ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ MÔI TRƯỜNG DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA RAU CẢI XANH TRỒNG BẰNG KỸ THUẬT THỦY CANH

ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ MÔI TRƯỜNG DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA RAU CẢI XANH TRỒNG BẰNG KỸ THUẬT THỦY CANH Nguyễn Thúy Hà * Trường ĐH Nông Lâm - ĐH Thái nguyên TÓM TẮT

ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ MÔI TRƯỜNG DINH DƯỠNG

ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA RAU CẢI XANH

TRỒNG BẰNG KỸ THUẬT THỦY CANH

Nguyễn Thúy Hà *

Trường ĐH Nông Lâm - ĐH Thái nguyên

TÓM TẮT

Sản xuất rau theo phương thức truyền thống, chất lượng rau không được đảm bảo, lợi ích của người tiêu dùng đang ngày càng giảm bởi trong rau nhiều chất độc hại và vi khuẩn gây bệnh cho con người Để khắc phục được những hạn chế của phương pháp canh tác rau truyền thống, chúng tôi tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của một số môi trường dinh dưỡng đến sinh trưởng và phát triển của rau cải xanh trồng bằng kỹ thuật thủy canh tại Thái nguyên Nhằm xác định môi trường dinh dưỡng thích hợp cho rau cải xanh sinh trưởng và phát triển tốt, đạt năng suất cao trồng bằng

kỹ thuật thủy canh Kết quả thí nghiệm cho thấy, công thức 1 pha dung dịch dinh dưỡng theo Hoagland và Amon là môi trường thích hợp cho cải xanh sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất cao đạt 45kg/15 m 2 , hiệu quả kinh tế đạt 225.000 đ/15m 2 /vụ

Từ khóa: Rau an toàn, thủy canh, cải xanh, môi trường dinh dưỡng, truyền thống

Như chúng ta đã biết sản xuất rau theo

phương thức truyền thống, chất lượng rau

không được đảm bảo, lợi ích của người tiêu

dùng đang ngày càng giảm bởi trong rau

nhiều chất độc hại và vi khuẩn gây bệnh cho

con người Trồng rau theo phương pháp thủy

canh là phương pháp trồng cây không dùng

đất Các nguyên tố dinh dưỡng được cung cấp

cho cây trồng dưới dạng dễ tiêu thông qua

dung dịch Đây là phương pháp mới có khả

năng khắc phục được những hạn chế của

phương pháp canh tác rau truyền thống, chất

lượng rau được đảm bảo an toàn

Trồng rau bằng kỹ thuật thủy canh đã phát

triển ở nhiều nước trên thế giới, ở Việt Nam

đã bước đầu phát triển tuy nhiên đối với Thái

Nguyên có rất ít nghiên cứu Xuất phát từ

thực tế trên chúng tôi nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu ảnh hưởng của một số môi trường

dinh dưỡng đến sinh trưởng và phát triển của

rau cải xanh trồng bằng kỹ thuật thủy

canh.Với mục đích xác định môi trường dinh

dưỡng thích hợp cho rau cải xanh sinh trưởng

và phát triển tốt, đạt năng suất cao

Dưới dây chúng tôi xin trình bày tóm tắt kết

quả đạt được

*

Tel: 0912.973.729; Email:Hatram377@yahoo.com

VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Vật liệu

- Giống cải xanh có xuất xứ từ Pháp

- Các môi trường dinh dưỡng

Địa điểm và thời gian nghiên cứu

Khu công nghệ cao - Khoa Nông học - Trường ĐH Nông lâm Thái Nguyên Từ tháng

8 - tháng 9 năm 2010

Nội dung và phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một số môi trường dinh dưỡng đến khả năng sinh trưởng, phát triển cải xanh trồng bằng kỹ thuật thủy canh

Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh với 3 công thức, 3 lần nhắc lại Diện tích cho mỗi ô thí nghiệm là 5m2 (20 hộp) Các công thức thí nghiệm:

Công thức 1: Dung dịch dinh dưỡng pha theo công thức Hoagland và Amon

Công thức 2: Dung dịch dinh dưỡng pha theo công thức Hewit

Công thức 3: Dung dịch dinh dưỡng pha theo công thức Steiner

- Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển đo đếm theo phương pháp quan trắc

- Phương pháp theo dõi sâu bệnh hại theo

Viện Bảo vệ thực vật

- Kết quả thí nghiệm được sử lý trên chương

trình máy tính IRRISTAT

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Ảnh hưởng của các loại dung dịch đến số lá

của rau cải xanh

1 Động thái ra lá của rau cải xanh

Lá là cơ quan quang hợp của cây trồng, đồng

thời là nơi dự trữ các chất dinh dưỡng Đối với

cải xanh lá là bộ phận quan trọng bởi lá chính

là sản phẩm thu hoạch Số lá trên cây là chỉ

tiêu quan trọng quyết định tới năng suất cải

xanh Tốc độ ra lá nhanh hay chậm phụ thuộc

vào nhiều yếu tố song yếu tố dinh dưỡng là

yếu tố quan trọng nhất kết quả theo dõi ảnh

hưởng của các dung dịch đến động thái ra lá

rau cải xanh được trình bày tại bảng 1

Số liệu bảng 1 cho thấy thời gian sau trồng

tăng thì số lá trên cây cũng tăng Số lá cải

xanh đạt cao nhất vào 35 ngày sau trồng biến

động từ 7,07-7,4 lá/cây Tuy nhiên kết quả

phân tích về động thái ra lá của rau cải xanh ở

3 công thức thí nghiệm cho thấy, ở các lần

theo dõi thì P đều lớn hơn 0,05 Như vậy, sai

khác về số lá rau cải xanh ở các công thức

dinh dưỡng khác nhau là không có ý nghĩa

Hay các công thức khác nhau đều cho số lá

rau cải xanh như nhau

2 Ảnh hưởng của các loại dung dịch đến đường kính tán của rau cải xanh

Kết quả theo dõi ảnh hưởng của các loại dung dịch đến đường kính tán của rau cải xanh trình bày tại bảng 2

Số liệu bảng 2 cho thấy, đường kính tán cải xanh tăng dần qua các kỳ theo dõi Tuy nhiên mức tăng trưởng động thái đường kính tán ở các thời điểm khác nhau và ở các công thức khác nhau có sự biến động khác nhau

Dựa vào giá trị P ta thấy, 15 ngày sau trồng,

sự khác nhau đường kính tán rau cải xanh ở các công thức không có ý nghĩa Ở các lần theo dõi tiếp theo 20, 25, 30 ngày sau trồng, đường kính tán cao nhất là công thức 1 cao hơn chắc chắn công thức 2 và 3 ở mức tin cậy 95% Đến ngày thu hoạch (35 ngày sau trồng) đường kính tán ở công thức CT1 đạt lớn nhất

là 33,33cm, tiếp theo là công thức CT2 (30,87cm ) và có đường kính tán thấp nhất công thức CT3 (28,9cm)

Tình hình sâu hại trong các công thức thí nghiệm

Trong quá trình theo dõi về tình hình sâu bệnh trong thí nghiệm, chúng tôi nhận thấy xuất hiện sâu tơ, tuy nhiên không thấy xuất hiện loại bệnh hại nào

Bảng 1 Ảnh hưởng của các dung dịch đến động thái ra lá của rau cải xanh

Đơn vị tính: lá

P > 0,05 > 0,05 > 0,05 > 0,05 > 0,05 > 0,05

Bảng 2 Động thái tăng trưởng đường kính tán của rau cải xanh

Đơn vị tính: cm

P > 0,05 > 0,05 < 0,01 < 0,01 < 0,01 < 0,01

CV(%) 2,6 16 1,2 2 2 2.1

Bảng 3 Mật độ sâu tơ hại rau cải xanh trong các công thức thí nghiệm

Qua theo dõi diễn biến sâu hại rau trong thí

nghiệm cho thấy, sâu tơ xuất hiện vào khoảng

25 - 30 ngày sau trồng, tuy nhiên mật độ thấp

biến động từ 0,27-0,53 con/cây Với mật độ này

nhỏ hơn so với ngưỡng kinh tế nên ảnh hưởng

ít đến năng suất của rau cải xanh, cách phòng

trừ chủ yếu bằng thủ công Kết quả xử lý số liệu

cho thấy, mật độ sâu tơ giữa các công thức

không có sự sai khác ở mức tin cậy 95%

Ảnh hưởng của các loại dung dịch đến các

yếu tố cấu thành năng suất và năng suất

của rau cải xanh

Kết quả theo dõi ảnh hưởng của các loại dung

dịch đến các yếu tố cấu thành năng suất và

năng suất của rau cải xanh được trình bày tại

bảng 4

Số liệu bảng 4 cho thấy, khối lượng trung

bình/cây của các công thức khác nhau chắc

chắn ở mức tin cậy 95% Trong đó CT1 có

khối lượng trung bình/cây lớn nhất đạt

50g/cây, tiếp theo là CT2 (47,67g/cây) và

thấp nhất là CT3 chỉ đạt 45,87g/cây

Cũng số liệu bảng trên cho thấy các công thức

khác nhau cho năng suất thực thu khác nhau

Công thức 1 cho năng suất thực thu cao nhất đạt

3 kg/m2, tiếp theo Công thức 2 đạt 2,86 kg/m2

và thấp nhất là Công thức 3 là 2,75 kg/m2

Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế

Trong sản xuất rau bằng kỹ thuật thủy canh, việc tìm ra loại dinh dưỡng phù hợp để giúp cải xanh sinh trưởng, phát triển tốt nhằm tăng năng suất dẫn đến tăng hiệu quả kinh tế là mục tiêu chính cần đặt ra trong công tác nghiên cứu Các công thức thí nghiệm được tiến hành trong các điều kiện giống nhau nhưng khác nhau về loại dung dịch dinh dưỡng của cây, dẫn đến năng suất khác nhau Thí nghiệm được

bố trí vào tháng 8 bởi vậy cải xanh thu vào thời điểm trái vụ nên giá bán cao trung bình 15.000 đ/kg Kết quả đánh giá sơ bộ hiệu quả kinh tế được trình bày tại bảng 5

Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế trồng rau cải xanh bằng kỹ thuật thủy canh ở các công thức thí nghiệm cho thấy: Pha dung dịch dinh dưỡng theo Hoagland và Amon cho lợi nhuận cao nhất đạt 225.000 đ/15m2/vụ, tiếp theo pha dung dịch dinh dưỡng theo Hewit (193.500 đ/15m2/vụ) và thấp nhất pha dung dịch dinh dưỡng theo Steiner (168.750 đ/15m2/vụ)

Bảng 4 Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của rau cải xanh

Bảng 5 Hiệu quả kinh tế của rau cải xanh trong các công thức thí nghiệm

Đơn vị tính: đ/15m 2 /vụ

(pha dung dịch dinh dưỡng theo Hoagland và

Amon) cải xanh sinh trưởng và phát triển tốt,

cho năng suất thực thu cao nhất là 3 kg/m2, hiệu

quả kinh tế đạt 15.000đ/m2

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Đường Hồng Dật (2007), Sâu bệnh hại rau và

biện pháp phòng trừ, Nxb Nông nghiệp

[2] Nguyễn Thúy Hà (2010), Bài giảng trồng rau

công nghệ cao, Trường Đại học Nông lâm Thái

Nguyên

[3] Nguyễn Khắc Thái Sơn (1996), Nghiên cứu ảnh

hưởng của một số loại dung dịch khác nhau đến sự sinh trưởng và phát triển của một số cây rau - quả trong ký thuật thủy canh, Luận văn Thạc sỹ khoa học

nông nghiệp

[4].Trần Khắc Thi và CS (2005), Kỹ thuật trồng rau sạch, rau an toàn và chế biến rau xuất khẩu, Nxb

Thanh Hóa

SUMMARY

IMPACT OF SOME NUTRIENT MEDIUMS

ON THE GROWTH AND DEVELOPMENT OF GREEN VEGETABLES GROWN

BY HYDROPONIC TECHNIQUES

Nguyen Thuy Ha *

College of Agiculture and Forestry - TNU

The utilization of traditional methods in vegetable production results in the quality of vegetables is not guaranteed and the benefit of consumers is decreasing because there are many toxic substances and bacteria

in vegetables, which bring harmful effects on human health In order to overcome the limitations of traditional methods in vegetable cultivation, we researched the effects of nutrient mediums on the growth and development of green vegetables grown by hydroponic techniques in Thai Nguyen The purpose of the research was to determine suitable nutrient mediums for the growth and development of green vegetables with high yield The results of the experiment showed that the treatment 1 used the Hoagland and Amon nutrient solution which created the suitable medium for the growth and development of green vegetables with high yield (45kg/15m2) and high economic efficiency (225,000 VND/15m2/crop)

Key words: Safe vegetables, hydroponic, green vegetables, nutrient mediums, traditional

*

Tel: 0912.973.729; Email:Hatram377@yahoo.com