I PAGE 13 I ĐẶT VẤN ĐỀ 1 Sự cần thiết của đề tài Như chúng ta đã biết trẻ mầm non học mà chơi, chơi bằng học là một trong các hoạt động học tập của trẻ và có mục đích to lớn đối với sự phát triển toàn.
Trang 11 Sự cần thiết của đề tài
Như chúng ta đã biết trẻ mầm non học mà chơi, chơi bằng học là mộttrong các hoạt động học tập của trẻ và có mục đích to lớn đối với sự phát triểntoàn diện về nhân cách con người trẻ, thông qua hoạt động vui chơi còn hìnhthành ở trẻ những chức năng tâm lý, những cơ sở ban đầu của nhân cách Đểhoạt động vui chơi của trẻ trở nên có ý nghĩa và mang lại kết quả giáo dục caothì nhà giáo dục mà cụ thể là giáo viên mầm non phải tổ chức tốt các hoạtđộng chơi cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đặc biệt là nhu cầu chơi ởcác góc
Chơi là một phần không thể thiếu trong “công trình” cuộc sống của trẻ,không chơi trẻ không phát triển Chơi là phương tiện học hỏi, là con đường đểtrẻ tăng trưởng, phát triển Chơi là cơ hội để trẻ thử nghiệm những hoạt độngtrẻ mong muốn tìm hiểu về thế giới Trẻ càng chơi nhiều với các đồ vật khácnhau, tham gia nhiều hoạt động, kết nối với nhiều bạn bè…thì trẻ càng tíchcực và có nhiều thành công trong học tập sau này Trong quá trình chơi trẻđược thể hiện vai chơi, được trải nghiệm với nhiều cảm xúc khác nhau Trẻbiết cách hợp tác với bạn khi làm việc nhóm, trẻ biết thể hiện vai chơi, thể hiệncác mối quan hệ phong phú trong cuộc sống Trẻ được thõa mãn nhu cầu giaotiếp, nhu cầu được làm “người lớn”
Hoạt động chơi ở các góc trong trường mầm non là phương tiện pháttriển toàn diện cho trẻ về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ…thông qua hoạtđộng chơi ở các góc còn giúp trẻ chia sẻ niềm vui của mình với bạn bè, giúptrẻ thỏa mãn nhu cầu giao tiếp và đặc biệt là nhu cầu thích làm “người lớn”
Vì vậy, là một cán bộ quản lý chỉ đạo công tác chuyên môn tổ giáo viên tôiluôn nghĩ phải làm thế nào để chỉ đạo giáo viên giáo dục trẻ kết hợp "Chơi màhọc, học bằng chơi" đúng như phương pháp giáo dục trẻ Mẫu giáo Trong quátrình giáo dục trẻ cần có sự kết hợp "Chơi" và "Học" một cách hài hòa nhằmthúc đẩy sự phát triển của trẻ một cách toàn diện Muốn trẻ phát triển tốt thìcán bộ quản lý thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, xây dựng kế hoạch chỉ đạochuyên môn, trong đó có chỉ đạo tốt hoạt động vui chơi của các lớp mẫu giáo
Hoạt động chơi ở các góc là một hoạt động được tổ chức thường xuyên,tuy nhiên do nhu cầu giáo dục mầm non đòi hỏi có sự đổi mới về nội dung vàhình thức, các hoạt động phải tổ chức theo hướng lấy trẻ làm trung tâm; vì có
sự luân chuyển giáo viên giữa các nhóm lớp và sự thay đổi các giáo viên hợpđồng trong năm nên các cô có sự lúng túng trong tổ chức các hoạt động vuichơi cho trẻ, đặc biệt là chơi ở các góc, chơi ở lứa tuổi nhà trẻ là chơi tự dotheo ý thích - trẻ hoạt động với đồ vật và chơi một mình, chơi cạnh nhau, cònchơi ở mẫu giáo là chơi ở các góc - chơi đóng vai theo chủ đề, là chơi cùngnhau và có sự hợp tác qua lại với nhau không chỉ trong cùng một góc chơi màcòn có mối quan hệ qua lại giữa các góc chơi Giáo viên còn nhầm lẫnphương pháp hướng dẫn trẻ chơi ở nhà trẻ và mẫu giáo; nội dung chơi của trẻcòn nghèo nàn, trẻ còn bị áp đặt khi vào vai chơi, phân nhóm chơi cố định, đồ
Trang 2chơi cho trẻ hoạt động ít và chưa đáp ứng nhu cầu sáng tạo của trẻ Giáo viênchưa thường xuyên rèn cho trẻ những kỹ năng chơi, chưa thấy quan tâm nângcao mở rộng kiến thức cho trẻ, chưa tạo những góc mở cho trẻ được trực tiếptham gia chơi, khám phá, kỹ năng giao tiếp, hợp tác giữa các nhóm chơi chưađược liên kết
Kỹ năng chơi của trẻ chưa tốt vì vốn kinh nghiệm chưa có, trẻ còn nhútnhát, chưa tự tin khi nhập vai chơi của mình, đa số trẻ chưa có kỹ năng chơi ởgóc Góc chơi chưa phong phú chưa kích thích được sự ham muốn khám phácủa trẻ Đồ dùng trong góc chơi còn ít, chưa thường xuyên bổ sung, chưa thayđổi theo chủ đề Trang trí góc chơi chưa bắt mắt, chưa kích thích được sựsáng tạo của trẻ, chưa thật sự lấy trẻ làm trung tâm Nội dung chơi còn lặp đi ,lặp lại trong các chủ đề dẫn đến sự nhàm chán, trong quá trình chơi còn mangtính chất đơn lẽ, vai chơi không thể hiện mối quan hệ với nhau, hay nói cáchkhác các góc chơi không hỗ trợ cho nhau Mặt khác, việc tuyên truyền về hoạtđộng vui chơi của trẻ ở trường chưa sâu sát, chặt chẽ từ đó dẫn đến phụ huynhchưa quan tâm đồng đều, còn lại một số phụ huynh chưa hiểu biết ý nghĩa quantrọng của việc chơi ở các góc nên chưa ủng hộ cho giáo viên mua sắm trangthiết bị đồ dùng, đồ chơi và hỗ trợ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương
Từ thực tế trên tôi nhận thấy việc tổ chức hoạt động chơi ở các góc củamột số lớp chưa mang lại hiệu quả như mong muốn Chính vì tầm quan trọngcủa hoạt động chơi ở các góc mà tôi muốn sự hứng thú chơi của trẻ ngày càngnhiều hơn, mở mang kiến thức sâu rộng hơn nên tôi đã trăn trở và suy nghĩlàm gì để chỉ đạo thực hiện tốt hoạt động chơi ở các góc của các lớp nhằmđảm bảo yêu cầu giáo dục đề ra, nên tôi đã lựa chọn đề tài “Giải pháp giúpgiáo viên tổ chức hoạt động chơi ở các góc nhằm phát triển khả năng vui chơicho trẻ mẫu giáo tại Trường mầm non Vĩnh Thạnh - Nha Trang”
2 Mục tiêu nghiên cứu
Với đề tài này tôi mong muốn giáo viên tổ chức tốt hoạt động chơi ởcác góc để giúp trẻ mẫu giáo Trường mầm non Vĩnh Thạnh, Nha Trang pháttriển khả năng vui chơi
Trang 3II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Thực trạng của vấn đề cần giải quyết
1.1 Thuận lợi
Được sự quan tâm chỉ đạo và đầu tư cơ sở vật chất của Phòng Giáo dục vàĐào tạo Nha Trang Được sự chỉ đạo sâu sát và sự đồng thuận của Hiệu trưởng;
Giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, có nhiều năm kinh nghiệm
và gắn bó với trường, nhiệt tình, cùng phối hợp với ban giám hiệu xây dựngmôi trường, làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động;
Đa số giáo viên có kiến thức về xây dựng và tổ chức hoạt động chơi ởcác góc;
Trẻ mạnh dạn, tự tin, thích tham gia vào các hoạt động cùng cô và các bạn;Trẻ có nhiều năm học tại trường, học từ các lớp dưới lên nên có sự liêntục và kế thừa kiến thức
1.2 Khó khăn
Lớp học chỉ có một phòng sinh hoạt chung;
Trường còn thiếu năm (05) giáo viên, nên hợp đồng giáo viên hằngnăm, số giáo viên mới chưa có kỹ năng tổ chức hoạt động góc cũng như cáchoạt động vui chơi cho trẻ;
Giáo viên đôi khi còn ngại tổ chức cho trẻ hoạt động chơi ở các góc, sợtrẻ bày biện đồ chơi khó thu dọn, ngại xử lý tình huống nảy sinh trong quátrình chơi của trẻ;
Góc chơi chưa phong phú chưa kích thích được sự ham muốn khámphá của trẻ Đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong góc chơi còn ít, chưa thay đổi theochủ đề, chưa thường xuyên bổ sung
Phụ huynh ít quan tâm đến các nội dung hoạt động của trẻ ở trườngmầm non, chỉ chú trọng việc học của trẻ, ít quan tâm đến hoạt động vui chơi
vì chưa hiểu biết ý nghĩa quan trọng của việc chơi nên chưa nhiệt tình phốihợp với giáo viên và nhà trường trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ
Đối với trẻ, kỹ năng chơi của trẻ chưa tốt vì vốn kinh nghiệm của trẻchưa có, trẻ còn nhút nhát, chưa tự tin khi nhập vai chơi của mình, đa số trẻchưa có kỹ năng chơi ở góc Trẻ lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi trẻ còn chơi mộtmình chưa biết phối hợp cùng bạn khi chơi, đôi khi còn tranh giành đồ chơi,trẻ chưa thực hiện tốt quy định của góc chơi đôi khi đang chơi góc này lại bỏsang góc khác Khi thấy có đồ chơi mới thì trẻ hay dành cho riêng mình màchưa biết chia sẻ chơi cùng bạn Từ những thực trạng trên tôi đã mạnh dạn lựachọn đề tài “Giải pháp giúp giáo viên tổ chức hoạt động chơi ở các góc nhằmphát triển khả năng vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại Trường mầm non Vĩnh Thạnh
- Nha Trang”
Trang 4* Khảo sát trước khi thực hiện trên 24 giáo viên
Nội dung khảo sát
Số GV
Phần trăm
Số GV
Phần trăm
Số GV
Phần trăm
- Thái độ, nhận thức của giáo
viên về tầm quan trọng của việc
tổ chức các hoạt động vui chơi
cho trẻ mẫu giáo
- Thái độ, nhận thức của giáo
viên về tầm quan trọng của việc
2 Nội dung nghiên cứu/ giải pháp thay thế
Căn cứ vào kế hoạch triển khai nhiệm vụ năm học của Phòng giáo dục
và Đào tạo Nha Trang và của Trường mầm non Vĩnh Thạnh, tôi đã xây dựnglịch trình trong cả năm học để sắp xếp công việc tuần tự, hợp lý, giúp cho bảnthân chủ động trong công việc, đồng thời chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồidưỡng giáo viên, triển khai việc tổ chức hoạt động vui chơi ở góc cho trẻ cóhiệu quả Sau đây là kế hoạch mà tôi đã xây dựng và thực hiện:
Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên thiết kế góc chơi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm
Kế hoạch được ví như chiếc chìa khoá mở đường đi đến mục đích Kếhoạch có tầm quan trọng đặc biệt, nó như kim chỉ nam, có tác dụng chỉ đạo, chỉđường cho hoạt động thực hiện theo một con đường đã định sẵn, nó như ngọnđèn pha dẫn lối cho ta thực hiện công việc một cách khoa học, hiệu quả hơn;
Sau khi đã tiến hành điều tra cơ bản và khảo sát, tôi đã nhận định đượcđiểm mạnh, điểm yếu của giáo viên trường mình trong việc thiết kế góc chơi
và xây dựng nội dung chơi, từ đó có hướng chỉ đạo cho giáo viên thực hiệntốt hơn Tôi có kế hoạch rõ ràng đối với từng lớp, từng giáo viên, nhằm đônđốc thực hiện và kiểm tra, đồng thời là mốc để giáo viên có hướng phấn đấu
Trang 5* Hướng dẫn giáo viên thiết kế các góc theo hướng lấy trẻ làm trung tâm;Cách thiết kế, sắp xếp môi trường giáo dục trong trường mầm non sẽảnh hưởng đến việc học của trẻ, cách học của trẻ và cách mà giáo viên dạytrẻ Môi trường giáo dục ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập của trẻ.Môi trường vật chất - các đồ dùng, đồ chơi, cách sắp xếp, bài trí trong gócchơi rất quan trọng, chúng cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khácnhau cho trẻ Chính vì vậy mà tôi đặc biệt quan tâm hướng dẫn giáo viên thiết
kế góc chơi theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, các góc hoạt động chính đượcduy trì thường xuyên, trẻ không cầm phải di chuyển hoặc đóng lại vì thế giáoviên cần suy nghĩ thận trọng về việc bố trí các góc Đầu tiên là chia diện tíchphòng thành các khu vực chơi khác nhau Tùy vào diện tích và không giancủa mỗi lớp mà thiết kế góc chơi sao cho hợp lý Việc sắp xếp các góc phảirất linh hoạt để có thể sắp xếp lại
Tôi hướng dẫn giáo viên sắp xếp những hoạt động tương đồng bố trígần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động) Ví dụ: góc học tập, tạo hình,thư viện… xa các góc chơi động: phân vai, âm nhạc, xây dựng…;
Có góc cố định (góc tạo hình, phân vai…), có góc di động hoặc thayđổi theo chủ đề trong thời gian đó (thư viện, thiên nhiên, âm nhạc) Có ranhgiới riêng giữa các góc (sử dụng mảng tường, rèm, các kệ, tủ để ngăn cách)
Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển Bố trí bàn ghế, đệm,gối… phù hợp với từng góc Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưngcho từng góc Đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ và được bày biệnhấp dẫn Không cần thiết phải có một không gian rộng, thoáng, cố định vì cóthể làm giảm không gian của các góc khác, sẽ hạn chế việc học và chơi củatrẻ trong các góc hoạt động này;
Việc đặt tên góc cũng cần được chú ý phải đặt sao cho trẻ dễ hiểu, tạo
sự thích thú và tò mò cho trẻ (góc phân vai: Bé chọn vai nào; đối với trẻ mẫugiáo 5 - 6 tuổi thêm một góc nhỏ “bé tập làm nội trợ” hoặc “đầu bếp tí hon”.Góc xây dựng: Thợ xây đa tài; công trình của bé Góc học tập: Bé chăm học;thử tài bé yêu, Vui học cùng bé Góc tạo hình: Màu sắc tuổi thơ; họa sĩ tí hon;
bé yêu nghệ thuật Đối với góc thư viện: cùng nhau đọc sách; làm bạn cùngsách truyện; kể chuyện cùng bé…) Tùy vào từng lứa tuổi và từng chủ đề giáoviên có thể lựa chọn và đặt tên góc sao cho phù hợp
Sau mỗi chủ đề cần thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạocảm giác mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ Ví dụ: Sau khi kêt thúc chủ đề
“Trường mầm non” chuyển sang chủ đề “Bé và gia đình thân thương” thì ởgóc chơi phân vai giáo viên bố trí thêm tấm rèm tạo không gian cho ngôi nhà,bên trong thêm bàn trang điểm và gian bếp Ở góc xậy dựng thì chuyển vị trícủa kệ, sắp lại đồ chơi và bổ sung một số đồ chơi theo chủ đề…
* Hướng dẫn giáo viên xây dựng nội dung chơi ở các góc cho trẻ phùhợp với từng chủ đề, từng lứa tuổi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm;
Trang 6- Xây dựng nội dung chơi:
Trong mỗi chủ đề giáo viên cần lựa chọn một đến hai góc trọng tâm đểrèn nề nếp, kỹ năng chơi của góc chơi đó Khi tổ chức góc chơi cho trẻ, cầnphù hợp với khả năng nhận thức của trẻ ở từng độ tuổi, phù hợp với chủ đềđang thực hiện, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của trường, lớp…
Sau đây là định hướng các góc chính và nội dung chơi cho mỗi chủ đề(đính kèm phụ lục 1)
Tùy vào từng chủ đề từng lứa tuổi mà tôi hướng dẫn giáo viên lựa chọnnội dung chơi sao cho phù hợp với trẻ Góc chơi nên có mục đích rõ ràng,Giáo viên nên có kế hoạch hoạt động trong từng góc chơi ngay từ đầu nămhọc Qua một năm thực hiện tôi thấy các cô đã biết xây dựng nội dung chơi vàhướng dẫn trẻ chơi hiệu quả Các cháu thì chủ động lựa chọn góc chơi theonhu cầu, hứng thú của mình Cháu thể hiện tốt vai chơi và biết sáng tạo nộidung chơi
* Bồi dưỡng về cách tổ chức cho trẻ chơi hoạt động ở các góc; nhânrộng điển hình
Việc thiết kế góc chơi, làm đồ dùng, đồ chơi, bài trí sắp xếp đồ chơi tạo
ra một môi trường sống động có ý nghĩa rất lớn trong hoạt động của trẻ Đóchính là môi trường thuận lợi giúp trẻ có hứng thú khám phá, thể hiện vaichơi và mở rộng nội dung chơi một cách sáng tạo
Mỗi nội dung bồi dưỡng đều được thực hiện trong buổi sinh hoạtchuyên môn, với cách làm này, 100% giáo viên đều được dự bồi dưỡng màkhông ảnh hưởng đến các hoạt động trong ngày của trẻ
Để sử dụng các góc hoạt động có hiệu quả thì trong suốt thời gian vuichơi, trẻ sẽ chơi tất cả các góc; trẻ lựa chọn góc mà mình muốn chơi, hoặcgiáo viên thu hút trẻ vào các góc khác nhau; nói chuyện với trẻ tại các góc vàgiúp trẻ tham gia các hoạt dộng trong góc - giúp hỗ trợ việc học bằng chơi củatrẻ; Đặt ra vài quy tắc đơn giản, rõ ràng về sự an toàn và tôn trọng lẫn nhau(hợp tác và chia sẻ đồ chơi cùng bạn, giải quyết mâu thuẫn bằng cách thỏathuận); Đảm bảo rằng các hoạt động thú vị và có đủ học liệu, vật liệu và dụng
cụ cho trẻ, nội dung chơi thường xuyên đổi mới và mở rộng để trẻ không bịnhàm chán
Thỏa thuận trước khi chơi: Giáo viên chú ý hướng trẻ vào hoạt độngvui chơi, đàm thoại rất ngắn gọn chủ yếu là giới thiệu những góc chơi trọngtâm, nhắc lại những ý tưởng của một vài góc chơi cũ Ví dụ: Hôm nay các conthích chơi ở góc nào? Con sẽ chơi gì ở góc chơi đó? Để thực hiện tốt vai chơicủa mình con sẽ làm gì?
Quá trình chơi: Giáo viên đi quan sát trẻ chơi Khi nào cần thiết thì mớican thiệp vào trò chơi của trẻ, tránh phá vỡ những ý đồ chơi của trẻ đang đượchình thành và phát triển trong tư duy Giáo viên chỉ can thiệp khi trẻ khôngtham gia vào trò chơi nào hoặc khi trẻ gặp khó khăn trong thỏa thuận, hợp tác
Trang 7với bạn cùng chơi, khi trò chơi của trẻ trở thành đơn điệu, lặp đi lặp lại và khitrẻ yêu cầu Lúc đó, giáo viên phải căn cứ vào tình hình cụ thể để giáo viên cóthể chơi cùng trẻ hoặc gợi ý, hướng dẫn trẻ chơi Ví dụ: Sau khi trẻ vào gócchơi được 2-3 phút nhưng trẻ còn lúng túng chưa biết phân vai chơi hoặcchọn nội dung chơi, cô đến bên nhóm trẻ hoặc bên trẻ giúp trẻ thỏa thuận vaichơi, mở rộng nội dung chơi (Các con sẽ cùng chơi gì nào? Ai sẽ nhận vainày? Cô thấy ở đây có ngững chiếc váy thật đẹp các con hãy mặc vào và chọnnhững nhạc cụ mình thích rồi cùng nhau chon biểu diễn nhé…)
Kết thúc chơi: Giáo viên đi nhận xét các góc chơi khác về các mặt như:
Kỹ năng chơi, ý thức chơi, và nhắc trẻ cất dần đồ chơi và yêu cầu trẻ tập trung
về nhóm chơi chính (nếu có) Giáo viên lựa chọn một nhóm chơi chính trongtuần đó cùng cả lớp nhận xét, giáo viên quan tâm động viên trẻ
Trong thực tế hiện nay đa số giáo viên đã biết thiết kế các góc chơi cáccháu đã tích cực tham gia vào các góc do cô tổ chức Tuy nhiên vẫn còn một
số hạn chế: Nội dung chơi chưa phong phú còn mang tính áp đặt, cách sắpxếp đồ chơi chưa hợp lý, chưa khai thác hiệu quả cách sử dụng đồ dùng, đồchơi, vì vậy điều trước tiên là tôi gợi ý cho giáo viên một số đồ chơi tự làm.Tôi chỉ đạo giáo viên cùng trẻ làm đồ dùng, đồ chơi gần gũi sao cho trẻ đượcvừa chơi mà vừa học, với một đồ chơi trẻ có thể chơi được nhiều trò chơikhác nhau và trò chơi phải hướng tới sự tích cực, hứng thú của trẻ
Để bồi dưỡng cho giáo viên cách tổ chức cho trẻ chơi ở các góc vànhân rộng điển hình, tôi lên chuyên đề “Tổ chức môi trường học bằng chơi ởcác góc hoạt động nhằm thực hiện tốt quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” vàotháng 10 năm 2019 cho giáo viên toàn trường dự giờ và trao đổi rút kinhnghiệm Sau đó tôi chỉ đạo và hướng dẫn giáo viên xây dựng nội dung chơi,làm đồ dùng đồ chơi phù hợp với từng chủ đề Tùy vào từng chủ đề mà xâydựng các góc chơi và bổ sung đồ chơi, hướng dẫn trẻ chơi sao cho hiệu quả
Sau khi chuyên đề được tổ chức thì kết quả đạt được trên giáo viên là16/22 giỏi và 6/22 khá Tôi chọn ra 03 hoạt động chơi ở các góc đạt kết quảcao nhất của ba lứa tuổi mẫu giáo để nhân rộng điển hình cho giáo viên vàmời phụ huynh đến dự giờ Tổ chức cho giáo viên thảo luận rút kinh nghiệm.Giáo viên cần nắm vững những yêu cầu của từng độ tuổi mà hướng dẫn trẻchơi phù hợp Tăng cường sự tham gia của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm trongmọi hoat động, giáo viên có vai trò hướng dẫn trẻ và chỉ can thiệp khi cầnthiết Lựa chọn hợp lý giữa các nội dung xuất phát từ trẻ và từ giáo viên, giữa
kế hoạch đã lập và các sự kiện thiên nhiên, sự kiện xã hội phát sinh (phụ lục2) (Hình ảnh minh chứng H1)
Tôi giúp giáo viên hiểu rằng muốn trẻ phát triển tốt thì cô giáo phải làngười thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục của mình, luôn linh động sáng tạo giúptrẻ thông qua chơi mà học bằng cách thông qua hoạt động góc Khi tham giavào hoạt động đóng vai người lớn, trẻ được hòa mình vào xã hội người lớntheo cách riêng của mình, trẻ thể hiện hành động vai mà mình đóng Chơi góc
là một hoạt động không nhằm tạo ra sản phẩm mà chỉ để thỏa mãn nhu cầu
Trang 8được chơi của trẻ Trẻ chơi trong hoạt động góc là một hoạt động độc lập tự
do và tự nguyện Trẻ tự nghĩ ra dự định và cũng tự mình tiến hành điều khiểntrò chơi Nội dung chơi của trẻ phản ánh cuộc sống hiện thực xung quanh.Bên cạnh đó, mặc dù chơi góc là hoạt động của trẻ nhưng vẫn cần có sự tổchức, hướng dẫn của cô giáo (Hình ảnh minh chứng H2)
Mỗi tháng tôi lên kế hoạch dự giờ giáo viên tổ chức hoạt động chơi ởcác góc nhằm đánh giá việc tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi, đồng thời đánh giá
sự phát triển của trẻ Qua dự giờ 24 hoạt động chơi ở các góc thì kết quả 20giỏi 4 khá Giáo viên đã nắm bắt được tầm quan trọng của việc tổ chức hoạtđộng chơi ở các góc cho trẻ trong trường mầm non Giáo viên đã nắm đượcnguyên tắc sắp xếp góc chơi cho trẻ hoạt động; quy trình tổ chức hoạt động góccho trẻ, xây dựng kế hoạch hoạt động góc cho trẻ phù hợp chủ đề, lứa tuổi…
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch tăng cường phát triển nguồn đồ dùng đồ chơi phục vụ tại các góc chơi
Trong quá trình giáo dục trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riênggiáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì? Chơi như thế nào để đem lạikiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho sự phát triển tư duy củatrẻ, vì vậy đồ chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú
và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xungquanh ở trẻ bấy nhiêu
Đầu năm học, qua dự giờ thăm lớp và qua quan sát các hoạt động vuichơi ở góc của trẻ tôi nhận thấy cháu thường vào góc chơi tự do với các đồchơi sẵn có như: đồ chơi nấu ăn, xe, lắp ghép, cháu chưa được chơi theo đúngnghĩa của nó “chơi mà học”, trẻ chưa có sự phân vai và hợp tác, giao lưu khichơi, sự tương tác qua lại giữa các bạn trong nhóm chơi chưa được xác định
rõ ràng Trẻ chưa biết thể hiện vai chơi và hành động chơi Đồ chơi trong gócthì bố trí chưa hợp lý, đặc biệt những đồ chơi để trẻ hoạt động trong chủ đề đóchưa có nhiều, đồ chơi không phù hợp với nội dung chơi mà trẻ muốn, những
đồ chơi trưng bày ở góc chưa kích thích được hứng thú và sự sáng tạo của trẻ
Việc xây dựng môi trường vật chất trong góc chơi đòi hỏi các lớp phải
có đồ dùng, đồ chơi đầy đủ, môi trường giáo dục phải là môi trường “mở” đểkích thích sự tò mò, ham học hỏi, thích khám phá của trẻ để trẻ vui chơi thoảimái theo nhu cầu hứng thú của mình mà không bị áp đặc bởi ý muốn chủquan của người giáo viên
Trong năm học này (2019 - 2020) nhà trường có 03 lớp mẫu giáo 3 - 4tuổi, 03 lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi và 03 lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi với số trẻ là 285 trẻ,trong đó có 05 lớp ở điểm chính và 04 lớp ở điểm phụ Việc chơi ở góc có lẽ làhoạt động quan trọng nhất trong ngày và trẻ được chủ động hơn so với các hoạtđộng có hướng dẫn của giáo viên Khi trẻ được tự lựa chọn góc chơi mình thích
và chọn đồ chơi trẻ thích chơi thì trẻ sẽ phát triển kỹ năng ở tất cả các lĩnh vực:nhận thức, xã hội, tình cảm và thể chất Trẻ được phát triển các kỹ năng nàythông qua thực hành quá trình học tập - một trong những cách tốt nhất để trẻ họchỏi, mà đồ chơi chính là phương tiện để giúp trẻ đạt được các kỹ năng trên
Trang 9Do đó, việc xây dựng môi trường vật chất - tăng cường phát triểnnguồn đồ dùng đồ chơi phục vụ tại các góc chơi nhằm phát huy vai trò của trẻtrong hoạt động, giúp trẻ vui chơi, vận động, học tập, khám phá những điềumới lạ trong từng vai chơi là việc làm rất cần thiết Tất cả những đồ chơi, họcliệu, trang thiết bị trong góc đều tạo cơ hội cho trẻ hoạt động với mục đích
“chơi mà học, học bằng chơi” Những cơ sở vật chất đó phải đảm bảo an toàn,
vệ sinh, thẩm mỹ và tạo nên một môi trường thân thiện với trẻ, tạo hình ảnh
ấn tượng riêng của trường, lớp Để tạo được một môi trường chơi ở góc vớinhững điều kiện như trên đòi hỏi người giáo viên phải thiết kế và xây dựngmôi trường vật chất với cả khối óc, con tim và tình yêu thương con trẻ (Hìnhảnh minh chứng H3)
Trong năm học này, dưới sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục, nhà trường
đã đầu tư mua sắm đồ dùng, đồ chơi trang thiết bị theo Thông tư BGDDT; tổ chức hội thi làm đồ dùng đồ chơi; vận động phụ huynh đóng gópnguyên vật liệu để làm đồ chơi, thực hiện xã hội hóa giáo dục; chỉ đạo giáoviên xây dựng góc chơi trong lớp với nhiều đồ chơi phù hợp với điều kiện vậtchất của trường và hứng thú của trẻ theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm
02/2010/TT-Vì điều kiện kinh phí của trường hạn hẹp nên không thể mua các đồ chơihiện đại…Nên tôi cùng với ban giám hiệu và tập thể giáo viên đã suy nghĩ đểlàm một số đồ chơi từ các nguyên vật liệu, phế liệu của địa phương Huy độngphụ huynh quyên góp các nguyên liệu và thực hiện xã hội hóa giáo dục Saukhi đã có nguyên vật liệu tôi chỉ đạo giáo viên làm đồ chơi tự tạo để bổ sungvào góc chơi
Ví dụ: Ở góc phân vai: làm thêm các đồ chơi (bánh kem, xúc xích, trứng
ốp la, các loại bánh, kẹo mức, rau củ quảbmà đồ chơi nhựa chưa có Các loạitrang phục: mũ, nón, giày, dép, bàn ủi, giỏ xách, tủ lạnh, gian bếp ga, bồn rửatay, cân thăng bằng, cân số Đồ dùng làm tóc: bệ gội đầu, máy sáy tóc, máyhấp tóc…) Tùy vào từng chủ đề mà giáo viên có thể trưng bày chúng tạo thànhmột hàng nhỏ và bên trên là dòng chữ “siêu thị mini; bách hóa xanh; của hàngbách hóa ” Cửa hàng được trưng bày với nhiều loại trái cây, rau củ, một íthoa và cây xanh trang trí tăng thêm sự đa dạng và vẻ đẹp của cửa hàng.Những loại trái cây, rau củ có thể đựng trong nia, rổ tre, bên cạnh là đôiquang gánh, những chiếc giỏ xách cho trẻ đi chợ được làm từ giấy giấy bìa,
vỏ hộp, vỏ chai, vải vụn… Trên mỗi rổ đều có dán tên, ghi giá tiền
- Ở góc xây dựng: Tùy vào từng củ đề mà tôi chỉ đạo giáo viên làm bổsung thêm đồ chơi Chủ điểm “Trường mầm non” thì làm bổ sung thêm cầutrượt liên hoàn, xích đu, bập bênh Chủ điểm giao thông thì làm các loại xe, cộtđèn giao thông, hình chú công an, hình người đi bộ, máy bay, tàu hỏa, thuyền.Chủ điểm “Động vật” thì làm các con vật từ giấy bìa, chai, lọ, vỏ hộp, vải nỉ…
- Ở góc học tập: Tùy vào từng chủ đề và nội dung chơi giáo viên làm bổsung thêm các đồ chơi: Bộ sách nỉ thông minh; bộ đô mi nô (động vật, thực vật,
đồ vật, hình học, chữ cái, chữ số…); bộ xúc xắc; các biển báo giao thông; vòngquay kỳ diệu…
Trang 10- Ở góc thư viện: Làm thêm các loại rối tay, rối que, thú nhồi bông, cácnhân vật trong chuyện, sân khấu mi ni và màn hình ti vi (sân khấu chỉ có khung
và rèm, còn lại trẻ sẽ tự trang trí theo nội dung câu chuyện mà trẻ kể trong mỗibuổi chơi); album hình ảnh theo chủ đề…
- Ở góc tạo hình: Ngoài việc chuẩn bị các nguyên vật liệu, giáo viên còn
bổ sung thêm các đồ chơi phù hợp theo từng chủ đề trang trí góc chơi, đồngthời cũng là mẫu để trẻ có thể quan sát và sáng tạo thêm: Các bức tranh của họa
sĩ nổi tiếng và tranh cô làm (tranh vẽ, tranh xé dán, tranh làm từ nguyên vật liệu
mở, tranh cát…), các lọ hoa với kiểu dáng và cách làm khác nhau; các mẫu đồchơi được gấp, cắt, xé dán (gấp máy bay, chiếc thuyền, cái quạt, mũ bác sĩ , cái
áo, con ếch; các mẫu thêu (ở lớp mẫu giáo 5-6 tuổi)
- Ở góc âm nhạc: Tôi chỉ đạo giáo viên làm thêm các loại trống từ vỏhộp bánh; làm đàn từ vợt muỗi bị hỏng, đàn T'rưng từ ống tre, thanh nhôm của
tủ vải (chú trọng việc tạo ra âm thanh êm tai và có âm sắc khác nhau); thiết kếnhững bộ trang phục, những chiếc váy xinh xắn, những phụ kiện như khănchoàng, vòng đeo tay, hoa tai, nơ…
Để tăng cường phát triển nguồn đồ chơi, tôi đã tổ chức họp chuyên môn,triển khai đến toàn thể giáo viên kế hoạch xây dựng môi trường chơi ở cácgóc Phân công nhiệm vụ cho giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu, các mẫu
đồ dùng đồ chơi Giáo viên trao đổi kinh nghiệm và cùng làm đồ chơi sau đónhân rộng điển hình cho một số lớp (Hình ảnh minh chứng H4)
Trong buổi họp phụ huynh, giáo viên thông báo về tầm quan trọng củahoạt động vui chơi đối với trẻ ở trường mầm non, qua đó vận động phụ huynhủng hộ nguyên vật liệu, ngày công và thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục.(Hình ảnh minh chứng H5)
Nhận được sự đồng thuận của Hiệu trưởng và tập thể cán bộ giáo viên,nhân viên, phụ huynh hỗ trợ cả về tinh thần và vật chất, kinh phí, nhân lực, tôibắt tay vào thực hiện phương án của mình
* Hội thi trang trí lớp học, thi làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo phục vụcho hoạt động chơi ở các góc theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm
Đối với trẻ em, mái trường là ngôi nhà thứ hai, là chỗ dựa tinh thần,bền vững, tin cậy và có sức hấp dẫn nhất Vì vậy, phải làm sao cho trẻ emthích đến trường học tập và cảm thấy “đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đếntrường là một ngày vui” Nhằm tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động cá nhânnhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình, việctạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ là rất cần thiết Môi trường học tậpcủa trẻ cần được đảm bảo sắp xếp một cách hợp lý, phát huy trí tưởng tượng,phát triển khả năng vui chơi của trẻ
Nội dung thi đua trang trí lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâmđược tổ chức vào đầu năm học Kết quả có 12/12 nhóm, lớp đạt, trong đó 8lớp xếp loại A và 4 lớp xếp loại B (Phụ lục 3)