TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI KHOA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC ***** TIỂU LUẬN MÔN QUAN HỆ LAO ĐỘNG TRONG TỔ CHỨC ĐỀ TÀI “TÁC ĐỘNG CỦA NỘI QUY LAO ĐỘNG TỚI PHÒNG NGỪA VÀ GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT TRONG QUAN HỆ[.]
THÔNG TIN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN KHOÁNG SẢN VIGLACERA
Giới thiệu chung
- Tên công ty: Công ty cổ phần Khoáng sản Viglacera
- Tên quốc tế: VIGLACERA MINERAL JOINT STOCK COMPANY
- Địa chỉ: Thôn Văn Quỳ, Xã Văn Phú, Thành phố Yên Bái, Tỉnh Yên Bái, Việt Nam
- Loại hình doanh nghiệp: Công ty cổ phần ngoài Nhà nước
Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera bắt nguồn từ Công ty liên doanh Yên Hà, được thành lập theo quyết định số 383/QĐ – UB ngày 20/9/2000 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái, là liên doanh giữa Công ty cổ phần khoáng sản Yên Bái và Tập đoàn Viglacera Đến năm 2006, công ty chuyển về hạch toán phụ thuộc Tổng Công ty Viglacera, và năm 2007, công ty chính thức chuyển thành Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera theo quyết định số 1361/QĐ – BXD ngày 2/11/2007 của Bộ Xây dựng Ngành nghề chính của công ty là khai thác và chế biến khoáng sản để phục vụ ngành công nghiệp gốm sứ, thủy tinh, với dây chuyền nghiền có công suất 100.000 tấn/năm Hệ thống thiết bị của nhà máy nhập khẩu từ Tây Âu và có dây chuyền tuyển từ mạnh nhập khẩu từ hãng Eriz của Mỹ, sản xuất ra nguyên liệu gốm sứ, thủy tinh gồm bột feldspar men và xương chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn ngành.
Sơ đồ tổ chức bộ máy
Hình 1: Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của Công ty
Nguồn: Tổng công ty Viglacera - CTCP
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NỘI QUY LAO ĐỘNG TỚI
Tóm tắt nội dung Nội quy lao động của Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera
Căn cứ Bộ Luật lao động của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (sửa đổi bổ xung) ban hành ngày: 18/ 06/ 2012
Dựa trên Nghị định số 46/2013/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 10/05/2014, quy định chi tiết về thời giờ làm việc, thời gian nghỉ ngơi, an toàn lao động và vệ sinh lao động, đảm bảo quyền lợi và an toàn cho người lao động theo quy định của Bộ luật Lao động.
Căn cứ Điều lệ của Công ty cổ phần khoáng sản Viglcera đã được Đại hội cổ đông thông qua ngày 21 tháng 11 năm 2007
Căn cứ vào tình hình thực tế về tổ chức quản lý lao động tại công ty
Công ty Cổ phần khoáng sản Viglacera xây dựng nội quy lao động nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy ý thức tự giác kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công nhân viên Việc thực hiện nghiêm túc các quy định lao động là trách nhiệm của mỗi nhân viên để đảm bảo an toàn lao động, giữ gìn tài sản của công ty và hướng tới sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Các vi phạm quy định sẽ bị xử lý theo các hình thức như khiển trách, chuyển công tác hoặc sa thải, và những trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy tố trước pháp luật và phải bồi thường thiệt hại do lỗi gây ra.
Cụ thể, bản Nội quy lao động của công ty cổ phần khoáng sản Viglacera gồm
- Chương I: Những quy định chung
- Chương II: Thời gian làm việc và nghỉ ngơi
- Chương III: Những quy định về trật tự trong Công ty
- Chương IV: An toàn lao động và vệ sinh lao động
- Chương V: Bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh của Công ty
- Chương VI: Quy định về hành vi vi phạm kỷ luật và các hình thức xử lý
- Chương VII: Điền khoản thi hành
Chi tiết bản Nội quy lao động được đính kèm trong phụ lục 1.
Đánh giá chung
Việc phòng ngừa và giải quyết xung đột tại nơi làm việc được xem là một cấu phần quan trọng của một hệ thống quan hệ lao động
Ngày nay, phòng ngừa và giải quyết xung đột trong quan hệ lao động tại doanh nghiệp ngày càng được chú trọng, vì đây đóng vai trò quan trọng trong duy trì mối quan hệ việc làm hài hòa và nâng cao hiệu quả hoạt động Các quy trình xử lý xung đột không chỉ giúp các bên thương lượng hiệu quả hơn mà còn thúc đẩy mối quan hệ đối tác xã hội bền vững Trong môi trường lao động, xung đột là hiện tượng tự nhiên, do đó việc xây dựng các quy trình phòng ngừa và giải quyết xung đột hiệu quả là yếu tố then chốt để giảm thiểu tranh chấp và hậu quả tiêu cực tại nơi làm việc Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera đã ban hành Nội quy lao động mang tính thực tiễn nhằm đảm bảo phòng ngừa và xử lý hiệu quả các xung đột lao động trong doanh nghiệp.
2.2.1 Tác động của nội quy lao động tới phòng ngừa xung đột trong quan hệ lao động tại công ty cổ phần khoáng sản Viglacera
Bản nội quy lao động của Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera được xây dựng rõ ràng, đầy đủ và phân chia thành các chương, điều khoản cụ thể, dễ hiểu cho toàn thể cán bộ công nhân viên và người lao động Nội quy áp dụng thống nhất cho tất cả các phân xưởng, tổ đội, văn phòng và đơn vị trực thuộc Công ty, phù hợp với đặc thù khai thác, chế biến khoáng sản của doanh nghiệp Vì phần lớn lao động tại Viglacera không có trình độ chuyên môn cao, nội quy được soạn thảo một cách rõ ràng giúp tránh hiểu nhầm, giảm thiểu tranh cãi, bất mãn và các xung đột trong quá trình lao động.
Bản Nội quy lao động được soạn thảo theo đúng khuôn mẫu và quy định của pháp luật, đảm bảo đầy đủ các nội dung cần thiết như quy định chung, giờ làm việc, nghỉ ngơi, an toàn và vệ sinh lao động, trật tự trong công ty, hành vi vi phạm kỷ luật lao động cùng hình thức xử lý, bảo vệ tài sản và bí mật công nghệ của doanh nghiệp Nội quy lao động thể hiện sự hiểu biết và tuân thủ pháp luật của chủ sử dụng lao động, góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nội quy trong việc hạn chế các xung đột lao động tại doanh nghiệp.
Các quy định trong Nội quy lao động của Công ty cổ phần Khoáng sản Viglacera đã xác định rõ các hành vi vi phạm như vi phạm thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn và vệ sinh lao động, bảo vệ tài sản, bí mật công nghệ, và trật tự trong công ty Điều này giúp việc xử lý kỷ luật trở nên dễ dàng hơn, giảm thiểu tranh chấp, đồng thời tạo ra tính răn đe hiệu quả đối với người lao động, hướng họ tới tác phong làm việc chuyên nghiệp và kỉ luật nghiêm chỉnh Các hình thức xử lý vi phạm bao gồm khiển trách, kéo dài thời gian nâng lương tối đa 6 tháng, cách chức hoặc sa thải, tùy mức độ vi phạm Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng còn có thể bị truy tố trước pháp luật và phải đền bù thiệt hại do lỗi của mình gây ra.
Chương III của Nội quy lao động không mang tính khuôn mẫu mà dựa trên khảo sát thực trạng môi trường làm việc và đặc thù của tổ chức Nội quy quy định rõ các quy tắc khi tới công ty, giờ làm việc, phương tiện đi lại, và yêu cầu trong giờ làm việc nhằm đảm bảo trật tự và hiệu quả công việc Ngoài ra, còn có quy định về đón tiếp khách, làm việc với đối tác, và duy trì các mối quan hệ nội bộ trong công ty Các quy định về trật tự trong công ty xác định rõ nhiệm vụ của từng phòng ban, từ bảo vệ, lễ tân đến nhân viên văn phòng, với trách nhiệm cụ thể phù hợp với mô hình tổ chức của tổ chức Như vậy, nội quy giúp người lao động nắm rõ quyền hạn và trách nhiệm của mình trong môi trường làm việc.
Người 6 sẽ hiểu rõ nhiệm vụ và quyền hạn của mình để có thể thực hiện công việc một cách tự giác và nghiêm chỉnh, từ đó giảm thiểu sự dựa dẫm vào người khác và hạn chế các xung đột nội bộ trong tổ chức Điều này giúp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả hơn.
Nhân viên lễ tân thuộc phòng tổ chức – hành chính chịu trách nhiệm đón tiếp khách đến liên hệ công tác, đảm bảo quy trình chuyên nghiệp Khách sẽ được mời làm việc tại phòng khách chung của công ty nhằm giữ gìn môi trường làm việc yên tĩnh, không gây ồn ào hay phiền toái cho các bộ phận khác Việc tiếp khách tại phòng khách chung giúp duy trì không khí làm việc hài hòa, nâng cao hiệu quả công việc chung của doanh nghiệp.
Công ty luôn đề cao an toàn lao động và vệ sinh trong quá trình làm việc theo quy định tại Chương IV, yêu cầu người lao động tham gia các lớp huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động và thực hiện đầy đủ các quy định của nhà nước cũng như của công ty Trong trường hợp xảy ra sự cố cháy nổ, lũ lụt, tất cả cán bộ công nhân viên cần khẩn trương sử dụng phương tiện phòng chống, phối hợp cứu chữa, báo cho cơ quan chức năng gần nhất Quản lý liên tục kiểm tra, phát hiện các trường hợp mất an toàn lao động và phản ánh kịp thời để xử lý, sửa chữa Những quy định này không chỉ nhằm tuân thủ pháp luật về lao động mà còn thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe người lao động, giúp họ cảm thấy được trân trọng, yên tâm làm việc, nâng cao sự gắn bó và năng suất, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và người lao động Đồng thời, điều này giúp hạn chế xung đột do công việc không an toàn hoặc gây hại cho sức khỏe, giảm thiểu bất mãn của người lao động về điều kiện làm việc không an toàn.
Điều 3 Chương II của Nội quy lao động quy định rõ về thời gian làm việc, làm thêm giờ, nghỉ ngơi và nghỉ lễ theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền lợi người lao động và ngăn ngừa tranh chấp lao động do thời gian nghỉ ngơi không hợp lý Nội quy cũng quy định rõ thời gian nghỉ ngơi giữa các ca làm việc, cụ thể như sau: ca làm việc theo ca được nghỉ 30 phút để ăn giữa ca, và ca 3 (từ 22h hôm trước đến 6h sáng hôm sau) có thời gian nghỉ giữa ca là 45 phút, thời gian này được tính trong thời gian làm việc.
Người lao động làm việc theo ca được quyền nghỉ 12 giờ trước khi bắt đầu ca mới, đặc biệt đối với lao động tại các mỏ hay ngoài trời, thời gian lao động phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, môi trường và mùa vụ, với quy định nghỉ từ 10 đến 15 phút sau mỗi 1,5 giờ làm việc để hồi phục sức khỏe Ngoài ra, người lao động có thể thoả thuận nghỉ giải quyết việc riêng trong vòng 30 ngày mỗi năm (có hoặc không hưởng lương), nhằm tạo điều kiện thuận lợi, hạn chế xung đột và đảm bảo quyền lợi cá nhân Bản Nội quy còn quy định về việc huy động làm thêm giờ, cụ thể giám đốc có thể yêu cầu làm thêm tối đa 4 giờ/ngày và 200 giờ/năm, trừ trường hợp bất khả kháng như thiên tai, hoả hoạn hay cứu người, khi đó làm thêm vượt quá quy định nhằm hạn chế tranh chấp và duy trì mối quan hệ hài hòa giữa người lao động và chủ sử dụng lao động.
Công ty cam kết trả lương làm thêm đúng theo quy định pháp luật, được quy định rõ tại Điều 4 Chương II, đảm bảo quyền lợi cho nhân viên Ngoài ra, công ty không trừ lương khi nhân viên bị kỷ luật, trừ trường hợp gây thiệt hại về tài sản của công ty Điều này giúp tránh các xung đột về lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp, đảm bảo môi trường làm việc công bằng và minh bạch.
2.2.2.Tác động của Nội quy lao động tới giải quyết xung đột trong quan hệ lao động tại Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera
Trong Quan hệ lao động, xung đột là hiện tượng tất yếu do sự khác biệt lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động trong nền kinh tế thị trường Mặc dù có thể giảm thiểu xung đột và tranh chấp lao động qua các biện pháp phù hợp, nhưng tính tương tác giữa hai bên vẫn dẫn đến nhiều xung đột không thể tránh khỏi Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera đã phản ánh rõ điều này qua việc xây dựng và thực hiện Nội quy lao động nhằm kiểm soát, quản lý hiệu quả các tranh chấp và duy trì mối quan hệ lao động hài hòa.
Theo Điều 28, Chương III của Nội quy công ty quy định rõ rằng mọi cán bộ công nhân viên phải phát huy tinh thần đoàn kết, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau trong công tác, sinh hoạt và đời sống gia đình, đồng thời giữ gìn mối quan hệ nội bộ tốt đẹp để tránh các biểu hiện bè phái, cục bộ và chia rẽ nội bộ Công ty nghiêm cấm hành vi đánh nhau, chửi mắn hoặc gây rối, yêu cầu người lao động bình tĩnh tìm kiếm giải pháp khi xung đột xảy ra; trong trường hợp không thể tự giải quyết, cần báo cáo với lãnh đạo để có hướng xử lý kịp thời Ban lãnh đạo luôn quan tâm, chú trọng xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, thân thiện, trong đó tinh thần phối hợp giữa các nhân viên được đề cao để tạo ra một môi trường làm việc hòa thuận và gắn bó.
Trong thứ hai, Điều 47 quy định về xử lý đối với hành vi chống lệnh sản xuất Đối với tập thể, nếu có hành động chống đối hoặc không chấp hành mệnh lệnh sản xuất gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của công ty mà không có lý do chính đáng, sẽ bị xử lý bao gồm nhắc nhở, khiển trách bằng văn bản trước toàn công ty hoặc giải thể đơn vị, tùy vào mức độ vi phạm Đối với cá nhân, việc chống lệnh sản xuất hoặc điều hành của cán bộ quản lý gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của công ty sẽ bị xử lý như khiển trách toàn công ty.
Trong quá trình làm việc, việc sa thải và bồi thường thiệt hại tùy theo mức độ vi phạm giúp xử lý những hành động cản trở mục đích của bên kia và giảm thiểu xung đột Nội quy doanh nghiệp quy định rõ các biện pháp phòng ngừa và giải quyết xung đột nhanh chóng, hạn chế các hậu quả nghiêm trọng dẫn tới tranh chấp lao động Việc này đảm bảo môi trường làm việc ổn định, minh bạch và tuân thủ pháp luật lao động.
MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ HOÀN THIỆN NỘI QUY LAO ĐỘNG NHẰM PHÒNG NGỪA VÀ GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT TRONG
Về phía Công ty
Trước khi ban hành hoặc sửa đổi nội quy lao động, người sử dụng lao động bắt buộc phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) Việc này đảm bảo quy trình tuân thủ theo quy định tại khoản 1 Điều 41 Nghị định 145/2020/NĐ-CP Tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động giúp đảm bảo quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người lao động trong quá trình xây dựng nội quy lao động.
Nội quy lao động sau khi ban hành phải được gửi đến các tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) và thông báo đến toàn bộ người lao động nhằm đảm bảo mọi người đều nắm rõ nội dung Đồng thời, nội dung chính của nội quy còn phải được niêm yết rõ ràng tại những nơi cần thiết trong môi trường làm việc để đảm bảo tính khả thi và minh bạch.
Bên cạnh đó, Công ty cần điều chỉnh quy định về một số nội dung như:
Điều 4 Chương II quy định rằng cán bộ công nhân viên thuộc các phòng ban của Công ty hưởng lương theo hình thức khoán công việc sẽ không được trả lương làm thêm giờ nếu không hoàn thành công việc trong giờ hành chính và phải làm ngoài giờ Do đó, cần xác định rõ khối lượng công việc hoặc đối với các công việc có khối lượng lớn không thể hoàn thành trong giờ làm việc để đảm bảo trả lương làm thêm phù hợp Việc này giúp tránh gây áp lực công việc quá mức, giảm thiểu khả năng phát sinh tranh chấp lao động hoặc khiếu nại của người lao động về quyền lợi.
Điều 38 trong bản nội quy lao động quy định rằng cán bộ công nhân viên thường xuyên vi phạm về giờ giấc làm việc, chẳng hạn như đi muộn hoặc về sớm, sẽ chịu các hình thức xử lý khác nhau Cụ thể, lần đầu vi phạm sẽ bị nhắc nhở, lần thứ hai sẽ bị khiển trách, và nếu tình trạng vi phạm tiếp tục không thay đổi, nhân viên sẽ bị chuyển sang làm công việc khác với mức lương thấp hơn Quy định này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ nội quy về thời gian làm việc để duy trì trật tự ngày làm việc và nâng cao hiệu quả công việc của tổ chức.
125 Bộ Luật lao động quy định về các hình thức xử lý kỉ luật lao động bao gồm:
“Khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 6 tháng, sa thải” chứ không bao gồm chuyển làm công việc khác với mức lương thấp hơn
Công ty cần điều chỉnh lại cho phù hợp với quy định của pháp luật, tránh gây bất lợi cho người lao động
3.2 Nhà Nước cần nâng cao vai trò trong việc quản lý về Pháp luật lao động nói chung và nội quy lao động nói riêng
Hoàn thiện pháp luật về nội quy lao động là cần thiết để xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc, giúp tổ chức duy trì trật tự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động Pháp luật cần mở rộng phạm vi đối tượng ban hành và đăng ký nội quy lao động, đồng thời quy định rõ thủ tục tham khảo ý kiến của đại diện người lao động và nâng cao vai trò của tổ chức đại diện trong quy trình này Theo Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2012, chủ sử dụng lao động từ 10 lao động trở lên mới phải đăng ký nội quy lao động, nhưng thực tế các doanh nghiệp nhỏ dưới 10 lao động lại chiếm tỷ lệ lớn, khiến nhiều người lao động trong các doanh nghiệp này không được pháp luật bảo vệ, gây ra sự “bỏ sót” đáng kể Ngoài ra, các cuộc tham khảo ý kiến của đại diện người lao động thường diễn ra theo hình thức "cho có", không thực chất, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động Vì vậy, pháp luật cần có các biện pháp kiểm tra, xử lý và chế tài phù hợp để nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng nội quy lao động, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động một cách thực chất hơn.
Nhà nước cần đẩy mạnh công tác giáo dục và tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động về luật lao động, từ đó tạo nền tảng hiểu biết và chấp hành pháp luật tốt hơn Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện pháp luật lao động là giải pháp quan trọng để kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm, đảm bảo quyền lợi của người lao động được bảo vệ hiệu quả.
Nâng cao vai trò của tổ chức đại diện người lao động 11 KẾT LUẬN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Công Đoàn là tổ chức đại diện người lao động tại Việt Nam theo quy định của pháp luật, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động Trong những năm qua, việc thành lập Công Đoàn cơ sở đã được chú trọng, tuy nhiên vẫn còn nhiều hoạt động mang tính hình thức Mặc dù Công Đoàn không trực tiếp ban hành nội quy lao động, nhưng theo luật, nội quy phải dựa trên ý kiến góp ý của Công Đoàn, thể hiện vai trò to lớn của tổ chức này trong việc tham gia xây dựng các chính sách liên quan đến người lao động.
Các thành viên của Công Đoàn dù được xem là người đại diện cho người lao động, nhưng tiền lương lại do người sử dụng lao động trả, gây ra một vấn đề bất cập trong việc đảm bảo quyền lợi của người lao động Để khắc phục tình trạng này, cần thành lập một quỹ lương riêng cho Công Đoàn, nhằm tách biệt quyền lợi của Công Đoàn khỏi chủ sử dụng lao động Ngoài ra, nhà nước cũng có thể can thiệp trực tiếp vào quá trình bầu cử thành viên trong Công Đoàn cơ sở để đảm bảo tính khách quan và minh bạch, từ đó giữ vững vai trò đại diện thực sự của tổ chức này.
Nội quy lao động là yếu tố không thể thiếu trong quan hệ lao động, giữ vai trò quan trọng đối với Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động Nó đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì trật tự, kỷ cương và phòng chống xung đột, mâu thuẫn lao động tại doanh nghiệp Nội quy lao động không chỉ là công cụ giữ gìn mà còn giúp phát triển quan hệ lao động bền vững Trong đề tài “Tác động của nội quy lao động tới phòng ngừa và giải quyết xung đột trong quan hệ lao động tại Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera,” bài viết đã phân tích lý luận, thực trạng và đề xuất các khuyến nghị dựa trên quan điểm cá nhân Vấn đề về nội quy lao động luôn mang tính thời sự, đòi hỏi sự cập nhật phù hợp với yêu cầu, mong muốn của con người, góp phần thúc đẩy tổ chức phát triển mạnh mẽ trong xu thế thời đại mới.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 TS Phạm Ngọc Thành (2021), Quan hệ lao động trong tổ chức NXB Trường Đại học Lao động – Xã hội
2 TS Chang – Hee Lee (2008), Đình công và quan hệ lao động ở Việt Nam, Tham luận của ILO, Tổ chức lao động Quốc tế
3 Quốc hội 2012, Bộ Luật lao động, sửa đổi, bổ sung
4 Công ty cổ phần khoáng sản Viglacera (2018),Nội quy lao động
5.Honda (2012), Nội quy lao động
6.Báo cáo tổng kết công tác thanh tra (2018) Được lấy về từ: http://www.molisa.gov.vn/Pages/tintuc/chitiet.aspx?tintucID(926