Tất cả những yếu tố đó đòi hỏi người giáo viên không ngừng tìm tòi nâng cao năng lực trong việcchăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ nói chung, việc tổ chức tốt Chơi, hoạt động ở các góc nó
Trang 11.1 Lí do chọn đề tài
Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi
gia đình, là tương lai của đất nước Bác Hồ nói: “Không có giáo dục thì khôngnói gì đến kinh tế văn hoá” Sản phẩm của giáo dục chính là con người, mà conngười là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai, đó chính
là thế hệ trẻ Vì vậy, việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùngquan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cáchtoàn diện cho trẻ sau này
Đối với trẻ mầm non“Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ
mẫu giáo”, trẻ “Học bằng chơi – Chơi mà học”[1] Và đồ chơi là phương
tiện để trẻ lĩnh hội kiến thức, kỹ năng làm thỏa mãn nhu cầu khám phá Từ đóphát triển toàn diện cho trẻ về đức, trí, thể, mĩ, lao động
Hoạt động Chơi, hoạt động ở các góc là một hoạt động vô cùng quantrọng trong suốt quá trình Chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ mầm non nóichung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng Bởi qua đó, không đơn thuần là giảiquyết nhu cầu chơi của trẻ mà nó còn góp phần nâng cánh ước mơ giúp trẻphát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo Đặc biệt, qua việc lựa chọnnhiều hoạt động từ nhiều góc chơi khác nhau như góc Phân vai, xây dựng,nghệ thuật, thiên nhiên, tạo hình giúp trẻ thiết lập được mối quan hệ bạn bè,
có tinh thần tập thể và phát triển các kỹ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp vớihoàn cảnh, với mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ
Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ độ tuổi 5 – 6 tuổi đã phát triển tương đốihoàn thiện cùng với sự tiến bộ không ngừng của cuộc sống hiện đại ngày naycàng kích thích trẻ năng động, sáng tạo, thích khám phá những điều mới lạ
Vì vậy, trong quá trình tổ chức Chơi, hoạt động góc cho trẻ, cô giáo phải biếtcung cấp cho trẻ kiến thức, kỹ năng gì, chơi như thế nào để gây hứng thú cũngnhư mang lại sản phẩm của trò chơi, những giá trị mà trẻ thu được trong khichơi
Căn cứ vào Chương trình Giáo dục mầm non theo Văn bản hợp nhất01/2021/VBHN-BGDĐT được ban hành ngày 13/4/2021 của Bộ giáo dục vàđào tạo Căn cứ vào 7 chuyên đề trọng tâm mà Phòng giáo dục đã triển khaitrong đầu năm học 2021 – 2022 Cùng với nền tảng giáo dục theo quan điểm
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” thì việc tổ chức Chơi, hoạt động ở các góc theoquan điểm này ở mỗi thời kỳ đều cần có sự thay đổi phù hợp Tất cả những yếu
tố đó đòi hỏi người giáo viên không ngừng tìm tòi nâng cao năng lực trong việcchăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ nói chung, việc tổ chức tốt Chơi, hoạt động
ở các góc nói riêng đáp ứng mục tiêu của 1 trong 7 chuyên đề quan trọng“Nâng cao năng lực giáo viên trong việc tổ chức hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với bối cảnh địa phương”[2]
Nhưng thực tế, việc tổ chức hoạt động Chơi, hoạt động ở các góc của giáoviên ở trường mầm non Mậu Lâm trong nhiều năm nay tuy đã có nhiều điểmmới Song so với yêu cầu hiện nay vẫn chưa đạt hiệu quả cao do nhiều yếu tố:
Đồ chơi chưa phong phú, hình thức tổ chức chưa sinh động, giáo viên chưa nắm
Trang 2Phần lớn trẻ lớp tôi đã đưa ra được ý tưởng chơi nhưng ý tưởng chơi chưathực sự mới mẻ, độc đáo và trẻ còn lúng túng khi thực hiện ý tưởng chơi đó Trẻcũng đã biết sử dụng các đồ dùng, đồ chơi, vật liệu chơi để thực hiện ý tưởngchơi, nhưng thường sử dụng các đồ dùng, đồ chơi, vật liệu chơi không linh hoạt,sáng tạo và thường lặp đi lặp lại trong quá trình chơi, khả năng sử dụng vật thaythế để giải quyết nhiệm vụ chơi còn nhiều hạn chế
Xuất phát từ những yếu tố trên và căn cứ vào tình hình thực tế của
trường, của lớp Tôi đã lựa chọn“Một số giải pháp tổ chức hoạt động Chơi, hoạt động ở các góc tại lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi A – Khu trung tâm, trường Mầm non Mậu Lâm một cách hiệu quả”làm đề tài nghiên cứu của mình
trong năm học 2021-2022
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Qua nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra các biện pháp phù hợp để tổ chứchoạt động Chơi, hoạt động ở các góc có hiệu quả cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổitại lớp tôi nói riêng và trẻ mẫu giáo tại trường mầm non Mậu Lâm nói chung.Đồng thời, nhằm phát huy một số khả năng tự tin,chủ động, sáng tạo trong cáchoạt động giúp rèn luyện cho trẻ kỹ năng giao tiếp, tinh thần tập thể, tính độc lập
và đặc biệt là cách nhập vai và thể hiện vai chơi
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của tôi trong năm học này là “Một số giải pháp tổ chức hoạt động Chơi, hoạt động ở các góc tại lớp 5 – 6 tuổi A – Khu trung tâm, trường Mầm non Mậu Lâm một cách hiệu quả”.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài tôi đã sử dụng kết hợp linh hoạt các phương pháp sau:
Để thực hiện được đề tài của mình tôi dùng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp quan sát+ Phương pháp khảo sát điều tra+ Phương pháp thực hành, trải nghiệm+ Phương pháp thống kê
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Sinh thời Hồ Chí Minh đã nói: “Trẻ em như búp trên cành – Biết ăn biếtngủ - Biết học hành là ngoan” Trẻ mầm non “Học mà chơi – chơi mà học” vàhoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Hoạt động chơi cóảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách của trẻ là tìn đề cho hoạtđộng học tập ở lứa tuổi tiếp theo Trẻ rất thích hoạt động góc, hoạt động gócgiúp trẻ hiểu nhau hơn, chơi hợp tác với nhau, từ hoạt động góc trẻ mô phỏng lại
xã hội của người lớn Hoạt động góc giúp trẻ phát triển toàn dineentrong các
Trang 3Đây là một hoạt động vui chơi mang tính tổng hợp Mà giáo viên là ngườigiữ vai trò vô cùng quan trọng Có nghĩa là giáo viên gợi ý hướng dẫn tạo điều kiện để trẻ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo trong việc nhập vai, thể
hiện vai chơi một cách hiệu quả.“Chú trọng đổi mới hình thức tổ chức cũng như tạo môi trường hấp dẫn nhằm kích thích tạo cơ hội cho trẻ khám phá, trải
nghiệm nhưng phải tận dụng các nguồn nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương,
đặc biệt nguồn nguyên liệu tự nhiên và phế liệu”[1]
Mặt khác, khi tổ chức hoạt động góc giáo viên cần tổ chức hợp lí các hìnhthức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ hoặc cả lớp ở từng khu vực phù hợp vớinhu cầu, khả năng và điều kiện thực tế của lớp
Thông qua hoạt động góc giúp trẻ được trải nghiệm tập làm những côngviệc của người lớn, trẻ được sống trong xã hội thu nhỏ với những cảm nhận đamàu sắc về cuộc sống xung quanh Hoạt động góc mang đến cho trẻ những kiếnthức sơ đẳng gần gũi nhất trong cuộc sống hàng ngày
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi
Trường mầm non Mậu Lâm có đội ngũ giáo viên nhiệt tình năng động,sáng tạo giàu kinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp vụ Địa phương và nhàtrường luôn chú trọng đến việc đầu tư cơ sở vật chất, đáp ứng yêu cầu đổi mớicăn bản toàn diện giáo dục hiện nay theo chuyên đề giáo dục “Lấy trẻ làm trungtâm”
Phòng học tương đối rộng rãi, thoáng mát, có không gian bày trí một sốgóc phù hợp
Ban giám hiệu luôn quan tâm giúp đỡ, chỉ đạo sát sao việc thực hiện quychế chuyên môn Luôn lên kế hoạch dự giờ thăm lớp, đặc biệt là các giờ hoạtđộng góc và đóng góp ý kiến rút kinh nghiệm giờ dạy cho giáo viên để nâng caochất lượng các hoạt động
Bản thân là một giáo viên, kiêm tổ trưởng chuyên môn được tham gianhiều buổi học chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức, được tham quan nhiềuđiểm trường tiêu biểu của huyện nên tôi có nhiều cơ hội được giao lưu học hỏibạn bè đồng nghiệp về cách tạo môi trường lớp học, hình thức tổ chức cũng nhưnắm bắt kịp thời những nội dung mới của chuyên đề trong năm
Trẻ khoẻ mạnh,tích cực tham gia hoạt động và có một số kĩ năng cơ bản.Phụ huynh luôn ủng hộ nhiệt tình các phong trào của lớp, phối kết hợp vớigiáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt
2.2.2 Khó khăn
Trẻ chưa mạnh dạn, tự tin, các kỹ năng chơi, kĩ năng giao tiếp giữa trẻ vớitrẻ, kỹ năng hoạt động nhóm và khả năng tiếp cận với những đồ chơi mới của trẻchưa đạt so với mục tiêu mà cô đã xây dựng
Trang 4Do tình hình dịch COVID 19 diễn ra phức tạp, đặc biệt là thời gian sauTết Nguyên Đán, trẻ nghỉ học nhiều và đi học không thường xuyên nên ảnhhưởng nhiều đến chất lượng giáo dục nói chung, kĩ năng chơi của trẻ nói riêng.
Không gian trong lớp hơi hẹp ảnh hưởng đến việc bố trí một số góc Đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu tuy tương đối đủ song còn sơ sài, chưa phong phú
đa dạng
Hình thức tổ chức chưa phong phú nên đôi khi trẻ dễ nhàm chán
Phần lớn phụ huynh lớp tôi là công nhân, đi làm từ sáng sớm tới chiềumuộn nên rất ít có thời gian chơi cùng trẻ Còn một số phụ huynh thì chiềuchuộng con không đúng cách, con đòi gì được nấy, nên ở lớp khi chơi với bạnkhông biết chia sẻ mà hay tranh đồ chơi để chơi một mình
Xuất phát từ đặc điểm chung của trường của lớp và tầm quan trọng củaviệc tổ chức tốt Chơi, hoạt động ở các góc cho trẻ và đáp ứng được nhiệm vụtrọng tâm của năm học, trước khi thực hiện đề tài, tôi đã làm một số khảo sát đốivới trẻ tại lớp mình và tôi đã thu được kết quả như sau:
Bảng khảo sát đầu năm học
STT Nội dung khảo sát Trẻ Số
5 Trẻ chơi đoàn kết cùng bạn, biết phối hợp trong khi chơi 25 14 56% 11 44%
6 Trẻ biết bảo quản và cất đồ chơi đúng nơi quy định 25 15 60% 10 40%Qua bảng khảo sát trên tôi nhận thấy các nội dung đưa ra để khảo sát trẻ
tỷ lệ đạt còn thấp Để tổ chức Chơi, hoạt động ở các góc một cách hiệu quả chotrẻ 5 – 6 tuổi A, tôi đã tiến hành áp dụng các giải pháp như sau:
Trang 5hoạch, nhiệm vụ trọng tâm của năm học đã được nhà trường triển khai mởrộng ở các cuộc họp hội đồng Tôi đã xin ý kiến Ban giám hiệu, tổ chức buổihội ý cùng với giáo viên trong tổ khối Mẫu giáo lớn để trao đổi, trau dồi thêmkinh nghiệm làm đồ chơi, tạo môi trường lớp học và phương pháp tổ chức tốtChơi, hoạt động ở các góc cho trẻ độ tuổi mình phụ trách
Đây là một việc làm rất quan trọng và cần thiết Căn cứ vào khả năng củatrẻ, tình hình của lớp tôi đã xây dựng kế hoạch theo từng chủ đề, từng tuần cụthể Nhờ đó việc tổ chức cho trẻ Chơi, hoạt động ở các góc được chu đáo hơn vềnội dung và hình thức
Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình thân yêu” tôi đã xây dựng kế hoạch Chơi, hoạt
động góc cho chủ đề cụ thể như sau
Tên góc Nội dung Yêu cầu Chuẩn bị Tổ chức hoạt động
- Trẻ biết xây dựng, lắp ghép ngôi nhà bằng các nguyên vật liệu khác nhau, với nhiều kiểu nhà khác nhau
- Nhiều những viên đá với các hình khối khác nhau, dài ngắn khácnhau, hàng rào, cây xanh,gạch, các con vật nuôi tronggia đình
* Ổn định tổ chức, gây hứng thú: Cô cho trẻ xem video về gia đình cho trẻ quan sát cùng trẻ trò chuyện về gia đình
1 Thỏa thuận chơi: Cô giới thiệu nội dung cácgóc chơi cho trẻ biết
- Đây là góc chơi gì? Ở góc chơi này có những đồ dùng đồ chơi gì?
- Dọn dẹp nhà cửa
- Biết đóng vai gia đình, thể hiện đúng vai chơi, bán hàng biết chào khách,người mua đồ dùng biết hỏi giá , trả tiền …
- Bộ đồ chơi nấu ăn, rau,gạo, tiền
Trang 6Ai sẽ chơi ở góc này?
- Ngoài ra ở lớp mình còn có những góc chơi nào?
- Cô lần lượt giới thiệu góc chơi và cho trẻ nhận vai chơi, cho trẻ về góc chơi mà mìnhyêu thích
2 Quá trình chơi:
- Cô bao quát trẻ,
ổn định về góc chơi trẻ yêu thích
- Trò chuyện giúptrẻ ở các nhóm chơi thỏa thuận nhận vai chơi của mình, động viên trẻ chơi đoàn kết, sáng tạo
- Kịp thời xử lý các tình huống xảy ra
3 Kết thúc:
- Cho trẻ ngừng chơi
- Trẻ biết tự giới thiệu góc chơi, nội dung và sản phẩm
- Sử dụng kỹ năng nặn để tạo
ra các đồ dùng trong gia đình theo trí tưởng tượng của trẻ-Trẻ biết hát múa thành thạo các bài hát trongchủ đề
- Giấy A4, sáp màu, bàn ghế, đất nặn…
- Dụng cụ âmnhạc
- Một số hìnhảnh , lô tô về gia đình của bé
- Biết lắng nghe
cô kể chuyện và trảlời các câu hỏicủa cô
- Trẻ biết đặc điểm nổi bật của các các gia đình khác nhau
- Đồ dùng trong gia đình phân đồ dùng đó
- Lô tô tranh ảnh về gia đình, Bánh xe
số, Ô số kì diệu
Trang 7- Trẻ biết nhận xét sản phẩm chơicủa mình và bạn
- Cô nhận xét ở từng góc chơi, động viên, khích
- Chăm sóc cây xanh, cây hoa
- Trẻ biết thả một số những
đồ dùng,đồ chơi trong chủ
đề làm từ những nguyên vật liệu sẵn có thả xuống chậu nước và nhận
ra được rằng vật chìm là vật nặng hơn, vật nổi là vật nhẹ hơn
- Trẻ biết chămsóc, tưới nước, bắt sâu, nhổ cỏ cho cây xanh, cây hoa
- Một chậu nước,một số
đồ dùng trongtrong chủ đề:
lá cây, xốp màu
- Cây xanh, cây hoa, vòi tưới, nước
Nhờ vào việc lập kế hoạch rõ ràng theo từng chủ đề, các nội dung hoạtđộng ở các góc cụ thể hấp dẫn, công tác chuẩn bị chu đáo hoạt động của trẻ ởcác góc chủ động hơn, trẻ phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo
2.3.2 Xây dựng môi trường lớp học an toàn, thân thiện, hạnh phúc
* Môi trường vật chất an toàn, thân thiện
Đồ dùng, đồ chơi có vai trò rất quan trọng và không thể thiếu được trongviệc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ, nó mang tính quyết định đến chất lượng,kết quả của trẻ Bởi trẻ mầm non “học bằng chơi, chơi mà học”, tư duy của trẻgắn liền với tư duy trực quan hình tượng
Năm học vừa qua, Phòng giáo dục và đào tạo tiếp tục chỉ đạo chuyên đề
“Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2021-2025, căn cứvào các tiêu chí trong chuyên đề, trường tôi nói chung và lớp mẫu giáo 5-6 tuổi
A do tôi phụ trách nói riêng đã xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề, cụ thểtheo từng năm học, trong đó tập trung xây dựng môi trường vật chất trong lớp,ngoài lớp giảm thiểu tối đa các yếu cơ gây mất an toàn, gây thương tích đối vớitrẻ em, đáp ứng nhu cầu, hứng thú trong các hoạt động chơi, ăn, ngủ, vệ sinh cánhân của trẻ; tạo điều kiện cho tất cả các trẻ có thể “chơi mà học, học bằngchơi”phù hợp với điều kiện thực tế.Trong phong trào này đã được sự ủng hộnhiệt tình của phụ huỵnh cả về tinh thần, vật chất, ngày công lao động Kết quả
là lớp tôi đã xây dựng mới được các góc trong lớp đẹp, an toàn theo hướng mở
và sưu tầm thêm được nhiều đồ dùng đồ chơi, nguyên học liệu cho trẻ hoạt động
từ thiên nhiên và từ địa phương
Trang 8+ Bố trí sắp xếp góc chơi phù hợp với lớp học
Trước hết, tôi làm đẹp môi trường học từ cách bố trí, sắp xếp góc kệ tronglớp, trưng bày đồ dùng, đồ chơi sao cho hấp dẫn đẹp mắt nhưng vẫn gọn gàngngăn nắp Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp một cách khoa học,nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiềuhơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn, giúp trẻ tìm hiểu và khámphá cái mới, hoạt động với đồ vật và rèn các kỹ năng Khi thiết kế các góc hoạtđộng, đầu tiên tôi cần quan tâm là bố trí, sắp xếp các góc phù hợp với diện tíchlớp học, số lượng trẻ, nguyên vật liệu sẵn có để có thể thay đổi và di chuyểntheo nhu cầu thực tế Các góc được bố trí để giáo viên có thể dễ quan sát đượctoàn bộ hoạt động của trẻ và trẻ cũng thuận tiện khi tham gia tại góc chơi của
mình
Các loại đồ dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu bằng chữ cái, số nhằm pháttriển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ tự lấy đồ dùng mà không cần sự trợ giúp của cô,
và trẻ có thể tự bảo quản đồ dùng cá nhân của mình
Ví dụ: Trong lớp tôi đã bố trí các góc như sau: Góc phân vai và góc xây
dựng tôi sắp xếp khu vực bên trong tránh xa nơi đi lại và bố trí hai góc này gầnnhau để tạo sự liên kết giữa các góc chơi Góc khoa học toán và góc học tập cần
sự yên tĩnh tôi bố trí ở bên phía dưới lớp học và cách xa các góc ồn ào để trẻ cóthể tập trung tư duy Tôi luôn chú ý đến việc duy trì của một số góc chơi mà trẻthích như: Góc xây dựng, góc học tập, góc phân vai…
Sau mỗi chủ đề tôi thường xuyên thay đổi vị trí các góc chơi, bổ sung và sắpxếp lại đồ dùng, đồ chơi, thay đổi một số hình ảnh phù hợp với từng chủ đề đểtrẻ phát hiện, nhận biết được chủ đề mới Đồng thời tạo cảm giác mới lạ, kíchthích sự tò mò khám phá, hứng thú của trẻ
Trang 9Hình ảnh: Trang trí các góc chơi
+ Xây dựng môi trường mang tính mở, sáng tạo
Việc xây dựng môi trường mang tính mở giúp trẻ hứng thú tham gia vào cáchoạt động, tạo mọi cơ hội cho trẻ trải nghiệm, giúp trẻ mạnh dạn giao lưu, chia
sẻ với bạn và cô giáo… góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm “Học bằng chơi, chơi mà học”
Ví dụ: Ở góc học tập: Góc toán “ Chủ điểm thế giới thực vật” tôi cho trẻ vẽ,
cắt, dán các loại hoa quả cây theo số lượng vào các tranh theo yêu cầu của cô vàghi số tương ứng Đối với phép đếm tôi có thể gắn các băng dính gai, chuẩn bịcác thẻ số và đồ dùng phù hợp với từng chủ đề để trẻ có thể học được tất cả cácchủ đề, cũng như hoạt động được với tất cả các hoạt động
Thường xuyên thay đổi nội dung chơi phù hợp với chủ đề nhằm thu hút trẻtham gia vào hoạt động một cách hứng thú, tự nguyện tự đó phát huy được tínhsáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động
Khi tổ chức trang trí theo tính mở, có tính linh hoạt vừa đảm bảo tính thẫm
mĩ, vừa đáp ứng được yêu cầu giáo dục Tôi thấy đa số trẻ trong lớp đều rấthứng thú, tích cực, thích được tham gia vào các hoạt động chơi, hoạt động ở cácgóc
+Tận dụng các vật liệu thiên nhiên, các phế liệu phù hợp với bối cảnh địa phương để làm đồ chơi tại các góc.
Trang 10Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn, tôi tận dụng những nguyên vật liệu
ở dạng phế liệu sẵn có ở địa phương như: Thùng catton xốp, đĩa video cũ, giấybáo có trang bìa quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua, vải vụn, hột hạt, ốngchỉ, tăm tre, khối gỗ, lá cây, hột hạt Tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo
an toàn, tính thẩm mỹ, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối
với trẻ Và đặc biệt là việc xử lý sạch sẽ đảm bảo vệ sinh trước khi sử dụng Từ
những nguyên vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều đồ chơi ở các góc cho trẻ và phùhợp với trưng bày phù hợp với từng chủ đề
Ví dụ: Dùng các loại hột, hạt như: hạt đậu, ngô, hạt gấc gần gủi cho trẻ
xếp thành các chữ cái, chữ số khác nhau Hoặc có thể dùng vỏ chai C2, trà xanh
để làm chén, bộ tách trà cho cháu chơi ở góc gia đình, vải vụn để trẻ may quần
áo búp bê, hộp giấy hình vuông, giấy màu xanh để làm bánh chưng, hoa đào
Ví dụ: Ở góc nghệ thuật với nguyên vật liệu là lá dừa, lá chuối, lá mít tôi
cho trẻ trong nhóm tự thảo luận với nhau để cùng nhau làm đồ chơi để chơi Trẻtích cực thảo luận và cùng nhau và tạo ra các sản phẩm khác nhau như: chiếc đồng
hồ, chiếc nhẫn đeo tay, chiếc kính từ lá dừa, lá chuối, con trâu từ lá mít, con cá Tôi thấy khi trẻ hợp tác với nhau làm việc rất hứng thú và say mê, điều quan trọngsản phẩm trẻ tạo ra các sản phẩm rất sáng tạo, đáng yêu mỗi trẻ một kiểu khácnhau
Từ những nội dung đó giúp trẻ sáng tạo hơn trong việc thực hiện một sốhoạt động và giúp trẻ khắc sâu kiến thức hơn Nhiều đồ chơi của trẻ có kíchthước nhỏ nên làm lâu, đòi hỏi bản thân phải chịu khó kiên trì khi làm đồ chơicho trẻ Ngoài những gì đã biết tôi còn hỏi thêm ở các bạn đồng nghiệp để tạo racác đồ dùng, đồ chơi phong phú hơn, phù hợp với nội dung chơi Giờ đây, đồdùng đồ chơi ở lớp tôi rất đa dạng, đẹp mắt khiến trẻ say mê, thích thú mỗi khivui chơi tại các góc
Để tạo môi trường lớp học thân thiện, gần gũi, tôi luôn khuyến khích trẻtham gia làm đồ chơi cùng cô để khi trẻ vừa được làm, được chơi đồ chơi dochính mình tạo ra sẽ giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quan sát, khả năng sáng tạo,giao tiếp với nhau Nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, phát triển trí tuệ ở trẻ mộtcách toàn diện Hoạt động góc còn giúp trẻ hiểu được nội dung của công việcthật mà trẻ chưa thực hiện được
Để trẻ yêu thích mọi hoạt động của lớp và có trách nhiệm với lớp thì côphải là người làm cho trẻ thấy lớp mình luôn mới lạ và có nhiều điều mà trẻ
thích thú và hứng thú khi đến lớp Vì không chỉ giờ hoạt động góc trẻ mới được
thỏa sức sáng tạo mà mọi hoạt động cô đều phải tạo sự hứng thú kích thích tính
tò mò khám phá của trẻ Lớp học luôn thay đổi hình thức trang trí tranh ảnh và
đồ dùng, cần tạo cho trẻ có một sản phẩm riêng để cháu hứng thú, chăm sóc hoặc nâng niu trân trọng vì trẻ hiểu những sản phẩm đó do tự tay trẻ làm ra
Trang 11Hình ảnh: Trẻ sử dụng các nguyên vật liệu sẵn có chơi tại các góc
* Môi trường xã hội thân thiện, hạnh phúc
Đối với trẻ mầm non muốn kết quả Nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻđược tốt thì ngoài việc tạo môi trường vật chất an toàn, thân thiện thì việc tạomôi trường tinh thần cũng vô cùng quan trọng Khi trẻ tới trường trẻ rất cần sựyêu thương, chở che, vỗ về của cô giáo Trẻ mong muốn được học, được chơi
trong không khí vui vẻ, thân thiện Bởi vậy,“Cô giáo hãy là người mẹ thứ hai của trẻ Hãy xem trẻ như con và dùng tình yêu thương của một người mẹ để chăm sóc, giáo dục trẻ Và đến lớp với tâm thế thoải mái, vui vẻ, hạnh phúc thì mới truyền cảm hứng của mình cho các con Đồng thời, cô giáo phải coi lớp học như chính ngôi nhà hạnh phúc của mình thì mới toàn tâm, toàn ý chăm sóc
các con được”[5].
Do đó, trong mọi hoạt động hàng ngày tôi luôn dành tình yêu thương chotrẻ, biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ tạo nên không khí cởi mở, quên mình làngười lớn để thực sự là người bạn chơi của trẻ Khi trẻ có cảm tình, có hứng thútôi có thể sử dụng nghệ thuật của mình để thu hút lôi cuốn trẻ vào các hoạt độngchơi một cách dễ dàng Tôi thường tạo không khí vui vẻ, thoải mái cho trẻ ngaykhi trẻ đến lớp Tôi đón các con bằng tấm lòng của người mẹ, bằng ánh mắt, cửchỉ, bằng sự yêu thương trìu mến Nếu trẻ chưa ngoan tôi nhẹ nhàng nhắc nhởtrẻ và luôn đối xử công bằng với tất cả trẻ trong lớp
Ví dụ: Ở góc sách truyện, sau khi trẻ trò chuyện với trẻ về nội dung
truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ”, Cô hỏi: Các con yêu thích nhân vật nàotrong chuyện kể?Vì sao? Qua chuyện kể “Bác gấu đen và hai chú thỏ” cháu phảibiết quan tâm yêu thương và giúp đỡ nhau trong hoạn nạn, biết nhận lỗi khimình phạm sai lầm
Trang 12Sau cuối tiết học tôi đã tạo một “tình huống” cho trẻ đó là cung cấp nhiềukhối hộp to cho hai nhóm trẻ để trẻ cùng nhau “hợp tác” xây hoàn thành ngôinhà cho thỏ sớm nhất và đẹp nhất Nhóm có tình cảm yêu thương biết chia sẻ và
có tinh thần “hợp tác ” tốt sẽ được tuyên dương
Như vậy, từ việc tạo môi trường lớp học an toàn, thân thiện, hạnh phúc tôinhận thấy trẻ lớp tôi rất hứng thú khi tham gia Chơi, hoạt động ở các góc Và
lớp học thực sự là ngôi nhà hạnh phúc để cho trẻ cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
2.3.3 Thường xuyên rèn luyện nề nếp thói quen tốt và kĩ năng cần thiết khi chơi cho trẻ
* Rèn luyện nề nếp thói quen tốt khi chơi cho trẻ
Việc ổn định nền nếp lớp, rèn thói quen cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày nói chung và nền nếp khi tham gia các trò chơi, đặc biệt là khi trẻ tham giachơi ở các góc nói riêng luôn được tôi quan tâm ngay từ ngày đầu năm học khitiếp nhận trẻ Tuy nhiên, từ sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đến đầu tháng 3/2022,
do tình hình dịch bệnh Covid -19 diễn biến hết sức phức tạp và khó lường, tỷ lệtrẻ đi học chuyên cần đạt rất thấp, thậm chí có những ngày không có trẻ ra lớp,
đã ảnh hưởng không nhỏ đến tất cả các hoạt động chuyên môn của nhà trườngnói chung và việc rèn luyện nền nếp, thói quen của lớp nói riêng Cho nên, ngaysau ngày 10/3/2022 khi trẻ trở lại lớp học ổn định tôi đã tập trung rèn nền nếp,thói quen, các kỹ năng cho trẻ Chính vì vậy, trong một thời gian ngắn trẻ đãnhanh chóng bắt nhịp tốt những nền nếp,thói quen được hình thành trước đó
Khi trẻ đã có nề nếp thói quen trẻ sẽ chơi say mê không bị phân tâm, từ đótrẻ lĩnh hội được kiến thức và tạo được sản phẩm chơi một cách tốt nhất Đặcbiệt, tạo cho trẻ có tính tự tin, mạnh dạn, hồn nhiên, biết biểu hiện tình cảm củamình thông qua các vai chơi khác nhau
Qua quá trình trẻ chơi, tôi đã tìm hiểu về một số đặc điểm tâm sinh lý củatrẻ trong lớp, đặc biệt chú ý đến những trẻ cá biệt như nhút nhát, hiếu động Từ
đó, có biện pháp giáo dục nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ như thói quen lấy vàcất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định; khi chơi cần đoàn kết, biết giữ gìn đồchơi và chia sẻ đồ chơi với nhau
*Rèn kĩ năng cần thiết khi chơi cho trẻ
Đối với các hoạt động giáo dục nói chung và Chơi, hoạt động góc của trẻnói riêng thì trẻ cần có 4 kĩ năng cơ bản để đạt được hiệu quả khi chơi như:
- Kĩ năng tự lập: Trẻ có khả năng tự lấy và cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi
quy định dưới sự hướng dẫn của cô
- Kĩ năng giao tiếp: Trẻ biết trao đổi, thỏa thuận vai chơi với nhau, chia
sẻ kinh nghiệm chơi và thể hiện vai chơi thông qua giao tiếp
- Kĩ năng hoạt động nhóm: Trẻ biết phối kết hợp cùng nhau khi chơi để
tạo thành sản phẩm chơi ở các góc như công trình xây dựng Trường mầm non,Bàn tiệc sinh nhật
- Kĩ năng tự bảo vệ bản thân: Trong khi chơi trẻ biết không nên chạy
Trang 13Ví dụ: Ở chủ đề gia đình
Góc xây dựng: Khi trẻ nhận vai chơi ở góc xây dựng tôi thường hỏi ýtưởng của trẻ là hôm nay ở góc xây dựng các bác sẽ làm gì ? Để xây dựng đượcngôi nhà bé các bác dự định sẽ dùng các nguyên vật liệu gì xây ? Công trìnhxây dựng rất nguy hiểm vậy khi xây dựng các bác cần làm gì?
Được chia sẻ kinh nghiệm, ý tưởng chơi của mình sẽ giúp trẻ nắm rõ đượcnhiệm vụ chơi của mình từ đó giúp trẻ hứng thú, say mê, tự tin vào quyết địnhnhận vai chơi của mình tạo điều kiện để trẻ tích cực hợp tác vơi nhau trong khichơi
Tôi thường xuyên lồng ghép giáo dục các kĩ năng cho trẻ mọi lúc mọi nơi.Trong quá trình chơi, tôi luôn đóng vai là người người bạn lớn chơi cùng trẻ,kiên trì hướng dẫn trẻ có thói quen tự lập, lấy và cất đồ chơi đúng nơi quy định.Đồng thời, luôn tạo tình huống để giao lưu cùng trẻ cũng như kích thích trẻ giaolưu cùng nhau làm tăng khả năng giao tiếp ở trẻ Hỗ trợ trẻ, tạo sự liên kết trongquá trình trẻ chơi để tạo ra sản phẩm chơi hiệu quả nhằm tăng cường kĩ nănghoạt động nhóm Hơn nữa, tôi luôn bao quát trẻ để nắm bắt một số tình huốngbất ngờ có thể xảy ra, nhắc nhở trẻ không chạy nhảy hay bỏ đồ chơi vào miệnggiúp trẻ có ý thức tự bảo vệ bản thân
Nhờ việc rèn nề nếp thói quen và một số kĩ năng cần thiết khi chơi ngay
từ đầu năm học và thực hiện một cách thường xuyên mà giờ đây trẻ lớp tôi đãhình thành được nhiều thói quen tốt Đồng thời, thực hiện các kĩ năng trên mộtcách thành thạo giúp nâng cao chất lượng Chơi, hoạt động ở các góc tại lớpmình
Hình ảnh: Trẻ cùng nhau cất đồ dùng, chải tóc cho bạn.