Quản lí giáo dục và chính sách phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường định hướng xhcn sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trong trường thpt

MỞ ĐẦU Hiệ n1 Lý nay,dothamngà nhgiagiá okhóadụ cbồiđangdưỡngtí ch cự c chỉ đạ o thự c hiệ n nộ i dung đổ i mớ i giá o dụ c vớ i phương phá p chuyể n từ tiế p cậ n nộ i dung sang tiế p cậ n nă ng lự c[.]

M Đ U Ở Ầ Hiệ n1.Lý nay,dothamngà nhgiagiá okhóadụ cb i ồ đangd ưỡ tí ch cự c chỉ đạ o ng

thự c hiệ n nộ i dung đổ i mớ i giá o dụ c vớ i phương phá p chuyể n từ tiế p cậ n nộ

i dung sang tiế p cậ n nă ng lự c củ a ngườ i họ c (họ c sinh là m đượ c ǵthô ng qua việ c họ c), lấ y họ c sinh là trung tâ m và thầ%y, cô giá o chỉ giữ&vai tṛò để tổ chứ

c cá c hoạ t độ ng cho họ c sinh.

Bê n cạ nh hiệ u quả tí ch cự c thì việ c đổ i mớ i phương phá p

dạ y họ c theo hướ ng tí ch cự c vẫ)n cò n gặ p nhiề%u khó khă n

Khó khă n hơn cả là về%cá ch tiế p cậ n vấ n đề% Hiệ n nay ở nhiề%u trườ ng thuộ c nhiề%u cấ p họ c, độ i ngũ&thầ%y, cô giá o lớ n tuổ i chiế m tỷ lệ tương đố i cao Ở-họ , ý thứ c đổ i mớ i chưa nhiề%u bở i vì xưa nay cá ch dạ y truyề%n thố ng theo hướ ng truyề%n thụ kiế n thứ c vẫ)n mang lạ i hiệ u quả tí

ch cự c, họ c sinh vẫ)n hứ ng thú và là m bà i đạ t điể m cao Việ c nhậ n thứ c như vậ y khô ng chỉ ả nh hưở ng đế n cá c thầ%y, cô mà cò n giá n tiế p gâ y ra

tá c độ ng đố i vớ i cá c thầ%y, cô khá c mà cò n đố i vớ i cả họ c sinh.

Ở-nhiề%u thầ%y, cô giá o bậ c phổ thô ng do ả nh hưở ng cá ch đà o

tạ o trướ c đâ y ở cá c trườ ng đạ i họ c đó là phương phá p lấ y ngườ i thầ

%y là m trung tâ m, họ c sinh là ngườ i nhậ n kiế n thứ c thụ độ ng, á p

đặ t Vì thế , để nhanh chó ng thay đổ i họ theo chiề%u hướ ng mớ i cầ%n

có thờ i gian nhấ t đị nh

Cô ng tá c đổ i mớ i phương phá p ở nhiề%u trườ ng họ c củ a nhiề%u giá o viê n chỉ thự c hiệ n đổ i mớ i theo hì nh thứ c, mang tí nh chấ t đố i phó Ðiề%u nà y chỉ đượ c khắ3c phụ c khi có giá o viê n dự giờ , thao giả ng hoặ

c tham gia cá c hộ i thi

Ngoà i ra, nhiề%u cá n bộ quả n lý , giá o viê n cò n mơ hồ%, lú ng tú ng, khô ng hiể u nhữ&ng phương phá p dạ y họ c hiệ n đạ i, phá t triể n nă ng lự c họ c sinh Thê m và o đó , ở nhiề%u trườ ng, nhấ t là cá c trườ ng ở vù ng sâ u, vù ng xa thì cơ sở vậ t chấ t để đá p ứ ng cho việ c đổ i mớ i phương phá p dạ y họ c cũ&ng là mộ t vấ n đề%đá ng quan tâ m Tuy việ

c đổ i mớ i phương phá p là do con ngườ i, nhưng cũ&ng cầ%n có thê m nhữ&ng điề%u kiệ n

để hỗ)trợ thì việ c đổ i mớ i phương phá p dạ y họ c theo hướ ng tí ch cự c sẽ&diễ)n ra suô n

sẻ hơn Mộ t vấ n đề%nữ&a cũ&ng cầ%n lưu tâ m là hiệ

n cả nướ c nó i chung và ngà nh giá o dụ c nó i riê ng đang chung tay và o cả i cá ch thủ tụ c hà nh chí nh, tinh gọ n hồ%sơ sổ sá ch Tuy nhiê n, thự c tế

ở nhiề%u trườ ng, nhiề%u cấ p họ c thì việ c hoà n thà nh hồ%sơ sổ sá ch là gá nh nặ ng đố

i vớ i giá o viê n Ở- đâ y cò n chưa nó i đế n chấ t lượ ng củ a cá c loạ i hồ%sơ,

nhiề%u loạ i chỉ là m cho có hì nh thứ c và mang tí nh chấ t đố i phó nê n cũ&ng

trong dạ y họ c mô n họ c anh/chị đang dạ y họ c tạ i trườ ng THPT

- Hệ thố ng lạ i cơ sở lí luậ n củ a cá c chuyê n đề%đã&đượ c tiế p cậ n trong khó a bồ%i

3 Các nhi m v đ ệ ụ ượ ặ c đ t ra cho bài vi t thu ho ch: ế ạ

- Phâ n tí ch thự c trạ ng và đề%xuấ t giả i phá p về%thiế t kế mộ t kế hoạ ch

1.4 Đá nh giá về%ý nghĩ&a/giá trị củ a hệ thố ng tri thứ c, kỹ&nă

ng thu nhậ n đượ c sau khó a bồ%i dưỡ&ng

2.1 Yê u cầ%u củ a hoạ t độ ng nghề%nghiệ p đố i vớ i bả n thâ n

2.2 Đá nh giá hiệ u quả củ a hoạ t độ ng nghề%nghiệ p củ a cánhâ n trướ c khi tham gia khó a bồ%i dưỡ&ng

2 3 Kế hoạ ch hoạ t độ ng cá nhâ n sau khi tham gia khó a bồ%i

dưỡ&ng nhằ9m đá p ứ ng yê u cầ%u củ a tiê u chuẩ n chứ c danh nghề

chỉ đạ o phá t triể n GD và GDPT trong thờ i kỳ cô ng nghiệ p hó a, hiệ n đạ i hó a; Chí nh sá ch và

giả i phá p phá t triể n GDPT.

+ Chuyên đ 3: Qu n lí giáo d c và chính sách phát tri n giáo d c trong ề ả ụ ể ụ

nướ c về%giá o dụ c trong cơ chế thị trườ ng; Chí nh sá ch phá t triể n giá o dụ c (Chí nh

sá ch phổ cậ p giá o dụ c, Chí nh sá ch tạ o bì nh đẳTng về%cơ hộ i cho cá c đố i tượ ng hưở ng thụ giá o dụ c và cá c vù ng miề%n, Chí nh sá ch chấ t lượ ng, Chí nh sá ch xã&hộ i hó a và huy độ ng cá c lự c lượ ng xa hô i tham gia và o quá trì nh giá o dụ c, Chí nh sá ch đầ%u tư cho phá t triể n giá o dụ c.

+ Chuyên đ 4: Giáo viên v i công tác t v n h c đ ề ớ ư ấ ọ ườ ng trong tr ườ ng THPT.

Chuyê n đề%nà y trì nh bà y về%Ví trí và đặ c điể m tâ m lý lứ a tuổ i

họ c sinh THPT, Hoat đô ng hoc tâ p và sư phá t triể n trí tuê củ a lứ a tuổ i hoc sinh THPT, khá i niệ m về% tư vấ n họ c đườ ng, Vai trò củ a tư vấ n họ cđườ ng, Mụ c tiê u tư vấ n họ c đườ ng ở THPT, Nộ i dung tư vấ n họ c đườ

ng, Phương phá p tư vấ n họ c đườ ng, Tư vấ n đị nh hướ ng phâ n luồ%ng vàhướ ng nghiệ p ở trườ ng THPT

+ Chuyên đ 5: T ch c ho t đ ng d y h c, xây d ng và phát tri n k ề ổ ứ ạ ộ ạ ọ ự ể ế

ho ch ạ Nộ igiáodungd c ụ ởchí nhtr ườ củ a chuyê nTHPT đề%nà y là Xâ y dự ng và ng

tổ chứ c thự c hiệ n kế hoạ ch giá o dụ c củ a nhà trườ ng, Đổ i mớ i phương phá p

dạ y họ c, Đá nh giá kế t quả họ c tậ p củ a họ c sinh, Nộ i dung và biệ n phá p quả

n lý hoạ t độ ng họ c củ a họ c sinh ở trườ ng THPT, Mộ t số quan điể m, cá ch tiế p

cậ n, xu thế quố c tế trong phá t triể n chương trì nh giá o dụ c phổ thô ng; Nguyê n tắ3c, quy trì nh phá t triể n kế hoạ ch giá o dụ c.

Nộ i+Chuyêndungcơđềbả n6:Phátcủ achuyê ntri nnăng ể đề%là l c ự yê unghềcầ

%ună ngnghi p ệ lự c giá o viê niênTHPTở h ng ạ thế kỳ II XXI; Phá t triề%n nă ng lự c nghê

nghiệ p cho độ i ngũ&giá o viê n giá o viê n cô t cá n ở trườ ng THPT; Phá t triể n độ

i ngũ&giá o viê n cố t cá n trong trườ ng THPT đá p ứ ng yê u cầ%u đổ i mớ i chương trì nh giá o dụ c phổ thô ng.

+ Chuyên đ 7: D y h c theo đ nh h ề ạ ọ ị ướ ng phát tri n năng l c h c sinh ể ự ọ ở

tr ườ Chuyê nTHPT.đề%nà y trì nh bà y về%dạ y họ c theo đị nh hướ ng phá t triể n ng

nă ng lự c là như thế nà o, nộ i dung và phương phá p dạ y họ c theo đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c; Mộ t số phương phá p dạ y họ c hiệ u quả ; Dạ y họ c tí ch hợ

p theo chủ đề%liê n mô n; Bá o cá o kinh nghiệ m và hướ ng dẫ)n giá o viê n dạ y họ

c cá c chủ đề%tí ch hợ p liê n mô n.

+ Chuyên đ 8: Thanh tra, ki m tra và m t s ho t đ ng b o đ m ch t ề ể ộ ố ạ ộ ả ả ấ

l ượ Nộ itr ng ườ dungTHPTcủ achuyê n đề%chủ yế u trì nh bà y về ng

%Thanh tra chuyê n ngà nh cá c nộ i dung liê n quan đế n hoạ t độ ng dạ

y họ c và giá o dụ c ở trườ ng trung họ c cơ sở ; Kiể m tra nộ i bộ viê c

thự c hiệ n nhiệ m vụ dạ y họ c và giá o dụ c trườ ng trung họ c cơ sở ;

Mụ c tiê u chấ t lượ ng ở trườ ng trung họ c cơ sở ; Cá c chí nh sá ch đả m

bả o chấ t lượ ng củ a trườ ng THPT; Cá c biệ n phá p kiể m soá t và nâ ngcao chấ t lượ ng giá o dụ c ở trườ ng THPT;

+ Chuyên đ 9: Sinh ho t t chuyên môn và công tác b i d ề ạ ổ ồ ưỡ ng giáo viên

trong tr ườ Chuyê n THPTđề%nà y đề%cậ p về%cá c nộ i dung hoạ t độ ng

ng củ a tổ chuyê n mô n (khá i niệ m, vai trò , vị trí củ a tổ chuyê n môn); Tổ chuyê n mô n vớ i hoạ t độ ng chuyê n mô n và bô i dưỡ&ng giá oviê n (Tạ o lậ p mô i trườ ng tự họ c tự bồ%i dưỡ&ng và hợ p tá c chia sẻ ;

Tổ nhó m chuyê n mô n và tổ chứ c thự c hiệ n mụ c tiê u,, nộ i dung,

phương phá p dạ y họ c và giá o dụ c; …); Tổ chuyê n mô n vớ i việ c phá

t triể n nghiê n cứ u khoa họ c sư phạ m ứ ng dụ ng

+ Chuyên đ 10: Xây d ng m i quan h trong và ngoài nhà tr ề ự ố ệ ườ ng đ ể

quan hệ giữ&a dâ n chủ hó a giá o dụ c và xã&hộ i hó a giá o dụ c; Xâ y dự ng cá c mố

i quan hệ hiệ u quả giữ&a cá c thà nh viê n trong nhà trườ ng; Xâ y dự ng mố i quan hệ

vớ i cá c lự c lượ ng ngoà i nhà trườ ng.

1.2 Kế t quả thu hoạ ch về%thự c tiễ)n, lí luậ n củ a thiế t kế

mộ t kế hoạ ch dạ y họ c theo đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c họ

c sinh trong dạ y họ c mô n họ c anh/chị đang dạ y họ c tạ i trườ ngTHPT

1.2.1 Cơ sở thự c tiễ)n về%vấ n đề%thiế t kế mộ t kế hoạ ch dạ

y họ c theo đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c họ c sinh trong dạ y họ

c mô n họ c anh/chị đang dạ y họ c tạ i trườ ng THPT

Sự phá t triể n kinh tế – xã&hộ i trong bố i cả nh toà n cầ%u hoá đặ t ra nhữ&ng yê u cầ%u mớ i đố i vớ i ngườ i lao độ ng, do đó cũ&ng đặ t ra nhữ&ng

yê u cầ%u mớ i cho sự nghiệ p giá o dụ c thế hệ trẻ và đà o tạ o nguồ%n nhâ n

lự c Mộ t trong nhữ&ng đị nh hướ ng cơ bả n củ a việ c đổ i mớ i giá o dụ c là chuyể n từ nề%n giá o dụ c mang tí nh hà n lâ m, kinh việ n, xa rờ i thự c tiễ)n sang mộ t nề%n giá o dụ c chú trọ ng việ c hì nh thà nh nă ng lự c hà nh độ ng, phá t huy tí nh chủ độ ng, sá ng tạ o củ a ngườ i họ c Đị nh hướ ng quan trọ ng trong đổ i mớ i PPDH là phá t huy tí nh tí ch cự c, tự lự c và sá ng tạ o, phá t triể n

nă ng lự c hà nh độ ng, nă ng lự c cộ ng tá c là m việ c củ a ngườ i họ c Đó cũ&ng là nhữ&ng xu hướ ng quố c tế trong cả i cá ch PPDH ở nhà trườ ng phổ thô ng.

Nghị quyế t Hộ i nghị Trung ương 8 khó a XI về%đổ i mớ i că n bả n, toà n diệ

n giá o dụ c và đà o tạ o nê u rõ&: “Tiế p tụ c đổ i mớ i mạ nh mẽ&phương phá p dạ y

và họ c theo hướ ng hiệ n đạ i; phá t huy tí nh tí ch cự c, chủ độ ng, sá ng tạ o và vậ

n dụ ng kiế n thứ c, kỹ&

nă ng củ a ngườ i họ c; khắ3c phụ c lố i truyề%n thụ á p đặ t mộ t chiề%u, ghi nhớ má y mó c Tậ p trung dạ y cá ch họ c, cá ch nghĩ&, khuyế n khí ch tự họ c,

tạ o cơ sở để ngườ i họ c tự cậ p nhậ t và đổ i mớ i tri thứ c, kỹ&nă ng, phá t triể

n nă ng lự c Chuyể n từ họ c chủ yế u trê n lớ p sang tổ chứ c hì nh thứ c họ c tậ

p đa dạ ng, chú ý cá c hoạ t độ ng xã&hộ i, ngoạ i khó a, nghiê n cứ u khoa họ c.

Đẩ y mạ nh ứ ng dụ ng cô ng nghệ thô ng tin và truyề%n thô ng trong dạ y và họ c” Để thự c hiệ n tố t mụ c tiê u về%đổ i mớ i că n bả n, toà n diệ n GD&ĐT theo Nghị quyế t số 29- NQ/TW, cầ%n có nhậ n thứ c đú ng về%bả n chấ t củ a đổ i

mớ i phương phá p dạ y họ c theo đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c ngườ i họ c

và mộ t số biệ n phá p đổ i mớ i phương phá p dạ y họ c theo hướ ng nà y.

Thự c hiệ n Nghị quyế t 29-NQ/TW về%đổ mớ i că n bả n và toà n diệ n GD&ĐT, từ nă m họ c 2020-2021 toà n ngà nh Giá o dụ c sẽ&tiế n hà nh đổ i mớ

i nộ i dung chương trì nh giá o dụ c phổ thổ ng cũ&ng như là đổ i mớ i đồ%ng bộ phương phá p dạ y họ c và kiể m tra đá nh giá kế t quả giá o dụ c theo đị nh hướ

ng phá t triể n nă ng lự c ngườ i họ c là vô cù ng cầ%n thiế t Trong đó , mô n Ngữ&vă n đượ c coi là mô n họ c cô ng cụ có vai trò rấ t quan trọ ng đố i vớ i việ

c đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c họ c sinh Bở i dạ y vă n là dạ y kĩ&nă ng đọ

c - hiể u, nghe, nó i, viế t, hướ ng tớ i khá m phá cá i hay, cá i đẹ p từ nhữ&ng tá

c phẩ m vă n chương nhằ9m khơi dậ y, hì nh thà nh và phá t triể n nhâ n cá ch cho họ c sinh, bồ%i dưỡ&ng cho cá c em tri thứ c hiể u biế t và là m phong phú

đờ i số ng tâ m hồ%n, hướ ng cá c em tớ i Châ n – Thiệ n - Mĩ&là nhữ&ng giá trị

đí ch thự c củ a cuộ c số ng.

Trong nhữ&ng nă m qua, độ i ngũ&giá o viê n chú ng ta đã&thự c hiệ n nhiề

%u cô ng việ c trong đổ i mớ i phương phá p dạ y họ c, kiể m tra đá nh giá và đã&đạ t đượ c nhữ&ng thà nh cô ng nhấ t đị nh Đâ y là điề%u quan trọ ng là m tiề

%n đề%để chú ng ta tiế n tớ i việ c dạ y họ c và kiể m tra, đá nh giá theo đị nh hướ

ng phá t triể n nă ng lự c củ a ngườ i họ c.

Tuy nhiê n từ thự c tế giả ng dạ y củ a bả n thâ n và đồ%ng nghiệ p tạ itrườ ng THPT, chú ng tô i thấ y rằ9ng sự sá ng tạ o trong việ c đổ i mớ iphương phá p dạ y họ c theo hướ ng phá t huy tí nh tí ch cự c tự họ c củ a họ csinh là chưa nhiề%u mà cò n nặ ng về%truyề%n thụ kiế n thứ c, việ c rè nluyệ n kĩ&nă ng cho họ c sinh chưa đượ c quan tâ m đú ng mứ c, hoạ t độ ngkiể m tra, đá nh giá chưa thậ t sự khá ch quan (chủ yế u là tá i hiệ n kiế nthứ c) Tấ t cả nhữ&ng điề%u đó dẫ)n tớ i họ c sinh họ c thụ độ ng, lú ng tú

ng khi giả i quyế t cá c tì nh huố ng trong thự c tiễ)n

Quá trì nh dạ y họ c bộ mô n Ngữ&vă n tạ i trườ ng PTTH Trầ%n Đă ng Ninh

cũ&ng khô ng nằ9m ngoà i nhữ&ng thự c trạ ng nê u trê n Độ i ngũ&giá o viê n mô

n Ngữ&vă n củ a

nhà trườ ng có nă ng lự c chuyê n mô n nghiệ p vụ vữ&ng và ng, có tinhthầ%n trá ch nhiệ m cao, tậ n tụ y vớ i họ c sinh, luô n chị u khó tì m tò i,

đổ mớ i sá ng tạ o để có nhữ&ng bà i giả ng hay, lí thú và hấ p dẫ)n cho

cá c em Tuy nhiê n giá o viê n vẫ)n chưa có giả i phá p hiệ u quả nhằ9m

kí ch thí ch nă ng lự c tự họ c, tự nghiê n cứ u, nă ng lự c cả m thụ vă nchương cho cá c em dẫ)n đế n phầ%n lớ n cá c em họ c sinh vẫ)n đang cò

n thụ độ ng trong họ c tậ p bộ mô n Ngữ&vă n

Từ nhữ&ng cơ sở lí luậ n và thự c tiễ)n đã&nê u trê n, chú ng tô i mạ nh dạ

n chọ n chuyê n đề%thi t k m t k ho ch d y h c theo đ nh h ế ế ộ ế ạ ạ ọ ị ướ ng phát tri n ể năng

Nă ng lự c là sự thà nh thạ o, là khả nă ng thự c hiệ n mộ t cô

ng việ c

- Nă ng lự c là mộ t thuộ c tí nh tâ m lý phứ c hợ p, là điể m hộ i tụ củ a cá c yế

u tố tri thứ c, kỹ&-nă ng, kỹ&xả o, kinh nghiệ m, sự sẵ]n sà ng hà nh độ ng và tinh thầ

%n trá ch nhiệ m.

Nă ng lự c gắ3n liề%n vớ i khả nă ng hà nh độ ng cho nê n phá

t triể n nă ng lự c ngườ i ta- là phá t triể n nă ng lự c hà nh độ ng

Trong chương trì nh dạ y họ c đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c,khá i niệ m nă ng lự c đượ c sử dụ ng như sau:

Nă ng lự c liê n quan đế n bì nh diệ n mụ c tiê u củ a dạ y họ c:

mụ c tiê u dạ y họ c đượ c mô 1.tả thô ng qua cá c nă ng lự c cầ%n hì

nh thà nh

Trong chương trì nh, nhữ&ng nộ i dung họ c tậ p và hoạ t độ

ng cơ bả n đượ c liê n kế t2.vớ i nhau nhằ9m hì nh thà nh cá c nă ng lực

Nă ng lự c là sự kế t nố i tri thứ c, hiể u biế t, khả nă ng, mong muố n

3 Mụ c tiê u hì nh thà nh nă ng lự c đị nh hướ ng cho việ c lự achọ n, đá nh giá mứ c độ quan4 trọ ng và cấ u trú c hó a cá c nộ idung và hoạ t độ ng và hà nh độ ng dạ y họ c về% mặ t phương phá p

huố ng 5. Nă ng lự c mô tả việ c giả i quyế t nhữ&ng đò i hỏ i về%nộ i dung trong cá c tì nh Cá c nă ng lự c chung cù ng vớ i cá c nă ng lự c chuyê n biệ t tạ

o thà nh nề%n tả ngchung cho6 cô ng việ c giá o dụ c và dạ y họ c

Mứ c độ phá t triể n nă ng lự c có thể đượ c xá c đị nh trong cá c tiê u chuẩ n nghề%; Đế n7 mộ t thờ i điể m nhấ t đị nh nà o đó , HS có thể / phả i đạ t đượ c nhữ&ng gì ?

Dạ y họ c đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c, hay cò n gọ i là dạ y họ c đị

nh hướ ng

kế t quả đầ%u ra đượ c bà n đế n nhiề%u từ nhữ&ng nă m 90 củ a thế kỷ 20 và ngà

y nay đã&

trở thà nh xu hướ ng giá o dụ c quố c tế

Dạ y họ c đị nh hướ ng phá t triể n nă ng lự c nhằ9m đả m bả o chấ t lượ ng

nhiệ m vụ chuyê n mô n cũ &ng n hư kh ả nă ng đá nh giá kế t qu ả chuyê n mô n mộ t cá ch

Năng l c chuyên môn ự Professional competency):

độ c lậ p, có phương phá p và chí nh xá c về%mặ t chuyê n mô n Nó đượ c tiế p nhậ n qua

việ c họ c nộ i dung - chuyê n mô n và chủ yế u gắ3n vớ i khả nă ng nhậ n thứ

c và tâ m

lý vậ n độ ng

Là khả nă ng đố i vớ i nhữ&ng

hà nh độ ng có kế hoạ ch, đị nh hướ ng mụ c đí ch tr ong việ c giả i quyế t cá c nhiệ m vụ và

- Nă l c ph ng pháp (Methodical competency): ự ươ

vấ n đề% Nă ng lự c phương phá p bao gồ%m nă ng lự c phương phá p chung và

phương phá p chuyê n mô n Trung tâ m củ a phương phá p nhậ n thứ c là nhữ&ng

khả nă ng tiế p nhậ n, xử lý , đá nh giá , truyề%n thụ và trì nh bà y tri thứ c Nó đượ c

tiế p nhậ n qua việ c họ c phương phá p luậ n - giả i quyế t vấ n đề% Là khả nă ng

đạ t đượ c mụ c đí ch trong nhữ&ng-Nătì nhg l c ự huố ngxã h i ộ giao(Socialtiế pứ

ngcompetency):xử xã&hộ i cũ&ng như trong nhữ&ng nhiệ m vụ khá c nhau trong sự

phố i hợ p chặ t chẽ&vớ i nhữ&ng thà nh viê n khá c Nó đượ c tiế p nhậ n

- Năng l c cá th (Induvidual competency): ự ể Là khả nă ng xá c đị nh, đá nh

giáqua việ c họ c giao tiế p.

nă ng khiế u, xâ y dự ng và thự c hiệ n kế hoạ ch phá t triể n cá nhâ n, nhữ&ng

quan điể m, chuẩ n giá trị đạ o đứ c và độ ng cơ chi phố i cá c thá i độ và hà nh vi

ứ ng xử Nó đượ c tiế p nhậ n qua việ c họ c cả m xú c - đạ o đứ c và liê n quan đế

n tư duy và hà nh độ ng tự

chị u trá ch nhiệ

m

theo quan điể m phá t triể n nă ng lự c khô ng chỉ giớ i hạ

n trongtri thứ c và kỹ&nă n g chuyê n mô n mà gồ%m nhữ &n g n hó m nộ i du ng n hằ9m p há t triể n cá c

nhữ&ng tri thứ c và kỹ&nă ng riê ng lẻ củ a cá c mô n họ c cầ%n bổ sung cá c chủ đề

%họ c tậ p phứ c hợ p nhằ9m phá t triể n nă ng lự c giả i

V ph ề ươ ng pháp

quyế t cá c vấ n đề%phứ c hợ p.

, quá trì nh giá o dụ c đượ c tổ chứ c bằ9ng cá c hoạ t độ ng củ a

chí nhngườ i họ c, tạ o cơ hộ i hì nh thà nh và thể hiệ n kiế n thứ c, kỹ&nă ng, thá i

bị tâ m thế

V ph m ch t ề

hướ ng nghiệ p, hướ ng nghề%.

, gồ%m cá c tiê u chí : Tì nh yê u gia đì nh, quê hương đấ t nướ c;

nhâ n á i,khoan dung, quan hệ thâ n thiệ n vớ i con ngườ i và mô i trườ ng tự nhiê n; trung thự c

trong họ c tậ p và trong cá c mố i quan hệ ; có trá ch nhiệ m vớ i bả n thâ n, gia

cô ng dâ n, giá o dụ c thể chấ t cách

cà ng phứ c tạ p hơn sẽ&đượ c coi là có nă ng lự c caohoànhơn,thànhtứ

cđ c ượ là kế tnhi m ệ quả đá nhvụ giá phụ thuộ c và o độ khó củ a nhiệ m vụ

đã&hoà n thà nh

Cụ thể , bê n cạ nh việ c thi cử , kiể m tra thì hệ hệ thố ng đá nh giá

mớ i cò n có quan sá t, là m bá o cá o, thuyế t trì nh, thự c hà nh, thí nghiệ

m, dự á n họ c tậ p

1.1 Môi tr ườ ng, vai trò c a ng ủ ườ i giáo viên, vai trò c a nhà qu n lý trong ủ ả

Trongho t ạ hoạ tđ ng ộ độ ngd y ạ dạ yh c ọ họ ctheotheođ nh ị đị nhh ướ hướ ngphátphá ttri n ng ể triể

nnănă nggl c ự lự c, giá o viê n là yế u tố quyế t đị nh hà ng đầ%u Vớ i sự nhậ n thứ c đú ng

đắ3n, vớ i tinh thầ%n trá ch nhiệ m và sự quyế t tâ m cao, kỹ&nă ng sử dụ ng thiế t bị dạ y

họ c và tổ chứ c hướ ng dẫ)n họ c sinh họ c tậ p tố t là nhữ&ng phẩ m chấ t cầ%n thiế t củ a ngườ i giá o viê n trong nhà trườ ng.

Tri thứ c củ a giá o viê n là nhữ&ng đặ c điể m quan trọ ng trong cô ng

tá c giá o dụ c Giá o viê n vớ i bấ t cứ lớ p họ c nà o đề%u phả i hộ i đủ cá cđiề%u kiệ n về%kiế n thứ c, khả nă ng giả ng dạ y hữ&u hiệ u, lò ng nhiệ tthà nh và đứ c tí nh thâ n mậ t Bê n cạ ch đó giá o viê n phả i phả i cókỹ&nă ng tổ chứ c hướ ng dẫ)n họ c sinh trong lớ p họ c, có kỹ&nă ng sử dụ

ng đồ%dù ng dạ y họ c, có nă ng lự c tự thu thậ p thô ng tin phong phú củ athờ i đạ i để phụ c vụ yê u cầ%u dạ y họ c

Giá o viê n phả i nắ3m vữ&ng yê u cầ%u nộ i dung giá o dụ c, nắ3m vữ&ng kiế n thứ c và kỹ&nă ng cầ%n truyề%n đạ t đế n họ c sinh để thiế t kế dẫ)n dắ3t họ c sinh đi từ dễ)đế n khó , từ í t đế n nhiề%u Tà i nghệ củ a giá o viê n trong cô ng tá c giả ng dạ y cũ&ng cầ%n thiế t khô ng ké m bấ t cứ mộ t lĩ&nh vự c sá ng tạ o nà o khá c Cô ng tá c nà y có thể trở thà nh mộ t hì nh thứ

c sá ng tạ o nhấ t Nế u ngườ i giá o viê n khé o ké o phá t huy tí nh tí ch cự c, chủ độ ng củ a họ c sinh thì con ngườ i đang chị u tá c độ ng củ a giá o dụ c sẽ&trở thà nh chủ thể củ a giá o dụ c Quá trì nh họ c quan trọ ng hơn mô n họ c, quá trì nh họ c tạ o thó i quen trí tuệ , kỹ&nă ng phâ n tí ch vấ n đề%, khả nă ng tiế p thu, diễ)n đạ t, tổ chứ c xử lý thô ng tin Thó i quen họ c tậ p là quan trọ ng trong giá o dụ c trung cấ p, cao đẳTng, đạ i họ c, thự c tế kiế n thứ c rấ t đa dạ ng

và thay đổ i theo thờ i gian vì vậ y giả ng dạ y là khai thá c và tậ n dụ ng nộ i lự

c củ a họ c sinh để họ sẽ&tự họ c suố t đờ i.

Giá o viê n hiệ n nay khô ng cò n là ngườ i truyề%n thụ kiế n thứ c mà là ngườ i hỗ)

trợ họ c sinh hướ ng dẫ)n tì m chọ n và xử lý thô ng tin Vị trí củ a nhà giá o khô

ng phả i đượ c xá c đị nh bằ9ng sự độ c quyề%n về%thô ng tin và trí thứ c có tí

nh đẳTng cấ p, mà bằ9ng trí tuệ và sự từ ng trả i củ a mì nh trong quá trì nh dẫ)n dắ3t họ c sinh tự họ c; giú p ngườ i họ c sẵ]n sà ng tiế p thu khá i niệ m mớ

i, tí ch cự c thể hiệ n tương tá c, trả i nghiệ m, tă ng cườ ng hứ ng thú , tự tin,

kí ch thí ch tư duy sá ng tạ o củ a ngườ i họ c.

Để là m đượ c điề%u nà y đò i hỏ i mỗ)i giá o viê n phả i có hiể u biế

t cơ bả n về%nộ i dung chương trì nh củ a lớ p họ c, cấ p họ c Mạ nh dạ n

đổ i mớ i cá ch thiế t kế và tổ chứ c lớ p họ c trong đó cá c hoạ t độ ng thự

c hà nh cầ%n đượ c thự c hiệ n thườ ng xuyê n Chuyể n quá trì nh thuyế tgiả ng mộ t cá ch hì nh thứ c, á p đặ t củ a ngườ i dạ y thà nh quá trì nh

tự họ c, tự tì m tò i, khá m phá củ a ngườ i họ c

1.2 Đánh giá năng l c ng i h c trong quá trình d y h c ự ườ ọ ạ ọ

1.2.Ngườ i1.Cáccó tiêună ngchílự cđánhvề%giámộ tnălĩ&nhg l c ự vự cng i ườ hoạ tđộ ngh c ọ nà o

đó cầ%n có đủ cá c dấ u hiệ u cơ bả n sau: Có kiế n thứ c, hiể u biế t

mộ t cá ch có hệ thố ng hoặ c chuyê n sâ u về

%lĩ&nh vự c hoạ t độ ng- đó

Có khả nă ng tiế n hà nh hoạ t độ ng đó hiệ u quả và đạ t kế tquả phù hợ p vớ i mụ c đí ch- (bao gồ%m xá c đị nh mụ c tiê u cụ thể ,

cá ch thứ c (phương phá p) thự c hiệ n hà nh độ ng, lự a chọ n đượ c cá

c giả i phá p phù hợ p và cá c điề%u kiệ n, phương tiệ n để đạ t mụ

c đí ch)

Hà nh độ ng có kế t quả , ứ ng phó linh hoạ t, hiệ u quả trong

nhữ&ng điề%u kiệ n mớ i, khô ng- quen thuộ c

Đá nh cđi m ặ ể giá nă ngc ađánh ủ lự c giángườ inănghọ cl c ự có ng i ườ xuhướ ngh c ọ tậ p trung và o cá c nhiệ m vụ phứ c tạ p hoặ c gắ3n vớ i bố i cả nh

cụ thể Nó cho phé p ngườ i họ c chứ ng minh nă ng lự c củ a họ trong mộ t

bố i cả nh giả lậ p “đí ch thự c”

Theo Ormiston: “Đánh giá xác th c k t qu h c t p ph n ánh các nhi m v c ự ế ả ọ ậ ả ệ ụ ụ

th và gi i ể ả Ví dụ :quy t ế Mườ inh ng ữ cô bạ nv n ấ họ cđ đ c ề ượ cũ&gặ pyêunhauc utrong ầ bữ&ath c ự ă nt , ế tố

n tấ t cả ?

(Gợ i ý : A 90; B 100; C 110; D 120)

Nhữ&ng đặ c trưng củ a đá nh giá nă ng lự c ngườ i họ c là :

+ Yê u cầ%u ngườ i họ c phả i kiế n tạ o mộ t sả n phẩ m

+ Đo lườ ng cả quá trì nh thự c hiệ n và cả sả n phẩ m củ a quá trì nh

+ Trì nh bà y mộ t vấ n đề%thự c, trong thế giớ i thự c, cho phé p ngườ i họ c bộ c lộ khả nă ng vậ n dụ ng kiế n thứ c và o thự c tiễ)n

thi + Cho phé p ngườ i họ c bộ c lộ quá trì nh họ c tậ p và tư duy thô ng qua thự c hiệ n bà i

1.2.2 Các hình th c ứ bà iluậ n,đáhbà igátậ pnănglớ n,l c ự truyệ nng i ườ ngắ3n,h c ọ bà i thơ, bá o

cá o khoa họ c, bá o cá o thự c- S n ả hà nh,ph m: ẩ biể u đồ%, biể u bả ng theo chủ đề%, bă ng hì

nh ghi lạ i cá c hoạ t độ ng, danh mụ c sá ch tham khả o, đá nh giá củ a bạ n họ c, tự đá nh giá củ a bả n thâ n v.v

Ngườ i họ c tiế n hà nh thắ nghiệ m, đi khả o sá t và viế t bá o

cá o về% kế tTh c ự quả hi n ệ chuyế n(nhi m ệ khả ov ): ụ sá t, phỏ ng vấ n hoặ c trao đổ i

thư từ vớ i cá c chuyê n gia và viế t bà i luậ n từ kế t quả nghiê n cứ u; ghi lạ i tiế n trì nh phá t triể n củ a mộ t sự vậ t,

1.3 Từ Ph ng ươ nhữ&ngphápnă mgi i ả 1960,quy t ế GVv n ấ đã&là mđề quen vớ i thuậ t

ngữ&"dạ y họ c nê u vấ n đề%", nhưng cho đế n nay vẫ)n chưa vậ n dụ ng thà nh thạ

o Cho ngườ i cho rằ9ng thuậ t ngữ& "nê u vấ n đề%" có thể gâ y hiể u lầ%m là GV

nê u ra vấ n đề%để HS giả i quyế t, do đó đề%nghị thay "nê u vấ n đề%" bằ9ng "gợ i

vấ n đề%" Thự c ra, trướ c hế t cầ%n tậ p dượ t cho HS khả nă ng phá t hiệ n vấ n đề%từ mộ t tì nh huố ng trong họ c tậ p hoặ c trong thự c tiễ)n Đâ y là mộ t khả

nă ng có ý nghĩ&a rấ t quan trọ ng đố i vớ i mộ t ngườ i và khô ng phả i dễ)dà ng mà

có đượ c Mặ t khá c, sự thà nh đạ t trong cuộ c đờ i khô ng chỉ tù y thuộ c và o nă

ng lự c phá t hiệ n kị p thờ i nhữ&ng vấ n đề%nả y sinh trong thự c tiễ)n mà bướ c quan trọ ng tiế p theo là giả i quyế t hợ p lắ nhữ&ng vấ n đề%đượ c đặ t ra Vì vậ y, ngà y nay ngườ i ta có xu hướ ng dù ng thuậ t ngữ&"dạ y họ c giả i quyế t vấ n đề%" hoặ c "dạ y họ c đặ t và giả i quyế t vấ n đề%" hoặ c "dạ y họ c phá t hiệ n và giả i quyế t vấ n đề%".

Dạ y họ c phá t hiệ n và giả i quyế t vấ n đề%là PPDH trong đó GV tạ o

ra nhữ&ng tì nh huố ng có vấ n đề%, điề%u khiể n HS phá t hiệ n vấ n đề%,

hoạ t độ ng tự giá c, tí ch cự c, chủ độ ng, sá ng tạ o để giả i quyế t vấ n đề

%và thô ng qua đó chiế m lĩ&nh tri thứ c, rè n luyệ n kĩ& nă ng và đạ t đượ c nhữ&ng mụ c đí ch họ c tậ p khá c Đặ c trưng cơ bả n củ a dạ y họ c phá t hiệ n và giả i quyế t vấ n đề%là "tì nh huố ng gợ i vấ n đề%" vì "Tư duy chỉ bắ3t đầ%u khi xuấ t hiệ n tì nh huố ng có vấ n đề%" (Rubinstein)

1.3.1 Quy trình th c hi n ự ệ

Bướ c 1 Phá t hiệ n hoặ c thâ m nhậ p vấ n đề

% Phá t hiệ n vấ n đề%từ mộ t tì nh huố ng gợ i

vấ n đề%.

Giả i thí ch và chí nh xá c hó a tì nh huố ng (khi cầ%n thiế t) để hiể

u đú ng vấ n đề% đượ c đặ t ra

Phá t biể u vấ n đề%và đặ t mụ c tiê u giả i

quyế t vấ n đề%đó Bướ c 2: Tì m giả i phá p

Hướ ng dẫ)n họ c tậ p kiế n tạ o

Bà i họ c kiế n tạ o đương nhiê n là bà i họ c, tứ c là đơn vị nộ i dung củ a dạ y

họ c, tương ứ ng vớ i sự lĩ&nh hộ i mộ t khá i niệ m, nguyê n lí , kĩ&nă nghay giá trị cơ bả n Tuy nhiê n nó là bà i họ c đượ c thiế t kế và thự c hiệ ntheo lí thuyế t kiế n tạ o Khi đó bà i họ c kiế n tạ o có nhữ&ng đặ c trưng khá

c biệ t và có thể đị nh nghĩ&a khá i niệ m nà y như sau: Bà i họ c kiế n tạ o làkiể u bà i họ c đượ c thiế t kế và tiế n hà nh theo nhữ&ng nguyê n tắ3c và bả

n chấ t củ a họ c tậ p kiế n tạ o, trong đó nhữ&ng hoạ t độ ng giả ng dạ y và

họ c tậ p đả m bả o đượ c mô i trườ ng họ c tậ p mang tí nh chủ độ ng, quátrì nh họ c đượ c đị nh hướ ng theo chiế n lượ c kiế n tạ o và quá trì nh dạ y cóchứ c nă ng khuyế n khí ch, chỉ dẫ)n và tậ p trung và o ngườ i họ c

Đả m bả o tậ p trung và o hoạ t độ ng củ a ngườ i họ c

Bà i họ c kiế n tạ o thự c chấ t là bà i họ c tí ch cự c hó a ngườ i họ c,phá t huy tí nh tí ch cự c họ c tậ p, là m cho ngườ i họ c hoạ t độ ng chủ

độ ng hơn, suy nghĩ&nhiề%u hơn Vì thế toà n bộ nhữ&ng yế u tố củ a bà

i họ c kiế n tạ o đề%u tậ p trung và o hoạ t độ ng củ a ngườ i họ c, xem

đó là độ ng lự c củ a dạ y họ c Mặ t khá c trong bà i họ c kiế n tạ o,nhữ&ng hà nh độ ng dạ y họ c củ a nhà giá o đề%u phả i dự a và o hoạ t

độ ng củ a ngườ i họ c vì chỉ có duy nhấ t ngườ i họ c mớ i họ c đượ cnhữ&ng gì họ muố n và họ cầ%n, khô ng ai họ c thay họ đượ c

- Đả m bả o đị nh hướ ng việ c họ c và o tì m tò i, phá t hiệ n, suy ngẫ)m

Bà i họ c kiế n tạ o dạ y ngườ i ta cá ch tự mì nh già nh lấ y họ c vấ n mì nh cầ

%n Cá ch đó chí nh là tì m tò i, phá t hiệ n, suy ngẫ)m trướ c mọ i sự cầ%n họ c theo phong cá ch khoa họ c Bả n chấ t củ a họ c tậ p là tì m tò i, phá t hiệ n thế

giớ i thô ng qua thế giớ i quan củ a mì nh Nguyê n tắ3c hướ ng việ c họ c và o tì m

tò i, phá t hiệ n là nguyê n tắ3c số ng cò n củ a bà i họ c kiế n tạ o Vì nó đả m bả o

tí nh sá ng tạ o củ a họ c tậ p, chứ khô ng phả i là lặ p lạ i kinh nghiệ m và tiề%n

lệ , tứ c là phá t triể n kinh nghiệ m theo lố i củ a mì nh (Dewey).

- Đả m bả o phá t huy tí nh chủ độ ng củ a ngườ i họ c

Nguyê n tắ3c nà y đò i hỏ i nhữ&ng gì họ c sinh thự c hiệ n là chủ độ ng, tựgiá c vớ i

nhu cầ%u và khá t vọ ng bê n trong chứ khô ng do á p lự c từ bê n ngoà i Tứ c

để huy độ ng tố i đa hoạ t độ ng trí tuệ , khai thá c mọ i phong cá ch họ c tậ p khá c nhau (ví

dụ như 8 phong cá ch họ c tậ p tương ứ ng vớ i 8 dạ ng trí tuệ mà H Gardner đề%nghị là

trí tuệ hướ ng nộ i, trí tuệ hướ ng ngoạ i, trí tuệ tự nhiê n, trí tuệ ngô n ngữ&,trí tuệ â m

nhạ c, trí tuệ logic-toá n, trí tuệ khô ng gian, trí tuệ vậ n độ ng) Tư duy đa phương á n có

đặ c trưng là khô ng duy nhấ t thừ a nhậ n chỉ mộ t cá ch nghĩ&, mộ t cá ch là m,

luô n dự a và o sự kiệ n, bằ9ng chứ ng thự c tế và nhữ&ng lậ p luậ n logic bằ9ng

tư duy biệ n

chứ ng Bà i họ c kiế n tạ o hạ n chế lố i họ c vẹ t, cá ch nghĩ&theo lố i mò n, theo tiề

- Đả m bả o tạ o ra đượ c mô i trườ ng họ c tậ p kiế n tạ o

Bà i họ c kiế n tạ o cuố i cù ng phả i đả m bả o tạ o ra mô i trườ ng họ c tậ p

kiế n tạ o là

cá i nề%n chung diễ)n ra quá trì nh họ c tậ p Nhữ&ng đặ c trưng củ a mô i trườ

ng họ c tậ p

-kiế n tạ o gồ%m:

- Có tí nh mở và linh hoạ t về%khô ng gian và quả n lí

- Có quan hệ tham gia và hợ p tá c mạ nh mẽ&

- Già u thô ng tin và đa tương tá c

- Có tí nh nhâ n vă n và già u cả m xú c

trá ch nhiệ m giú p đỡ&, khuyế n khí ch cá c em tự là m Đó là qui tắ3c

để dầ%n tạ o ra tâ m thế chủ độ ng, phá t huy tí nh tí ch cự c và ý thứ

c trá ch nhiệ m củ a họ c sinh, đồ%ng thờ i là biệ n phá p thể hiệ n sự

tô n trọ ng họ c sinh

- Huy độ ng đượ c nỗ)lự c củ a cả cá nhâ n lẫ)n củ a nhó m hay lớ p

Qui tắ3c nà y đò i hỏ i câ n bằ9ng giữ&a cá nhâ n hó a, phâ n hó a và chỉ dẫ)n đồ%ng loạ t trong dạ y họ c, khô ng coi nhẹ bê n nà o Giá o viê n phả i thô ng qua nỗ)lự c củ a từ ng em họ c sinh mà khuyế n khí ch cả nhó m hay cả lớ p Ngượ c

lạ i giá o viê n phả i thô ng qu a ả nh hưở ng củ a cả nhó m hoặ c lớ p mà tá c độ

ng đế n từ ng họ c sinh trong quá trì nh dạ y họ c.- Tạ o nhiề%u cơ

hộ i hoạ t độ ng cho họ c sinh

Qui tắ3c nà y đượ c thự c hiệ n ngay từ thiế t kế bà i họ c, đặ c biệ tkhâ u thiế t kế hoạ t độ ng củ a ngườ i họ c và phương phá p, phương tiệ n

dạ y họ c và họ c liệ u Khi có nhiề%u cơ hộ i hoạ t độ ng thì họ c sinh dễ)lự

a chọ n cá ch là m, khô ng là m cá ch nà y thì là m cá ch kia, cá ch nà y khô

ng hợ p thì là m cá ch khá c, khô ng là m đượ c việ c nà y thì là m việ c kia.Như vậ y cá c em khô ng có cơ hộ i ngồ%i yê n mộ t cá ch thụ độ ng mà luô

n có có thể tham gia và o quá trì nh họ c tậ p

- Tiế n trì nh dạ y họ c linh hoạ t

Qui tắ3c nà y trá nh việ c họ c bị gò é p và o mộ t khuô n khổ hay hì

nh mẫ)u nhấ t đị nh mà khuyế n khí ch nhữ&ng ý tưở ng hay cá ch là m mớ i,khô ng lặ p lạ i tiề%n lệ và thó i quen, phá t triể n kĩ&nă ng họ c tậ p hiệ uquả theo hướ ng tì m tò i, phá t hiệ n, nghiê n cứ u và sá ng tạ o Khi tiế n trì

nh dạ y họ c linh hoạ t thì việ c họ c tậ p cũ&ng linh hoạ t, nhạ y bé n và cá

c hì nh thứ c họ c tậ p sẽ&đa dạ ng

- Đá nh giá tậ p trung và o quá trì nh

Sứ mạ ng cố t lõ&i củ a bà i họ c kiế n tạ o là là m cho ngườ i họ c tiế n hà nh họ

c tậ p theo kiể u tì m tò i, phá t hiệ n và nghiê n cứ u Đó là dạ y cá ch họ c, dạ y khá t

vọ ng họ c tậ p.

Cò n tì m hay phá t hiệ n ra cá i gì cụ thể khô ng phả i là quan trọ

ng nhấ t vì cá i cầ%n tì m đó đã&có trong sá ch Điề%u cầ%n nhấ t là

quá trì nh họ c tậ p diễ)n ra thế nà o Theo triế t lí kiế n tạ o, nó phả i làquá trì nh nă ng độ ng, chủ độ ng, tí ch cự c, tậ p trung và o suy nghĩ&

để tì m tò i, phá t hiệ n và nghiê n cứ u Đá nh giá cầ%n tậ p trung và onhữ&ng đặ c điể m củ a quá trì nh họ c tậ p

3. D y h c tích h p theo ch đ liên môn ạ ọ ợ ủ ề

3.1 Khái ni m d y h c tích h p liên môn ệ ạ ọ ợ

3.4 Xây d ng các ch đ d y h c tích h p liên môn ự ủ ề ạ ọ ợ

3.4.Tuy1 có Xácmố iđ nh ị liê n i ộ hệ dungvớ i nhaud yh c ạ ọ nhưngtích

h p ợ chươngliên môntrì nh cá c mô n họ c trong chương trì nh giá o dụ c trung họ

c phổ thô ng hiệ n hà nh có tí nh độ c lậ p tương đố i, đượ c thiế t kế theo

mạ ch kiế n thứ c mô n họ c trê n nguyê n tắ3c kiế n thứ c đượ c họ c trướ c là

cơ sở củ a nhữ&ng kiế n thứ c đượ c họ c sau Vì thế , mộ t số nộ i dung kiế

n thứ c có liê n quan đế n nhiề%u mô n họ c đề%u đượ c đưa và o chương trì

nh củ a cá c mô n họ c đó gâ y ra sự chồ%ng ché o, quá tả i Khô ng nhữ&ngthế , thờ i điể m dạ y họ c cá c kiế n thứ c đó ở cá c mô n họ c

3.5.1Dạ y.Thi t ế họ ckếtheoti n ế cá ctrìnhchủ d y ạ đề%,h c ọ dù đơn mô n hay liê n mô

n, đề%u phả i chú trọ ng việ c ứ ng dụ ng kiế n thứ c củ a chủ đề%ấ y, bao gồ

%m ứ ng dụ ng và o thự c tiễ)n cũ&ng như ứ ng dụ ng trong cá c mô n họ c khá c.

Do vậ y, về%mặ t phương phá p dạ y họ c thì khô ng có phâ n biệ t giữ&a dạ y

họ c mộ t chủ đề%đơn mô n hay dạ y họ c mộ t chủ đề%liê n mô n, tí ch hợ p Điề%u quan trọ ng là dạ y họ c nhằ9m phá t triể n nă ng lự c họ c sinh đò i hỏ i phả i tổ chứ c hoạ t độ ng họ c tí ch cự c, tự lự c và sá ng tạ o cho họ c sinh, mà

cá c hoạ t độ ng ấ y phả i đượ c tổ chứ c ở trong lớ p, ngoà i lớ p, trong trườ ng, ngoà i trườ ng, ở nhà và cộ ng đồ%ng, đặ c biệ t quan tâ m đế n hoạ t độ ng thự c hà nh và ứ ng dụ ng kiế n thứ c và o giả i quyế t nhữ&ng vấ n đề%thự c tiễ)n.

Vậ n dụ ng cá c phương phá p và kĩ&thuậ t dạ y họ c tí ch cự c, việ c thiế t kế tiế n trì nh dạ y họ c cá c chủ đề%tí ch hợ p liê n mô n phả i đả m bả o

cá c yê u cầ%u sau:

Tiế n- Vềtrì nhp ng ươ dạ yhọ cphápphả id y ạ thể c ọ hiệ n chuỗ)i hoạ t độ ng họ

c củ a họ c sinh phù hợ p vớ i phương phá p dạ y họ c tí ch cự c đượ c vậ n dụ ng.

Tù y theo đặ c thù bộ mô n và nộ i dung dạ y họ c củ a chủ đề%, giá o viê n có thể lự a chọ n cá c phương phá p dạ y họ c khá c nhau Tuy nhiê n, cá c phương phá p dạ y họ c tí ch cự c nó i chung đề%u dự a trê n quan điể m dạ y họ c giả i quyế t vấ n đề%có tiế n trì nh sư phạ m tương tự nhau: xuấ t phá t từ mộ t sự

kiệ n/hiệ n tượ ng/tì nh huố ng/nhiệ m vụ là m xuấ t hiệ n vấ n đề%cầ%n giả i quyế t - lự a chọ n giả i phá p/xâ y dự ng kế hoạ ch giả i quyế t vấ n đề%- thự c hiệ n giả i phá p/kế hoạ ch để giả i quyế t vấ n đề%- đá nh giá kế t quả giả i quyế t vấ n đề% Vì vậ y, nhì n chung tiế n trì nh dạ y họ c mộ t chủ đề%tí ch hợ

p liê n mô n như sau:

a) Đ xu t ề ấ Để đề%v n ấ xuấ tđề vấ n đề%, giá o viê n giao cho họ c sinh mộ t nhiệ m vụ có

tiề%m ẩ n vấ n đề%.Nhiệ m vụ giao cho họ c sinh có thể đượ c thể hiệ n dướ i nhiề%u hì

nh thứ c khá c nhau như: giả i thí ch mộ t sự kiệ n/hiệ n tượ ng trong tự nhiê n hay xã&hộ i; giả i quyế t mộ t tì nh huố ng trong họ c tậ p hay trong thự c tiễ)n; tiế n hà nh

mộ t thí nghiệ m mở đầ%u

Dướ i sự hướ ng dẫ)n củ a giá o viê n, họ c sinh quan tâ m đế n nhiệ m vụ đặ

t ra, sẵ]n sà ng nhậ n và tự nguyệ n thự c hiệ n nhiệ m vụ Từ nhiệ m vụ cầ%n giả i quyế t, họ c sinh huy độ ng kiế n thứ c, kĩ&nă ng đã&biế t và nả y sinh nhu cầ%u về%kiế n thứ c, kĩ&nă ng cò n chưa biế t, nhưng hi vọ ng có thể tì m tò i, xâ y dự ng đượ c; diễ)n đạ t nhu cầ%u đó thà nh câ u hỏ i Lú c

nà y vấ n đề%đố i vớ i họ c sinh xuấ t hiệ n, dướ i sự hướ ng dẫ)n củ a giá o viê n vấ n đề% đó đượ c chí nh thứ c diễ)n đạ t

Nhiệ m vụ giao cho họ c sinh cầ%n đả m bả o rằ9ng họ c sinhkhô ng thể giả i quyế t trọ n vẹ n vớ i kiế n thứ c, kĩ&nă ng đã&có màcầ%n phả i họ c thê m kiế n thứ c mớ i để vậ n dụ ng và o quá trì nhgiả i quyế t vấ n đề%

Saub)Gi i ả khi phápđã&phá tvà kếbiể uho ch ạ vấ ngi i ả đề%, quy t ế họ csinhv n ấ độ cđề lậ

p hoạ t độ ng, xoay trở để vượ t qua khó khă n, tì m cá c giả i phá p để giả i quyế t vấ n đề% Trong quá trì nh đó , khi cầ%n phả i có sự đị nh hướ ng củ a giá

o viê n để họ c sinh có thể đưa ra cá c giả i phá p theo suy nghĩ&củ a họ c sinh Thô ng qua trao đổ i, thả o luậ n dướ i sự đị nh hướ ng củ a giá o viê n, họ c sinh

xá c đị nh đượ c cá c giả i phá p khả thi, bao gồ%m cả việ c họ c kiế n thứ c mớ i phụ c vụ cho việ c giả i quyế t vấ n đề%đặ t ra, đồ%ng thờ i xâ y dự ng kế hoạ

ch hà nh độ ng nhằ9m giả i quyế t vấ n đề%đó

Trongc)Th c ự quá hi n ệ trì nhk ho ế ạthự chhiệ ngi i ả giả iquy t ế phá pv n ấ và đềkế hoạ ch giả i quyế

t vấ n đề%, họ c sinh diễ)n đạ t, trao đổ i vớ i ngườ i khá c trong nhó m về%kế t quả thu đượ c, qua đó có thể chỉ nh lý , hoà n thiệ n tiế p Trườ ng hợ p họ c sinh cầ%n phả i hì

nh thà nh kiế n thứ c mớ i nhằ9m giả i quyế t vấ n đề%, giá o viê n sẽ&giú p họ c sinh xâ

y dự ng kiế n thứ c mớ i củ a bả n thâ n trê n cơ sở đố i chiế u kiế n thứ c, kinh nghiệ m sẵ]n có vớ i nhữ&ng hiể u biế t mớ i; kế t nố i/sắ3p xế p kiế n thứ c cũ&và kiế n thứ c mớ i

dự a trê n việ c phá t biể u, viế t ra cá c kế t luậ n/ khá i niệ m/ cô ng thứ c mớ i Trong quá trì nh đó , họ c sinh cầ%n phả i họ c lí thuyế t hoặ c/và thiế t kế phương á n thự c nghiệ m, tiế n hà nh thự c nghiệ m, thu lượ m cá c dữ&liệ u cầ%n thiế t và xem xé t, rú

t ra kế t luậ n Kiế n thứ c, kĩ&nă ng mớ i đượ c hì nh thà nh giú p cho

việ c giả i quyế t đượ c câ u hỏ i/vấ n đề%đặ t ra.

Trong quá trì nh hoạ t độ ng giả i quyế t vấ n đề%, dướ i sự hướ ng dẫ)n

củ a giá o viê n, hà nh độ ng củ a họ c sinh đượ c đị nh hướ ng phù hợ p vớ i tiế n trì nh nhậ n thứ c khoa họ c Giá o viê n cầ%n hướ ng dẫ)n họ c sinh vậ n dụ ng nhữ&ng kiế n thứ c, kĩ&nă ng mớ i họ c để giả i quyế t cá c tì nh huố ng có liê n quan trong họ c tậ p và cuộ c số ng hà ng ngà y; tiế p tụ c tì m tò i và mở rộ ng kiế n thứ c thô ng qua cá c nguồ%n tư liệ u, họ c liệ u, khá c nhau; tự đặ t ra cá

c tì nh huố ng có vấ n đề%nả y sinh từ nộ i dung bà i họ c, từ thự c tiễ)n cuộ c số

ng, vậ n dụ ng cá c kiế n thứ c, kĩ&nă ng đã&họ c để giả i quyế t bằ9ng nhữ&ng

cá ch khá c nhau Qua quá trì nh dạ y họ c, cù ng vớ i sự phá t triể n nă ng lự c giả i quyế t vấ n đề% củ a họ c sinh, sự đị nh hướ ng củ a giá o viê n tiệ m cậ n dầ%n đế n đị nh hướ ng tì m tò i sá ng tạ o, nghĩ&a là giá o viê n chỉ đưa ra cho

họ c sinh nhữ&ng gợ i ý sao cho họ c sinh có thể tự tì m tò i, huy độ ng hoặ c xâ

y dự ng nhữ&ng kiế n thứ c và cá ch thứ c hoạ t độ ng thí ch hợ p để giả i quyế t nhiệ m vụ mà họ đả m nhậ n Nghĩ&a là dầ%n dầ%n bồ%i dưỡ&ng cho họ c sinh khả nă ng tự xá c đị nh hà nh độ ng thí ch hợ p trong nhữ&ng tì nh huố ng khô

ng phả i là quen thuộ c đố i vớ i họ c sinh.

d) TrìnhSaubày,khiđánhđã&hoà ngiák t ế thà nhquả hoạ t độ ng giả i quyế t vấ n đề%, dướ i

sự hướ ng dẫ)n củ a giá o viê n, họ c sinh trì nh bà y, tranh luậ n, bả o vệ kế t quả thu đượ c Giá o viê n chí nh xá c hoá , bổ sung, xá c nhậ n, phê duyệ t kế t quả , bao gồ%m nhữ&ng kiế n thứ c mớ i mà họ c sinh đã&họ c đượ c thô ng qua hoạ t độ ng giả i quyế t

vấ n đề% Họ c sinh ghi nhậ n kiế n thứ c mớ i và vậ n dụ ng trong thự c tiễ)n cũ&ng như trong cá c bà i họ c tiế p theo.

Tiế n- Vềtrì nhkĩthu t ậ dạ yhọ cd y ạ nó ih c ọ trê n đượ c thể hiệ n cụ thể thà nh

chuỗ)i hoạ t độ ng họ c củ a họ c sinh Mỗ)i hoạ t độ ng họ c củ a họ c sinh phả i thể hiệ n rõ&mụ c đí ch, nộ i dung, phương thứ c và sả n phẩ m họ c tậ p mà họ c sinh phả i hoà n thà nh Phương thứ c hoạ t độ ng củ a họ c sinh thể hiệ n thô ng qua kĩ&thuậ t họ c tí ch cự c đượ c sử dụ ng Có nhiề%u kĩ& thuậ t họ c tí ch cự c khá c nhau, mỗ)i kĩ&thuậ t có mụ c tiê u rè n luyệ n cá c kĩ&nă ng khá c nhau cho họ c sinh Tuy nhiê n, dù sử dụ ng kĩ&thuậ t họ c tí ch cự c nà o thì việ c tổ chứ c mỗ)i hoạ t độ ng họ c củ a họ c sinh đề%u phả i thự c hiệ n theo cá c bướ c sau:

nhiệ m vụ họ c tậ p đượ c giao cho họ c sinh phả i rõ& - Chuy n ể rà ngvà giaophù

nhi m ệ hợ pvớ ivụkhả h c ọ nă ngt p: ậ củ a họ c sinh, thể hiệ n ở yê u cầ%u về%sả n

phẩ m mà họ c sinh phả i hoà n thà nh khi thự c hiệ n nhiệ m vụ ; hì nh thứ c

giao nhiệ m vụ sinh

độ ng, hấ p dẫ)n, kí ch thí ch đượ c hứ ng thú nhậ n thứ c củ a họ c sinh; đả m bả o cho tấ t cả họ c sinh tiế p nhậ n và sẵ]n sà ng thự c hiệ n nhiệ m vụ

họ c sinh đượ c khuyế n khí ch hợ p tá c vớ i nhau khi - Tthự c hiệ ni n ệ nhi m ệ nhiệ mvụvụ h c ọ họ ct p: ậ tậ p; giá o viê n cầ%n phá t hiệ n kị p thờ i

nhữ&ng khó khă n củ a họ c sinh và có biệ n phá p hỗ)trợ phù hợ p, hiệ u

quả ; khô ng để xả y ra tì nh

trạ ng họ c sinh bị "bỏ quê n" trong quá trì nh dạ y họ c

yê u cầ%u về%hì nh thứ c bá o cá o phả i phù hợ p vớ i nộ i - Báodungcáohọ

ck t ế tậ pquảvà vàkĩ&th o ả thuậ tlu n: ậ dạ y họ c tí ch cự c đượ c sử dụ ng; giá o viê n

cầ%n khuyế n khí ch cho họ c sinh trao đổ i, thả o luậ n vớ i nhau về%nộ i dung

họ c tậ p; xử lí nhữ&ng

tì nh huố ng sư phạ m nả y sinh mộ t cá ch hợ p lí

- Đánh bà y, thả ogiák tế luậ nquảvề%th cự kế t hi nệ quả thự cni mệ hiệ nv h c ụ ọ nhiệ mt p:ậ vụ ;giá onhậ nviê nxé ttổ chứ cvề%quá ch otrì nhhọ c sinh thự c trì nhhiệ n

nhiệ m vụ họ c tậ p củ a họ c sinh; phâ n tí ch, nhậ n xé t, đá nh giá kế t quả

thự c hiệ n nhiệ m vụ và nhữ&ng ý kiế n thả o luậ n củ a họ c sinh; chí nh xá c hó a cá c

kiế n thứ c

mà họ c sinh đã&họ c đượ c thô ng qua hoạ t độ ng

Mỗ)i chủ đề%đượ c thự c hiệ n ở nhiề%u tiế t họ c nê n mộ t nhiệ m

vụ họ c tậ p có thể đượ c thự c hiệ n ở trong và ngoà i lớ p họ c Vì thế ,trong mộ t tiế t họ c có thể chỉ thự c hiệ n mộ t số bướ c trong tiế n trì nh

sư phạ m củ a phương phá p và kĩ&thuậ t dạ y họ c đượ c sử dụ ng Khi dự

mộ t giờ dạ y, giá o viê n cầ%n phả i đặ t nó trong toà n bộ tiế n trì nh dạ

y họ c củ a chủ đề%đã&thiế t kế Cầ%n tổ chứ c ghi hì nh cá c giờ dạ y để

sử dụ ng khi phâ n tí ch bà i họ c

Thiế t4- bị Vềdạ ythi t ế họ cb d y ị ạ và họ ch c ọ liệ uvà h c ọ đượ cli u ệ sử dụ ng trong dạ y

họ c mỗ)i chủ đề%phả i đả m bả o sự phù hợ p vớ i từ ng hoạ t độ ng họ c đã&thiế t kế Việ c sử dụ ng cá c thiế t bị dạ y họ c và họ c liệ u đó đượ c thể hiệ n rõ&trong phương thứ c hoạ t độ ng họ c và sả n phẩ m họ c tậ p tương ứ ng mà họ c sinh phả i hoà n thà

nh trong mỗ)i hoạ t độ ng họ c.

Phương-V ki m ề ể á nkiể mtra, đánhtra,đá nhgiá giá trong quá trì nh dạ y họ c phả i đả

m bả o sự đồ%ng bộ vớ i phương phá p và kĩ&thuậ t dạ y họ c tí ch cự c đượ c sử dụ

ng Cầ%n tă ng cườ ng đá nh giá về%sự hì nh thà nh và phá t triể n nă ng lự c, phẩ m

chấ t củ a họ c sinh thô ng qua quá trì nh thự c hiệ n cá c nhiệ m vụ họ c tậ p, thô ng

qua cá c sả n phẩ m họ c tậ p mà họ c sinh đã&hoà n thà nh; tă ng cườ ng hoạ t độ ng

tự đá nh giá và đá nh giá đồ%ng đẳTng củ a

họ c sinh Để thự c hiệ n đượ c điề%u đó , đố i vớ i mỗ)i hoạ t độ ng họ c trong cả tiế n trì nh dạ y họ c, cầ%n mô tả cụ thể cá c sả n phẩ m họ c tậ p mà họ c sinh phả

– Nguyễ)n Tuâ n,

ng, hấ p dẫ)n

-Hiể u mộ t số đặ c điể m và sự đó ng gó p củ a thể loạ i kí Việ t Nam từ sau Cá ch mạ ng thá ng Tá m 1945 đế n hế t thế kỉ XX

-Hiể u đặ c trưng phả n á nh hiệ n thự c đờ i số ng củ a thể loạ i

kí : châ n thự c, đa dạ ng, phong phú

- Rè n luyệ n mộ t số kỹ&nă ng viế t vă n nghị luậ n

nghệ thuậ t củ a cá c trí ch đoạ n kí

c Thái đ : ộ

–SauGiá obàidụ ch c, ọ ý ng i ườ thứ cbả oh c ọ vệ ýth c: ứ mô itrườ ng thiê n nhiê n và ca ngợ i ngườ i lao

độ ng.