TIỂU LUẬN môn KINH tế vĩ mô đề tài thâm hụt ngân sách của hoa kỳ trong đại dịch covid19 giai đoạn 2020 2021 và bài học cho việt nam

Ý nghĩa và tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Thâm hụt ngân sách diễn ra tương đối phổ biến và là một vấn đề hết sức phức tạp, cótác động rộng lớn đến các hoạt động kinh tế, chính trị,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

…… ***……

TIỂU LUẬN Môn: KINH TẾ VĨ MÔ

Đề tài: Thâm hụt ngân sách của Hoa Kỳ trong đại dịch

Covid-19 giai đoạn 2020-2021 và bài học cho Việt Nam

Họ và tên thành viên:

Nhóm: 16

Lớp:

Giảng viên hướng dẫn:

Hà Nội, ngày 31 tháng 12 năm 2021

MỤC LỤCLỜI MỞ ĐẦU 4

1 Ý nghĩa và tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 4

2 Mục tiêu của đề tài 4

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4

4 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Kết cấu của tiểu luận 5

PHẦN NỘI DUNG 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH 5

1.1 Ngân sách nhà nước 5

1.2 Khái niệm thâm hụt ngân sách nhà nước 6

1.3 Phân loại 6

1.2 Nguyên nhân và tác động của thâm, hụt ngân sách tới nền kinh tế 7

1.2.1 Nguyên nhân 7

2.2 Tác động đến nền kinh tế 9

2.3 Biện pháp 10

2.3.1 Vay nợ từ ngân hàng trung ương 10

2.3.2 Vay nợ từ trong nước 11

2.3.3 Vay nợ nước ngoài 11

2.3.4 Sử dụng dự trữ ngoại tệ 12

CHƯƠNG 2 TÌM HIỂU VỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH MỸ TRONG THỜI KỲ COVID 13

2.1 Thực trạng thâm hụt ngân sách của Mỹ trong giai đoạn đại dịch Covid 13

2.1.1 Thâm hụt ngân sách ở Mỹ năm 2020 tăng cao kỷ lục 13

2.1.2 Thâm hụt ngân sách ở Mỹ năm 2021 cao thứ hai trong lịch sử 15

2.2 Ảnh hưởng của đại dịch Covid tới ngân sách Mỹ 16

2.2.1 Ảnh hưởng đến nguồn thu (thuế, phí, ) 16

2.2.2 Ảnh hưởng đến nguồn chi (y tế, giáo dục) 22

2.3 Các biện pháp Mỹ đã sử dụng để tài trợ cho thâm hụt 25

2.3.1 Các tiểu ban và thành phố cắt giảm, đóng băng chi tiêu 25

2.3.2 Kết thúc các chương trình hỗ trợ trong thời gian đại dịch 25

2.3.3 Lượng thu từ thuế tăng nhiều hơn do tình hình kinh tế được cải thiện dẫn đến thâm hụt ngân sách giảm 26

2.3.4 Kí dự luật cơ sở hạ tầng 26

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ HÀM Ý CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH TẠI VIỆT NAM 27

3.1 Giảm chi tiêu công và thâm hụt ngân sách 27

3.2 Ưu đãi thuế 27

3.3 Cần nâng cao hiệu quả chi tiêu ngân sách bằng các cơ chế minh bạch và giám sát 28

3.4 Vay nợ 29

3.4.1 Vay nợ trong nước 29

3.4.2 Vay nợ nước ngoài 29

3.5 Dự trữ ngoại hối 29

3.6 Phát hành tiền 29

LỜI KẾT 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

LỜI MỞ ĐẦU

1 Ý nghĩa và tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Thâm hụt ngân sách diễn ra tương đối phổ biến và là một vấn đề hết sức phức tạp, cótác động rộng lớn đến các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, trên cả hai mặt tích cực vàtiêu cực Vì vậy không những Việt Nam mà hầu hết các quốc gia trên thế giới đều quan tâm.Nhất là trong khoảng thời gian dịch COVID 19 diễn ra phức tạp, các quốc gia lại càng cóthêm nhiều mối lo về vấn đề này, điển hình là Hoa Kỳ - 1 cường quốc trên thế giới với nềnkinh tế luôn trong top đầu

Tuy nhiên, vấn đề tìm kiếm bản chất, quy luật vận động, nguyên nhân, hậu quả, cácyếu tố tác động, vai trò và giải pháp xử lý thâm hụt ngân sách là một bài toán có nội dunglớn và không đơn giản mà cho tới nay vẫn chưa được giải quyết căn bản

Xuất phát từ tình hình đó, đề tài: “Thâm hụt ngân sách trong đại dịch Covid-19 ởHoa Kỳ giai đoạn 2020-2021 và bài học cho Việt Nam” sẽ đi sâu nghiên cứu về cơ sở lýluận và thực tiễn nhằm góp phần đề ra giải pháp xử lí thâm hụt ngân sách của Hoa Kỳ tronggiai đoạn 2020-2021

2 Mục tiêu của đề tài

Trên cơ sở kế thừa, chọn lọc, phân tích các lý thuyết, tài liệu có liên quan, kết hợpvới khảo sát và tổng hợp, khái quát thực trạng thâm hụt Ngân sách nhà nước của Hoa Kỳ,tìm ra những quan điểm, định hướng, giải pháp xử lý thâm hụt ngân sách, đáp ứng mục tiêuphát triển kinh tế bền vững, ổn định của nước bạn Từ đó, rút ra được những bài học kinhnghiệm cho Việt Nam trong thời điểm này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Sau khi khái quát các nội dung chính về thâm hụt ngân sách, tiểu luận tập trungnghiên cứu vấn đề thâm hụt ngân sách của Hoa Kỳ trong thời đại dịch Covid-19 trên cả góc

độ lý luận và thực tiễn, từ thực trạng, nguyên nhân đến việc đề ra các giải pháp phù hợp vớinền kinh tế hiện tại Từ đó, liên hệ với nền kinh tế Việt Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

Bằng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, tiểu luận nghiên cứuthâm hụt ngân sách trong mối quan hệ liên quan và tác động qua lại với các hiện tượng, sựvật xung quanh trong các giai đoạn từ 2020-2021 cụ thể, nhất là vấn đề kinh tế và quan hệkinh tế quốc tế Đồng thời, luận án còn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp,

so sánh, đối chiếu và mô hình hóa để rút ra những vấn đề có tính quy luật, đưa ra các đánhgiá, kết luận mang tính khách quan về những vấn đề nghiên cứu

5 Kết cấu của tiểu luận

Tiểu luận được chia làm 3 chương chính:

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về thâm hụt ngân sách

Chương 2: Tìm hiểu về thâm hụt ngân sách của Hoa Kỳ trong thời kỳ Covid.

Chương 3: Một số hàm ý chính sách đối với vấn đề thâm hụt ngân sách tại Việt Nam

Gọi B là hiệu số giữa thu và chi ngân sách, ta có:

B= T - G

Có 3 trường hợp xảy ra:

+ B=0: Ngân sách nhà nước cân bằng

+ B>0: Thu nhiều hơn chi, thặng dư ngân sách

+ B<0: Thu nhỏ hơn chi, thâm hụt ngân sách

1.2 Khái niệm thâm hụt ngân sách nhà nước

Thâm hụt Ngân sách nhà nước hay còn gọi là bội chi ngân sách nhà nước, là tình trạng tổng chi tiêu của ngân sách nhà nước vượt quá các khoản thu “không mang tính hoàn trả” của Ngân sách nhà nước Trường hợp ngược lại, khi các khoản thu lớn hơn các khoản

chi được gọi là thặng dư ngân sách Thâm hụt ngân sách nhà nước có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nền kinh tế tùy theo tỷ lệ thâm hụt và thời gian thâm hụt

Thâm hụt ngân sách được thể hiện bằng tỉ lệ phần trăm so với GDP (khi tính người tathường tách riêng các khoản thu mang tính hoàn trả trực tiếp như viện trợ, vay nợ ra khỏi số thu thường xuyên và coi đó là nguồn tài trợ cho thâm hụt ngân sách)

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của quản lý ngân sách nhà nước là đảm bảo sự cân đối giữa thu và chi Tuy nhiên do khả năng nguồn thu bị hạn chế và tăng chậm, thời kỳ vừa qua (1976 đến nay) các nhu cầu chi lại tăng nhanh nên ngân sách nhà nước mới bội chi kinh niên Thâm hụt ngân sách cũng là hiện tượng phổ biến ở các quốc gia trên toàn thế giới

1.3 Phân loại

Tài chính công hiện đại phân loại thâm hụt ngân sách thành 2 loại: Thâm hụt cơ cấu

và thâm hụt chu kỳ

- Thâm hụt cơ cấu (Bs): là các khoản thâm hụt được quyết định bởi các chính sách tùy

biến của chính phủ như quyết định thuế suất, trợ cấp bảo hiểm hay quy mô chi tiêu cho gia đình, quốc phòng…

- Thâm hụt chu kỳ (Bc): là khoản thâm hụt gây ra bởi tình trạng của chu kỳ kinh tế,

nghĩa là mức độ cao hay thấp của sản lượng và thu nhập quốc dân Ví dụ: khi nền kinh tế suy thoái, tỷ lệ thất nghiệp tăng sẽ dẫn đến thu ngân từ thuế giảm xuống trongkhi chi ngân sách cho trợ cấp tăng lên

1.2 Nguyên nhân và tác động của thâm, hụt ngân sách tới nền kinh tế

1.2.1 Nguyên nhân

- Nguyên nhân khách quan

Tác động của chu kỳ kinh tế (còn gọi là thâm hụt chu kỳ): Mức bội chi Ngân sáchNhà nước do nhóm nguyên nhân này gây ra được gọi là bội chi chu kỳ bởi vì nó phụ thuộcvào giai đoạn của nền kinh tế đó Nếu nền kinh tế đang trong giai đoạn phồn thịnh thì thuNgân sách Nhà nước sẽ tăng lên, trong khi chi Ngân sách Nhà nước không phải tăng tươngứng Điều đó làm giảm mức bội chi ngân sách nhà nước Và ngược lại, nếu nền kinh tế đangtrong giai đoạn khủng hoảng thì sẽ làm cho thu nhập của Nhà nước giảm đi, nhưng nhu cầuchi tiêu của Nhà nước lại tăng lên do giải quyết những khó khăn mới của nền kinh tế và xãhội.

Hậu quả do các tác nhân gây ra như địch họa, thiên tai, tình hình bất ổn chính trị, …:Tình hình bất ổn của thế giới và diễn biến phức tạp của thiên tai sẽ làm gia tăng nhu cầu chiquốc phòng và an ninh trật tự xã hội cũng như nhu cầu chi ngân sách nhà nước để khắc phụchậu quả của thiên tai Khủng hoảng làm cho thu nhập Nhà nước co lại, nhưng nhu cầu chilại tăng lên để giải quyết khó khăn mới về kinh tế, xã hội Điều đó làm cho mức bội chingân sách nhà nước tăng lên

- Nguyên nhân chủ quan:

Một là, do cơ cấu thu, chi ngân sách thay đổi: Khi Nhà nước thực hiện chính sách

đẩy mạnh đầu tư, kích thích tiêu dùng sẽ làm tăng mức bội chi NSNN Ngược lại, thực hiệnchính sách giảm đầu tư và tiêu dùng của Nhà nước thì mức bội chi NSNN sẽ giảm bớt Mứcbội chi do tác động của chính sách cơ cấu thu chi gây ra được gọi là bội chi cơ cấu

Hai là, do điều hành ngân sách Nhà nước không hợp lý bao gồm:

Thất thu thuế Nhà nước: Thuế là nguồn thu chính và bền vững nhất cho ngân sách

nhà nước bên cạnh các nguồn thu khác như tài nguyên doanh nghiệp nhà nước vay, nhậnviện trợ tuy nhiên, do hệ thống pháp luật ta còn nhiều bất cập, sự quản lý chưa chặt chẽ đãtạo kẽ hở cho các cá nhân, tổ chức lợi dụng để trốn thuế, gây thất thu một lượng đáng kể chongân sách nhà nước điển hình trong năm 2008 lượng thuốc lá nhập lậu vào nước ta đã làmthất thu thuế, lấy đi của ngân sách nhà nước 2.500 - 3000 tỷ đồng Ngoài ra, lượng thuốc lánhập lậu còn làm chảy máu ngoại tệ của đất nước khoảng 200 triệu USD/năm, làm gia tăngthất nghiệp, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế

Bên cạnh đó, việc giãn thuế, giảm thuế và miễn thuế một mặt giúp các doanh nghiệp

có thêm nguồn vốn đầu tư, duy trì và mở rộng sản xuất Tuy nhiên, việc miễn thuế, giảmthuế hoặc chậm thu làm ảnh hưởng tới các khoản chi ngân sách khác gây thâm hụt ngânsách nhà nước

: Trong 2 năm 2007 và 2008, nước ta đã tiếp nhận một lượng

Đầu tư kém hiệu quả

vốn rất lớn từ bên ngoài Nhằm đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng và các công trìnhtrọng điểm quốc gia phục vụ lợi ích phát triển của đất nước Tuy nhiên, trên thực tế, tìnhtrạng đầu tư dàn trải gây lãng phí ở các địa phương vẫn chưa được khắc phục triệt để, tiến

độ thi công những dự án trọng điểm quốc gia còn chậm và thiếu hiệu quả, đã gây lãng phínguồn ngân sách nhà nước và kiếm hãm sự phát triển của các vùng miền, là nguyên nhânchính dẫn đến thâm hụt ngân sách nhà nước

Bên cạnh đó, hành chính công - dịch vụ công của chúng ta quá kém hiệu quả Chính

sự kém hiệu quả này làm cho tình trạng thâm hụt ngân sách càng trở nên trầm trọng

Nhà nước huy động vốn để kích cầu Chính phủ kích cầu qua 3 nguồn tài trợ chính là:

Phát hành trái phiếu Chính phủ, miễn giảm thuế và sử dụng Quỹ dự trữ nhà nước Sử dụnggói giải pháp kích cầu một mặt làm kích thích tiêu dùng tăng trưởng kinh tế Tuy nhiên, sẽlàm mức thâm hụt ngân sách tăng rất cao khoảng 8-12%GDP

Chưa chú trọng mối quan hệ giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên Đây là

một trong những nguyên nhân gây căng thẳng về ngân sách áp lực bội chi ngân sách (nhất làngân sách các địa phương) Chúng ta có thể thấy, thông qua cơ chế phân cấp nguồn thu vànhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách và cơ chế bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sáchcấp dưới Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu ứng với các nhiệm vụ chi cụ thể

và được xác định cụ thể trong dự toán ngân sách hằng năm Vì vậy, khi các địa phương Vayvốn để đầu tư sẽ đòi hỏi đảm bảo nguồn chi thường xuyên để bố trí cho việc vận hành cáccông trình khi hoàn thành và đi vào hoạt động cũng như chi phí duy tu, bảo dưỡng các côngtrình làm giảm hiệu quả đầu tư Chính điều đó luôn tạo sự căng thẳng về ngân sách Để cónguồn kinh phí hoặc phải đi vay để duy trì hoạt động hoặc yêu cầu cấp trên bổ sung ngânsách, cả hai trường hợp đều tạo áp lực bội chi ngân sách nhà nước

Quy mô chi tiêu của chính phủ quá lớn Tăng chi tiêu của chính phủ một mặt giúp

nền kinh tế tăng trưởng tạm thời trong ngắn hạn, nhưng lại tạo ra những nguy cơ bất ổn lâudài như lạm phát và rủi ro tài chính do sự thiếu hiệu quả của các khoản chi tiêu công vàthiếu cơ chế giám sát đảm bảo sự hoạt động lành mạnh của hệ thống tài chính Lý thuyếtkinh tế không chỉ ra một cách rõ ràng về hướng tác động chi tiêu của chính phủ đối với tăngtrưởng kinh tế Tuy nhiên đa số các nhà kinh tế thường thống nhất tăng chi tiêu của chínhphủ một khi vượt qua một ngưỡng nào đó sẽ làm cản trở tăng trưởng kinh tế do gây ra phân

bổ nguồn lực một cách không hiệu quả dẫn tới thâm hụt ngân sách

2.2 Tác động đến nền kinh tế

Ngân sách là một công cụ quản lý vĩ mô của nhà nước Thông qua ngân sách nhànước sẽ tham gia vào việc điều chỉnh những vấn đề lớn của nền kinh tế như: tích lũy và tiêudùng, xuất và nhập khẩu Vì vậy ngân sách và vấn đề thâm hụt ngân sách là mối quan tâmsâu sắc của mỗi quốc gia Thâm hụt NSNN có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nềnkinh tế của một nước tùy theo tỉ lệ thâm hụt và thời gian thâm hụt

Về tác động tích cực, khi sản lượng của nền kinh tế thấp dưới mức sản lượng tiềm

năng thì chính phủ có thể tăng mức chi ngân sách chấp nhận thâm hụt để thúc đẩy hoạt độngkinh tế Vì vậy nó được sử dụng như một công cụ của chính sách tài khóa để tăng trưởngkinh tế

Về tác động tiêu cực, tình trạng thâm hụt NSNN với tỉ lệ cao và thời gian kéo dài nếu

không có biện pháp xử lý đúng đắn sẽ gây ra nhiều tác động xấu đối với sự phát triển kinh

tế Thâm hụt ngân sách làm:

Giảm tiết kiệm nội địa

Giảm đầu tư tư nhân

Giảm tăng trưởng trong dài hạn

Giảm niềm tin đối với năng lực điều hành vĩ mô của chính phủ

Tăng nợ quốc gia: Sản lượng tiềm năng tăng chậm lại

Gia tăng lạm phát

2.3 Biện pháp

2.3.1 Vay nợ từ ngân hàng trung ương

Trong trường hợp thâm hụt ngân sách, Chính phủ có thể đi vay Ngân hàng Trungương để bù đắp Để đáp ứng yêu cầu này, tất nhiên, Ngân hàng trung ương sẽ tăng việc intiền Điều này sẽ làm tăng cơ sở tiền tệ Chính vì vậy, biện pháp này còn được gọi là tiền tệhóa thâm hụt

Ưu điểm: Biện pháp này có ưu điểm là đáp ứng nhanh chóng nhu cầu bù đắp ngân

sách nhà nước, không phải trả lãi và không tạo ra gánh nặng nợ nần

Chính vì những hậu quả đó, biện pháp này rất ít khi được sử dụng Và từ năm 1992,nước ta đã chấm dứt hoàn toàn việc in tiền để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước

2.3.2 Vay nợ từ trong nước

Chính phủ có thể tiến hành vay nợ trong nước, huy động nguồn tiền dự trữ trong dânchúng bằng cách phát hành trái phiếu, công trái của Chính phủ

Ưu điểm: Đây là biện pháp cho phép Chính phủ có thể tài trợ thâm hụt ngân sách mà

không cần phải tăng cơ sở tiền hoặc giảm dự trữ quốc tế Vì vậy, biện pháp này được coi làmột cách hiệu quả để kiềm chế lạm phát

Hạn chế: Việc tài trợ thâm hụt ngân sách bằng cách vay nợ tuy không gây ra lạm

phát trước mắt nhưng có thể làm tăng áp lực lạm phát trong tương lai nếu tỷ lệ nợ/GDP liêntục tăng Ngoài ra, việc huy động nợ từ dân chúng trực tiếp làm giảm khả năng tiếp cận tíndụng của khu vực tư nhân và gây sức ép làm tăng lãi suất trong nước

2.3.3 Vay nợ nước ngoài

Chính phủ có thể tiến hành vay nợ nước ngoài thông qua việc nhận viện trợ nướcngoài hoặc vay nợ nước ngoài từ các Chính phủ nước ngoài, các định chế tài chính thế giớinhư Ngân hàng Thế giới (WB) Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Ngân hàng Phát triển Châu Á, , (ADB) , các tổ chức liên chính phủ, tổ chức quốc tế …

Ưu điểm: Biện pháp tài trợ thâm hụt này có thể bù đắp được các khoản bội chi mà

không gây sức ép lạm phát cho nền kinh tế Đây cũng là một nguồn vốn quan trọng bổ sungcho nguồn vốn thiếu hụt trong nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Nhược điểm: Vay nợ nước ngoài làm tăng gánh nặng nợ nần, tăng nghĩa vụ trả nợ

cho nền kinh tế, giảm khả năng chi tiêu của Chính phủ Đồng thời, hướng tài trợ này khiếncho nền kinh tế bị phụ thuộc vào nước ngoài, nhất là khi các khoản viện trợ thường kèmtheo các điều khoản về kinh tế, chính trị, quân sự

2.3.4 Sử dụng dự trữ ngoại tệ

Quỹ dự trữ ngoại tệ là lượng ngoại tệ mà ngân hàng trung ương hoặc cơ quan hữutrách tiền tệ của một quốc gia hoặc một lãnh thổ nắm giữ nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toánquốc tế hoặc hỗ trợ đồng tiền quốc gia

Chính phủ có thể giảm dự trữ ngoại tệ để tài trợ thâm hụt ngân sách

Ưu điểm: Biện pháp này có ưu điểm là mức dự trữ hợp lí có thể giúp quốc gia tránh

và gia tăng sức ép lạm phát

Kết hợp với việc vay nợ ở trên việc giảm quỹ dự trữ ngoại tệ cũng khiến cho tỷ giáhối đoái tăng, làm suy yếu sức cạnh tranh quốc tế của hàng hóa trong nước.

CHƯƠNG 2 TÌM HIỂU VỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH MỸ TRONG THỜI KỲ

COVID 2.1 Thực trạng thâm hụt ngân sách của Mỹ trong giai đoạn đại dịch Covid

2.1.1 Thâm hụt ngân sách ở Mỹ năm 2020 tăng cao kỷ lục

Theo công bố của Bộ Tài chính Mỹ ngày 16/10/2020, thâm hụt ngân sách của nềnkinh tế đứng đầu thế giới đã tăng lên con số 3,1 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa kết thúcvào ngày 30/9/2020, gấp 3 lần so với 948 tỷ USD năm 2019 và gấp đôi kỷ lục được ghinhận vào năm 2009 (1,4 nghìn tỷ USD) Thâm hụt ngân sách tại Mỹ năm 2020 chiếmkhoảng 16,0% trong GDP Sau lần thâm hụt ngân sách lịch sử năm 1975 khi Mỹ phải chimột khoản khổng lồ cho quân sự nhằm chấm dứt chiến tranh thế giới thứ II, thâm hụt ngânsách ở Mỹ năm 2020 là con số lớn nhất

Hình 2.1 Thâm hụt ngân sách tại Mỹ trong giai đoạn 2001-2021

Nguyên nhân là “sức khỏe” của nền kinh tế Mỹ phải gánh chịu hậu quả nặng nề dođại dịch Covid-19 gây ra Doanh thu của Hoa Kỳ đã giảm 1,2% xuống 3,42 nghìn tỷ đô la,trong khi chi tiêu chính phủ lại tăng 47,3% lên 6,55 nghìn tỷ đô la Khoản chi tiêu của chínhphủ bao gồm 2,2 nghìn tỷ đô từ Đạo luật CARES để chi trả thất nghiệp bổ sung cho người

lao động bị mất việc trong đại dịch COVID-19 và các khoản vay có thể miễn trả cho cácdoanh nghiệp để tạo động lực cho các công ty giữ chân người lao động; 1,2 nghìn tỷ đô la

để kiểm tra kích thích kinh tế cho hàng triệu người Mỹ Hậu quả là nền kinh tế rơi vào cuộcsuy thoái mạnh đầu năm nay khi nhiều doanh nghiệp đóng cửa, công nhân phải về nước vìdịch Covid

Mặc dù khoảng một nửa trong số 22 triệu việc làm bị mất trong tháng 3 và tháng 4 đãđược khôi phục, nhưng điều đáng lo ngại là nếu không có thêm sự hỗ trợ của chính phủ,những người vẫn chưa có việc làm sẽ không thể trả tiền thuê nhà hoặc thế chấp và mua thựcphẩm Ngoài thiệt hại về người, kết quả sẽ là một lực cản đáng kể đối với tăng trưởng kinh

tế Hoa Kỳ

Theo báo cáo chung của Bộ Tài chính và Văn phòng Quản lý và Ngân sách cho thấytổng thu nhập của chính phủ là 1,61 nghìn USD, thấp hơn 286 tỷ USD so với dự kiến Điềunày phản ánh việc giảm 203 tỷ đô la thuế thu nhập cá nhân và giảm 51.8 tỷ đô la thuế thunhập doanh nghiệp so với số liệu được dự báo vào tháng Hai

Hình 2.2 Thu và chi của ngân sách Hoa Kỳ năm 2020

Ngoài ra, các khoản chi tiêu cao hơn dự kiến cho Nông nghiệp, Giáo dục, Y tế, nhânsinh cũng góp phần vào thâm hụt ngân sách

2.1.2 Thâm hụt ngân sách ở Mỹ năm 2021 cao thứ hai trong lịch sử

Theo Bộ Tài chính Mỹ, thâm hụt ngân sách Hoa Kỳ năm 2021 là 2,8 nghìn tỷ USD,giảm 9,9% so với cùng kỳ năm ngoái Tuy nhiên, đây vẫn là mức thâm hụt lớn thứ hai tronglịch sử, phản ánh một cách rõ ràng về sự thay đổi trong chi tiêu chính phủ trong đại dịchCovid-19 và gây ra những tranh cãi của quốc hội

Tỷ lệ thâm hụt trong năm tài chính là 12,4% GDP, giảm 15% so với năm trước.Trong khi mức thâm hụt của năm 2019, trước khi đại dịch bùng phát là 4,6% GDP

Các khoản chi của chính phủ cho năm tài chính 2021 đã tăng 4% so với năm trước đólên 6,8 nghìn tỷ USD Trong 11 tháng đầu năm, tổng nguồn thu của chính phủ đạt 3.390 tỷUSD, đánh dấu mức tăng 17,7% so với cùng kỳ năm ngoái Phần lớn là nhờ sự phục hồikinh tế sau cuộc suy thoái do đại dịch COVID-19 gây ra, từ đó cho phép hàng triệu người đilàm trở lại, thúc đẩy thuế từ thu nhập cá nhân và lợi nhuận của doanh nghiệp

Chi tiêu trong năm tài chính được thúc đẩy bởi các chi phí liên quan đến đại dịch baogồm các khoản tín dụng thuế trẻ em hàng tháng, bồi thường thất nghiệp mở rộng, các khoảnvay khẩn cấp cho doanh nghiệp nhỏ và kiểm tra kích thích cho các hộ gia đình

Tính theo tỷ trọng GDP, doanh thu của chính phủ đã tăng lên mức cao nhất kể từ nămtài chính 2001 Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã gọi những số liệu này là "bằng chứngthêm cho thấy nền kinh tế Mỹ đang trong giai đoạn phục hồi” Nguyên nhân là do hai yếu tốsau:

Một là, sản lượng kinh tế tăng nhanh trong 12 tháng qua sau khi ký hợp đồng vào

năm tài chính trước, khi hàng loạt doanh nghiệp phải đóng cửa do đại dịch, dẫn đến thuếcũng lớn hơn