TIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

TIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘITIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM



KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI

TIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN:

Chủ nghĩa xã hội khoa học

ĐỀ TÀI 5:

VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ

ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS NGUYỄN KHÁNH VÂN

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN : NHÓM 6

-THỰC HIỆN NĂM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM



KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI

TIỂU LUẬN TRÌNH BÀY MÔN:

Chủ nghĩa xã hội khoa học

ĐỀ TÀI 5:

VẤN ĐỀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KÌ QUÁ

ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS NGUYỄN KHÁNH VÂN

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN : NHÓM 6

-THỰC HIỆN NĂM

Danh sách nhóm 6

1 Bùi Thế Phương An MRC01 -Hoàn thiện nội dung

phần III, soạn bài powerpoint

2 Phạm Quốc Anh KIC02 - Hoàn thiện nội dung

phần I.1, phần II.2, thuyết trình bài powpoint

3 Lê Thanh Hằng KIC02 - Hoàn thiện nội dung

phần I.2, tổng hợp bài tiểu luận

4 Phạm Thị Anh Thư KIC02 -Hoàn thiện nội dung

phần II.2, soạn bài powpoint

5 Nguyễn Phúc Hưng KIC02 Hoàn thiện nội dung

phần I.1 và I.2

6 Nguyễn Thị Minh Thư KIC02 - Hoàn thiện nội dung

phần II.1, tổng hợp bài tiểu luận

7 Nguyễn Ngọc Bảo

Long

KIC02 - Hoàn thiện nội dung

phần II.1, phần mở đầu

và thuyết trình powpoint

MỤC LỤC PHẦN I: Chủ nghĩa của Mác- Lênin về tính tất yếu của giai cấp, tầng lớp 1

1 Tất yếu chính trị- xã hội của liên minh giai cấp, tầng lớp 1

2 Tất yếu kinh tế của liên minh giai cấp tầng lớp 2

PHẦN II: Vấn đề liên minh giai cấp tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 3

1 Nội dung của liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 3

a Nội dung kinh tế liên minh 3

b Nội dung chính trị của liên minh 4

c Nội dung văn hóa xã hội của liên minh 4

2 Phương hướng cơ bản để tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 5

PHẦN III: Kết luận 7

PHẦN MỞ ĐẦU

Trong thời kì quá độ, cơ cấu xã hội – giai cấp biến đổi phức tạp, đa dạng theo từng giai đoạn, làm xuất hiện các tầng lớp xã hội mới Xuyên suốt cả quá trình

ấy, cơ cấu xã hội – giai cấp phát triển trong mối quan hệ vừa có sự mâu thuẫn,

vừa có liên minh, kéo gần lại khoảng cách giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội, xóa dần những mối quan hệ bất hòa giữa công – nông – trí thức Mặc dù là giai cấp giữ vai trò chủ đạo, tiên phong trong quá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, nhưng nếu không biết hợp tác với các thế lực khác trong xã hội, giai cấp công nhân sẽ luôn ‘đơn độc’ và cuộc cách mạng vô sản trở thành

‘bài đơn ca ai điếu’ Liên minh giai cấp là một trong những nội dung quan trọng của lý luận Mác-xít về giai cấp và đấu tranh giai cấp; là một tất yếu khách quan của xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp Thực tiễn các cuộc đấu tranh giai cấp, dân tộc của nhân loại trong quá khứ đã chứng minh tính tất yếu của liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong cuộc cách mạng dành chính quyền cũng như công cuộc bảo vệ chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội Ở Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh đã nói rõ: “Cách mạng Việt Nam phải lấy liên minh công nông làm gốc; Liên minh công nông dưới sự lãnh đạo của Đảng là cốt lõi của khối đoàn kết toàn dân tộc; Để chiến thắng chủ nghĩa đế quốc, giai cấp công nhân phải liên minh tất cả các giai cấp bị áp bức bóc lột và nhân loại yêu chuộng hòa bình, công lý”

1

PHẦN I: Chủ nghĩa của Mác- Lênin về tính tất yếu của giai cấp, tầng lớp.

Sau khi tổng kết thực tiễn và phong trào công nhân ở châu Âu (Anh, Pháp

giữa cuối thế kỷ XIX), C.Mác và Ph.Ăngghen đã đưa đến kết luận rằng những cuộc cách mạng sắp tới chỉ thể đi đến thắng lợi nếu giai cấp nông dân ủng hộ những cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản C.Mác nhấn mạnh rằng chỉ có thể ở trong trường hợp đó “cách mạng vô sản mới thực hiện được bản đồng ca mà nếu không có nó thì trong tất cả các quốc gia nông dân, bản đơn ca của cách mạng

vô sản sẽ trở thành bài ca vô điếu”

Trong thời kỳ đầu của thời kỳ quá độ, V.I.Lenin đã chỉ rõ, giai cấp công nhân không chỉ liên minh với giai cấp công nhân mà còn với các tầng lớp lao động khác như tiểu thương, tiểu tư sản, tiểu thủ, thợ thủ công, tri thức,… để tạo thành sức mạnh hoàn thành nhiệm vụ chung Tri thức có vai trò quan trọng trong khối

liên minh công – nông.

1 Tất yếu chính trị- xã hội của liên minh giai cấp, tầng lớp

- Liên minh giai cấp, tầng lớp:

• Là quy luật phổ biến.

• Là động lực cho sự phát triển của xã hội có giai cấp.

- Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động là điều kiện đảm bảo cho thắng lợi của cuộc cách mạng V.I Lênin chỉ rõ: “Nếu không liên minh với giai cấp nông dân thì không thể có được chính quyền của giai cấp vô sản, không thể nghĩ được đến việc duy trì chính quyền đó Nguyên tắc cao nhất của chuyên chính là duy trì khối liên minh giữa giai cấp vô sản và nông dân để giai cấp vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước”

- Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và tầng lớp lao động khác vừa là lực lượng sản xuất cơ bản, vừa là lực lượng chính trị xã hội to lớn Nếu thực hiện tốt khối liên minh giữa giai cấp công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác, trong đó trước hết là với trí thức thì không những xây dựng được cơ sở kinh tế vững mạnh mà chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa cũng ngày càng được củng cố vững chắc Khẳng định vai trò của trí thức trong khối liên minh, V.I Lênin viết: “ Trước sự liên minh của các đại biểu khoa học, giai cấp vô sản và giới kỹ thuật, không một thế lực đen tối nào đứng vững được”

2 Tất yếu kinh tế của liên minh giai cấp tầng lớp.

2

- Liên minh giai cấp, tầng lớp yêu cầu:

• Khách quan của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển dịch

cơ cấu kinh tế.

• Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết cho chủ nghĩa xã hội.

- Mỗi lĩnh vực của nền kinh tế chỉ phát triển sản xuất và tạo thành nền cơ cấu kinh tế quốc dân thống nhất Chính những biến đổi trong cơ cấu kinh tế này đã

và đang từng bước tăng cường khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân, tầng lớp trí thức và các tầng lớp xã hội khác

- Liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và trí thức xuất phát từ nhu cầu và lợi ích kinh tế của họ nên các chủ thể của các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, khoa họ và công nghệ, tất yếu phải gắn bó, liên minh chặt chẽ với nhau để cùng thực hiện những nhu cầu và lợi ích kinh tế chung của mình

→Liên minh giai cấp, tầng lớp góp phần nâng cao lợi ích kinh tế.

- Bên cạnh sự thống nhất về lợi ích kinh tế cũng xuất hiện những mâu thuẫn lợi ích ở nhiều mức độ khác nhau Do đó, để đảm bảo sự đoàn kết, thống nhất của khối liên minh cần phát hiện những mâu thuẫn để có những giải pháp kịp thời, phù hợp để giải quyết mẫu thuẫn nhằm tạo sự đồng thuận và tạo động lực thúc đẩy quá trình CNH-HĐH đất nước, đồng thời tăng cường khối liên minh ngày càng bền chặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản của giai cấp công nhân

- Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ, là sự liên minh kết hợp, hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau,… giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội nhằm thực hiện nhu cấu và lợi ích của các chủ thể trong khối liên minh, đồng thời tạo ra động lực thực hiện thắng lợi mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

PHẦN II: Vấn đề liên minh giai cấp tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

3

1 Nội dung của liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội, việc tổ chức khối liên minh vững

mạnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để thực hiện những nội dung cơ bản của

liên minh

a Nội dung kinh tế liên minh.

- Nội dung kinh tế là nội dung cơ bản, quyết định nhất, là cơ sở vật chất

kĩ-thuật vững chắc của liên minh trong thời kỳ quá độ Nội dung kinh tế liên minh

ở nước ta trong thời kì quá độ được cụ thể hóa ở các điểm sau đây:

- Phải xác định thực trạng, tiềm năng kinh tế của cả nước và sự hợp tác quốc

tế, từ đó mà xác định dúng cơ cấu kinh tế gắn liền với nhu cầu kinh tế của công nhân, nông dân, tri thức và của toàn thể xã hội Đảng ta xác định cơ cấu kinh tế chung của nước ta là: “Công –nông nghiệp-dịch vụ” Trong điều kiện hiện nay, Đảng ta còn xác định “từng bước phát triển kinh tế tri thức, từ đó mà tăng cường liên minh công –nông-trí thức”

- Trên cơ sở kinh tế, các nhu cầu kinh tế phát triển dưới nhiều hình thức hợp tác, liên kết, giao lưu…trong sản xuất, lưu thông phân phối giữa công nhân, nông dân, trí thức, giữa các lĩnh vực công nhiệp-nông nghiệp-khoa học công nghệ và dịch vụ khác, giữa các địa bàn, vùng miền dân cư trong cả nước; giữa nước ta và nước khác

- Từng bước hình thành quan hệ sản xuất CNXH trong quá trình thực hiện liên minh Việc phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần phải được thể hiện qua việc đa dạng và đổi mới các hình thức hợp tác kinh tế, hợp tác xã, kinh tế hộ gia đình, trang trại, dịch vụ ở nông thôn Trong quá trình hình thành quan hệ sản xuất phải trên cơ sở công hữu hóa các tư liệu sản xuất chủ yếu, kinh tế nhà nước vươn lên giữ vai trò chủ đạo, cùng kinh tế tập thể làm nền tảng cho nền kinh tế

cả nước, theo định hướng XHCN

- Nội dung kinh tế của liên minh ở nước ta còn thể hiện ở vai trò của Nhà nước Nhà nước có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện liên minh Vai trò của Nhà nước đối với nông dân thể hiện qua chính sách khuyến nông Các tổ chức khuyến nông, các cơ sở kinh tế nhà nước có những chính sách hợp lí thể hiện quan hệ của mình đối với nông dân, tạo điều kiện cho liên minh phát triển nông nghiệp và nông thôn, không chỉ là một ngành kinh tế, một khu vực kinh tế

mà còn là một lĩnh vực mang ý nghĩa sinh thái xã hội Đối với tri thức, nhà nước cần phải đổi mới và hoàn chỉnh các luật, chính sách có liên quan trực tiếp đến sở hữu trí tuệ như chính sách về phát triển khoa hoc công nghệ, giáo dục và đào tạo, bảo vệ quyền tác giả, về báo chí, xuất bản, về văn học nghệ thuật…hướng

4

các hoạt động của tri thức vào việc phục vụ công-nông, gắn với cơ sở sản xuất

và đời sống toàn xã hội

b Nội dung chính trị của liên minh

- Một là: Mục tiêu, lợi ích chính trị cơ bản nhất của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức và của cả dân tộc ta là: độc lập dân tộc và CNXH Nhưng đạt được mục tiêu, lợi ích chính trị cơ bản đó khi giá trị tư tưởng cực hiện liên minh lại không thể dung hòa lập trường chính trị của ba giai tầng mà phải trên lập trường tư tưởng chính trị của giai cấp công nhân Bởi vì, chỉ có phấn đấu thực hiện muc tiêu lí tưởng thì mới thực hiện được đồng thời cả nhu cầu lợi ích chính trị cơ bản của giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và của dân tộc là ĐLDT và CNXH

- Hai là: Khối liên minh chiến lược này do đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo thì mới có đường lối chủ trương đúng đắn để thực hiện liên minh, thực hiện quá trình giữ vững ĐLDT và xây dựng CNXH thành công Do đó, ĐCS từ trung ương tới cơ sở phải vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức lãnh đạo khối liên minh và lãnh đạo xã hội là vấn đề có ý nghĩa như một nguyên tắc về chính trị của liên minh Trong thời kì quá độ lên CNXH, liên minh công nông trí thức

ở nước ta còn làm nòng cốt cho liên minh chính trị rộng lớn nhất là mặt trận tổ quốc, là cơ sở để xây dựng nền dân chủ XHCN, đồng thời là nền tảng cho nhà nước XHCN ngày càng được củng cố lớn mạnh để bảo vệ tổ chức và xây dựng CNXH

- Ba là: Nội dung chính trị của liên minh không tách rời nôi dung, phương thức đổi mới hệ thống chính trị trên pham vi cả nước Dưới góc độ của liên minh, cần cụ thể hóa viêc đổi mới về nội dung tổ chức và phương thức hoạt động của các tổ chức chính trị trong giai cấp công nhân, nông dân, trí thức Nội dung chính trị cấp thiết nhất hiện nay là triển khai thực hiện “quy chế dân chủ cơ sở”, nhất là ở khu vực nông thôn

c Nội dung văn hóa xã hội của liên minh.

- Tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái

- Nội dung xã hội mang ý nghĩa kinh tế và chính trị cấp thiết trước mắt của liên minh là tạo nhiều việc làm có hiệu quả, đồng thời kết hợp các giải pháp cứu trợ, hỗ trợ để xóa đói, giảm nghèo cho công nhân, nông dân và trí thức

- Đổi mới và thực hiện tốt các chính sách xã hội, đền ơn đáp nghĩa, hỗ trợ xã hội trong công nhân, nông dân, trí thức cũng là nội dung xã hội cần thiết, đồng thời còn mang ý nghĩa giáo dục truyền thống, đạo lý, lối sống… cho toàn xã hội

và thế hệ mai sau

5

- Nâng cao dân trí là nội dung cơ bản, lâu dài Trước mắt tập trung vào việc củng cố thành tựu xóa mù chữ, trước hết là đối với nông dân, nhất là ở miền núi Nâng cao kiến thức về khoa học công nghệ, về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Khắc phục các tệ nạn xã hội, các hủ tục lạc hậu, các biểu hiện tiêu cực như tham nhũng, quan liêu Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

- Gắn quy hoạch phát triển công nghiệp, khoa học công nghệ với quy hoạch phát triển nông thôn, đô thị hóa, công nghiệp hóa nông thôn với kết cấu hạ tầng ngày càng thuận lợi và hiện đại Xây dựng các cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, các công trình phúc lợi công cộng 1 cách tương xứng, hợp lý ở các vùng nông thôn, đặc biệt là vùng núi, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn

 Có như vậy, nội dung liên minh mới toàn diện và đạt mục tiêu của định

hướng XHCN và mới làm cho công- nông- trí thức cũng như các vùng, miền, dân tộc xích lại gần nhau trên thực tế.

2 Phương hướng cơ bản để tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

- Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp theo hướng tích cực

+ Cơ cấu xã hội muốn biến đổi theo hướng tích cực phải dựa trên cơ sở tăng trưởng và phát triển kinh tế nhanh, bền vững Bởi vì chỉ có một nền kinh tế phát triển năng động, hiệu quả, dựa trên sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại mới có khả năng huy động các nguồn lực cho phát triển xã hội một cách thường xuyên và bền vững

+ Tăng trưởng kinh tế gắn với phát triển văn hóa, đảm bảo tiến bộ, công bằng

xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường là cơ sở và điều kiện thuận lợi cho những biến đổi tích cực của cơ cấu xã hội, đồng thời hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của nó đến biến đổi cơ cấu xã hội, nhất là cơ cấu xã hội- giai cấp

- Xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách xã hội tổng thể, đặc biệt là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội – giai cấp, nhằm tác động tạo sự biến đổi tích cực cơ cấu xã hội

+ Trong hệ thống chính sách xã hội, các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội- giai cấp cần được đặt lên vị trí hàng đầu Cần có sự quan tâm thích đáng và phù hợp đối với mỗi giai cấp, tầng lớp trong xã hội

- Đoàn kết, tạo sự đồng thuận trong khối liên minh và toàn xã hội

+ Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của khối liên minh, của việc phát huy vai trò của mọi thành phần trong cơ cấu xã hội- giai cấp, từ đó xây dựng chủ