Chuyển giá và quản lý thuế đối với hoạt động chuyển giá tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh lâm đồng

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘIT RƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ ---PHÙNGTHỊNGA CHẤTLƯỢNGCHOVAYĐỐIVỚIDOANHNGHIỆPNH ỎVÀVỪATẠINGÂNHÀNGCÔNGTHƯƠNGCHINHÁ NHNAMTHĂNGLONG LUẬNVĂNTHẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG... ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀ

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘIT RƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

-PHÙNGTHỊNGA

CHẤTLƯỢNGCHOVAYĐỐIVỚIDOANHNGHIỆPNH ỎVÀVỪATẠINGÂNHÀNGCÔNGTHƯƠNGCHINHÁ

NHNAMTHĂNGLONG

LUẬNVĂNTHẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘIT RƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

-PHÙNGTHỊNGA

CHẤTLƯỢNGCHOVAYĐỐIVỚIDOANHNGHIỆPNH ỎVÀVỪATẠINGÂNHÀNGCÔNGTHƯƠNGCHINHÁ

NHNAMTHĂNGLONG

Chuyênngành:Tàichínhv à NgânhàngMã

LUẬNVĂNTHẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:PGS.TS.TRỊNHTHỊHOAMAI

Danhmụccáckýhiệuviếttắt i

Danhmụccácbảng ii

Danhmụccácsơđồ iii

LỜINÓIĐẦU 1

CHƯƠNG1NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬNCHUNGVỀCHẤTLƯỢNGC HOVAYCỦANGÂNHÀNGĐỐIVỚIDNNVV 6

1.1 Doanhnghiệpnhỏvàvừavàvaitròcủanóđốivớinềnkinhtế 6

1.1.1 Kháiniệm doanhnghiệpnhỏvàvừa 6

1.1.2 Đặcđiểm củaDNNVV 11

1.1.3 Vaitròdoanhnghiệpnhỏvàvừađốivớinềnkinhtế 14

1.2 Chấtlượngchovaycủangânhàng 17

1.2.1 Kháiniệm hoạtđộngchovayvàchất lượnghoạtđộngchovay 17

1.2.2 Cácchỉtiêuđánhgiáchấtlượngchovay 24

1.3 Cácnhântốảnhhưởngđếnchấtlượngchovay 29

1.3.1 Nhântốchủquan 29

1.3.2 Nhântốkháchquan 33

CHƯƠNG2CHẤTLƯỢNGCHOVAYDNNVVTẠINHCT– CHINHÁNHNAMTHĂNGLONG 36

2.1 GiớithiệuNHCT-ChinhánhNamThăngLong 36

2.1.1 Lịchsửhìnhthànhvàpháttriển 36

2.1.2 Cơcấutổchức 37

2.1.3 Kháiquáthoạtđộngkinhdoanh 48

2.2 PhântíchchấtlượngchovayDNNVVtại NHCT-c h i nhánhN a m ThăngLong 50

2.2.1 Chấtlượngchovayquacácchỉtiêu 50

2.2.2 KếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủamộtsốDNNVVcóquanhệvớingânhàng

71

2.2.3 Cácnhântốảnhhưởng 74

2.3 ĐánhgiáchungvềchấtlượngchovayđốivớiDNNVVtạichinhánhNHCT NamThăngLong 86

2.3.1 Nhữngkếtquảđạtđược 86

2.3.2 Nhữnghạnchếcòntồntại 88

2.3.3 Nguyênnhân 90

CHƯƠNG3ĐỊNHHƯỚNGVÀMỘTSỐGIẢIPHÁPNÂNGCAOCHẤTL ƯỢNGCHOVAYDNNVVTẠINGÂNHÀNGCÔNG THƯƠNG– C H I NHÁNHNAMTHĂNGLONG 93

3.1 ĐịnhhướnghoạtđộngchovayDNNVV 93

3.1.1 Địnhhướngchungvềhoạtđộngcủachinhánhtrongthờigiantới93 3.1.2 ĐịnhhướngnângcaochấtlượngchovayđốivớiDNNVV 94

3.2 MộtsốgiảiphápnângcaochấtlượngchovayDNNVVtạiNHCTchinhánhNa mThăngLong 95

3.2.1 Xâydựngmôhìnhchuyênmônhóachovay 95

3.2.2 Đadạnghoácáchìnhthứcchovay 96

3.2.3 CácDNNVVnỗlựcđổimớivàhoànthiệnchophùhợpvớisựpháttriển 97

3.2.4 Sửdụngkênhthôngtinđángtincậy 99

3.3 Mộtsốkiếnnghị 102

3.3.1ĐốivớiNHCTViệtNam 102

3.3.2 ĐốivớiNhànước 103

3.3.3 Đốivớicáccơquanbanngànhcóliênquan 104

KẾTLUẬN 105

TÀILIỆUTHAMKHẢO 107

LỜINÓIĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

ViệtNamcũngnhưởcácnướctrêntoànthếgiới,cácdoanhnghiệpnhỏv à vừađangngàycàngkhẳngđịnhvaitròcủamìnhvớinềnkinhtế-

xãhội.Theothốngkê,cácdoanhnghiệpnhỏvàvừa(DNNVV)chiếmtới90%tổngs ốdoanhnghiệptrongcảnước,đónggóphơn40%GDPvàthuhútđượcmộtlựclượnglaođộngđángkể,tạonhiềuviệclàm,gópphầnchuyểndịchcơcấukinht ế , khaithácnhữngtiềmn ă n g trongdâncư.M ặ c dùvậy,c á c doanhnghiệpnàyvẫnphảiđốimặtvớinhiềukhókhăn,vướngmắccầngiảiquyết,màmộtv ấ n đ ề nổic ộ m lànguồnvốnđểc

á c DNNVVp h á t triển.Khic á c doanhnghiệpn à y c ầ n vốn,họthườnghuyđộngt ừ

c á c nguồnnhưc á c cánhân,doanhnghiệpkhác,giađìnhbạnbèvàmộtnguồnvốnrấtquantrọnglàtừc á c Ngânhàngthươngmại(NHTM).C á c Ngânhàngđóngv a i tròquantrọngtrongviệcđápứngnhucầuvayvốncủacácdoanhnghiệp.Nhưngbêncạnhđó,việcngânhàngchocácdoanhnghiệpvayvốnngàycàngtăngcũngc ầ n đòihỏichấtlượngChấtlượngchovayđểhoạtđộngkinhdoanhcủaNgânhàng pháttriểnbềnvững.Ngânhànglàmộttổchứctàichínhquantrọngcủan ề n kinhtế.MộttrongnhữnghoạtđộngchínhcủaNgânhàngthươngmạilàhuyđộngvốnđểchovaynhằmmụcđíchthuđượclợinhuận.Đồngthờirủirotronghoạtđộngngânhàngcóxuhướngtậptrungvàodanhmụccáckhoảnchovay.Dovậy,c á c ngânhàngphảicânnhắckỹlưỡng,ướclượngkhảnăngrủirovàsinhlờikhiquyếtđịnhchovayđốivớimộtdoanhnghiệp

NhậnthứcđượcvaitròquantrọngcủahoạtđộngchovayngânhàngđốivớicácDNNVVtạiNgânhàngCôngThươngNam(NHCT)-ChinhánhNamThăngLong,tác

giảchọnđềtài:“Chấtlượngchovayđốivớidoanhnghiệpn h ỏ ChinhánhNamThăngLong”.

vàvừatạiNHCT-2 Tìnhhình nghiêncứu

HoạtđộngchovaycủaNgânhàngthươngmạicũngnhưvấnđềtiếpcậnvốncủaDoanhnghiệpluônđượcquantâmvàcónhiềubàiviết,côngtrìnhkhoahọcđãđượccôngbố,đâylànguồntưliệuquýgiáchoviệcnghiêncứuluậnvăn.Cóthểkểđếnmộtsốtàiliệunghiêncứusau:

GiáotrìnhTíndụngngânhàngd oTiếnsĩHồDiệuchủbiên6vàNghiệpvụTíndụngvàThẩmđịnhtíndụngngânhàngcủaPhógiáosư-

TiếnsĩNguyễnMinhKiều 14,đãđưaranhữngkháiniệmcơbảnvềhoạtđộngchovaycủangânhàng,làmrõbảnchấtcủachovay,đặcđiểmc ủ a chovay,cácloạihìnhchovay,quytrìnhvànguyêntắcchovay,tácgiảcũngphânloạichovaytheotiêuthứcthờigianthành2nhóm:chovayngắnhạnvàchovaytrung,dàihạn,ngoàiracòncóthểphânloạitheohìnhthứcchovayhoặcđốitượngvayvốn

“Giảipháppháttriểndoanhnghiệpnhỏvàvừaở ViệtNam”chủbiênNguyễnĐìnhHương(NXBchínhtrịquốcgia-

2002).TácgiảcũngđãphântíchvàchỉrakhókhănmàDNNVVgặpphảivàđưaranhữnggiảipháp,đềxuấtđểpháttriểnDNNVVtrongbốicảnhhộinhậpkinhtếquốctế.Vấnđềtăngkhảnăngtiếpcậnnguồnvốnchovayđ ể pháttriểnDNNVVcũngđãđượctácgiảđềcậpđếnxongcònởmứchạnchế,hơnnữa,nghiêncứuđượcthựchiệntừnăm2002trởvềtrướcnênthôngtinthiếutínhcậpnhật

CácnghiêncứutrênđãcungcấpnhữnghiểubiếtcơbảnnhấtvềtíndụngNHTMvàDNNVV,giúphìnhthànhmộtkhunglýthuyếtvềvấnđềmàluậnvănđangquantâm.Tuynhiên,đâyvẫnchỉlànhữngkiếnthứcmangtínhlýthuyếtchưaphảnánhđượcthựctếcũngnhưchưađivàovấnđềcụthểmàluậnvăncầngiảiquyết

Theonghiêncứucủaphòngthươngmạiv à côngnghiệpViệtNam(VCCI),cóđến75%doanhnghiệpmuốntìmvốnbằnghìnhthứcvayngân

hàng,nhưngthựcchấtkhôngphảiđơnvịnàocũngtiếpcậnđược.Tạibuổitọađ à m “Giảiphápvốnchodoanhnghiệp”tổchức10/5/201217,ôngVũTiếnLộc,chủtịchphòngthươngmạivàcôngnghiệpViệtNamchohay:tiếpcậnvốnđanglàmộttrongnhữngràocảnchínhchokhuvựcdoanhnghiệpnhỏvàvừa,đasốnhữngdoanhnghiệplớn,cóuytín,thươnghiệumớiđápứngđượcyêucầu củaNgânhàng.

Cáctàiliệutríchdẫnởtrên,mớichỉdừnglạiởviệcđánhgiátầmquantrọngcủaviệcchovaycủangânhàngvàviệckhókhăntrongviệctiếpcậnvốncủaDNNVVmàchưathựcsựđưaragiảiphápgiảiquyết

LuậnvănThạcsĩ:“Giảiphápmởrộngchov a y đốivớiDNNVVt ạ i NHNNv àPTNThuyệnThanhTrì”củatácgiảDươngThịHảiYến-

HọcviệnNgânhàngvàb à i báo“Ngânhàngthươngmạimởrộngchov a y vốnDNNVV”c ủ a HoàngXuânThuậnđăngtrênTTTCTTn g à y 15/10/2003đãc hỉ ranhữngđiểmcònhạnchếvànguyênnhântừđóđềxuấtgiảiphápnhằmnângcaochấtlượnghoạtđộngchovay.Tuynhiên,cáccôngtrìnhtrênmớichỉdừnglạiởviệcđưaragiảiphápmàchưachỉrachấtlượngđạtđượctừnhữnggiảiphápđó

Dựán“Đẩymạnhc ho vaygópphầnthúcđẩypháttriểnDNNVVtrênđịabànthànhphốHàNộicủaNgânhàngCôngthương–

ChinhánhNamThăngLong”nhằmđánhgiáthựctrạnghoạtđộngchovayđốivớiDNNVVcủacácTCTDtrênđịabàn.TrêncơsởđóđềxuấtcácgiảiphápvàkiếnnghịnhằmđẩymạnhchovaygópphầnthúcđẩysựpháttriểncủaDNNVV,tuynhiêncácgiảiphápnàymớichỉdừnglạiởviệc“đẩymạnh”màchưatínhđến“ Chấtlượng”.DođórấtcầnphảicócôngtrìnhnghiêncứusâuvềchấtlượngcũngnhưChấtlượng

chovayđốivớiDNNVV,tácgiảchọnđềtài“Chấtlượngcho

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

- HệthốnghóavàlàmrõhơnnhữnglýluậncơbảnvềhoạtđộngchovaychấtlượngchovaycủaNgânhàng

- Đánhgiáthựctrạngchấtlượngchovayđốivớicácdoanhnghiệpnhỏv à vừatạiNHCôngthương–

ChinhánhNamThăngLong,chỉrõnhữngkếtquảđạtđược,hạnchếvànguyênnhân

4 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

4.1 Đốitượng

Nghiêncứunhữngvấnđềliênquanchấtlượngchov a y DNNVVt ạ i NgânhàngCôngthương–ChinhánhNamThăngLong

ChinhánhNamThăngLongđếnsosánh,tổnghợp,phântích,đánhgiáchấtlượngchovay

đốivớiDNNVVtạichinhánhtừđótìmracácnguyênnhân,giảiphápnhằmnângcaochấtlƣợngchovayđốivớiDNNVVcủađơn vịtronggiaiđoạn tới.

6 Đónggópcủaluậnvăn

- ĐánhgiáthựctrạngchấtlƣợngchovayDNNVVt ạ i NHCT– ChinhánhNamThăngLong,phântíchcácnguyênnhândẫnđếncáchạnchếchấtlƣợngchovay

- ĐềxuấtcácgiảiphápnhằmnângcaochấtlƣợngchovayDNNVVtạic h i nhánhNHCTN a m ThăngLong

CHƯƠNG1 NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬNCHUNGVỀCHẤTLƯỢNGCHOVAYCỦA

NGÂNHÀNGĐỐIVỚIDNNVV 1.1 Doanh nghiệpnhỏvàvừavàvaitròcủanóđốivớinềnkinhtế

1.1.1 Kháiniệmdoanhnghiệpnhỏvàvừa

Hiệnnayởmỗinước,tuỳtheođặcđiểmvàmôhìnhpháttriểnkinhtếcủanướcmìnhmàđưaranhữngđịnhnghĩavàcáctiêuchíkhácnhauđểxácđịnhkháiniệmdoanhnghiệpnhỏvà vừa

DN:

Trênthựctế,ngườitacóthểcónhiềutiêuchíkhácnhauđểphânloại

+Dựatrênhìnhthứcsởhữu:DNcóthểchiathànhdoanhnghiệpnhànước(DN

NN),doanhnghiệptưnhân,côngtycổphần,côngtytráchnhiệmhữuhạn(TNHH),côngtyhợpdanh

+Dựatrêntínhchấthoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh,theongành:DNcôngnghiệ

p,thươngmại,dịchvụ,nông-lâm-ngưnghiệp

+Dựatrênquymôdoanhnghiệp:cóthểchiathànhdoanhnghiệpvớiq u y môl

ớnvàdoanhnghiệpnhỏvàvừa(DNNVV).Trongđó,việcxácđịnhcáctiêuchívàđịnhmứcđểđánhgiáquymôcuảmộtDNNVVcósựkhácbiệtởcácquốcgiatrênthếgiới

Ngaytrongcùngmộtquốcgia,nhữngtiêuchínàycũngcóthểđượct h a y đổitheothờigianvìsựpháttriểncuảDN,đặcđiểmnềnkinhtếhaytốcđ ộ pháttriểnkinhtếcuảquốcgiađó Tuynhiên,cáctiêuchíphổbiếnnhấtđượcnhiềuquốc

giasửdụngđểphânloạidoanhnghiệplà: số lượnglaođộngbìnhquânmàDNsửdụng/năm,tổngmứcvốnđầutưcuảDN,tổng

doanhthuhàngnămcuảDN.ThểhiệnquaBảng1.1dướiđây:

Bảng1.1:PhânloạiquymôDNNVVtrên thếgiới

Quốcgia/

Khuvực

Quymôdoanhnghiệp

SốlaođộngBQnăm Vốnđầutưtr

ongnăm

Doanhthubìnhquânnăm

Ơ0-300triệuƠ0-100triệuƠ0-50triệu

Khôngquyđịnh

3.EU

SiêunhỏNhỏVừa

< 500 Khôngquyđịnh

<CDN$5triệuCDN$5-20triệu

Zealand Nhỏvà vừa < 50 Khôngquyđịnh Khôngquyđịnh7.Korea Nhỏvà vừa < 300 Khôngquyđịnh Khôngquyđịnh8.Taiwan Nhỏvà vừa < 200 <NT$80triệu <NT$100triệu

B.NHÓMCÁCNƯỚCĐANGPHÁTTRIỂN

uyđịnh <Baht200triệu Khôngquyđịnh

2.Malaysia

-Đốivớingànhsảnxuất

0-150 Khôngquyđịnh RM0-25triệu3.Philippine Nhỏvà vừa < 200 Peso1,5-60 Khôngquyđịnh

4.Indonesia Nhỏvà vừa Khôngq

uyđịnh <US$1triệu <US$5triệu5.Brunei Nhỏvà vừa 1-100 Khôngquyđịnh Khôngquyđịnh

1-1011-5051-250

Khôngquyđịnh Khôngquyđịnh

(Nguồn:1-Doanhnghiệpnhỏvàvừa,APEC,1998;2-Doanhnghiệpnhỏvàvừa,UN/

ECE,1999;3-Tổngquanvềdoanhnghiệpnhỏvàvừa,OECD,2000)

SốliệuởBảng1.1chothấy,đasốcácquốcgiachỉsửdụng1trong3tiêuthứcđánhgiátrên,đặcbiệtlànhómcácnướckinhtếđangchuyểnđổi.Mộtsốquốcgiakhácsửdụngkếthợp2trong3tiêuthứcnóitrên.Mộtsốítquốcgiasửdụngkếthợpcả3tiêuthứcsốlaođộng,vốnvàdoanhthu.Tuynhiên,hầuhếtcácquốcgiađềulấytiêuchísốlaođộngbìnhquânlàmcơsởquantrọngđểphânloạiDN theoquymô

Cáctiêuchínhưdoanhthu,vốntuyrấtquantrọngnhưngthườngxuyênchịusựtácđộngbởinhữngbiếnđổi

cuảthịtrường,sựpháttriểncuảnềnkinht ế , tìnhtrạnglạmphát nênthiếusựổnđịnhtrongviệcphânloạiDN.Chính

vìvậytiêuchísốlaođộngbìnhquânđượcnhiềuquốcgialựachọn,tiêuchínà ythườngcótínhổnđịnhlâudàivềmặtthờigian,lạithểhiệnđượcphầnnàotínhchất,đ ặ c thùcuảngành,lĩnhvựckinhdoanhmàD N đangt h a m g ia

Ngânhàngthếgiới(WorldBank)vànhiềutổchứcquốctếkháccũngđềus ử dụngtiêuchís ố laođộngđ ể đánhg i á TheoWorldB a n k , doanhnghiệpđượcchiathành4 loạitươngứngvớis ố lượngl a o độngn h ư sau:doanhnghiệpsiêunhỏ(sốlaođộng<10người),doanhnghiệpnhỏ(sốlaođộngtừ10ngườiđếndưới50người),doanhnghiệpvừa(sốlaođộngtừ50ngườiđến300người),doanhnghiệplớn(sốlaođộng

>300người)

ỞViệtNam,phânloạidoanhnghiệptheohaitiêuthứcphổbiếnđólàl a o độngthườngxuyênv à vốnsảnxuất.Kháin i ệ m DNNVVl ầ n đầutiênđượcđưaratheocôngvănsố861/CP-

KTNbanhànhngày20/06/1998.Theođ ó , DNNVVđượctạmthờiquyđịnhlà“Nhữngdoanhnghiệpcóvốnđiềulệdưới5tỷđồngvàcósốlaođộngtrungbìnhhàngnămdưới200người”.Tuynhiên,cùngvớisựpháttriểnchungcủanềnkinhtếđấtnước,kháiniệmnàyđ ã tỏrakhôngcònphùhợp.Đểđápứngđòihỏicủathựctế,Ngày23/11/2001,ChínhphủđãbanhànhNghịđịnhsố90/2001/

NĐ_CPvềtrợgiúppháttriểndoanhnghiệpnhỏvàvừa,theođóđãđịnhnghĩa:

“Doanhnghiệpnhỏvàvừalàcơsởsảnxuất,kinhdoanhđộclập,đãđăngkíki nhdoanht h e o phápluậthiệnh à n h , c ó sốv ố n đăngkíkinhdoanhkhôngquá1 0tỷđồngvàsốlaođộngtrungbìnhhàngnămkhôngq u á 300người”.

Theoquyđịnhtrongnghịđịnh90/CPthìcácDNNVVbaogồm:

- Cácdoanhnghiệpthànhlậpv à hoạtđộngtheoLuậtDoanhnghiệp:Côngtycổphần,côngtytráchnhiệmhữuhạn,côngtyhợpdanhvàdoanhnghiệptưnhân

- CácdoanhnghiệpthànhlậpvàhoạtđộngtheoLuậtDoanhnghiệpNhànước:cácdoanhnghiệpNhànước.

Doanhnghiệpnhỏ Doanhnghiệpvừa

Sốlaođộng

Tổngnguồnvốn

Sốlaođộng

Tổngnguồnvốn

SốlaođộngI.Nông,lâmn

ghiệpvàthủy

sản

10ngườitrởxuống

20tỷđồngtrởxuống

từtrên10ngườiđến200người

từtrên20tỷđồngđến100tỷđồng

từtrên200ngườiđến300người

II.Côngnghiệ

pvàxâydựng

10ngườitrởxuống

20tỷđồngtrởxuống

từtrên10ngườiđến200người

từtrên20tỷđồngđến100tỷđồng

từtrên200ngườiđến300người

III.Thương

mạivàdịchv

ụ

10ngườitrởxuống

10tỷđồngtrởxuống

từtrên10ngườiđến50người

từtrên10tỷđồngđến

50tỷđồng

từtrên50ngườiđến100người

(Nguồn1:Nghịđịnhsố56/2009/NĐ-CPngày30/6/2009)

Theođịnhnghĩavàcáchđánhgiánàythìởnướctahiệnnaycótới75%sốdoanhnghiệpbaogồm:hợptácxã,doanhnghiệptưnhân,côngtytráchnhiệmhữuhạn,côngtycổphần,vàhầuhết(trên90%)sốdoanhnghiệpnày

đềuthuộcdiệndoanhnghiệpnhỏv à v ừ a DNNVVđangdầnt r ở thànhbộphậnquantrọngđónggópđángkểvàonềnkinhtếquốcdân.Trongthờigianvừaqua,chỉtínhriêngdoanhnghiệpnhỏvàvừađãsửdụnggần3triệulaođộng,đónggóphơn40%GDPv à 2 9

% tổngk i m ngạchxuấtkhẩucủac ả nước,đónggópkhoảng14,8%tổngthuNgânsáchNhànước

PháttriểnDNNVVđanglàvấnđềđượcĐảngvàNhànướcrấtcoitrọng,đượccoilàmộttrongnhữngnhiệmvụtrọngtâmtrongchiếnlượcpháttriểnkinht ế -

x ã hộicủanướcta.C á c DNNVVđangngàycàngcóvait r ò quantrọngvàtrởthànhđộnglựctăngtrưởngkinhtếcủanềnkinhtế

1.1.2 ĐặcđiểmcủaDNNVV

Đặcđiểmđồngthờicũnglàđặctrưngcủaloạihìnhdoanhnghiệpnhỏvàvừa,nếuđemsosánhvớinhữngloạihìnhdoanhnghiệpkhác,bộphậnnày

cónhữngđiểmkhácbiệtsauđây:

- Năngđộng, linhhoạt,tựdo, sángtạotrongkinhdoanh

Nhờquymônhỏvàvừa,môhìnhtổchứcquảnlýsảnxuấtgiảnđơnnênnhữngdoanhnghiệpnàyrấtnăngđộng,linhhoạt.Cácchủdoanhnghiệpluônvậnđộngtìmkiếmcáclĩnhvựcmàởđósựcạnhtranhlàchưacao,songlạiđemlạilợinhuậnnhanhchóng.Hơnnữa,cácdoanhnghiệpnàylạidễdàngchuyểnhướngs ả n xuấtkinhdoanh,vớic

h i phíthấpdolượngvốnbỏr a khônglớn,vìvậytrướcnhữngbiếnđộngmạnhvềcungcầutrênthịtrườngnhómdoanhnghiệpnàyítchịusựảnhhưởnglớn,dễphụchồihơnsovớicácdoanhnghiệplớn

MộtlợithếđángkểnữalàcácDNNVVdễdàngthayđổiđịađiểmhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhhơncácdoanhnghiệplớn.Trongkhiđóc á c DNNVVlạicóthểnắmbắtđượccảnhữngyêucầunhỏlẻmangtínhkhuvựcvàđịaphương.ĐiềunàycànglàmchoDNNVVkhaitháchếtnănglựccủamình,đạtđượchiệuquảtrongkinhdoanhcaonhất

- Cót h ể nhanhchóngđổimớithiếtbịcôngnghệ,thíchứngvớicuộccáchmạngkhoahọccôngnghệhiệnđại.

Vớinhucầubổsungvốnkhôngnhiềuvàdễdàngthayđổivốncốđịnhchuyểnhướngkinhdoanhkhihoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhkhônghiệuquảnênc á c DNNVVd ễdàngv ànhanhchóngtrongviệcđổimớithiếtbị côngnghệkhicầnthiết

Vàcùngvớis ự thayđ ổ i n h a n h chóngc ủ a khoahọccôngnghệc á cDNNVVcũngdễdàngthayđổicôngnghệđểnângcaonăngxuấtlaođộng,s ả n phẩmsảnxuấtracókhảnăngcạnhtranhcaotrênthịtrường,hoạtđộngsản xuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệpcũnghiệuquảhơn

- Tổchứcsảnxuấtquảnlý cácdoanhnghiệpnhỏv à vừagọnnhẹtiếtk i ệ m chiphí

Vớisốlượnglaođộngkhôngquá300người,c ơ c ấ u t ổ chứcquảnlýtrongDNNVVtươngđốinhỏgọn,khôngcóquánhiềukhâutrunggian,côngt á c kiểmtragiámsátcũngkhôngquáphứctạpnêntiếtkiệmchiphíquảnlýchodoanhnghiệp

- Nguồntàichínhhạnchế

Đâylànhượcđiểmlớnnhất,dễthấynhấtvàđángquantâmnhấtcủacácDNNVV.Nguồnvốnchủyếut ài trợchohoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhl ànguồnvốntựcóbanđầucủadoanhnghiệp.Thêmvàođócácdoanhnghiệpnàyl ạ i khôngđủđiềukiệnđểh u yđộngvốntrênthịtrườngchứngkhoán.Nguồnvốnduynhấtmàdoanhnghiệpcóthểhuyđộngchohoạtđộngs ả n xuấtkinhdoanhlàtừnguồnvốnchovaycủangânhàngthươngmại.Dođóq u y môvốnđầutưcủacácdoanhnghiệpnàynhỏbé,hạnchếlàđiềudễhiểu

- Hầuhếtcácdoanhnghiệpnhỏvàvừathườngcócôngnghệlạchậu

Xuấtpháttừnguồnvốnnhỏbé,quymôđầutưbanđầukhônglớnnêntrìnhđộcôngnghệcácDNNVVthườngkhôngcao.Sốítcácdoanhnghiệp

hạncầnthiếtđểđổimớicôngnghệ,nângcaonăngsuất,chất lượngsảnphẩm

- Nhucầuvốnkinhdoanhcủadoanhngiệpnhỏvàvừalàrấtlớn

Nhucầuvốnkinhdoanhchocácdoanhnghiệpnhỏvàvừabaogồmcảvốnngắnhạnvà

dàihạn.Nhucầuvốnngắnhạnxuấthiệndotínhchấtthờivục ủ a hoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh,chủyếudựatrênnhữnghợpđồngtiêuthục ó sẵn,hoặccáchợpđồngcungcấpđãký.Nhữngkhoảnvayngắnhạnnàygópphầnrấtlớnđảmbảochoquátrìnhsảnxuấtkinhdoanhđượcliêntục,hiệuquả,dođónhucầuvayvốnthườngphátsinhnhiềulầntrongnămvớithờihạnngắn.Vìvậy,tuyquymôcủakhoảnvaykhônglớnnhưngnếutínhdoanhsốchovaythìconsốnàycũngkhácao,cóthểtươngđươngvớimộtdoanhnghiệplớn.Vốndàihạndùngđểtàitrợtàisảncốđịnhvàmởrộngsảnxuất.Hầuhếtcácdoanhnghiệpđềumuốnmởrộngphạmvihoạtđộng,mởrộngq u y môđ ể c ó t h ể t r ở thàn

hc á c doanhnghiệplớnhơn.Đểthựchiệnchiếnlượcđặtra,cáckếhoạchmarketting,đổimớicôngnghệ,doanhnghiệpnhỏvàvừađều cần tới nguồnvốndàihạn.Vớilựclượngđôngđảo,cóthểnóinhucầuvốncủanhómdoanhnghiệpnàyrấtlớn.Đâychắcchắnl àmộtthịtrườngtiềmnăngcủacácNgânhàngthươngmại

Đặcđ i ể m c ủ a DNNVVđóngtrênđịabànCầuGiấyc h ủ yếul à kinhdoanhthươngmại,ítcóloạihìnhkinhdoanhxuấtnhậpkhẩu,nênthườngcónhucầuvayvốnngắnhạnvàthườngxuyên.Tuynhiên,cácdoanhnghiệpnàyc ó chỉsốtínnhiệmthấp,khôngcóTSĐB,phươngánkinhdoanhkhônghiệuquả,báocáotàichínhchưađượckiểmtoánnênrấtkhóđạtyêucầuvayvốncủ a ngânhàng

1.1.3 Vaitròdoanhnghiệpnhỏvàvừađốivớinềnkinhtế

Ởmỗinềnkinhtế,quốcgiahaylãnhthổ,cácdoanhnghiệpnhỏvàvừacóthểgiữnhữngvaitròvớimứcđộkhácnhau,

songnhìnchungchúngcómộtsốvaitròtươngđồngnhưsau:

 Giữvaitròquantrọngtrongnềnkinhtế:cácdoanhnghiệpnhỏvàvừathườngchiếmtỷt r ọ n g khálớn,thậmchíá p đảotrongtổngs ố doanhnghiệp.Vìthế,đónggópcủahọvàotổngsảnlượngGDPvàtạoviệclàmlàrấtđángkể

 Giữvaitròổnđịnhnềnkinhtế:ởphầnlớncácnềnkinhtế,cácdoanhnghiệpnhỏvàvừalànhữngnhàthầuphụchocácdoanhnghiệplớn.Sựđiềuchỉnhhợpđồngthầuphụtạicácthờiđiểmchophépnềnkinhtếcóđượcsựổnđịnh.Vìthế,doanhnghiệpnhỏvàvừađượcvílàthanhgiảms ố c chonềnkinhtế

 Làmchonềnkinhtếnăngđộng:vìdoanhnghiệpnhỏvàvừa cóquymônhỏ,nêndễđiềuchỉnhhoạtđộng(xétvềmặtlýthuyết)

 Tạonênngànhcôngnghiệpvàdịchvụphụtrợkháquantrọng:doanhnghiệpnhỏvàvừathườngchuyênmônhóavàosảnxuấtmộtvàichitiếtđượcdùngđểlắprápthànhmộtsảnphẩmhoànchỉnh

 Làtrụcộtcủakinhtếđịaphương:nếunhưdoanhnghiệplớnthườngđặtcơsởởnhữngtrungtâmkinhtếlớncủađấtnước,thìdoanhnghiệpnhỏvàvừalạicómặtởkhắpcácđịaphươngvàlàngườiđónggópquantrọngvàothungânsách,vàosảnlượngvàtạoracôngănviệclàmởđịaphương

Doanhnghiệpnhỏvàvừađóngvaitròrấtlớntrongnềnkinhtế

quốcdânvớinhiềuhìnhthứcđadạngphongphúhoạtđộnghầuhếtởcáclĩnhvựckinhtế.Cùngvớinhữnglợithếlàkhôngđòihỏinhiềuvốnđầutư,quảnlýđơngiản,dễthayđổilinhhoạttheothịtrường,bộphậndoanhnghiệpđãvàđang

Mộtlà:Đónggópmộtphầnlớnvàosựgiatăngthunhậpquốcdân.

DNNVVchiếmtỷlệc a o vềsốlượngdoanhnghiệp,thuhútnhiềulaođộngvàđó

kinhtế.Theotínhtoáncủacácnước thìDNNVVđónggóprấtlớn vàosựgiatăngthunhậpquốcdâncủacácnước,bìnhquânchiếmkhoảngdưới50%GDPởmỗinước

DNNVVhoạtđộngtronghầuhếtcáclĩnhvực,cácngànhnghề,đặcbiệtl à cácloạihànghoámangtínhchấtvùng,địaphương.Vớinguồnlựcsẵncócủađịaphươngcùngvớiđộingũnhâncônglànhnghềcủadoanhnghiệp,rấtnhiềusảnphẩmđượcrađờiđápứngnhucầucủangườitiêudùng.DNNVVt h a m giacungcấpmộtkhốilượnghànghoáđángkểtrongxãhội,đóngvait r ò quantrọngtrong

lưuthônghànghoá,cungứng dịchvụtrongnềnkinhtế

Hailà:Gópphầngiảiquyếtcôngănviệclàm.

SựcómặtcủacácDNNVVđãthamgiagiảiquyếtmộtsốlượnglớnlaođộng,đặcbiệtlàlaođộnggiảnđơn,laođộngthủcông,làmgiảmsứcépviệcl à m trongxãhội,gópphầnxoáđóigiảmnghèo

củamỗiDNNVVítnhưngdosốlượngDNNVVlớnnêntổngsốlaođộnglàmviệctạicácDNNVVchiếmtỷlệrấtcao.Vìthếvait r ò củacácDNNVVhếtsứcquantrọngtrongviệctạoracôngănviệclàm,đápứngnhucầuviệclàmcủangườidân,gópphầntạorathunhậpvànângc a o mứcsốngchongườidân

Balà:Khaithácvàpháthuytốtcácnguồnlựctạichỗ.

Dotínhchấtnhỏbé,quymôvốnbanđầukhôngnhiềunênDNNVVcóthểđượcthànhlậpởtấtcảđịaphương,tậndụngđượcnhữnglợithếngaytạichỗ, giảmchiphísảnxuất, tránhgâylãngphínguồnlựctàinguyênsẵncó

KhuvựcDNNVVthuhútđượckhánhiềuvốntrongdânthamgiavàos ảnxuấtkinhdoanh,thúcđẩynhanhquátrìnhchuyểndịchcơc ấ ukinht ế,l à m chocôngnghiệppháttriểnmạnh,đồngthờithúcđẩycácngànhthươngmại, dịchvụpháttriển.

Bốnlà:Tạoramôitrườngcạnhtranh,thúcđẩysảnxuấtkinhdoanhpháttriểncóh iệuquảhơn.

SựhìnhthànhrấtnhiềuDNNVVtrênmọilĩnhvực,làmchosốlượngvàchủngloạisảnp h ẩmsảnxuấttănglênrấtnhanh.K ếtquảl à l à m t ă n g tínhcạnhtranhtrênthịtrường,tạosứcépbuộccácdoanhnghiệpthườngxuyênphảiđổimớimặthàng,giảmchiphí,tăngchấtlượngđểthíchứngvớimôitrườngmớivàcóthểcạnhtranhvớicácdoanhnghiệpkhác.Nhữngyếutốđóc ó tácđộnglớnlàmchonềnkinhtếnăngđộngvàhiệuquảhơn

Việchìnhthànhcáccơsởsảnxuấtngaytạinôngthôn,hìnhthànhcácđôthịnhỏđanxengiữanhữnglàngquê,thựchiệnquátrìnhđôthịhoáphitậptrungcóýnghĩađặcbiệtquantrọngtrongquátrìnhCNH-HĐHởcácnướcđangpháttriển

Nămlà:Hìnhthànhv à phátt r i ể n đ ộ i ngũcácnhàkinhdoanhnăngđộng.

CácDNNVVthườngxuyênphảithayđổiđểthíchnghivớimôitrườngxungquanh,p h ảnứngvớinhữngt á c độngbấtlợicủanềnkinhtế,đòih ỏ inhữngngườiquảnlývàsánglậpracácDNNVVphảicótínhlinhhoạtcaotrongquảnlývàđiềuhành,dámnghĩ,dámlàmvà chấpnhậnsựmạohiểm

Tícht ụ ,tậptrunghoás ả nxuất,sápnhập,giảithểl à cách o ạ t độngthườngxu

sứcé p lớnbu ộccácnhàquảnlý cá c DNNVVluônphảiđổimới,t ì m kiếmcác

VớimộtsốlượnglớnvàmộttỷlệlớncácDNNVV,thìsựcómặtcủađộingũcácnhàquảnlýnàycómộtvaitròrấtquantrọngtrongviệctạoramộtcơcấukinhtếnăngđộng,linhhoạtvàphùhợpvớinhữngbiếnđộngthịtrường

Cáchoạtđộngchovaycủangânhàngthươngmạigồm:

*Phânloạichovaycủangânhàngthươngmại

Phânloạichovaylàmộtviệclàmcầnthiếtđểquảnlívàsửdụngvốnvaycóhiệuquả.Phânloạichovaylàviệcsắpxếpcáckhoảnchovaytheotừngnhómdựatrênnhữngtiêuthứcnhấtđịnh.Việcphânloạichovaycócơsởkhoahọclàtiềnđềđểthiếtlậpquytrìnhchovaythíchhợpvànângcaoh i ệ u quảquảntrịrủ i rotro ng chovay.Có rất nh iề ut iê u thứcđểphânloại c h o vaynhưngtrênthựctếngườitathườngphânloạichovaytheocáctiêuthứcsau:

Phânloạitheothờihạnchovay

Thờihạnchovaycóảnhhưởngrấtlớntớitínhantoànvàsinhlợicủamónvaycũngnhưkhảnănghoàntrảcủakháchhàng,dođóviệcphânloạitheothờihạnchovayrấtcóýnghĩađốivớingânhàng

ỞViệtNam,theoquychếchovaycủatổchứctíndụngđốivới

ngày31/12/2000củaThốngđốcNgânhàngNhànướcViệtNam:

+Chovayngắnhạn:Làkhoảnchovaycóthờihạndưới1năm,đượcsửdụngđểbùđắpvốnsựthiếuhụtvốnlưuđộngcủacácdoanhnghiệp.Đâylàkhoảncólãisuấtchovayvàrủirothấpnhấtdothờihạnhoànvốnnhanh,hạnchếđượccácyếutốrủirovềlãisuất,lạmphátcùngnhưcácyếutốrủirotừmôitrườngkinhtếđemlại

+Chovaytrunghạn:Làkhoảnvaycóthờihạnchovaytừ1nămđến5năm.Thôngthườngđượccácdoanhnghiệpsửdụngđểđầutưmuasắmtàisảncốđịnh,cảitiến,đổimớitrangthiếtbị,côngnghệ,cơsởvậtchất,m ở rộngsảnxuấtkinhdoanh

+Chovaydàihạn:Làloạichovaycóthờihạntrên5 nămvàthờihạntốiđacóthểlênđến20-

30năm.Chovaydàihạnđượccungcấpđểđápứngcácnhucầudàihạnnhưtàitrợxâydựngchocáccôngtrìnhxâydựngcơbản

nhưnhàcửa,sânbay,cầuđường,đầutưtrang thiết bị

Phânloạitheohìnhthứcbảođảmtiềnvay

Trongnhiềutrườnghợp,ngânhàngyêucầukháchhàngphảicótàisảnđảmbảokhinhậntíndụng.Kháchhàngluônphảiđốiđầuvớirủirotrongkinhdoanh,cóthểmấtkhảnăngtrảnợchongânhàng,nhữngbiếncốnàycóthểđemlạichongânhàngnhữngtổnthấtlớn.Chínhvìvậy,trừnhữngkháchhàngcóuytíncao,phầnlớnkháchhàngphảicótàisảnbảođảmkhinhậntíndụngcủangânhàng.Tàisảnbảođảmcóthểlàtàisảnthếchấp,cầmcốhaybảolãnhcủabênthứba

Theocăncứtrên,chovayđượcchiathành2loại:

* Chovaykhôngđảmbảo:làloạichovaykhôngcótàisảnthếchấp,cầmcốhoặc

sựbảolãnhcủabênthứba,việcchovaychỉdựavàouytíncủabảnthânkháchhàng.Đốivớinhữngkháchhàngcótínnhiệm,cókhả

* Chovaycóbảođảm:làviệcchovayvốncủangânhàngmàtheođónghĩavụtrả

nợcủakháchhàngđượccamkếtbảođảmthựchiệnbằngtàisảncầmcố,thếchấp,tàisảnhìnhthànhtừvốnvayhoặcbảolãnhbằngtàisảncủabênthứba.Đốivớinhữngkháchhàngkhôngcóuytín,khivayvốncầnđòihỏiphảicóbảođảm.Sựbảođảmnày

làcăncứpháplýđểngânhàngcóthêmmộtbổsungchonguồnthunợthứnhấtthiếuchắcchắn

Phânloạitheomụcđíchsửdụng

Dựavàocăncứnàychovaythườngđượcchưaralàmcácloại sau:

* Chovaybấtđộngsản:làloạihìnhchovayliênquanđếnviệcmuasắmvàxâyd

ựngcácbấtđộngsảnnhưnhàở,đấtđai,bấtđộngsảntrongcáclãnhvựccôngnghiệp,thươngmạivàdịchvụ

* Chovaycôngnghiệpvàthươngmại:làloạichovayngắnhạnđểbổsungvốnl

ưuđộngchocácdoanhnghiệptrongcáclãnhvựccôngnghiệp,thươngmạivàdịchvụ

* Chovaynôngnghiệp:làloạihìnhchovayđểtrangtrảicácchiphísảnxuấtnh

ưphânbón,thuốctrừsâu,giốngcâytrồng,thứcăngiasúc,laođộng,nhiênliệu,

* Chovaycácđịnhchếtàichính:baogồmcấptíndụngchocácngânhàng,công

tytàichính,côngtybảohiểm,côngtychothuêtàichính,cácquỹtíndụngvàcácđịnhchếtàichínhkhác

* Chovaycánhân:Làloạihìnhchovayđểđápứngcácnhucầutiêudùngnhư:

muasắmcácvậtdụngtiêudùng,vàcáckhoảnchovayđểtrangtrảichiphícủađờisốngthôngquaviệcpháthànhthẻtíndụng

* Chothuê:baogồm2loạichothuêvậnhànhvàchothuêtàichính.

Phânloạitheophươngthứchoàntrả

Theophươngthứchoàntrảthìcáckhoảnchovaycòncóthểđượcphânchiatheohailoạisau:

*Chovayhoàntrảmộtlần:làchovaymàkhoảnvaysẽđượchoàntrảduynhấtm

ộtlầnvàvàothờigianxácđịnhtronghợpđồngtíndụng,lãivaycóthểđượchoàntrảtheothoảthuậntronghợpđồng(theotháng,theoquýhoặctheonăm.)

* Chovaytrảgóp:làhìnhthứcchovaytrongđóviệchoàntrảđượctiếnhànhth

eođịnhkỳ,cáckhoảnnàycóthểbằngnhauhoặckhôngtuỳtheothoảthuậnvàđượcthựchiệntheonguyêntắctrảdầntrongsuốtthờigianthựchiệnhợpđồng

Thôngthường,cácngânhàngthươngmạithườngápdụngphươngthứctrảmộtlầnđốivớichovayngắnhạncònphươngthứctrảgópthìdùngchocáckhoảnchovaytrungvàdàihạn

Phânloạitheođốitượngchovay

* Chovaycánhân:Hiệnnay,chovaycánhânđangngàycàngđược

* Chovaydoanhnghiệp:làkhoảnvaychiếmtỷtrọnglớntrongngânhàng.Cácdoanhnghiệpkhicónhucầuvềvốnchocácdựánthườngtìmđếnngânhàng,bởiđólànguồnvaycóchiphíhợplývàtínhbảođảmcao.Tuynhiên,quátrìnhthẩmđịnhvàđưaraquyếtđịnhchovaycủangânhàngrấtchặtchẽ,đòihỏidoanhnghiệpphảiđápứngcácyêucầumớicóthểvayvốn

Chấtlượngchovaylàhiệuquảmàviệcchovayđemlại,làkhả

năngthuhồiđầyđủcảgốcvàlãivayđúnghạn.KhiNgânhàngđápứngkịpthờiđầyđ ủnhucầuvayvốnhợplýcủakháchhàng,phùhợpvớikhảnăngcủaNgânhàng,đượckháchhàngsửdụngđúngmụcđíchtạorasốtiềnlớnhơnvàhoànt r ả đượcNgânhàngcảgốcvàlãiđúngthờihạnthìcóthểnóichấtlượngchov a y củaNgânhàngđốivớidoanhnghiệplàtốt.VốnvaycủaNgânhàngtạor a h i ệ u quảkinhtếvàxãhội

TheoquychếchovaycủaTCTDđốivớikháchhàngbanhànhkèmtheoQuyếtđịn

hs ố

1627/2001/QĐ-NHNNc ủ a ThốngđốcNHNN:“Chov a y l à mộthìnhthứccấpchovay,theođótổchứcchovaygiaochokháchhàngsửdụngmộtkhoảntiềnđểkháchhàngsửdụngvàomụcđíchvàthờigiannhấtđịnhtheothoảthuậnvớinguyêntắccóhoàntrảcảgốcvàlãi”

* ĐặcđiểmchovaycủangânhàngđốivớiDNNVV

- Quim ô hợpđồngchovaythườngnhỏnhưngngânhàngvẫnphảithựchiệncácthủtụcchovaybaogồmtấtcảcáccôngđoạnnhưtìmhiểuthôngtinvềkháchhàng,thẩmđịnhtrướckhichovay…

làmtăngchiphívay.Doanhnghiệpkhôngnhữngphảitrảlãisuấtchovaytheoquiđịnhmàcònphảitrảcảchiphícủatấtcảnhữngthủtụcchovaytrên,dẫntớihệquả

làlãisuấtvaythựctếcủaDNNVVthậmchícòncaohơnlãisuấtchovaycủacácDoanhnghiệplớn.TrongkhicácDoanhnghiệpnhỏvàvừamớilàđốitượngcầnđượchỗtrợlãisuấtdo cònnhiềukhókhănvềvốn.

- SốlượngcácDNNVVtrongnềnkinhtếchiếmphầnđông,nhucầuvayvốnlạilớnnênsốlượngcácmónvaynhiều.Mặtkhác,dođặcthùkinhdoanh,cácDNNVVcóquanhệtraođổi,muabánvớibạnhàngliêntục,mỗimónhàngc ó g i á trịkhôngnhiềunhưngdocónhucầuv a y vốnnêndoanhnghiệpcóthểtạonhiềutiểukhoảnriêngbiệttạingânhàng,gâynhiềukhókhăntrongviệcquảnlýcáctàikhoảnchovaycủacánbộtíndụng.Vìthếmàchov a y đốivớiDNNVVđòihỏicánbộtíndụngphảil à ngườic ó kinhnghiệm,cócáchsắpxếp,quảnlýcácmónvaymộtcáchhợplý,hạnchếsaisótgâyảnhhưởngđếnchấtlượngchovay

- Dovốnchủsởhữuthấp,nănglựcquảnlýyếukém,chovayDNNVVluôntiềmẩnrủirocaotrongmỗimónvay.Hơnnữa,doanhnghiệpcònrấthạnchếtrongviệcđưaranhữngphươngánkinhdoanhcótínhkhảthicao,cá c b á o cáotàichínhthìk h ô n gminhbạch,khôngđủsứcthuyếtphụccácngânhàng,đâychínhlànhữngnguyênnhânkhiếnchongânhàngíttintưởnggiaovốnchoDNNVV

ChovayDNNVVthườngđượccoilàkhárủirochongânhàng,nhấtlàtrongbốicảnhkinhtếkhókhănnhưhiệnnay.Tuynhiên,ngànhngânhàngt h ế giớiđangnhậnđịnh“cungcấptíndụngchoDNNVVlàmộttrongnhữngphươngthức

cốtyếuđểcáctổchứctàichínhđónggópvào

việcxâydựngnềnkinhtếbềnvững”,bởivìnókhôngchỉmanglạilợiíchchoDNmàcòntăngđượclợinhuậntừcácnghiệpvụngânhàngvớiDNNVV.chongânhàngvànềnkinhtếnóichung

Chấtlượngchovaykhôngchỉlàkếtquảcủamộtquátrìnhkếthợpcáchoạtđộngcủacácbộphận,cáctổchứckhácnhautronghệthốngNgânhàng

màcònthểhiệnmốiquanhệgiữangânhàngvàdoanhnghiệp,cũngnhưhiệuquảhoạtđộngcủadoanhnghiệp.Chấtlượngchovaylàmộtkháiniệmkhôngmangtínhcụthể,khôngchỉphụthuộcvàongânhànghaydoanhnghiệpmàcònchịunhữngtácđộngcủayếutốtừmôi trườngbênngoài.

Chấtlượngchovayđượcxéttrêncácquanđiểmkhácnhaunhưsau:

- Chấtlượngchovayđốivớingânhàng:mộtkhoảnvốnchovayđượcc o i làcóchấtlượngkhiphạmvi,giớihạn,mứcđộchovayphùhợpvớikhảnăngcủangânhàng,đảmbảonguyêntắcchovaychung,hạnchếthấpnhấtmứcđộrủ i rotrongsuốtquátrìnhkinhdoanh.Ngânhànghỗtrợ,thúcđẩydoanhnghiệppháttriểnnhưngđồngthờiphảiđảmbảođượckhảnăngthuhồiđ ầ y đủcảgốclẫnlãitrongthờihạnđãquiđịnh.Đứngtrêngiácđộcủangânhàng,nângcaochấtlượngchovayđốivớiDNNVVlàtăngkhảnăngđápứngnhucầuvayvốnhợplýcủaDNNVVvớilãisuấtvà

kỳhạnphùhợp,tăngkhảnăngthuhồicảgốcvàlãiđúnghạnvànângcaohiệuquảkinhtếcủamónvaymanglại

- Chấtlượngchovayđốivớikháchhàng:chấtlượngchovayđốivớiDNNVVlàvốnvayNgânhàngđượcđápứngkịpthời,đầyđủnhucầucủadoanhnghiệp,sốvốnđóđượcdoanhnghiệpsửdụngtrongquátrìnhsảnxuấtkinhdoanhmộtcáchđúngmụcđích,hiệuquảđểtạorađượcmộtsốtiềnlớnhơn,đủđ ể trangtrảic h i phív à cólợinhuậnl

à m c ơ s ở choviệchoàntrảkhoảnvayngânhàng.Khoảnvayphảicólãisuất,kỳhạnhợplý,thủtụcđơngiản,khônglàmmấtnhiềuthờigiancủakháchhàng.Điềuquantrọnglàviệcs ử dụngc á c khoảnv a y p h ả i hợplývàmanglạihiệuquảkinhdoanhchodoanhnghiệp

- Chấtlượngchovayđốivớinềnkinhtế:chấtlượngchovayđượcthểhiệnởviệckhoảnchovaycủangânhàngphụcvụtốtsảnxuấtvàlưuthônghànghóa,gópphầngiảiquyếtcôngănviệclàm,tăngtínhcạnhtranhtrong

hiệnđạihóađấtnước,vàcơbảnlàgiảiquyếttốtmốiquanhệgiữatăngtrưởngchovayvàtăngtrưởngkinhtế

ThựctếhiệnnaychothấychấtlượngchovayDNNVVtạicácngânhàngthươngmạichưacao.Vìvậy,cùngvớiviệcmởrộngchovayDNNVV,việcnângcaochấtlượngchovaytạicácngânhàngthươngmạilàrấtcầnthiết

1.2.2 Cácchỉtiêuđánh giáchấtlượngchovay

1.2.2.1 Cácchỉtiêuđịnhtính

ChấtlượngchovaycủaNHTMđượcthểhiệntrongquátrìnhthựchiệnnghiệpvụchovaygiữangânhàngvàkháchhàngvayvốn:

- Tuânthủtheođúngquitrìnhchovay:Quitrìnhchovaylà

tổnghợpcácnguyênt ắ c,quiđịnhcủangânhàngtrongv i ệ cchovay.V i ệcc ó thựchiệnđúngquitrìnhchovayhaykhôngsẽtrựctiếpảnhhưởngđếntínhantoànvàkhảnăngsinhlờicủakhoảnvay,vìvậyđâylàmộttiêuthứcđểđánhgiáchấtlượngchovaycủangânhàng

- QuátrìnhthựchiệnchovayNgânhàngcóthểhiệntínhchuyênnghiệph a y khô

ng?

Cókịpthờiđápứngnhucầuvayvốnhợplýcủakháchhàngtrêncơsởnguồnlựcsẵncócủangânhànghaykhông?

Thờigianxétduyệt,thẩmđịnhh ồsơ v a y vốncủakháchhàngc ó đúngnhưth ờigianđãc a m kếtvớikháchhànghaykhông?

Nếulàmtốtcácđiềunàysẽlàmchochấtlượngchov a y củaNgânhàngđượckháchhàngđánhgiácao

-Trongquátrìnhgiaotiếpvớikháchhàngcủacánbộtíndụngcũngnhưcá c bộphậnhỗtrợkhácthểhiệnsựnăngđộng,cởimởtạocảmgiácthoảimáichokháchhàngsẽgópphầnnângcaohìnhảnhvàchấtlượngcủaNgânhàngtronghoạtđộngchovay

1.2.2.2 Cácchỉtiêuđịnhlượng

 ChỉtiêudưnợchovayDNNVV

DưnợchovayDNNVVTỷtrọngdưnợchovay= -x100%

Chỉtiêunàychothấyquymônợchovaycủadoanhnghiệptrongtổngdưnợchovaycủatoànngânhàng.Tỷtrọngdưnợchovayđốivớidoanhnghiệpcaohaythấpchothấyhoạtđộngchovayđốivớidoanhnghiệpđạtkếtquảtốthaychưatốt

 ChỉtiêutốcđộtăngtrưởngchovayDNNVV

DưnợchovayDNNVVnămsauTốcđộtăngtrưởngchovay= -x 100%

ChỉtiêunàyphảnánhmứcđộtăngtrưởnghoạtđộngchovayđốivớiDNNVVcủangânhàng.Tốcđộtăngtrưởngchovaynămsaucaohaythấphơnnămtrướcchothấyquymôchovaycủangânhàngtănghaygiảm,ngânhàngcótạorađượcuytínđốivớidoanhnghiệphaykhông

 ChỉtiêutỉlệnợquáhạnđốivớichovayDNNVV

DưnợquáhạnDNNVVTỷlệ nợquáhạnđốivới = -x 100%

Chỉtiêunợquáhạnlàchỉtiêuquantrọngđểđánhgiáchấtlượngchovaycủangânhàng,nóchobiếtnhữngrủirochovaymàngânhàngcóthểgặpphải.Nhìnvàotỉlệnợquáhạncóthểđánhgiáđượcmộtphầnchấtlượngchovaycủangânhàng.Nếuchỉtiêunàycaothìngânhàngsẽbị

thấpvàngƣợclại.Tuynhiên,nợquáhạnlàmộtvấnđềkhótránhkhỏitronghoạtđộngchovaycủangânhàng.V ì vậyđiềuquantrọnglàngânhàngcầnduytrìmộttỉlệnợquáhạnởmứcthấpnhấtcóthểchấpnhậnđƣợc

 Chỉtiêutỷtrọngthunhậptừhoạtđộngchovay

ThunhậptừhoạtđộngchovayDNNVVTỷtrọngthunhậptừhoạtđộng= -x100%

ChỉtiêunàyphảnánhphầntrămthunhậptừhoạtđộngchovayđốivớiDNNVVcủangânhàngtrongtổngthunhậpchungcủangânhàng.NótrựctiếpchothấyhiệuquảcủahoạtđộngchovayđốivớiDNNVVvàkhảnăngsinhlờit ừ hoạtđộngnày.T ỷ trọngthunhậpt ừ hoạtđộngchov ay đốivớiDNNVVcàngcaothìcàngchứngtỏchấtlƣợngchov a y đốivớiDNNVVcàngcaovàngƣợclại

 Chỉtiêutỷlệdƣnợcótàisảnbảođảm

DƣnợchovaycủaDNNVVcóTSĐBTỷlệdƣnợchovaycủa= -x100%

Tàisảnđảmbảocógiátrịnhƣmộtcamkếttrảnợcủadoanhnghiệpkhiv ay vốn,dođótàisảnđảmbảolàmộttrongnhữngyêucầuquantrọngcủangânhàngđốivớidoanhnghiệpkhiquyếtđịnhcấpchovayc h o doanhnghiệp.Nếudoanhnghiệpkhôngtrảđƣợcnợ,ngânhàngcóquyềnphátmạit à i sảnđảmbảođểthunợ.Chỉtiêutỷlệdƣnợtàisảnđảm bảophảnánhmứcđộantoàncủamónvay

 ChỉtiêuvòngquayvốnchovayDNNVV

DoanhsốthunợchovayDNNVVVòngquayvốnchovay= -x 100%

ChỉtiêuvòngquayvốnchovayDNNVVthểhiệntốcđộluânchuyểnvốnchovayđốivớiDNNVVcủaNH.Vòngquayvốncàngcao,vốnđƣợcluânchuyểncàngnhanh,ngânhàngcókhảnăngđápứngngàycàngnhiềuvàkịpthờinhucầuvốnchocácdoan

doanhnghiệpsửdụngvốncóhiệuquảvàchấtlƣợngchovaycủangânhàngcótốthaykhông

 Nợxấuv à t ỷ lệ nợxấu:

Nợxấulànợcórủirotừnhóm3đếnnhóm5,baogồmcảcáckhoảnnợquáhạnlâu(

>90ngày)vànợcóbiểuhiệnrủiro(vídụnhƣnợđƣợccơcấul ạ i thờihạntrảnợ).Chỉtiêunàyphảnánhtrựctiếpnhấtchấtlƣợngchovay

Tỷl ệ n ợ xấutrêntổngd ư

=nợDNNVV

n thất, nângcaohiệuquảchovayDNNVV

 Lợinhuậnròngtừhoạtđộngchovaydoanhnghiệpnhỏvàvừa:

Lợinhuậnlàmộttrongnhữngmụctiêuquantrọngcủamọihoạtđộngkinhdoanh,mọidoanhnghiệpvàvớingânhàngthươngmạicũngthế.Đâylàmộttrongnhữngchỉtiêuquantrọngnhấtđ ể đo lườngchấtlượngchov a y DNNVVcủaNHthươngmại.ChỉtiêunàyphảnánhkhảnăngsinhlờicủahoạtđộngchovayDNNVV.Tỷlệnàycàngcaonghĩalàlợinhuậnthuđượct ừ hoạtđộngchovayDNNVVgópvàolợinhuậncủangânhàngcànglớn,thểhiệnchấtlượngchovayđối

vớithànhphầnnàycàngcao.Vìvậy,đểđánhgiáchấtlượngchovayDNNVV,khôngthểkhôngxemxétvàphântíchlợinhuậnthuđượctừhoạtđộngchovayDNNVV

Tỷl ệ lãit ừ hoạt Lợinhuậnròngtừhoạtđộng

chovayDNNVVđộngchovayDNNVV =

TổngdưnợDNNVV

ChỉtiêunàychobiếtcứmộtđồngchovayDNNVVsẽtạorabaonhiêu

đồnglợinhuậnròngchongânhàng.ChỉtiêunàyphảnánhtrựctiếphiệuquảchovayDNNVV,chobiếtkhảnăngsinhlờicủahoạtđộngchovayDNNVVt ạ i ngânhàngnhưthếnào.Tỷlệnàycànglớnthìkhảnăngsinhlờicủahoạtđộngchov a y DNNVVc à n g lớn,hiệuquảchovayc à n g caothểhiệnchấtlượngchovayđốivớiđốitượngnàycàngcaovàngượclại.

1.3 Cácnhântốảnhhưởngđếnchấtlượngchovay

1.3.1 Nhântốchủquan

1.3.1.1 Chínhsáchchovaydoanhnghiệpnhỏvàvừacủangânhàngthươngmại

ChínhsáchchovayDNNVVphảnánhcươnglĩnhtàitrợcủangânhàngthươngmại,đảmbảohoạtđộngchovayDNNVVcủangânhàngđiđúngquỹđạo.Nócóýnghĩaquyếtđịnhđếnsựthànhcônghaythấtbạicủamộtngânhàng.CăncứvàotìnhhìnhcụthểcủamỗithờikỳmàNHTMhoạchđịnhchomìnhmộtchínhsáchchov a y DNNVVphùhợp.Mộtchínhsáchchov a y DNNVVđúngđắnsẽgiúpngânhàngthươngmạithuhútđượckháchhàng,đ ả m bảokhảnăngsinhlờichohoạtđộngchovaytrêncơsởphântánrủiro,nhờđómàpháthuyđượcnănglựccủabảnthânNHTM,đồngthờitậndụngđ

doanh.ĐiềuđócũngcónghĩalàchấtlượngchovayDNNVVphụthuộcvàosựđúngđắncủachínhsáchchovayDNNVV.BấtcứngânhàngthươngmạinàomuốnhoạtđộngchovayDNNVVcóchấtlượngđềuphảicóchínhsáchchovaythíchhợpchongânhàngcủamình

1.3.1.2 Quytrìnhchovaydoanhnghiệpnhỏvàvừacủangânhàngthươngmại

Quytrìnhchov a y DNNVVb a o gồmnhữngquyđịnhphảithựchiệntrongtừngkhâucủacôngtácchovaytừkhithẩmđịnh,chuẩnbịchovay,giảingân,giámsátquátrìnhchovayđếnkhithuhồiđượcnợ.Chấtlượngchovaycóđảmbảođượchaykhôngtùythuộcvàosựhợplýcủacácquyđịnhởtừng

TrongquytrìnhchovayDNNVV,bướcchuẩnbịchovay(kháchhàngnộphồsơxinvayvốnsauđóngânhàngxemxétvàcânnhắcđểquyếtđịnhchovayhaykhông)làbướcquantrọngnhất,cóảnhhưởngrấtlớnđếnchấtlượngchovayvìđâylàcơsởđểđịnhlượngrủirotrongquátrìnhvay.Giámsátquátrìnhchovaygiúpngânhàngnắmbắtđượctìnhhìnhsửdụngvốncủakháchhàng,nhờđócóthểcónhữngbiệnphápxửlýkịpthờinhằmngănngừar ủ i rokhichấtlượngkhoảnchovaybịđedọatrongquátrìnhsửdụngvốnvayc ủ a kháchhàng

Quanhệchovaykếtthúckhingânhàngthuhồihếttoànbộgốcvàlãi.Cáckhoảnchovayđảmbảohoàntrảđầyđủvàđúnghạnlàcáckhoảnchovayantoàn.Việcthanhtoánnợkhôngđúnghạnchongânhàngchothấycác“trụctrặc”tronghoạtđộngcủakháchhàng.Việcxemxét,tìmnguyênnhânlàr ấ t quantrọngđểgiúpngânhàngkịpthờiđưaracácquyếtđịnhmớiliênquanđếntínhantoàncủakhoảnchovay

1.3.1.3 Nănglựcthẩmđịnhdựánvayvốn

Thẩmđịnhdựánlàviệcdùngcácphươngphápphântích,thuthậpxửlýthôngtin,sốliệuliênquanđếnkháchhàngvayvốnvàdựánxint à i trợđểdựavàođómàngânhàngthươngmạiđưaraquyếtđịnhcótàitrợhaykhông.Đâylàcôngtáccóýnghĩarấtquantrọng,ảnhhưởnglớnđếnchấtlượngchov a y DNNVV.Nếukếtquảthẩmđịnhkhôngchínhxácsẽdẫnđếnthiệthạichongânhàng.Nhưkhidựánvayvốncótínhkhảthi,doanhnghiệpcónănglựcsửdụngvốnvaynhưngkếtquảthẩmđịnhlạiđánhgiákhôngchínhxáctínhkhảthicủadựán, đưađếnquyếtđịnhngânhàngkhôngchovay,điềunàykhiếnchongânhàngmấtmộtkhoảnlợinhuậnlớn,hơnthếnữalàmấtmộtkháchhàng

tốt.Ngượclại,nếuthẩmđịnhmàkhôngđánhgiáhếtrủirocủadựá n thìquyếtđịnhchovaysẽkhiếnNHTMgặprủirokhócóthểthuhồiđược

Côngtácthẩmđịnhphảichínhx á c , thậnt r ọ n g nhưngkhôngmấtquánhiềuthờigianvìđiềunàysẽkéodàithờigianthựchiệndựán,giảmhiệuquảsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệp.Bêncạnhđó,thôngquaquátrìnht h ẩ m địnhdựán,NHTMcóthểtưvấnchochủđầutưtrêncơsởnhữngkinhnghiệmvốncócủamình,giúpchodựánhiệuquảhơn,đồngthờithắtchặthơnmốiquanhệgiữangânhàngvàkháchhàng

1.3.1.4 Trìnhđộnghiệpvụcủacánbộchovay

CánbộchovayđóngvaitròquantrọngnhấtđốivớihoạtđộngchovayDNNVVcủangânhàngthươngmạicũngnhưchấtlượngchovay.Đâylànhữngngườitrựctiếpthựchiệntấtcảcáckhâucủaquytrìnhchovaydođóviệcđảmbảoantoànvàtínhsinhlờichomỗikhoảnvayphụthuộcvàotrìnhđộcũngnhưđạođứcnghềnghiệpcủacánbộ

1.3.1.6 Trangthiếtbịphụcvụchohoạtđộngchovay

Trangthiếtbịtuykhôngphảilàyếut ổcơbảnnhưnggópphầnkhôngnhỏtrongviệcnângcaochấtlượngchovayDNNVVcủangânhàngthươngmại.Nólàcôngcụ,phươngtiệnthựchiệntổchức,quảnlýngânhàngkiểmsoátnộibộ,kiểmtraquátrìnhsửdụngvốnvay,thựchiệncácnghiệpvụgiaodịchv ớ i kháchhàng.Đặcbiệt,vớis ự pháttriểnnhưvũbãov ề côngnghệthôngtinhiệnnaycáctrangthiếtbịtinhọcđãgiúpchongânhàngcóđượcthôngtinvàxử

lýthôngtinnhanhchóng,kịpthời,chínhxác,trêncơsởđócóquyếtđịnhchovayđúngđắn,khôngbỏlỡthờicơtrongkinhdoanhgiúpchoquátrìnhquảnl ý tiềnv a y v à thanhtoánđượcthuậntiệnnhanhchóngvàchínhxácgóp

phầnmởrộngvànângcaochấtlượngchovayDNNVV

Chấtlượngchovaychịuảnhhưởngrấtnhiềutừnhiềunhântốthuộcnộitạicủam

nàylàkhácnhau,tùythuộcvàosựpháttriểncủanềnkinhtếcàtìnhhìnhcụthểcủamỗingânhàng.Vấnđ ề c ầ n quant â m l à l à m thếnàođ ể cót h ể pháthuyđượcnhữngảnhhưởngtíchcực,sửdụngmộtcáchlinhhoạtcácnhântốnàyđểcót h ể thựchiệnhọatđộngchovayDNNVVcóchấtlượng

1.3.1.7 Doanhnghiệpnhỏvàvừa

Khi một khoảnchovayđãđượccấpthìviệcđảmbảoantoànvàtínhsinhlờicủakhoảnvốnđóphụthuộcrấtnhiềuvàochínhDNNVVdohọlàngườin ắmgiữkhoảnvay.Vìvậy,DNNVVlàmộttrongnhữngnhântốquantrọngnhấtảnhhưởngtớichấtlượngchovay.Nếuchỉcósựnỗlựctừphíangânhàngthìkhoảnchovayđượccungcấpcũngkhôngđượccoilàcóchất lượng.ĐểđảmbảotínhantoànvàhiệuquảchocáckhoảnchovaycủangânhàngthìDNNVVphảicónănglực(vềtàichính,quảnlýđiềuhành,trìnhđộlaođộng

), cóphươngánkinhdoanhkhảthivàcóđạo

đứckinhdoanhnghềnghiệp,cón h ư vậythìchấtlượngchovayDNNVVmớiđượcnângcao

NănglựctàichínhcủacácDNNVVthểhiệnởkhảnăngsinhlời,vốntực ó , tàisảnđảmbảo,nănglực

tàichínhcàngcaothìkhảnăngtrảnợcủadoanhnghiệpcàngcao,đảmbảođượctínhantoànchokhoảnvốnvay

Nănglựcquảnlýđiềuhànhvàtrìnhđộcủalaođộngtrongdoanhnghiệpcũngkhôngkémphầnquantrọng.Đâylàyếut ốmangtínhquyếtđịnhđếnviệcsinhlờicủakhoảnvay.Khảnănglàmviệc,trìnhđộcũngnhưnănglựcquảnlýcủadoanhnghiệpsẽlàmchokhoảnvốnđượcsửdụngđúngmụcđích,c ó hiệuquảtạoralợinhuậnchodoanhnghiệpđủđểdoanhnghiệpcóthểtrảl ã i chongânhàngđầyđủ ,đúngh ạ n v à tăngđượcvốnchủsởh ữunhưkếhoạchđãđềra

1.3.2 Nhântốkháchquan

1.3.2.1 Môitrườngchínhtrị-xãhội

Môitrườngchínhtrị-xãhộitạonênsựổnđịnhtrongkinhdoanhcủatấtcảcácchủthểkinhtếtrongnềnkinhtếđó.TrongmộtnềnkinhtếdùđãpháttriểnđếnđâunhưngcũngkhôngcósựổnđịnhvềchínhtrịcũngnhưxãhộithìcũngrấtkhócóthểthuhútcácnhàđầutưnóichungvàcácNHTMnóiriêng.Vìtrongđiềukiệnnhưvậy,chodùlợinhuậncóthểcaonhưngrủirocũngrấtcaovàcácnhàđầutưkhócóthểlườngtrướcđượcnhữngrủiro,thiệthạicóthểxảyra.Sựbấtổnvềchínhtrị-

xãhộicóthểtácđộngđếnnhữngkhoảnchovayDNNVVthôngquasựtácđộngbấtlợicủanóđếnhoạtđộngs ảnxuấtkinhdoanhcủacácdoanhnghiệpđanghoạtđộngtrongmôitrườngđ ó Vìvậy

nócònlàmchochấtlượngchovaygiảmxuống.Bêncạnhđó,môitrườngxãhộicònđượcphảnánhbằngtrìnhđộdântrícũngnhưnhậnthứcc ủadâncư.Nếutrìnhđộdântríthấp,kémhiểubiếtthìsẽgiảmhiệuquảsửdụngvốnvay,vìvậymàhoạtđộngchovaysẽkhôngđạtchấtlượng