Một trong những giải pháp đểphát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh là giáo viên phải tăngcường khai thác, sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại và các phần mềm hỗ trợ để
Trang 11 M Đ U Ở ĐẦU ẦU
Sinh học là môn khoa học thực nghiệm có rất nhiều ứng dụng trong thực tếcuộc sống cũng như trong các ngành nghề khác nhau, với con đường hình thànhkiến thức, kĩ năng thông qua quan sát thực tế và quan sát các hiện tượng, thínghiệm sinh lý, tìm hiểu cấu tạo và tập tính hoạt động của sinh vật Nhìn chungkiến thức sinh học rất đa dạng, đôi lúc rất trừu tượng, rất phức tạp nhưng nếugiáo viên tổ chức giảng dạy thành công sẽ giúp cho học sinh hình thành, củng
cố, khắc sâu những kiến thức mà các em được học, thúc đẩy các em tích cựctrong học tập
Tuy nhiên thực tế ở nước ta hiện nay việc giảng dạy và học tập môn Sinhhọc đặc biệt là Sinh học lớp 8 với nội dung chủ yếu là học về giải phẩu cơ thểngười, thì giáo viên vẫn còn tình trạng dạy chay, thiếu điều kiện thực hành quansát, đây là môn mô tả các chi tiết cấu tạo cơ thể nên cần có nhiều phương tiện hỗtrợ như mẫu vật (xác), xương rời, tiêu bản, tranh, mô hình trong đó xác làphương tiện trực quan tốt nhất giúp cho người học có thể xác định được từng chitiết cơ thể một cách đầy đủ chính xác Nhưng xác rất khó kiếm vì hiến xác làvấn đề tình cảm, phong tục, rất nhạy cảm, tâm linh Việc sử dụng mô hình đểgiảng dạy cũng hạn chế do các nhà trường không có mô hình, vì thế đa phầngiáo viên chỉ sử dụng kênh hình (tranh) trong sách giáo khoa để học sinh quansát và khai thác thông tin cho tùng bài học
Hình ảnh trong sách giáo khoa Sinh học 8
Trang 2Mặc dù điều đó phần nào đáp ứng được công tác giảng dạy, hình thành kiếnthức cho học sinh, nhưng những hình ảnh trong sách giáo khoa có phần không
rõ nét, thiếu sinh động và dễ gây nhàm chán đối với người học
Ngày nay thế giới đã và đang bước vào kỷ nguyên mới nhờ tiến bộ nhanhchóng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tất cả các lĩnh vực trong đó cólĩnh vực dạy học, chúng ta không thể phủ nhận vai trò to lớn và những tác dụng kỳdiệu của công nghệ thông tin trong dạy học, đặc biệt là trong lĩnh vực Sinh học.Trong giảng dạy Sinh học, được quan sát các chi tiết, các cơ quan ở nhữnggóc, hướng khác nhau là rất quan trọng, từ đó tổ chức điều khiển học sinh thựchiện các thao tác tư duy, khả năng tưởng tượng và suy đoán, rèn luyện cácphương pháp suy luận có căn cứ trong sinh học Một trong những giải pháp đểphát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh là giáo viên phải tăngcường khai thác, sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại và các phần mềm hỗ trợ
để đạt được mục tiêu của quá trình dạy học Do đó sử dụng các phần mềm môphỏng vào giảng dạy môn Sinh học là một giải pháp đổi mới phương pháp dạyhọc Sinh học hiện nay
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các phần mềm vào quá trìnhdạy học cũng là một trong những nội dung cơ bản, quan trọng của chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018 theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh
“Những năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm
mĩ, năng lực thể chất” [1], Việc ứng dụng các phần mềm vào quá trình dạy học
Sinh học 8 có cơ hội góp phần hình thành, phát triển năng lực tin học cho họcsinh
Tuy nhiên việc ứng dụng những phần mềm, những phương tiện dạy họchiện đại đó, không phải giáo viên nào cũng thành thạo, thậm chí một số giáoviên còn chưa mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học vì không
am hiểu nhiều về nó Một số giáo viên vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong việc
sử dụng các phần mềm vào quá trình dạy học, nhất là dạy phần giải phẩu cơ thểngười của Sinh học lớp 8, do không có các tài liệu hướng dẫn cụ thể, không biếtcài đặt và một số phần mềm phải có mã đăng kí sử dụng, phải có bản quyền Qua quá trình sử dụng phần mềm để giảng dạy và tìm hiểu thêm trên cáctrang web, tôi nhận thấy điểm nổi bật ở phần mềm ANATOMY là phần mềmatlas giải phẫu người 3D với thiết kế sáng tạo, mang lại những mô hình giảiphẫu người chi tiết cao trong đồ họa vượt trội, giúp cho giáo viên có thể thiết kế,thay đổi và mô phỏng các chi tiết trong giải phẩu cơ thể người Và bản thân tôi
đã áp dụng vào giảng dạy bước đầu đạt kết quả tốt, vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài
“ Sử dụng phần mềm ANATOMY vào dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn Sinh học 8 và góp phần phát triển năng lực Tin học cho học sinh trường THCS Thị Trấn Ngọc Lặc ” làm đề tài nghiên cứu.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Trang 3Nghiên cứu việc sử dụng phần mềm ANATOMY vào dạy học Sinh học lớp 8
để nâng cao chất lượng giáo dục môn Sinh học và góp phần phát triển năng lực Tinhọc cho học sinh trường THCS Thị Trấn Ngọc Lặc
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Sử dụng phần mềm ANATOMY vào dạy học môn Sinh học lớp 8 ở trườngTHCS Thị Trấn Ngọc Lặc
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
- Tham khảo các loại tài liệu để tìm hiểu về cách sử dụng phần mềmANATOMY
- Tham khảo các tài liệu liên quan đến việc chỉ đạo ứng dụng công nghệthông tin trong quá trình dạy học
1.4.2 Phương pháp quan sát sư phạm:
+ Các thầy cô trong tổ Khoa học Tự nhiên và nhà trường dự giờ, nhận xétgóp ý về tiết dạy trình chiếu sử dụng phần mềm ANATOMY, từ đó có điềuchỉnh, đánh giá, rút kinh nghiệm kịp thời
+ Quan sát hứng thú và ý thức học tập của học sinh
1.4.3 Phương pháp điều tra
+ Điều tra kết quả học tập của học sinh trước và sau khi áp dụng đề tài.+ Điều tra hứng thú học của học sinh trước vào sau khi áp dụng đề tài
1.4.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm.
+ Nghiên cứu giáo án của giáo viên
+ Nghiên cứu khả năng tiếp nhận của học sinh sau một quá trình học tập
1.4.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Tôi tiến hành dạy học bằng phương pháp truyền thống và dạy học có ứngdụng phần mềm ANATOMY để hổ trợ giảng dạy đối với từng bài học cụ thểtrong chương Hệ vận động Sau đó so sánh đối chiếu xem kết quả có tốt hơnkhông? Ý tưởng triển khai ban đầu có thuận lợi không? có vấn đề gì tồn tại cầnđiều chỉnh bổ sung hay không?
2 NỘI DUNG.
2.1 Cơ sở lí luận.
Công văn 4096 /BGDĐT-CNTT ngày 20/9/2021 c a B giáo d c vàủa Bộ giáo dục và ộ giáo dục và ục vàĐào t o v hề hướng dẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ướng dẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dụcng d n nhi m v công ngh thông tin và th ng kê giáo d cẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ục và ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ống kê giáo dục ục vànăm h c 2021 - 2022 đã nêu: “ọc 2021 - 2022 đã nêu: “ Rà soát, t ch c các khóa b i d ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ồi dưỡng kỹ năng ưỡng kỹ năng ng kỹ năng
ng d ng CNTT và chuy n đ i s cho giáo viên, nhân viên, cán b qu n lý
ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ố cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ộ quản lý ản lý giáo d c và h c sinh N i dung b i d ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ộ quản lý ồi dưỡng kỹ năng ưỡng kỹ năng ng g n v i nhu c u th c ti n v ắn với nhu cầu thực tiễn về ới nhu cầu thực tiễn về ầu thực tiễn về ực tiễn về ễn về ề tri n khai ng d ng CNTT và chuy n đ i s trong nhà tr ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ố cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ường, xem xét triển ng, xem xét tri n ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý khai t p hu n phù h p m t s n i dung: Kỹ năng t ch c, qu n lý các ho t ấn phù hợp một số nội dung: Kỹ năng tổ chức, quản lý các hoạt ợp một số nội dung: Kỹ năng tổ chức, quản lý các hoạt ộ quản lý ố cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ộ quản lý ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ản lý ạt
đ ng d y h c tr c tuy n g m: t ch c và qu n lý l p h c tr c tuy n, xây ộ quản lý ạt ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ực tiễn về ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ồi dưỡng kỹ năng ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ản lý ới nhu cầu thực tiễn về ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ực tiễn về ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây
d ng h c li u, khai thác các ngu n h c li u, tìm ki m thông tin trên ực tiễn về ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ồi dưỡng kỹ năng ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây Internet; kỹ năng s d ng các ph n m m trình chi u, ph n m m so n bài ử dụng các phần mềm trình chiếu, phần mềm soạn bài ầu thực tiễn về ề ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ầu thực tiễn về ề ạt
gi ng e-learning, so n câu h i tr c nghi m tr c tuy n, ph n m m mô ản lý ạt ỏi trắc nghiệm trực tuyến, phần mềm mô ắn với nhu cầu thực tiễn về ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ực tiễn về ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ầu thực tiễn về ề
Trang 4ph ng, thí nghi m o, ph n m m d y h c, khai thác s d ng các thi t b ỏi trắc nghiệm trực tuyến, phần mềm mô ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ản lý ầu thực tiễn về ề ạt ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ử dụng các phần mềm trình chiếu, phần mềm soạn bài ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ị công ngh đ đ i m i n i dung, ph ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ới nhu cầu thực tiễn về ộ quản lý ương pháp dạy học; kỹ năng tổ chức và ng pháp d y h c; kỹ năng t ch c và ạt ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng
qu n lý các ho t đ ng d y h c tr c tuy n ản lý ạt ộ quản lý ạt ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ực tiễn về ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ” Vi c áp d ng Công ngh thôngệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ục và ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dụctin vào quá trình d y h c và qu n lý đã và đang đọc 2021 - 2022 đã nêu: “ ản lý đã và đang được Đảng và nhà nước và ược Đảng và nhà nước vàc Đ ng và nhà nản lý đã và đang được Đảng và nhà nước và ướng dẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dụcc và
B Giáo d c coi tr ng, nh t là trong th i kỳ công ngh 4.0 hi n nay.ộ giáo dục và ục và ọc 2021 - 2022 đã nêu: “ ất là trong thời kỳ công nghệ 4.0 hiện nay ời kỳ công nghệ 4.0 hiện nay ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục
Công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ lên các giác quan trong việc tiếp
nhận và lưu giữ tri thức “Tỉ lệ tiếp thu kiến thức của người học tăng lên cao khi được vận dụng đa giác quan vào hoạt động học tập, được sử dụng trong thực tế
và đặc biệt nếu được dạy lại (truyền đạt lại) cho người khác Giảng dạy chủ động chính là tổ chức các hoạt động học tập đa dạng và phong phú giúp làm tăng khả năng lĩnh hội kiến thức” [2] Qua đó ta thấy “Giá trị lớn nhất của phương tiện dạy học nằm ở sự tác động của chúng tới các giác quan, đặc biệt là thính giác, thị giác” [3] Các nhà nghiên cứu đã tổng kết mức độ ảnh hưởng của
các giác quan tới quá trình tiếp thu tri thức như: 20% qua những gì nghe được,
30 % qua nhìn được, 50 % qua nhìn và nghe”
Tháp h c t p th hi n t l ph n trăm kh năng ti p thu ki n th c t ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ển đổi số cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ỉ lệ phần trăm khả năng tiếp thu kiến thức tương ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên ầu thực tiễn về ản lý ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ến gồm: tổ chức và quản lý lớp học trực tuyến, xây ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ương pháp dạy học; kỹ năng tổ chức và ng
ng v i các ho t đ ng h c t p c a h c sinh (ngu n t Internet)
ức các khóa bồi dưỡng kỹ năng ới nhu cầu thực tiễn về ạt ộ quản lý ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ủa học sinh (nguồn từ Internet) ọc sinh Nội dung bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn về ồi dưỡng kỹ năng ừ Internet)
Với quan điểm nhận thức: “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ
tư duy trừu tượng về thực tiễn”[4] Việc tạo ra các hình ảnh động cho học sinh quan
sát là một giai đoạn quan trọng của quá trình tư duy, nhằm giúp học sinh lĩnh hội trithức, đồng thời giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập Vì vậy việc sử dụng cácphần mềm dạy học vào quá trình dạy học Sinh học, đặc biệt là dạy học Sinh học lớp
8 là yêu cầu cấp thiết nhằm tạo ra các "sách Sinh học điện tử" rất độc đáo trợ giúp cho
giáo viên giảng bài và tạo ra các bài giảng sinh động, thu hút học sinh đam mê họctập môn Sinh học, nhất là phần giải phẩu cơ thể người ở chương trình lớp 8
Hiện nay có rất nhiều phần mềm dạy học có thể hỗ trợ quá giảng dạy của giáoviên trên lớp, cũng như hỗ trợ soạn bài giảng, nhưng qua quá trình áp dụng tôi thấy
Trang 5Phần mềm giải phẩu cơ thể người ANATOMY là một phần mềm thực sự hay và bổích mà mỗi giáo viên dạy môn Sinh học nên biết ANATOMY là ứng dụng học giảiphẫu trong quá trình giảng dạy và học tập khi cung cấp tất cả thông tin về giải phẫu
cơ thể người, kèm theo hình minh họa và đa dạng các mô hình 3D sống động như:Xương, dây chằng, khớp, cơ bắp, mạch máu, hệ thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, tiếtniệu, sinh sản,… ANATOMY có thể tạo ra các mô hình chuyển động mà sách vởkhông làm được, có thể tạo ra các hình ảnh 3D mà không một loại tài liệu giấy nào
có thể vẽ chi tiết bằng Chúng ta có thể xoay 360 độ, phóng to,thu nhỏ để xem kỹhơn từng bộ phận Ứng dụng này được thiết kế rất chu đáo và chi tiết, các bộ phậnđược biểu diễn rất công phu, tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ và có tính thẩm mỹ cao.Hơn nữa phần mềm ANATOMY có những ưu điểm nổi bật mà các phần mềmkhác không có như: Nhỏ gọn dễ cài đặt, không yêu cầu máy tính có cấu hình cao.Cài đặt đơn giản, dễ dàng, điều này rất thuận lợi cho giáo viên Phần mềm khôngcài khóa, nên có thể sử dụng nó mà không cần có serial hay mã kích hoạt… Tómlại Phần mềm giải phẩu cơ thể người ANATOMY là một công cụ lý tưởng để tạo
ra các bài giảng sinh động cho môn Sinh học 8
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Qua quá trình giảng dạy tôi nhận thấy, trong cấp học THCS bộ môn Sinh học
là một môn khó đối với nhiều học sinh Rất nhiều học sinh sợ học, ngại học Sinhhọc, không biết làm bài tập Sinh học, nhiều học sinh e ngại, không có hứng thú khihọc tập môn Sinh đặc biệt phần giải phẩu cơ thể người Lý do chính là hiện nay ởcác trường THCS giáo viên dạy Sinh học 8 chủ yếu sử dụng hình ảnh sách giáokhoa cho quá trình giảng dạy, có thể nói là dạy chay, do không thể có mô hình hoặcmẫu vật (xác) để giảng dạy hoặc ở những trường có điều kiện cơ sở vật chất, cómáy chiếu đa năng Projecter thì giáo viên sử dụng máy chiếu giảng dạy cũng chỉtrình chiếu hình ảnh có trong sách giáo khoa lên màn chiếu nên học sinh chưa thực
sự hứng thú khi học môn Sinh học, nhất là Sinh học lớp 8 Vì vậy để học sinhhọc tốt hơn bộ môn này đã và đang là sự trăn trở của rất nhiều các thầy, cô giáo dạySinh học cũng như các bậc phụ huynh Để giúp các em học tốt hơn môn Sinh học ởcấp THCS ngoài việc giúp các em nắm vững kiến thức, bồi dưỡng cho các emphương pháp tư duy thì việc khai thác sử dụng các trang thiết bị trong dạy học vàcác phần mềm dạy học là một điều rất cần thiết giúp các em hứng thú hơn tronghọc tập Sinh Học, đặc biệt là khi học về giải phẩu cơ thể người ở lớp 8
Năm học 2021 – 2022 tôi được nhà trường phân công giảng dạy khối 8 ởtrường THCS Thị Trấn Ngọc Lặc Tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng đầu nămcủa học sinh đối với môn Sinh học Có 72 học sinh tham gia khảo sát Kết quả:
Khối 8 72 5 6,9 17 23,6 32 44,4 13 18,1 5 6,9 50 69,4 22 30,6
Kết quả khảo sát học sinh đầu năm học 2021 – 2022 đối với học sinh khối 8
trường THCS Thị Trấn Ngọc Lặc
Trang 6Kết quả khảo sát cho thấy không thể phủ nhận thành công của các phươngpháp dạy học truyền thống song kết quả khảo sát như trên là chưa thực sự đồngđều và chưa ổn định.
Trong quá trình dạy học Sinh học ở cấp THCS từ kinh nghiệm của bảnthân và thông qua các tiết dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy có nhiều vấn đề tồntại còn tồn tại khi dạy học Sinh Học, ví dụ khi dạy bài 7 – Bộ xương, giáo viêngiảng dạy thường chỉ chiếu hình ảnh giới thiệu hoặc cho học sinh nghiên cứuthông tin, quan sát tranh rồi nêu các phần chính của bộ xương người Cách làmnày tạo cho học sinh cảm giác áp đặt kiến thức Chúng ta cần thiết kế bài giảng
và triển khai trên lớp như thế nào để học sinh tiếp nhận kiến thức một các tựnhiên, tích cực, chủ động
Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin trong một thời gian ngắn của mộttiết học giáo viên có thể hướng dẫn cho học sinh tiếp cận một lượng kiến thứclớn, phong phú, và sinh động Một hình ảnh, một đoạn phim có thể thay thế chorất nhiều lời giảng Những hình ảnh mô phỏng thực tế một cách hợp lý, sinhđộng sẽ thu hút được sự hứng thú và quan tâm học tập của học sinh, tạo cho lớphọc sôi nổi, các em tiếp thu bài giảng nhanh hơn, giờ dạy có hiệu quả hơn
Tuy nhiên thực tế cho thấy đa số giáo viên đứng lớp dạy môn Sinh Học, đặcbiệt là dạy Sinh học lớp 8 hiện nay chỉ dạy hình vẽ tĩnh trên sách giáo khoa hoặchình vẽ tĩnh trên máy tính rồi chiếu lên, nên phần nào đó hạn chế sự tiếp thu củangười học Một số thầy cô giáo chưa thực sự tìm tòi, nghiên cứu các phần mềm dạyhọc để áp dụng vào quá trình giảng dạy, việc xây dựng một mô hình động trựcquan gặp rất nhiều khó khăn cho những giáo viên có kỹ năng tin học chưa được tốt.Qua đó phần nào ảnh hưởng đến chất lượng dạy học Sinh học nói chung và dạyhọc Sinh học lớp 8 nói riêng Nhiều thầy cô đã khai thác sử dụng các phần mềm:Word, PowerPoint, Violet để giảng dạy trình chiếu tuy bước đầu mang lại hiệu quảsong vẫn còn chưa cao, khả năng hiểu và ghi nhớ , vận dụng kiến thức của học sinhvẫn còn hạn chế, học sinh chưa hiểu kỹ các nội dung mang tính trừu tượng nhưphần Giải phẩu cơ thể người Đặc biệt việc dùng phần mềm giải phẩu cơ thể ngườinhư phần mềm ANATOMY để dạy học thì tôi chưa thấy ai thực hiện
Nguyên nhân chính được cho là việc tìm tòi ứng dụng các phần mềm tinhọc gây khó khăn cho phần lớn giáo viên có kỹ năng tin học chưa tốt, hơn nữacác phần mềm về giải phẩu cơ thể người chủ yếu là các phần mềm nước ngoàiđược viết bằng Tiếng Anh, mà ngoại ngữ vẫn luôn là rào cản với một bộ phậnkhông nhỏ giáo viên Mặt khác việc chuẩn bị soạn bài giảng có thiết kế các hìnhảnh động, hình ảnh 3D mất khá nhiều thời gian của giáo viên kể cả giáo viên có
kỹ năng Tin học tốt nên dẫn tới tâm lý ngại làm, có tình trạng dowload trênmạng về chỉnh sửa và dạy nhưng hiệu quả vẫn chưa cao
Là một giáo viên dạy Sinh học, khi được phân công dạy lớp 8, nội dung chủyếu về giải phẩu cơ thể người, trong khi không thể có mẫu vật để học sinh quan sáttrong từng tiết học, vì vậy trong thời gian qua tôi đã tìm hiểu về phần mềm giảiphẩu cơ thể người ANATOMY để ứng dụng vào dạy học, qua thực tế nghiên cứu,khai thác ứng dụng của phần mềm vào giảng dạy Sinh học 8 ở Trường trung học cơ
Trang 7sở Thị Trấn Ngọc Lặc, bước đầu tôi nhận thấy hiệu quả rõ ràng của phần mềmtrong việc tạo ra hứng thú học tập, nó giúp học sinh nắm chắc bài học, lĩnh hội kiếnthức tốt hơn từ đó kết quả học tập cũng được nâng lên Trên cơ sở đó tôi mạnh dạn
nêu ra một số kinh nghiệm sử dụng phần mềm ANATOMY vào dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn Sinh học 8, qua đó góp phần phát triển năng lực Tin học cho học sinh trường THCS Thị Trấn Ngọc Lặc để chia sẻ và được lắng nghe
những ý kiến đóng góp xây dựng của quý thầy cô
2.3 Các giải pháp áp dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 H ướng dẫn các thao tác cơ bản khi sử dụng phần mềm ng d n các thao tác c b n khi s d ng ph n m m ẫn các thao tác cơ bản khi sử dụng phần mềm ơ bản khi sử dụng phần mềm ản khi sử dụng phần mềm ử dụng phần mềm ụng phần mềm ần mềm ềm
gi i ph u c th ng ản khi sử dụng phần mềm ẩu cơ thể người ANATOMY ơ bản khi sử dụng phần mềm ể người ANATOMY ười ANATOMY i ANATOMY.
ANATOMY là phần mềm giải phẫu cơ thể người được giới thiệu là mộttrong những phần mềm học tập mà bộ giáo dục lựa chọn giới thiệu trong bộ mônTin học, điều đó sẽ thuận lợi cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học
có ứng dụng phần mềm Tuy nhiên khi ứng dụng phần mềm này giáo viên vẫnnên giới thiệu tổng thể về phần mềm và hướng dẫn các thao tác cơ bản, để giúphọc sinh thực hành trên lớp cũng như tự học ở nhà, qua đó góp phần phát triểnnăng lực tin học cho học sinh
2.3.1.1 Thông tin về phần mềm
ANATOMY là phần mềm giải phẫu cơ thể người nổi tiếng, được tải về rấtnhiều trên các nền tảng di động và hệ điều hành Windows ANATOMY là sảnphẩm chủ lực của 3D4Medical – nhà sản xuất ứng dụng giải phẫu lớn nhất thếgiới ANATOMY mang đến công nghệ 3D đột phá và thiết kế sáng tạo, giúp chocác mô hình giải phẫu có độ chi tiết cao, dễ dàng hình dung và nắm bắt hơn
ANATOMY đại diện cho một cách tiếp cận độc đáo để học tập giải phẫutổng quát Đồ họa thực sự là một điểm mạnh giúp cho việc học trở nên dễ dàng nhờtiếp thu thông tin một cách sáng tạo, mang đến trải nghiệm phong phú và hấp dẫn
Đặc điểm nổi bật của phần mềm ANATOMY đó là:
- Là ứng dụng về giải phẩu cơ thể người ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới,
sử dụng được trên nhiều thiết bị khác nhau như Laptop hay điện thoại di động
- Công nghệ 3D cực kỳ tiên tiến, không đối thủ trực tiếp nào có thể cạnhtranh về đồ họa và tính chính xác y học với ANATOMY
- ANATOMY là một ứng dụng mà mỗi bác sĩ, nhà vật lý trị liệu, OT, y tá
và sinh viên y khoa, giáo viên khi giảng dạy về giải phẩu cơ thể người nên sởhữu, vì nó không có bất cứ một lỗi nào, nó là tương lai của việc học giải phẫudựa trên các thiết bị hiện đại
- Hơn 4.000 cấu trúc giải phẫu, bao gồm 8 hệ thống được tái tạo trong công
cụ đồ họa 3D do 3D4Medical tự xây dựng
- Là một phần mềm miễn phí, nên rất thuận lợi cho người sử dụng
2.3.1.2 Download và cài đặt.
- Có thể truy cập vào địa chỉ để tải phần mềm về máy:
hoc-8/phan-mem-giai-phau-sinh-ly-nguoi-antomy
https://sites.google.com/site/downloadphanmemthongdung/phan-mem-tin Để cài đặt : nháy đúp chuột vào file: setup Anatomy.exe sau đó chọnAceptar và lựa chọn next, hệ thống sẽ tự động cài đặt vào máy
Trang 82.3.1.3 Khởi động phần mềm.
Cách 1: Nháy đúp chu t vào bi u tộ giáo dục và ểu tượng ược Đảng và nhà nước vàng Anatomy trênmàn hình
Cách 2: Start /Programs / Anatomy / Anatomy
2.3.1.4 Giao di n ệu, khai thác các nguồn học liệu, tìm kiếm thông tin trên
Khi kh i đ ng ph n m m, màn hình có hai nút l nh LEARN (H c) vàởi động phần mềm, màn hình có hai nút lệnh LEARN (Học) và ộ giáo dục và ần mềm, màn hình có hai nút lệnh LEARN (Học) và ề hướng dẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ệm vụ công nghệ thông tin và thống kê giáo dục ọc 2021 - 2022 đã nêu: “EXERCISES (Bài t p) Nháy nút Learn đ vào xem và h c chi ti t gi i ph uập) Nháy nút Learn để vào xem và học chi tiết giải phẩu ểu tượng ọc 2021 - 2022 đã nêu: “ ết giải phẩu ản lý đã và đang được Đảng và nhà nước và ẩu
c th ngơ thể người ểu tượng ười kỳ công nghệ 4.0 hiện nay.i
Giao diện của màn hình chính
Khi đó nội dung chi tiết cho từng hệ sẽ hiện lên màn hình, chúng ta sẽthấy tám biểu tượng tương ứng với tám chủ đề Nháy chuột lên biểu tượng đểvào chủ đề tương ứng
Giao diện của màn hình LEARN
2.3.1.5 Thanh công cụ
Gồm các công cụ được hiển thị bên trái màn hình làm việc, lựa chọn công
cụ nào ta nháy chuột vào công cụ tương ứng:
2.3.1.6 Các thao tác cơ bản trên hình mô phỏng
Di chuyển môn hình lên xuống bằng cách kéo thả chuột theo chiều thẳng đứng.Xoay mô hình quyanh trục bằng cách kéo thả chuột theo hướng từ trái sangphải hoặc ngược lại
Phóng to, thu nhỏ mô hình bằng cách di chuyển nốt tròn trên thanh trượt
2.3.2 S d ng ph n m m ử dụng phần mềm ụng phần mềm ần mềm ềm ANATOMY vào d y h c Sinh h c l p 8 ạy học Sinh học lớp 8 ọc Sinh học lớp 8 ọc Sinh học lớp 8 ớng dẫn các thao tác cơ bản khi sử dụng phần mềm
BÀI TẬP
Hệ sinh dục
Thanh trượt phóng to, thu nhỏ hình mô phỏng
Trang 92.3.2.1 Sử dụng phần mềm ANATOMY vào dạy chương hệ vận động.
Để vào tìm hiểu hệ xương ta nháy chuột vào biểu tượng
có dòng chữ SKELETAL SYSTEM để tìm hiểu về hệ xương của con người
Khi thực hiện tiết dạy giáo viên tiến hành các thao tác trực tiếp trên hình môphỏng để minh họa cho nội dung bài học, đồng thời hướng dẫn học sinh tìm hiểunội dung kiến thức ngay tại lớp và hướng dẫn các thao tác để học sinh có thể tự học
tự nghiên cứu thêm tại nhà Các thao tác thực hiện bao gồm:
* Các thao tác trực tiếp tiến hành trên hình mô phỏng:
+ Dịch chuyển mô hình lên xuống trên màn hình bằng cách kéo thả chuộttheo chiều thẳng đứng (lên, xuông)
Hình mô phỏng được dịch chuyển lên, xuống
+ Xoay mô hình xung quanh trục của mình bằng cách kéo thả chuột theochiều ngang từ trái sang phải hoặc ngược lại
Hình mô phỏng xoay quanh trục
+ Phóng to, thu nhỏ hình mô phỏng: di chuyển nút tròn trên thanh trượthoặc dùng nút cuộn của chuột máy tính
Trang 10Hình mô phỏng được phóng to, thu nhỏ
Bằng các thao tác trên, ta có thể xem chi tiết bất cứ một phần hay một bộphận nào của hệ xương con người mà ta muốn khám phá Ví dụ:
* Bổ sung thêm các hệ khác vào hình mô phỏng
Trong quá trình cho học sinh quan sát và học về hệ xương của người, ta cóthể hiển thị thêm các hệ khác Đây là tính năng đặc biệt của phần mềm Để kíchhoạt tính năng này ta nháy chuột vào nút chọn bổ sung thêm
Khi đó xuất hiện một bảng chọn ngay bên trái màn hình cho phép ta chọn
bổ sung thêm các hệ cần xem Các hệ được chọn sẽ đổi màu trên bảng chọn
Ví dụ, giáo viên có thể cho hiển thị thêm hệ tuần hoàn cùng hệ xương, khi đó học sinh sẽ quan sát được toàn bộ hệ xương có thêm hình ảnh trái tim, các mạchmáu động mạch, tĩnh mạch
Trang 11Bảng chọn xem nhiều hệ cùng lúc
Hiển thị đồng thời hệ xương và hệ tuần hoàn
* Quan sát các chi tiết trong hệ