(SKKN HAY NHẤT) một số giải pháp nâng cao nhận thức của học sinh về cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương khi dạy bài 6 môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH VỀ “CẤP CỨU BAN ĐẦU CÁC TAI NẠN THÔNGTHƯỜNG VÀ BĂNG BÓ VẾT

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH VỀ “CẤP CỨU BAN ĐẦU CÁC TAI NẠN

THÔNGTHƯỜNG VÀ BĂNG BÓ VẾT THƯƠNG” KHI DẠY BÀI 6 MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

Người thực hiện: Lê Văn Thao Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Giáo dục quốc phòng và an ninh

THANH HÓA, NĂM 2021

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Mục lục

1 Mở đầu.

1.1 Lý do chọn đề tài

1.2 Mục đích nghiên cứu

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.3 Một số giải pháp nâng cao nhận thức của học sinh về “Cấp cứuban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” khi dạy bài 6môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10

2.3.1 Khảo sát chất lượng đầu năm học 2020 -2021

2.3.2 Sử dụng vi deo, hình ảnh để nâng cao nhận thức và hứng thú chohọc sinh khi giảng dạy nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thôngthường

2.3.3 Nâng cao chất lượng giờ học thực hành kỹ thuật băng vết thương.

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

3 Kết luận – Kiến nghị.

3.1 Kết luận

3.2 Kiến nghị

1 Mở đầu.

1.1 Lý do chọn đề tài.

Ở nước ta việc phòng tránh tai nạn thương tích cho học sinh đã và đang trở thành vấn đềnóng của toàn xã hội, của Nhà nước nói chung và của Ngành giáo dục nói riêng Cụ thể Thủ tướng Chínhphủ đề ra quyết định số 234/QĐ-TTG về chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn2016-2020; Quyết định số 4458/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc quy định xâydựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn, thương tích trong trường phổ thông

Theo thống kê của tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm trên toàn cầu có hơn900.000 trẻ em và vị thành niên dưới 18 tuổi tử vong do thương tích, trong đó 90%

là thương tích không chủ ý, 98% tử vong do đuối nước ở trẻ em, đa số xảy ra ở cácquốc gia có thu nhập thấp và trung bình Ngoài những ca tử vong, hàng chục triệutrẻ em đòi hỏi phải được chăm sóc tại các cơ sở y tế và nhiều trẻ em bị tàn tật suốtđời Tại Việt Nam thống kê cho thấy trung bình mỗi năm có hơn 370.000 trẻ em bịtai nạn thương tích, trong đó nhóm tuổi từ 15-19 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất là 43%

Trong các nguyên nhân tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em, thì đuối nước vàtai nạn giao thông là hai nguyên nhân hàng đầu với khoảng 4.000 trẻ em và vịthành niên tử vong mỗi năm, tương đương khoảng hơn 10 trẻ tử vong mỗi ngày

Năm học 2020 - 2021, tôi được Ban giám hiệu trường Trung học phổ thôngTriệu Sơn 1 phân công phụ trách giảng dạy môn học Giáo dục quốc phòng và anninh lớp 10 Trong quá trình giảng dạy cho học sinh ở Bài 6: Cấp cứu ban đầu cáctai nạn thông thường và băng bó vết thương Tôi nhận thấy nhiều học sinh vẫn cònhạn chế về nhận thức, thiếu các kỹ năng cần thiết trong việc đề phòng các tai nạnthông thường, cũng như cách ứng phó với các tai nạn xảy ra đối với bản thân và

những người xung quanh Nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: Một số giải pháp nâng

cao nhận thức của học sinh về “Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương’’ khi dạy bài 6 môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10

góp phần giảm thiếu những tai nạn thương tích đáng tiếc xảy ra, xây dựng trường

học an toàn và thân thiện.

những người xung quanh, góp phần giảm thiểu những tai nạn đáng tiếc, đồng thờimuốn được trao đổi cùng bạn bè đồng nghiệp một số phương pháp dạy học đãđược tôi áp dụng bước đầu đạt hiệu quả tốt và qua đây cũng hi vọng phương phápdạy học này sẽ được bổ sung, hoàn thiện, nhân rộng trong trường Trung học phổthông Triệu Sơn 1 nói riêng và trong Ngành giáo dục nói chung.

Tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn trong việc huấn luyệnhọc sinh giỏi nội dung băng cá nhân để tham gia hội thao cấp tỉnh môn giáo dụcquốc phòng – an ninh do Sở giáo dục và đào tạo tổ chức

Nêu được những khó khăn bất cập trong giảng dạy và nâng cao chất lượngmôn học Giáo dục quốc phòng và an ninh

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Vận dụng một số giải pháp trong giảng dạy để nâng cao nhận thức và kỹnăng thực hành huấn luyện cho học sinh khi giảng dạy nội dung “bài 6: Cấp cứuban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” Đối tượng cụ thể đượctôi sử dụng nghiên cứu cho đề tài là học sinh lớp 10C2; lớp 10C8 năm học 2020 –

2021 trường Trung học phổ thông Triệu Sơn 1

+ Lớp 10C2 với 43 học sinh là lớp đối chứng

+ Lớp 10C8 với 42 học sinh là lớp thực nghiệm

1.4 Phương pháp nghiên cứu Phương pháp

tổng hợp phân tích tài liệu Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm Phương pháp kiểm tra đánh giá kỹ thuật Phương pháp tính toán và xử lí số liệu

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Trong lao động, luyện tập quân sự, sinh hoạt, vui chơi và hoạt động thể dụcthể thao rất có thể xảy ra các tai nạn Trong các tai nạn đó, có loại chỉ cần sơ cứutốt và điều trị tại nhà nhưng có nhiều trường hợp cần cấp cứu tại chỗ một cách kịpthời và nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị Cấp cứuban đầu các tai nạn thương tích là điều kiện tiên quyết cho việc điều trị tốt ở bệnhviện sau đó Bài 6: “Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vếtthương” bao gồm những nội dung điển hình như bong gân, sai khớp, ngất, chếtđuối, điện giật, ngộ độc thức ăn, say nắng, say nóng, nhiễm độc lân hữu cơ và các

kỹ thuật cơ bản băng vết thương hở gây chảy máu

Giảng dạy nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bóvết thương giáo viên phải phối hợp nhiều phương pháp khác nhau như: Thuyếttrình, trực quan thông qua vi deo, tranh ảnh, tài liệu, chia nhóm học sinh trong đóphương pháp thuyết trình và trực quan đóng vai trò quyết định, giáo viên là ngườigiúp đỡ và điều khiển giúp học sinh nắm vững nội dung lý thuyết và sửa sai kỹnăng thực hành động tác cho học sinh khi cần thiết.

Để giảng dạy tốt nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng

bó vết thương người giáo viên phải nắm vững nguyên nhân, triệu trứng, cách cấpcứu và đề phòng các tai nạn thường gặp, liên hệ thực tế tại trường học hoặc khuvực xung quanh; thực hiện tốt các động tác mẫu một cách chính xác, đúng trình tự,luôn gắn bó và hướng tới người học, khi lên lớp phải gây được sự hưng phấn chohọc sinh ham thích tập luyện và rèn luyện kỹ năng ứng phó và đề phòng các tainạn cho học sinh

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Những khó khăn khi giảng dạy nội dung “bài 6: Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” tại trường Trung học phổ thông Triệu Sơn 1.

Học sinh chưa thực hiện tốt nhiệm vụ của người học, ý thức tổ chức kỷ luậtchưa cao, chưa ý thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của nội dung học với bảnthân , gia đình và mọi người xung quanh, thực hiện chưa tốt các yêu cầu của giáoviên, còn mang tính chất đối phó

Vẫn còn không ít học sinh xem nội dung môn học là môn học phụ chưa tậptrung chú ý và đầu tư đúng mức

Học sinh không hứng thú học các tiết học lý thuyết trên lớp, thực hành kỹnăng động tác học sinh còn rụt rè, tâm lý sợ sệt, ngại khó, ngại bẩn nên các emthường né tránh, mất tập trung, đặc biệt một số học sinh không tham gia cấp cứunạn nhân bị tai nạn mà chỉ tập trung thành đám đông bên ngoài để chụp ảnh, quayvideo

Cơ sở vật chất phục vụ cho môn học chưa đáp ứng đầy đủ cho quá trình dạy vàhọc

2.2.2 Thực trạng giảng dạy nội dung “Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” hiện nay tại trường Trung học phổ thông.

Nội dung bài 6: cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vếtthương bao gồm cả lý luyết và thực hành với nhiều nội dung khác nhau trong khi

đó thời lượng theo phân phối chương trình có hạn dẫn tới việc giảng dạy của

3

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

giáo viên chưa đi sâu phân tích được tất cả các tai nạn mà chỉ lựa chọn được một

số tai nạn trọng tâm nhất; thời gian ngắn, học sinh chưa hoàn thiện được kỹ năngthực hành động tác cấp cứu ban đầu

Qua quá trình khảo sát, điều tra thực tế tại trường Trung học phổ thông TriệuSơn 1 tôi nhận thấy thực trạng giảng dạy nội dung Cấp cứu ban đầu các tai nạnthông thường và băng bó vết thương môn Giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10THPT vẫn còn những bất cập cụ thể như sau:

* Về phía giáo viên: Đầu tư cho giảng dạy nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thôngthường và băng bó vết thương còn hạn chế Các giáo viên giảng dạy nội dung chưa xây dựng được bài giảngđiện tử, chưa đưa được những hình ảnh, vi deo minh họa thực tế cho học sinh có mô hình trực quan thamkhảo, huấn luyện

* Về phía học sinh:

+ Nhận thức của học sinh khi tham gia học nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thôngthường và băng bó vết thương còn mơ hồ, chưa hiểu rõ được ý nghĩa, tác dụng, tầm quan trọng của việc họcnội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương đối với bản thân

+ Học sinh ngại học các giờ lý thuyết trên lớp Khi thực hành kỹ thuật động tác cấp cứu

và băng vết thương chưa đảm bảo được yêu cầu

+ Mức độ tiếp thu kỹ năng động tác cấp cứu nạn nhân và thực hành băng vết thương còn chậm

Theo thống kê kết quả của toàn khối 10 trong 2 năm học 2018 - 2019 và năm học 2019 – 2020 tại trường Trung học phổ thông Triệu Sơn 1

2.3 Một số giải pháp nâng cao nhận thức của học sinh về “Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” khi dạy bài 6 môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10

2.3.1 Khảo sát chất lượng đầu năm học 2020 -2021.

Khảo sát chất lượng học sinh hai lớp: Lớp 10C2 và lớp 10C8 của trường THPT Triệu Sơn 1.

* Nhận thức của học sinh về cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết

thương thông qua việc trả lời các câu hỏi khảo sát sau:

Câu 1: Việc học tập nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bóvết thương em thấy có tác dụng gì cho bản thân?

Câu 2: Em có thích học nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương không?

Câu 3: Trường hợp bạn em hoặc người xung quanh không may bị tai nạn như ngất,sai khớp em có sẵn sàng tham gia vào việc cấp cứu ban đầu cho nạn nhân không?

Kết quả thống kê khảo sát chung của học sinh hai lớp 10C2 và 10C8 như sau:

* Trong tổng số 43 học sinh của lớp 10C2.

Trong đó có: 13 học sinh = 31% thấy được việc học nội dung Cấp cứu banđầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương tốt cho bản thân và nhữngngười xung quanh 30 học sinh = 69% trả lời không rõ ràng và cho rằng Cấp cứuban đầu cho nạn nhân là việc của người khác hoặc của cơ quan y tế làm

Qua tìm hiểu được biết số học sinh này ít quan tâm đến việc cấp cứu banđầu cho nạn nhân là do tâm lý lúng túng, sợ sệt, không biết cách cấp cứu

* Trong tổng số 42 học sinh của lớp 10C8.

Trong đó có: 10 học sinh = 23.8% thấy được việc nội dung Cấp cứu ban đầucác tai nạn thông thường và băng bó vết thương đã làm cho em tự tin, mạnh dạnhơn, sẵn sàng tham gia cấp cứu nạn nhân bị tai nạn Số còn lại 32 học sinh =76.2% trả lời không rõ ràng và cho rằng học nội dung Cấp cứu ban đầu các tai nạnthông thường và băng bó vết thương không có tác dụng nhiều với bản thân Quatìm hiểu được biết số học sinh này ít quan tâm đến nội dung Cấp cứu ban đầu cáctai nạn thông thường và băng bó vết thương do ý thức học chưa tốt, rất ít hoặckhông tham gia học tập

* Kết quả thu được sau khảo sát chất lượng của học sinh hai lớp khi trả lời 3 câu hỏi với

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

9.5% 14.3%

2.3.2 Sử dụng vi deo, hình ảnh để nâng cao nhận thức và hứng thú cho học sinh khi giảng dạy nội dung cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường.

Tôi nghiên cứu xây dựng bài giảng điện tử lựa chọn các mẫu chuyện có thật

về người bị tai nạn, kết hợp với sử dụng vi deo, hình ảnh thực tế mang tính thời sựnhất có thể học sinh mới được nghe trên tivi, trên internet tạo cho học sinh sự hứngthú học tập khi xem lại và phân tích về đoạn phim, hỉnh ảnh đó sẽ làm cho tiết họccủa tôi sôi động, kiến thức học sinh sẽ cô đọng, nhớ lâu…

Ví dụ: Tôi sử dụng tranh ảnh, vi deo về một số loại tại nạn thường gặp như, bongngân, sai khớp, ngất, chết đuối, điện giật từ đó giúp học sinh hiểu được nguyênnhân, triệu chứng, cách cấp cứu, và đề phòng

6

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Hình 1: Tranh tổng hợp cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường

7

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Hình 2: Cách cứu nạn nhân bị ngất ( phương pháp thổi ngạt, ép tim )

Hình 3: Cách cấp cứu nạn nhân bị điện giật

Vi deo1: Hướng dẫn sơ cứu nạn nhân bị chết đuối trên kênh VTC14( Đài truyền

hình kỹ thuật số Việt Nam) xuất bản ngày 7 tháng 5 năm 2016

Vi deo2: Hướng dẫn sơ cứu nạn nhân bị say nắng, say nóng trên kênh TTV( Đài phát thanh và truyền hình Thanh Hóa) xuất bản ngày 21 tháng 5 năm 2018

2.3.3 Nâng cao chất lượng giờ học thực hành kỹ thuật băng vết thương.

* Công tác chuẩn bị của giáo viên.

Công tác chuẩn bị rất quan trọng quyết định sự thành công hay thất bại củagiờ học Do đó người giáo viên phải chuẩn bị tốt các bước sau:

Giáo viên phải chuẩn bị thật tốt giáo án, thao trường, bãi tập, tranh vẽ kỹthuật băng vết thương để minh họa giảng dạy Giáo án phải soạn cụ thể, tỉ mỉ, cónhiệm vụ yêu cầu và sắp xếp nội dung, các bước tiến hành, số lần huấn luyện, thờigian huấn luyện, mỗi nội dung phải có biện pháp tổ chức, tiến hành cụ thể được ghiđầy đủ trong giáo án

Chuẩn bị dụng cụ, thao trường, bài tập, vệ sinh sân tập, tranh ảnh minh họa,túi cứu thương, băng, gạc, kéo.…trang phục huấn luyện đúng quy định

* Thực hiện giờ dạy thực hành kỹ thuật băng vết thương.

Sau khi đã chuẩn bị tốt về giáo án, sân bãi dụng cụ, giáo viên vận dụng tốtgiáo án vào giờ dạy

Giáo viên nêu đầy đủ, khái quát mục đích, nguyên tắc, hình thức, các loạibăng, kết hợp cho học sinh xem tranh ảnh, để hiểu tương đối đúng đắn và chínhxác về tác dụng của việc băng vết thương

9

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Kiểu băng Hình thức Cách băng Áp dụng Băng vòng

Cuộn băng vòng sau Vùng bụng,chồng lên 2/3 vòng trước ngực, cánh tay,

xoắn cho đến khi kín vết đùi

thương

Băng chữ

Sau khi cố định băng đưa Vùng vếtbăng lên trên và gấp thương cẳng tay

lật tiếp tục cho đến khi kín

vết thươngSau khi cố định băng, đưa Vùng vếtbăng lên khỏi vết thương, thương khuỷu,

Băng số 8

cuộn 1 vòng, trả băng về lòng bàn tay,theo hình số 8, tiếp tục khi lòng bàn chân ,kín vết thương cổ chân, vai ,

gáy, đầu, mắt

( bảng tổng hợp các kiểu băng, hình thức, cách băng và trường hợp áp dụng kiểu băng cho

từng vị trí vết thương )

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

(Hình ảnh huấn huyện Băng bó cứu thương nội dung băng đầu gối)

Giáo viên khi huấn luyện cần giao trách nhiệm cụ thể cho từng tiểu đội, từng

tổ nhiệm vụ huấn luyện

Giáo viên phải phân tích những tình huống cụ thể khi xảy ra tai nạn và vếtthương của nạn nhân để áp dụng các kiểu băng và loại băng mục đích cầm máu tốtnhất cho nạn nhân

Khi giảng kỹ thuật băng vết thương giáo viên phải làm chậm có phân tích rõràng, mạch lạc Động tác làm mẫu kỹ thuật băng của giáo viên phải chính xác, đẹpmắt, có tranh ảnh minh họa, dùng ngôn ngữ chuyên môn chính xác kết hợp chặtchẽ với động tác làm mẫu để minh họa lời nói sẽ nâng cao tính khoa học bộ môn,cộng thêm thái độ nhiệt tình, có trách nhiệm của giáo viên trong lúc giảng giải sẽ

có tác dụng cảm hóa, động viên học sinh học tập tích cực

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.

Sau khi đưa các biện pháp tổ chức thực hiện trên vào nghiên cứu thực tế ởlớp 10C8 kết quả thu được là:

Hầu hết các em đã ý thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc cấp cứuban đầu các tai nạn thông thường và băng vết thương, sẵn sàng tham gia cấp cứunạn nhân khi có tình huống tai nạn xẩy ra