- Cung cấp vốn lu động cho hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển kỹ thuậtnghiệp vụ
- Góp vốn liên doanh liên kết với các đơn vị kinh tế khác
- Các dự trữ cần thiết về động sản, bất động sản
- Mua cổ phần của các đơn vị kinh tế khác
- Kinh doanh theo nội dung hoạt động của Xí nghiệp
Xí nghiệp nghiêm cấm sử dụng vốn điều lệ để chia cổ tức hoặc phân chiatài sản của Xí nghiệp cho các cổ đông dới bất kỳ hình thức nào (trừ trờng hợp đ-
ợc đại hội cổ đông Quyết định khác không trái pháp luật và cơ quan Nhà nớc
có thẩm quyền cho phép)
Đúng với tên gọi Xí nghiệp Cổ phần nên vốn điều lệ của Xí nghiệp ôtô
Th-ơng mại Nghệ An đợc chia thành 46.046 cổ phần với giá trị trên mỗi cổ phần là100.000đ Trong đó cổ phần bán theo giá u đãi cho ngời lao động trong doanhnghiệp là 12.237 cổ phần này có giá trị nh nhau
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An phát hành cổ phiếu theo mẫu thốngnhất của bộ tài chính nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Mỗi cổ phiếuphải có chữ ký của Chủ tịch Hội đồng quản trị và đợc đóng dấu của Xí nghiệp
Xí nghiệp Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An phát hành 2 loại cổ phiếu là:+ Cổ phiếu ghi danh
+ Cổ phiếu không ghi danh
*Lĩnh vực kinh doanh
Trang 31Để đáp ứng nhu cầu đi lại của toàn xã họi cũng nh vận chuyển hàng hóamặt khác để phù hợp với quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp
và theo đăng ký đợc phép của sở kế hạch đầu t tỉnh Nghệ An nên Xí nghiệp ôtôThơng mại Nghệ An đã đa ra các lĩnh vực kinh doanh nh sau:
+ Kinh doanh vận tải hàng hóa
+ Sửa chữa đóng mới, đại tu ô tô
+ Đại lý bán xăng dầu, kinh doanh phụ tùng ô tô
2.1.1.3.Tổ chức bộ máy hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Nam 170 ngời chiếm 85%
+ Phân loại theo trình độ đào tạo:
Trình độ đại học 21 ngời chiếm 11%
Trình độ cao đẳng 25 ngời chiếm 13%
Trình độ trung cấp 28 ngời chiếm 14%
Lao động phổ thông 126 ngời chiếm 63%
+ Phân loại theo tính chất phục vụ: Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An là mộttrong những đơn vị tham gia vào hoạt động kinh doanh dịch vụ, giao thông vận
tải trên số lao động trực tiếp của Xí nghiệp là chủ yếu.
Vậy ta thấy Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An là một đơn vị thuộc loạihình doanh nghiệp vừa và nhỏ nên với số lợng lao động nh vậy là phù hợp vớiquy mô và đáp ứng đợc những yêu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh của Xínghiệp nh hiện nay
*Cơ cấu Ban Giám đốc, các phòng ban và các bộ phận sản xuất của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An.
Ban Giám đốc: Là những ngời đại diện pháp nhân của Xí nghiệp trong
mọi giao dịch Chức năng và nhiệm vụ của giám đốc là điều hành, chịu tráchnhiệm về hoạt động sản xuất kinh doanh mà Hội đồng quản trị phê duyệt
Phó giám đốc: Là ngời giúp việc cho giám đốc có chức năng và nhiệm vụ
giải quyết mọi công việc do giám đốc ủy quyền khi vắng mặt hoặc giám đốcgiao cho
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT131
Trang 32- Phòng kinh doanh: là bộ phận giúp việc cho Ban Giám đốc cũng nh Hội
đồng quản trị để đa ra các kế hạch về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanhcủa Xí nghiệp từng tháng trong năm sao cho phù hợp với nhịp độ phát triểnkinh tế xã hội, nghiên cứu thị trờng để biết đợc những mặt u những mặt khuyết
mà Xí nghiệp còn tồn đọng để đa ra các giải pháp, kế hạch xác đáng hơn phùhợp hơn nữa
- Phòng Kế toán- Tài chính: Là một bộ phận giúp việc cho Ban Giám
đốc cũng nh Hội đồng quản trị Phòng kế toán bao gồm 5 ngời, mỗi ngời đảmnhiệm một công việc riêng phù hợp với khả năng trình độ chuyên môn củamình Chức năng và nhiệm vụ phòng tài vụ kế toán là quản lý tài chính theo
đúng qui định của nhà nớc và lập kế hạch tài chính, thu nhập các chứng từ kếtoán để theo dõi tình hình chi tiêu hàng ngày để cuối tháng qúy năm tổng hợpchi phí và xác định kết quả, lập báo cáo về tình hình hoạt động sản xuất kinhdoanh của đơn vị đa lên cho Hội đồng quản trị và các đối tợng quan tâm xemxét
- Phòng tổ chức hành chính: nh các phòng ban đã kể trên thì phòng tổ
chức hành chính cũng là một bộ phận giúp việc cho Ban Giám đốc – Hội đồngquản trị Phòng tổ hành chính gồm ba ngời có chức năng và nhiệm vụ là đa racác kế hạch, tổ chức mọi hoạt động ở từng bộ phận, phân xởng và các phòngban, giúp Ban Giám đốc Xí nghiệp lập kế hạch chi trả tiền lơng cho cán bộ côngnhân viên trong Xí nghiệp
- Bộ phận dịch vụ, xởng sửa chữa: Đây là một bộ phận tiếp nhận mọi công
việc lao vụ - dịch vụ do Ban Giám đốc - Hội đồng quản trị giao cho nh dịch vụkinh doanh xăng dầu, dịch vụ vận tải, sửa chữa, đại tu đóng mới các loại xe ôtô
Mối quan hệ Ban giữa Giám đốc và các phòng ban, các bộ phận tham giahoạt động sản xuất kinh doanh tại Xí nghiệp đợc tổ chức chặt chẽ từ trên xuốngdới Vì toàn bộ các phòng ban này đều thuộc Xí nghiệp bởi vậy mối quan hệcủa chúng đợc thể hiện rõ trên mô hình tổ chức Xí nghiệp nh ta đã trình bầy ý 2mô hình Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
*Quy trình sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Mỗi doanh nghiệp tùy theo đặc điểm sản xuất kinh doanh, loại hình sảnxuất kinh doanh mà có quy trình sản xuất kinh doanh khác nhau
Đối với Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An là một Xí nghiệp có loại hìnhkinh doanh là dịch vụ nên quy trình sản xuất kinh doanh đợc thể hiện ở sơ đồsau:
Phòng kinh doanh
Trang 332.1.2 Đặc điểm về tổ chức công tác kế toán của Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
2.1.2.1 Bộ máy kế toán của Xí nghiệp
Do đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh và những cơ sở, điều kiện tổchức công tác kế toán mà Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An tổ chức bộ máycông tác theo hình thức tập trung và áp dụng phơng thức kê khai thờng xuyên.Với hình thức này toàn bộ công việc kế toán trong Xí nghiệp đều đợc tiến hành,
xử lý tại phòng kế toán của Xí nghiệp Từ thu nhập và kiểm tra chứng từ, ghi sổ
kế toán lập báo cáo tài chính, các bộ phận ở trong doanh nghiệp phòng kinhdoanh chỉ lập chứng từ phát sinh tại đơn vị gửi về phòng kế tóan của Xí nghiệp
Do đó phải đảm bảo sự lãnh đạo tập trung thống nhất đối với công tác chuyênmôn, kiểm tra, xử lý các thông tin kế toán đợc kịp thời chặt chẽ thuận tiện choviệc phân công lao động và chuyên môn Nâng cao năng suất lao động kế toán
ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An ngoài kế toán trởng còn có 4 nhân viên kếtoán, do vậy mọi ngời đều đảm nhận phần việc nặng nề đòi hỏi phải có sự cốgắng và tinh thần trách nhiệm cao
Bộ máy kế toán trong Xí nghiệp Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An tổchức theo hình thức tập trung đợc chia thành các bộ phận theo sơ đồ sau:
*Sơ đồ tổ chức công tác kế toán ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT133
Kế toán tr ởng
Kế toán
Tổng hợp
Kế toán tài sản cố định
và thanh toán
Kế toán vật
t , th ởng, bảo hiểm xã hội
Thủ qũy
Trang 34- Chức năng và nhiệm vụ của từng cán bộ kế toán trong phòng kế toán
+ Kế toán trởng: là ngời có quyền tổ chức và chỉ đạo toàn diện công tác kế toán
của Xí nghiệp Kế toán trởng có nhiệm vụ tổ chức bộ máy công tác kế toán,phân công lao động kế toán hợp lý, hớng dẫn toàn bộ công việc kế toán trongphòng kế toán phát huy đợc khả năng chuyên môn, tạo nên sự kết hợp chặt chẽgiữa các bộ phận kế toán cung cấp thông tin chính xác, kịp thời để phục vụ choviệc chỉ đạo hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp
+ Kế toán tổng hợp: Có chức năng và nhiệm vụ chủ yếu là tổ chức kiểm tra,
tổng hợp các chứng từ chi tiết Kế tóan ghi sổ tổng hợp lãi, lỗ của toàn Xínghiệp sau đó lập báo cáo tài chính, giúp kế toán trởng tổ chức bảo quản lu hồsơ tài liệu kế toán
+ Kế toán tài sản cố định và thanh toán: Có chức năng và nhiệm vụ chủ yếu là
theo dõi việc tăng giảm tài sản cố định hàng tháng, hàng qúy, hàng năm Đồngthời lập bảng biểu khấu hao tài sản cố định và thanh toán các chứng từ kế toán,thanh toán với các lái xe theo lịch hàng tháng
+ Kế toán vật t, thởng, BHXH: Có trách nhiệm theo dõi việc nhập, xuất, tồn kho
nguyên vật liệu, hàng hóa để từ đó thực hiện ghi chép hàng ngày tình hình biến
động về số lợng giá trị và chất lợng từng loại vật t hàng hóa trong kho của Xínghiệp trên cơ sở số liệu ở thẻ kho, kế toán vào bảng tổng hợp chứng từ nhập,xuất, tồn vật t hàng hóa của Xí nghiệp Đồng thời kế toán thanh toán tiền lơng
và thanh toán BHXH
+ Thủ qũy: Có trách nhiệm thu - chi và bảo quản tiền trong đơn vị, mở sổ chi
tiêu the dõi quá trình thu - chi qũy tiền của đơn vị dựa trên các chứng từ nh:phiếu thu, phiếu chi
2.1.2.2 Các chính sách kế toán ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
* Chế độ kế toán Xí nghiệp áp dụng:
Mặc dù Xí nghiệp là doanh nghiệp nhỏ nhng hiện giờ họ đang áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp lớn ban hành theo Quyết định số 1141/1995/QĐ -
BTC ngày 01/11/1995, đã đợc sửa đổi theo Quyết định số 167/2000/QĐ - BTCngày 25/10/2000, Quyết định số 165/2002/QĐ - BTC ngày 31/12/2002, theoQuyết định số 149/2001/ QĐ - BTC ngày 31/12/2001 làm theo Thông t số 89 và
số 105 của Bộ Tài chính
* Niên độ kế toán và đơn vị tiền tệ trong sổ kế toán ở Xí nghiệp
Trang 35- Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An có niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01
và kết thúc vào ngày 31/12 hàng năm
- Đơn vị tiền tệ dùng để ghi sổ kế toán ở Xí nghiệp là VNĐ
*Phơng pháp khấu hao tài sản cố định ở Xí nghiệp
Trong chế độ quản lý, sử dụng và khấu hao tài sản cố định quy định nhiềuphơng pháp khấu hao nh: theo thời gian, theo khối lợng sản phẩm sản xuất, theo
số d giảm dần Mỗi phơng pháp khấu hao đều có u điểm riêng không giống
nhau, vì vậy mỗi doanh nghiệp cần phải lựa chọn cho mình một phơng pháp
khấu hao sao cho thích hợp Đối với Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An đã căn
cứ vào đặc điểm sản xuất kinh doanh để lựa chọn phơng pháp khấu hao theothời gian
Theo phơng pháp này thì mức khấu hao và tỉ lệ khấu hao hàng năm làkhông đổi Đây là một phơng pháp phổ biến để khấu hao cho cả tài sản cố địnhhữu hình và tài sản cố định vô hình
Mức khấu hao hàng năm =
Nguyên giá tài sản cố định
Số năm sử dụng của tài sản cố địnhCăn cứ vào mức khấu hao trung bình hàng năm của tài sản cố định để tính mứckhấu hao hàng tháng của tài sản cố định:
Mức khấu hao hàng tháng = Mức khấu hao hàng năm12 (tháng)
Sau khi xác định mức khấu hao hàng tháng cho từng loại tài sản cố định,
kế toán tiến hành tập hợp chung mức khấu hao từng bộ phận sử dụng và sau đótổng hợp mức khấu hao chung cho toàn Xí nghiệp Trong thực tế tài sản cố địnhcủa Xí nghiệp thờng ít biến động hàng tháng Để đơn giản cho việc tính khấuhao hàng tháng nhng vẫn đảm bảo tính chính xác kế toán sử dụng công thứctính khấu hao sau:
+
Số khấu haoTSCĐ tăng tháng
này
-Số khấu haoTSCĐ giảmtháng này
Trang 36sản phẩm hàng hóa thuộc diện chịu thuế GTGT theo luật pháp quy định Trong
doanh nghiệp không phải sản phẩm nào cũng thuộc diện chịu thuế GTGT mà có
những sản phẩm thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu hoặckhông thuộc diện chịu thuế GTGT
Đối với Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An thì sản phẩm, hàng hóa của Xínghiệp cũng thuộc diện chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ
Theo phơng pháp này thì giá trị vật t hàng hóa mua vào sẽ không có thuế đầuvào mà đợc hạch tóan vào TK 133
Giá trị vật t hàng hóa bán ra không có thuế đầu ra đợc coi là doanh thu,còn thuế đầu ra hạch toán vào TK 333 và coi là khoản thu hộ nhà nớc
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào
đợc khấu trừ
* Phơng pháp hạch toán hàng tồn kho ở Xí nghiệp
Đối với Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An thì Xí nghiệp hạch toán hàngtồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên Theo phơng pháp này tình hìnhthực hiện nhập, xuất, tồn kho đợc thực hiện trên các tài khoản: TK 152, 153,
156 Trong các trờng hợp nhập - xuất phải có phiếu nhập, xuất ngay tại thời
điểm nhập xuất và giá trị của hàng tồn kho cuối kỳ đợc xác định ngay trên sổ kếtoán mà không cần chờ đến khi kiểm kê
Giá trị hàng hóa tồn kho cuối kỳ = Dđk + C - Dck
* Hình thức sổ kế toán Xí nghiệp đang áp dụng
Việc hạch toán chi phí kinh doanh vận tải phản ánh một cách đầy đủ,chính xác, kịp thời mọi chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanhvận tải để từ đó việc tính giá thành sản phẩm vận tải đợc thực hiện một cáchchính xác nhanh chóng và đáp ứng nhu cầu của công tác kế toán nói riêng vàyêu cầu quản lý nói chung Ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An hiện nay ápdụng hình thức chứng từ ghi sổ trong công tác kế toán
*Hình thức chứng từ ghi sổ gồm có các sổ kế toán sau:
- Sổ cái
- Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ
- Bảng cân đối phát sinh
- Các sổ hoặc thẻ kế tóan chi tiết
Để tập hợp chi phí kinh doanh vận tải kế toán căn cứ vào chứng từ gốc đãkiểm tra lập các chứng từ ghi sổ
Chứng từ ghi sổ sau khi lập xong đợc chuyển đến kế toán trởng ký duyệtrồi chuyển cho bộ phận này ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và sau đó ghivào sổ cái Cuối tháng khóa sổ tìm ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế
Trang 37phát sinh trong tháng trên sổ đăng ký chứng từ và tổng số phát sinh nợ, tổng sốphát sinh có của từng tài khoản trên sổ cái, tiếp đó căn cứ vào sổ cái lập bảngbiểu cân đối số phát sinh của các tài khoản tổng hợp.
Tổng số phát sinh nợ và phát sinh có của tất cả các tài khoản tổng hợp trênbảng cân đối số phát sinh phải khớp nhau và phải khớp với sổ đăng ký chứng từghi sổ, tổng số d nợ và tổng số d có của các tài khoản trên bảng cân đối số phátsinh này phải khớp nhau và số d của từng tài khoản ( d nợ, d có) trên bảng cân
đối phải khớp với số d của tài khoản tơng ứng trên bảng tổng hợp chi tiết
Sau khi kiểm tra đối chiếu khớp với số liệu nói trên bảng cân đối kế toán
và bảng biểu kế toán khác
Với mô hình tổ chức bộ máy công tác tập trung và áp dụng sổ sách kế toántheo hình thức chứng từ ghi sổ Trình tự ghi sổ kế toán trong Xí nghiệp ôtô Th-
ơng mại Nghệ An đợc khái quát bằng sơ đồ sau:
Giảng viên : Phạm Cẩm Hà Sinh viên : Phan Thị Diệu Linh Khoa : Kế toán DNTM Lớp : 8CKT137
Trang 38Sơ đồ trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ của Xí nghiệp
Ghi chú :
: Ghi hàng ngày
: Ghi cuối tháng
: Quan hệ đối chiếu
* Chế độ chứng từ kế toán ở Xí nghiệp đang áp dụng
Chế độ chứng từ kế toán theo Quyết định 1141/QĐ/CĐKT ngày01/11/1995 của bộ trởng Bộ Tài chính Một số chứng từ Xí nghiệp ôtô Thơngmại Nghệ An đang áp dụng là phiếu thu, phiếu chi, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi,phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn giá trị gia tăng, bảng chấm công, bảngthanh tóan lơng, phiếu thanh toán nghỉ bảo hiểm xã hội Ngoài ra Xí nghiệp còn
có một chứng từ khác nh giấy báo nợ, giấy báo có, biên bản kiểm nghiệm hànghóa, vật t, hóa đơn, kiêm phiếu xuất kho
* Chế độ tài khoản kế toán Xí nghiệp đang áp dụng
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An sử dụng hệ thống tài khoản kế toántheo Quyết định 1141/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ trởng Bộ Tài chính
Chứng từ gốc
Bảng tổng hợp chứng từ gốc
Chứng từ ghi sổ
Sổ cáiTK156,632
Bảng cân đối phát sinh
Báo cáo tài chính
Sổ đăng ký
chứng từ ghi sổ
Bảng tổng hợp chi tiết
Trang 39Xí nghiệp đã sử dụng hầu hết các tài khoản từ loại 1 đến loại 9 áp dụngtheo chế độ kế toán doanh nghiệp lớn ban hành theo Quyết định số167/2000/QĐ/CĐKT ngày 21/10/2000 của Bộ trởng Bộ Tài chính.
* Các lọai sổ kế toán Xí nghiệp đang áp dụng
- Sổ tổng hợp : Do Xí nghiệp áp dụng hình thức kế toán chứng từ ghi sổ nên các
sổ tổng hợp bao gồm:
+ Chứng từ ghi sổ
+ Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ
+ Sổ cái các tài khoản
- Sổ chi tiết: Sổ chi tiết thanh toán, sổ chi tiết bán hàng, sổ chi tiết nguyên vậtliệu, hàng hóa, sổ chi tiết tài sản cố định, sổ chi tiêt tạm ứng
* Các báo cáo Xí nghiệp phải lập
Tùy theo loại hình doanh nghiệp và quy mô lớn hay nhơ của doanh nghiệp
mà ngời ta có thể lập các báo cáo kế toán khác nhau Đối với Xí nghiệp ôtô
Th-ơng mại Nghệ An là một doanh nghiệp vừa và có hình thức kế toán là chứng từghi sổ nên các báo cáo phải lập là:
+ Bảng cân đối sổ phát sinh
+ Thuyết minh báo cáo tài chính
+ Báo cáo kết quả kinh doanh
+ Báo cáo luân chuyển tiền tệ
+ Bảng cân đối kế toán
+ Báo cáo tổng hợp kiểm kê tài sản cuối niên độ
2.2 Tình hình thực tế kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại
Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
2.2.1.Hàng hóa ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
Hàng hóa là các loại vật t sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích
để bán (bán buôn hay bán lẻ)
ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An vừa kinh doanh dịch vụ vận tải hànhkhách vừa kinh doanh hàng hóa ( chủ yếu là kinh doanh bán xăng dầu) Xăngdầu của Xí nghiệp đợc mua từ bên ngoài với mục đích để bán
Danh mục các loại hàng hóa của Xí nghiệp bao gồm :
- Dầu: Dầu Diezel
Trang 40* Đối với hàng hóa nhập kho
Hàng hóa của Xí nghiệp đợc nhập kho từ mua ngoài, giá trị thực tế của nó
Thuế nhậpkhẩu hàngmuaTrong đó: Giá mua là giá cha thuế giá trị gia tăng ( do Xí nghiệp áp dụng nộp
thuế theo phơng pháp khấu trừ )
Cụ thể trong tháng 06/2008 Xí nghiệp mua dầu Diezel với số lợng là
10.150lít,giá mua 4.572,73đ/l (không có thuế giá trị gia tăng) thuế GTGT 10%
Dầu Diezel nhập kho là : 10.150 lít x 4.572,73đ/l = 46.413.209,5đ
* Đối với hàng hóa xuất kho
Do Xí nghiệp xác định hàng hóa xuất kho theo phơng pháp bình quân gia
quyền cuối tháng nên giá trị thực tế của hàng hóa xuất kho đợc xác định theo
công thức sau đây:
Tính đơn giá bình quân
gia quyền cuối kỳ của
hàng hóa xuất kho
=
Giá trị thực tế của hànghóa tồn kho đầu kỳ +
Giá trị thực tế của hànghóa nhập kho trong kỳ
Số lợng hàng hóa tồn
Số lợng hàng hóa nhậpkho trong kỳ Giá trị thực tế của
hàng hóa xuất kho =
Số lợng hàng hóa xuất
Đơn giá bình quân giaquyền cuối kỳ
Cụ thể trong tháng 06/2008 Xí nghiệp nhập – xuất dầu Diezel nh sau: tồn đầu
tháng là 5203lít, nhập trong tháng là 46920lít, xuất trong tháng là 46457lít, đơn
giá mua là 4.572.73đ/l Vậy giá trị thực tế của dầu Diezel xuất kho là:
Tính đơn giá bình quân gia
quyền cuối kỳ của dầu Diezel =
( 5.203 lít x 4.572,73 đ/l) + ( 46.920 lít x 4.572,73 đ/l )
5.203 lít + 46.920 lít = 4.572,73đ/l
Tính giá trị thực tế của dầu Diezel xuất kho là:
4.6457L x 4.572,73đ/l = 212.435.317,61đ
2.2.1.2.Kế toán chi tiết hàng hóa ở Xí nghiệp ôtô Thơng mại Nghệ An
*Phơng pháp kế toán chi tiết hàng hóa ở Xí nghiệp