Giáo trình Bảo dưỡng hộp số tự động ô tô (Nghề: Công nghệ ô tô) - Trường TCN Kỹ thuật công nghệ Hùng Vương

Giáo trình Bảo dưỡng hộp số tự động ô tô với mục tiêu giúp các bạn có thể trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ của các bộ phận của biến mô men thủy lực và hộp số hành tinh và cơ cấu chuyển số AET trên ô tô. Trình bày được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động các bộ phận: biến mô men thủy lực, hộp số hành tinh và cơ cấu chuyển số AET.

TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THU~T CONG NGH:¢ HUNG VUONG

Cong ngh¢ sua chua 6 t6 la m9t mang kiln thuc cho nhfmg nguai c6ng nhan sua chua 6 t6 tuong lai Kiln thuc cua m6 dun se giup cha nguai h9c buac ddu tilp cq,n du(JC vai d<5i tu(lng nghJ nghi¢p, tu d6 c6 thd xac dtnh du(JC m]!,C dich

va tam thl h9c tq,p

H9c xong m6 dun nay h9c vien se c6 kha nang:

1 Trinh bay dung vai fro va Itch SU phat tridn cua 6 t6

2 Trinh bay dung cac loqi 6 t6 va cdu tqo chung cua 6 t6

3 Trinh bay dung khai ni¢m vJ hi¢n tu(lng, qua trinh va cac giaidogn mai mon chi tilt

4 Trinh bay dung khai ni¢m vJ cac phuong phap sua chua va cong ngh¢ ph1Jc h6i chi tilt

5 Nhq,n dqng dung cac loqi 6 t6 va cac b9 phq,n cua 6 t6

6 Trinh bay du(lc cong d'?{ng, cdu tqo va each SU d'?{ng m9 ts6 d'?{ng C'?{ cdm tay nghJ sua chua 6 to

Quljn 5, ngay thang O nam 2014

Bien SO{lll Tljp thi Khoa Cu Khi D9ng Lvc

1- Leri tga

2- Mvclvc

MIJC IIJC

6- Bai 1 - Ofo t~o bie'n mo men thuy hJc

- Bao duong bie'n mo men thuy hJc

7- Bai 2 - Scra chua ya bao duong bie'n mo men thuy Ive

"'Tove t~p sua·chua bie'n mo men thuy Ive

8- Bai 3 - Ofo t~o h9p so hanh tinh (thuy Ive)

-Tove t~p bao duong h9p sohanh tinh (thuy Ive)

9- Bai 4 - Si':ra chua va bao duong h9p sohanh tinh (thuy Ive)

- Tove t~p si':ra chua h9p so hanh tinh ( thuy Ive)

10- Bai 5 - Si':ra chua va,!Jao duong cac b9 cam bie'n

- Tove t~p si':ra chua cac b◊ cam bie'n

11-Dap an cac cau hoi va bai t~p

12-Cac thu~t ngu chuyen mon

13- Tai li~u tham khao

giro thi¢u ve mo dun

Vj tri, y nghia, vai tro mo dun:

Bien mo men thuy h_rc va h◊p s6 hanh tinh la nhftng b◊ ph~n cua h¢ th6ng truy6n lgc duqc dung nhi6u tren cac o to hi¢n d~i ngay nay Bien mo men thuy h;rc va h◊p s6 hanh tinh c6 nhi¢m VV tt;r d9ng truyen, d.t, bien d6i mo men, thay d6i hu6ng chuyen d9ng va s6 vong quay cua d9ng ca bfuig thuy h_rc phu hqp v6i h;rc keo cua o to

Sira chua va bao duong bien mo men thuy li;rc va h◊p s6 harih tinh la m◊t cong vi¢c c6 tinh thuong xuyen, phuc t<;tp va quan tr<;mg d6i v6i ngh6 sira chua o to, nham nruig cao tu6i th9 cua bien mo thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh o to va dap ung cac tinh nang tt;r d9ng di6u khien va tinh ti¢n nghi cua o to ngay nay Cong vi¢c sira chua khong chi dn nhftng kien thuc ca h9c ung d1;mg ky nang sira chua ca khf va thuy li;rc, ma n6 con doi hoi si;r yeu ngh6

va tinh th.in trach nhi¢m cao cua cua nguoi thq sira chua o to

M1;1c tieu ciia mo dun:

Nham dao t~o cho h9c vien c6 dily du kien thuc v6 cau t<;to va nguyen tile ho<;tt dong cac b◊ ph~n cua h¢ th6ng truy6n d9ng thuy ca (bien mo men thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh ) tren o to D6ng thoi c6 du ky nang phrui dµih v6 cau t<;to de tien hanh bao duong va kiem tra, sira chua cac hu hong cua cac b◊ ph~n h¢ th6ng truy6n d9ng thuy ca v6i vi¢c sir d1;mg dung va hqp ly cac trang thiet bi, d9ng c9 dam bao dung quy trinh, yeu cilu ky thu~t,

an toan Va nang SUat Cao

M1;1c tieu th11c hi¢n ciia.mo dun:

1 Trinh bay dily du cac yeu cilu, nhi¢m VV cua cac b◊ ph~n crta bien mo men thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh va ca cau chuyen s6 AET tren o to

2 Trinh bay duqc cau t<;to va nguyen tile ho<;tt d9ng cac b◊ ph~n: bien mo men thuy li;rc, h◊p s6 hanh tinh va ca cau chuyen s6 AET

3 Phrui tfoh dung nhftng hi¢n tm;mg, nguyen hu hong chung vacua cac b◊ ph~n: bien

mo men thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh va ca cau chuyen s6 ABT tren o to

4 Trinh bay duqc phuong phap bao duong, kiem tra va sfta chfta nhftng hu hong cua cac b◊ ph~n: bien mo men thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh

5 Thao liip, kiem tra va bao duong, sira chfta cac chi tiet, b◊ ph~n cua cac b◊ ph~n: bien mo men thuy li;rc va h◊p s6 hanh tinh dung quy trlnh, quy ph~m va dung cac tieu chua'.n ky thu~t trong "sira chfta

7 Sir d1;1ng dung, hqp Iy cac d1;1ng cv kiim tra, bao duong va sira chua dam bao chfuh xac

va an toan

N(>i dung chinh cua m~-dun:

1 Yeu cffu va nhi~m VV cua bie'n mo men thuy hJc va h9p s6 hanh tinh va ca cau chuyin

s6 AET tren o to

2 Cau t~o va nguyen tile ho~t d9ng cua bie'n mo men thuy lgc va h9p s6 hanh tinh o to

3 Cau t~o va nguyen tile ho~t d9ng cua ca cau tV d9ng di6u khiin va cac b9 cam bie'n

,

trong bie'n mo men thuy Ive va h9p s6 hanh tinh tren o to

4 Hi~n tu9'Ilg, nguyen nhan, phuong phap kiim tra, cha'.n doan va bao duong, sira chua

hu hong cua cac b9 ph*n cua bie'n mo men thuy Ive va h9p s6 hanh tinh tren o to

5 Sira chua va bao duong: bie'n mo men thuy Ive va h9p s6 hanh tinh o to

6 Bao duong ca cau di6u khiin va cac b9 cam bie'n

7 Sir d1;1ng d1;1ng cv, thie't bj va ky thu*t an toan trong sira chua, bao duong: bie'n mo

men thuy Ive va h9p s6 hanh tinh tren o to

Dieu ki¢n lam vi¢c cu.a b9 bie'n mo men lam vi¢c lien tvc truyen ap suat thuy Ive 1cm

va nhi¢t d9 cao nen cac chi tie't de bi hu hong ccln duqc tie'n hanh kiim tra, bao duong thuang xuyen va sira chua ltjp thoi de dam bao cac yeu du ky thu~t va nang cao tu6i th9 cu.a b9 bie'n m6 men thuy Ive 6 t6

Ml}c tieu th1;1c hi¢n:

1 Phat biiu dung yeu ciu, nhi¢m V1:1 va phan loi;ti cu.a bie'n m6 men thuy Ive

2 Trinh bay duqc cau ti;to va nguyen tac hoi;tt d9ng cu.a b9 bie'n m6 men thuy Ive

3 Nh~ di;tng va bao duong cac b9 ph~n cu.a bie'n m6 men thuy Ive dam bao dung quy trlnh, dung yeu cau ky thu~t

N(>i dung chinh:

1 Nhi¢m vv, yeu ciu bie'n m6 men thuy Ive

2 Cau ti;to va hoi;tt d9ng £lla bie'n m6 men thuy Ive

3 Thao lap, kiim tra va bao duong bie'n m6 men thuy Ive

HQc tren lop

I Gi6i thi¢u chung ve bi€n mo men thuy h;rc va h¢p s6 hanh tinh

H(>p s6 hanh tinh Bien mo thuy h/c

Tn.ic khuyu

89 vi sai

Hinh 1-1: Cau t~o chung b9 bien mo men thuy hfc va h9p s6 hanh tinh

II Nhi¢m Vl,l, yeu du

1 Nhi¢m Vl;l

B◊ bi€n mo men c6 cac nhi¢m V1,1:

- Tang mo men do d9ng ca t~o ra va lam cho tfl;lc khuyu quay deu

- Tt;r dqng dong va ma m~ch truyen h;rc (truyen cong suat) tu dqng ca d€n tfl;lc sa cap hqp s6 hanh tinh

-Dam bao an toan cho dqng ca va h¢ th6ng truyen Ive khi bj qua tai

2 Yeu cau

- TV dqng truyen va tang duqc mo men xoan 16n nhat cua dqng ca hqp ly

-Lam vi¢c em va giup cho vi¢c tv dqng di s6 chfnh xac

-Dam bao an toan cho dQilg ca va h¢ th6ng truyen Ive khi bj qua tai

- K€t cau dan gian, thoat nhi¢t t6t va c6 dq be'n cao

❖ Ngay nay bie'n mo men thuy h,rc (ly hqp thuy h,rc) duqc sir dvng nhieu tren 6 to tai va o

to du ljch

ill Cau t~o va ho~t d¢ng cua b¢ bien mo men thuy Ive

Hlnh 1-2 Cau ti;io bien mo men thuy h/c

b) Phin bi d¢ng g6m c6: ro to tua bin va stato (1-2)

- Ro to tua bin g6m nhi6u canh hmh xuyen, hmmg cong nguqc chi6u v6i cac canh cua banh bmn va lap phfa truQ'.c banh bmn (tfnh tu d¢ng ca den h¢p s6), ro to tua bin c6 moaya lap v6i 111,lc S<1 cap h¢p s6 hanh tinh Ben ngoai ro to con c6 lo XO giam chan xoan va pf t tong ep ly hqp ma sat

- Stato duqc d~t gifra banh bmn va rot tua bin, g6m nhi6u canh c6 hu6ng sao cho khi nhiµi

dong chat long di ra k:hoi ro to tua bin, tac d1;1ng vao cac canh cua banh bmn lam cuong hoa banh bmn Stato lap v6i t11,1c 6ng 16ng lien ket v6i vo h¢p s6 hanh tinh, thong qua kh6p m¢t chi6u Cac canh cua banh bmn, ro to tua bin va stato cau t~o theo quy lu~t t~o

· di~u ki¢n nang cao toe d◊ dong chay khi chat long di ra xa tfun quay v6i d9ng nang 16n

2 Nguyen tac ho~t d()ng

a) Tr~g thai truy~n mo men xorui (hlnh 1-3)

- Khi d9ng ca ho~t d9ng, banh barn duqc dan d9ng tu tn;tc khuyu, dffu trong banh barn se quay theo cac canh barn cung m9t hu6ng Khi toe d9 d9ng ca tang len, h;rc ly tfun tang len diiy dffu tu tfun ra khoi canh barn, d~p vao cac canh qu~t cu.a ro to tua bin lam cho ro to tua bin va tn;tc sa cap quaylheo chi~u cu.a banh barn

Sau khi dffu mat nang luqng do va d~p vao cac canh qu~t cu.a ro to tua bin, dffu chay vao trong d<,>c theo cac canh va khi va d~p vao b~ m~t cong cac canh ro to quay se d6i hu6ng nguqc 1~ diiy dffu v~ cac canh cu.a banh barn de l~p l~i chu ky ban dffu

- Nhu v~y vi¢c truy~n ipo men (truy~n cong suat ache d9 khong tai) duqc thi;rc hi¢n bai dong dffu chay qua cac canb barn va cac canh cu.a ro to tua bin

b) Tr~g thai khuyech d~i (bien) mo men (hmh 1-3)

- Sau khi dffu di qua ro to tua bin d6i hu6ng nhu tren, dong dffu chay di qua cac canh cu.a stato Do chenh 1¢ch toe d9 quay cu.a banh barn va ro to tua bin, dffu tu ro to d~p vao m~t tru6'c cu.a cac canh stato lam cho stato quay theo hu6ng nguqc l~i cu.a banh barn va lam cho kh6'p m9t chi~u khoa cung stato Khi stato bi khoa cung, dong chay d~p vao m~t cong cu.a cac canh stato lam thay d6i hu6ng dong chay (xien g6c) c6 tac dt;mg tang cuong them chuyen d9ng quay cu.a banh barn (tang mo men khi o to hilt dffu chuyin d9ng) Do v~y khi d~p chan ga se lam cho ro to tua bin quay v6i mo men 16n han mo men do d9ng ca sinh ra (bien mo men) de lam cho o to khai hanh

c) Tr~ng thai kh6p n6i thuy Ive (hmh 1-4)

- Khi t6c d◊ quay cua ro to tua bin tang len d~t den t6c d¢ quay cua banh barn, hu6ng

cua dong chay dau den §.tato cung hu6ng vai chieu quay banh bmn lam cho dau d~p vao m~t sau cua cac canh stato da'y ma kh6p m¢t chi6u cho stato quay cung chi6u vai ro to tua bin va banh bmn Bien mo khong con chuc nang khuech d~i mo men ma nhu m◊t kh6p n6i thuy Ive de truy6n Ive ( ty s6 truyen 1: 1) tu d¢ng ca den h¢p s6 hanh tinh

Khi stato duqc ma khoa, dong chay d~p vao m~t sau cua cac canh stato lam cho stato quay theo hu6ng dong chay (thfulg g6c) tu ro to tua bin den stato va banh barn de truyen

~

mo men khi o to v~n hanh e1 t6c d¢ thap

- Khi xe ch~y e1 t6c d¢ thap, dau trong bien mo e1 phfa tru6'c va phfa sau ca cau khoa bien

mo c6 ap suat bang nhau lam cho kh6a bien mo ma ra, thong duong dau qua cac van ra le

va van tfn hi~u

- Trong tnµ1g thai kh&p n6i (khong c6 sv khuech de;1i mo men - h1.nh 1-5), v6i ty s6

truy6n 1:1, nhung giua banh bom va ro to tua bin c6 s1:f chenh 1¢ch v6 t6c d◊ tu 4-5% (v1 banh bom chu d9ng va ro to la bi d9ng) Vi v~y bien mo khong truy6n duqc 100% cong suat cua d9ng ca den h9p s6 D~ ngan ch~ hi¢n tuqng mat nang luqng va giam tieu hao

nhien li¢u, tren ro to tua bin duqc mp C(j cau khoa bien mo loe;1i ma sat (hlnh 1-5)

- Khi t6c dq o to tang tu trung b1.nh den cao (tren 60 km/gia) khoa bien mo se n6i cung

ro to tua bin v6i banh bom •

- Khi xe che;1y & t6c d~ trung bmh va cao (tren 60 km/gia), do cac bq cam bien t6c do xe

ap suat phfa sau kh6a bien mo, da'.y tam ma sat cua C(i cau khoa ep ch~t vao VO bien mo

noi cung ro to tua bin v6i banh bmn de cho 100% cong suat dUQ'C truyen den ro to va h◊p

so

Ro to ti bin Khoa b/ mo

Van rd le Van tfn hi$u

Hinh 1-5 SCI do cau t~o va ho~t d(mg cua khoa bien mo

III Cau t<;1.o cac b◊ ph~n

1 Stato va khop m(}t chieu

Huang dau di, neu

Hlnh 1-6 Sa clo~ cau t~o va hoc;1t d9ng cua khap m9t chieu cua stato

a) Sa clo cau tc;10 stato; b) Sa do cau tc;10 khdp m9t chieu

c Nguyen tac ho';lt d¢ng (hlJ1h 1-6b)

- Do chenh 1¢ch t6c d9 quay cua banh bO'lll va ro to tua bin, dau tu ro to d~p vao m~t tru6'c cua cac canh stato lam cho stato quay theo hu6ng nguqc 1~ cua banh bO'lll va lam cho kh6'p m¢t chieu k:hoa cllllg stato

Khi c6 sv sai 1¢ch t6c dq giua hai vong Ive ma sat dfty con Ian ( de;, 16n b tang) cho t6'i khi khoa ch~t vong trong va vong ngoai

- Khi t6c dq quay cua ro to tua bin tang len d';lt dtSn t6c dq quay cua banh bO'lll, hu6ng cua

dong chay dau dtSn stato cung hu6ng v6'i chieu quay banh bO'lll lam cho dau d~p vao m~t sau cua cac canh stato dfty ma kh6'p m¢t chieu cho stato quay cung chieu v6'i ro to tua bin

va banh bO'lll

Stato duqc ma khoa khi vong ngoai quay cung chi6u v6'i ro to va banh bO'lll, dfty vao dau cac con Ian xoay cung -ehieu nghieng di va xoay chieu cao nho (Ii < 1 ) m6' cho vong ngoai va stato quay theo ro to va banh bO'lll

2 Ca cau khoa bien mo

a) Nhi¢m Vt;t

Ca cau khoa bitn m6 dung d~ khoa banh tua bin vao banh barn, dam bao truyen h€t 100% c6ng suat tu d¢ng ca d€n h¢p s6 khi s6 vong quay cua banh tua bin va banh barn gan b&ng nhau

b) Cau t~o (hmh.1-7)

Khi b◊ bien m6 & trs-ng thai kh6p n6i, v6i ty s6 truyen 1: 1, nhung giua banh barn va r6 to tua bin c6 sv chenh l~ch ve t6c d◊ tir 4-5% (vi banh barn chu d9ng va r6 to la bi d9ng) De ngan chiµi hi¢n tuqng mat nang luqng va giiim tieu hao nhien li~u, tren r6 to tua bin duqc lap ca cau khoa bien m6 lo~ ma sat (hmh l-6a)

Khoa bien m6 duqc lap tren moaya cua ro to tua bin Bao g6m: pitong khoa c6 dan

v~t li~u ma sat ho~c dan vao vo bien mo dung de truyen Ive ng!n sv truqt t~i thai diem an

kh6p cua khoa bien mo Lo XO giam chan lap tren kh6p khoa dung de hap thv Ive xoan do

sv an kh6p cua ly hqp, ngan khong t~o ra va d~p

Khi xe ch~y & t6c d¢ thap, b¢ ph~n di6u khien cac van tin hi~u va van w le m& cho dau c6 ap suat chay den phfa tnr6c cua kh6'p khoa Do ap suat & phfa tnr6c va phfa sau cua kh6'p khoa bang nhau, nen kh6'p khoa nha ra khong tiep xuc v6i vo b¢ bien mo

-Tr~g thai an kh6'p (hlnh l-7c)

"' Khi xe ch~y & t6c d¢ trung blnh va cao (tren 60 km/gia), do cac b¢ cam bien t6c do

~

xe va b¢ cam bien d¢ m& bu6m ga se di6u khien van tin hi~u va van ra le, m& duoog dau c6 ap suat phfa sau kh6a bien mo, dily tam ma sat cua CO' cau khoa ep ch~t vao VO bien mo n6i cung ro to tua bin v6i banh bO'm de cho 100% cong suat duqc truy6n den ro to va h¢p

~

so

3.Bmndau

a) Nhi~m V\l

BO'm dau dung de bO'm dau c6 ap suat cao (2,0 -2,5 Mpa) dua den b¢ bien mo, h¢p s6

hanh tinh, va h~ th6ng di6u khien thuy lqc De boi troo cac chi tiet va di6u khien ho~t d¢ng cua b¢ bien mo va h¢p s6 hanh tinh

b) Cau t~o (hlnh.1-8)

BO'm dau g6m c6: cfia phati chia dau duqc lap quay tren tI9C SO' cap, banh rang chu d¢ng (ho~c ro to va cac phien g~t) lap v6i trvc banh bO'm, banh rang bi d¢ng lap trong than bO'm vanap

Tn,1c stato B/ rang bl d9ng Ni!ip bdm

Than bdm B/ rang cha d9ng

B/ rang bl d9ng

• Hinh 1-8 Cau t~o cua barn dau

c) Nguyen tile ho~t d¢ng

Khi d¢ng ca va b¢ bie'n mo ho~t d¢ng lam cho banh rang !:hu d¢ng quay trong banh rang bj d¢ng vua an khap vua t~o ra cac khoang dau va tang din the tich t~o rn sue hut de hut dau tu cac te vao tron.s bmn sau do nen ep dau tu the tich 16'n ve the tich nho, lam tang

ap suat dau de dua dau de'n h~ thong dieu khien h¢p so va b¢ bie'n mo

Toe d¢ d¢ng ca tang len lam cho ap suat cua bmn dau tang len tuang ung ( ap suat bmn dau tu 1, 6-2,5 MPa)

- ap suat lam vi~c cua bmn dau duqc dieu chinh 6n dinh tu 1,6 - 2,0 Mpa nhd van di6u tie't ap suat Hip sau bmn tren m~ch phan nhanh cua duoog dau chfnh

4 Van dieu tiet ap suat

tu bmn dau, dau kia tva vao hai lo xo Con truqt co ba m~t truqt de dong, ma ba m~ch dau

tu van de'n: b◊ bie'n mo, v6 truac bmn dau va tu bmn dau de'n van

C Nguyen tac ho~t d9ng

Khi d9ng ca bat dau lam vi~c, ap suat cua barn dau thap khong thang duqc sue ciing lo

xo, con tnrqt dong kin duong dau de'n b◊ bie'n mo, sau do ap suat dau tang len 16n han sue cang lo XO se diiy mO' mc:ich dau cung cap dau de'n b9 bie'n mo

Khi t6c d◊ d9ng ca tang len, ap suat cua barn dau tang cao thang duqc sue cang cua hai lo XO diiy con tnrqt dong bot m9t phan duang dau de'n b9 bie'n mo va mO' thong duang dau ve tru6c barn lam giam ap suat dau Qua trlnh duqc xay ra lien t1;1c di dieu tie't ap suat dau luon 6n dinh tu 1,6-2,0 KPa

5 Van tin hi~u khoa bi.en mo

duqc lap trong than van du6i

Than van tren Van rd le b /mo Than van

Van dieu bien Van giam ap

Hinh 1-10 Sa do cau tao bo van dieu khi~n

Van ch/ so 1, 2 Van dieu ap

Van ch/ so 3, 4 a) Cau t~o b9 van, b) Than van tren, c) Van dieu khifn di so, d) Than van dlfdi

c) Nguyen tac ho<;tt d9ng Banh bdm Re>to Khoa bien mo

Van tfn hi~u

Van rd le

Khi ap suat dau cua van ly

tam truyen tu ly h<;1p truyen tang

den d<;tt chuiin quy dµih, diiy van

pit tong nen lo XO, met thQng

duang dau den van ra le khoa

bien mo Diu den van ra le diiy

ma van cho diu ap suat cao di

vao bl} bien mo, diiy kh6'p khoa

bien mo ep ch~t vao VO bien mo Hlnh 1-11 Sa do hoc;1t d9ng cua van tfn hi~u bien mo

Van khoa bien mo g6m c6: than van, cac duang 6ng dfui dffu, van pit tong va lo XO

duqc lap trong than van duai

c) Nguy en tac ho<;tt d9ng (hlnh.1-11)

Khi ap suat dffu tu van tin hi¢u tac d1;1ng len phffn duai cua van ra le, diiy van ra le di len met thong duang dfa phfa sau khoa bien mo va diiy khoa bien mo vao tr<;lllg thai khoa bienmo

Khi ap suat dau tu yan tin hi¢u bi cat, van ra le duqc an di xu6ng met thong duang diu c6 ap suat den phfa tru6c khoa bien mo lam cho bien mo tr& ve tr<;tng thai met khoa bienmo

IV N9i dung bao duong bl} bien mo

1 Lam S<;tCh ben ngoai

2 Thao roi bl} bien mo va lam S<;lCh chi tiet

3 Kiem tra cac chi tiet:

4 Tra diu, ma boi tran cac chi tiet

5 Lap cac chi tiet va bl} ph~n bien mo

6 Kiem tra hoan chinh va v¢ sinh cong nghi~p

V Cau hoi va bai t~p

1 Nhi¢m V1:1 cua bl} bien mo men ?

2 U u nhuqc diem cua bl} bien mo men ?

3 (Bai t<J,p) Ve SCJ do cau t<;tO va neu nguyen tac ho<;tt d9ng cua b9 bie'n mo & tr<;lllg thai bie'n mo men

(flt!C Ha.NH bao duang b(> bien mo men

I t6 chuc chuful bi ncri lam vi¢c

1 MIJc dich:

- Ren luy¢n ky nang thao lap b9 bie'n mo va h◊p s6 hanh tinh

- Nh~n d<;tng cac b9 ph~n chinh cua b9 bie'n mo va h9p s6 hanh tinh

~

2 Yeu cau:

- Thao, lap thanh th<;to, clung quy trlnh va dung yeu cau ky thu~t

- Nh~n d<;lllg duqc cac b9 ph~n b9 bie'n mo va h9p s6 hanh tinh

- Sir dl;lllg dvng c1;1 hqp ly, chinh xac

- Dam bao an toan trong qua trlnh thao, lap h◊p s6 hanh tinh

- T6 chuc ncri lam vi¢c khoa h9c, ngan nap, g9n gang

3 ChuAn bj:

a) Dvng cv:

- Dvng cv thao lap.b◊ bie'n mo va h9p so hanh tinh

- Khay dvn.g dvng cv, chi tie't

- Gia nfulg du xe, kfc h nfulg va g6 chen ke 16p xe

- Dong ho so

- Pan me, thu6'c c~p, can la

- Cac thie't bi dung ki~m tra, chful doan hu hong b9 bie'n mo va h9p s6 hanh tinh b) V~t tu:

- Gie S<;tch

Giaynham

- Nhien li¢u ri'.ra, dau m6' boi trcm

- Cac van, h◊ ly hqp, h◊ phanh va joang d¢m thay the'

- Tai li¢u phat tay ~~ cac quy trlnh va tra 'cuu cac yeu cau ky thu~t si'.ra chua b9 bie'n

mo va h9p s6 hanh tinh

- B6 tri ncri lam vi¢c ch.o nh6m h9c vien du di¢n tfch, anh sang va thong gi6

II 1Ha0 LaP Be} bien mo

A Quy trlnh thao roi be} bien mo

1 Thao barn dau (hlnh.1-8)

- Thao cac bu long ham

- Dung cao thao barn d~~ ra khoi tn;tc stato

2 Thao vo banh barn

- Thao cac bu long ham

3 Thao stato

- Thao cac bu long ham va stato

- Thao tn;tc stato

4 Thao ro to tua bin va'khoa ham

- Thao ro to tua bin

- Thao khoa ham ro to

5 Lam s:;tch chi tiet va ki~m tra

- Dung dung dich rira va gie lam s~ch cac chi ti6t

- Dung d1,mg Cl,l kiem tra de kiem tra cac chi tiet

B Quy trlnh Hip

❖ Nguqc l~i quy trinh thao (sau khi thay the cac chi tiet hu hong)

- Tra dau, ma boi tron 0-ac chi tiet: 6 bi, cac 16 ch6t

- Thay the cac chi tiet theo dµih ky bao duang (tam ma sat, phe ham)

- Thay dau boi tron b◊ bien mo

II quy trlnh bao duang B◊ bien mo

1 Chmin bj d\mg CIJ va noi lam vi¢c

•· "'

- V am cao va b9 d1;1-ng cv tay thao b9 bien mo

- Dau boi tron, bmn hoi, ma boi tron va dung djch ri':ra

2 Thao va lam s~ch cac chi tiet b(> bien mo

- Dung dung djch ri':ra, bm:n hoi, gie sc:tch di lam sc:tch, kho ben ngoai b9 bien mo

- Dung cCI le va vam cao thao rm b9 bien mo

3 Kiim tra hen ngoai cac"' chi tiet

- Dung kinh ph6ng dc:ti va mat thuoog

- Quan sat ben ngoai va be m~t cac chi tiet

4 Boi tron cac chi tiet

- Dung ma boi tron

- Boi tron cac 16, bc:tc xoay va tra ma boi tron cac chi tiet

5 Lap cac chi tiet cua b(> bien mo

- Dung CCI le, vam cao va tuyp dung loc:ti

- Lap b◊ bien mo (nguqc lc:ti qua trlnh thao )

6 Kiim tra t6ng hqp va v¢ sinh cong nghi¢p

- Dung ch6i, gie lau

Cac bai t:)p m& r(mg va nang cao

i Ten bai t:)p

Trinh bay cau tt;to va nguyen tac hot;tt d<)ng cua:

1 B◊ bien mo men thi'cy lgc

2 Ca cau khoa bien mo men thuy hJc

3 L~p bang ki~m tra chi tiet cua b◊ bien mo men thuy hJc

II Yen can

1 Trinh bay duqc cau !t;to va nguyen tac hot;tt d9ng ci':ta b9 bien mo men thi':ty lgc ci':ta o

to TOYOTA

2 L~p duqc bang ki~m tra chi tiet ci':ta b9 bien mo men thi':ty Ive

III Thoi gian

- Sau 2 tu.in n9p du cac bai t~p

hQC t~i phong hQC chuyen mon hoa

I Hi~n tUQ'Ilg va nguyen nhan hu hong cua b(> bien mo men thuy h;rc

1 B(> bien mo bj trugt o toe d(> cao va khi tai n~ng

a) Hi~n tUQ'Ilg

Khi nguoi lai tang ga nhung xe tang t6c ch~m ho~c keo tai yeu

b) Nguyen nhan

-Tam ma sat cua kh!?a bien mo mon

- ap suat dau khong du tieu chufu do barn dau yeu

2 Ly hQ'p ho~t d(>ng khong em, c6 tieng on

a) Hi~n tuQ'Ilg

Nghe tieng khua nhieu a c1:1m bien mo, xe v~n hmm bi rung gi~t

b) Nguyen nhan

- Banh barn ro to va stato mon, gay cac canh barn

- Thieu dau boi tron

3 B(, bien mo khong ho~t d(,ng

a) Hi~n tlIQ'Ilg

Khi o to khm d¢ng nhung vao s6 xe khong v~n hmm

b) Nguyen nhan

- H~ th6ng dieu khi6n thuy h.Jc dut, hong

- Cac van tac ba'n ho~c hong

- Thieu dau boi tron b◊ bien mo ho~c hong barn dau

4 B(, bien mo khong con tac d1;mg tang mo men

a) Hi~n tUQ'Ilg

Khi khi xe v~n hanh lllfc keo yeu

b) Nguyen nhan

- ap suat dau khong du tieu chufu do barn dau yeu

- Stato mon hong khong kh6a ham duqc

IL Phuong phap ki6m tra chung b¢ thuy h.Jc

1 Ki~m tra hen ngoai c1;1m bien mo va h(,p so

- Dung kfnh ph6ng d<;1-i de quan sat cac vet nut, chay rl ben ngoai cvm bien mo va cac b¢ ph~n di6u khiin

2 Ki~m tra khi v~n hanh

- Khi v~n hanh o to chu y lang nghe tieng keu 6n khac thuong c, cvm bien mo, neu c6 tieng 6n khac thuong va c~m bien mo khong con tac dvng lam vi~c theo yeu cau can phai ki6m tra Va si'ra chua kip thoi

Ill Cau hoi va bai t~p

1- Trlnh bay cac nguyep nhan lam cho b◊ bie'n mo bi tnrgt ?

2- Vl sao b◊ bie'n mo lam vi¢c khong c6 tac di;mg bie'n ( tang ) mo men ?

tH]!C t*p si'ra chua va bao duong b(> bien mo thuy l]!c

I t6 chuc chuful bi noi lam vi¢c

1 M1;1c dich:

- Ren luy¢n ky nang thao Hip b◊ bie'n mo va h◊p s6 hanh tinh

- Nh~n d.µig cac b◊ ph~n chfnh cua b◊ bie'n mo va h◊p s6 hanh tinh

2 Yeu cau:

- Thao, lap thanh th~o, dung quy trlnh va dung yeu du ky thu~t

- Nh~n d.µig duqc cac b◊ ph~n b◊ bie'n mo va h(>p s6 hanh tinh

- Su d1,mg dvng cv hqp ly, chfnh xac

- Dam bao an toan trong qua trlnh thao, lap h◊p s6 hanh tinh

- T6 chuc noi lam vi¢c khoa h9c, ngan nap, g9n gang

3 Chu,n bj:

a) Dvng cv:

- Dvng cv thao lap b◊ bie'n mo va h◊p s6 hanh tinh

- Khay dtµ1g dvng cv, chi tie't

- Gia nang ciiu xe, kich nang va g6 chen ke 16p xe

- D6ng h6 so

- Pan me, thu6'c c~p, can la

- Cac thie't bi dung kiim tra, chful doan hu hong b◊ bie'n mo va h◊p s6 hanh tinh

b) V~t tu:

- Gie s~ch

Giay nham

- Nhien li¢u ri:ca, diiu m6' boi tron

- Cac van, b(> ly hqp, b(> phanh va joang d¢m thay the'

- Tai li¢u phat tay ve cac quy trlnh va tra cuu cac yeu ciiu ky thu~t sua chua b◊ bie'n

mo va h◊p s6 hanh tinh

- Bo tri noi lam vi¢<; cho nh6m h9c vien du di¢n tich, anh sang va thong gi6

II 1Ha0 LaP B(> bie'n mo men thuy h;rc

A Quy trlnh thao b(> bie'n mo men tren o to

1 Lam s~ch hen ngoai c1,1m bien mo va h◊p so

- Chen cac 16p xe cM.c chtm va keo ham phanh tay

- Dung barn nu6'c ap suat cao va phun nu6'c rlra s.;i.ch cac c~ biin ben ngoai gfun o to

- Dung barn hoi va th6i khi nen lam s~ch c~n biin va nu6'c barn ben ngoai c1:1m bien mo vah(>p s6

2 Thao cac b◊ ph~n lien quan ben ngoai c1,1m bien mo va h(}p so

-B◊ d1,mg c1:1 tay ngh6 s~a chua o to

- Thao cac diiu day di~n cua h~ th6ng di6u khien, day bao s6 liii va bao t6c d(> o to

- Thao cc, cau di6u khien

3 Thao c1,1m cau chu d9ng ho~c truyen d(}ng cac dang

- Thao c1:1m ciiu chu d9ng khoi cvm bien mo va h<)p s6

- Ho~c thao truy~n d(>ng cac dang n6i v6i h<)p so

4 Thao c1,1m bien mo vi h◊p so hanh tinh khoi o to

- Thao nap san xe phfa tren cvm bien mo va h◊p s6

- Lap gia treo, palang va treo giu cvm bien mo va h<)p s6 an toan

-Xa diiu cvm bien mo va h<)p so

- Thao cac bu long ham

- D~y cvm bien mo va h<)p so v~ phfa sau d<)ng ca va n6i long tu tu pa lang de lay cvm bien mo va h<)p s6 ra khoi d(>ng CC1

S Thao h(}p so hanh tinh ra khoi b◊ bien mo

- V ~ch dau giua VO b<) bien mo va VO h<)p s6

- Thao cac bu long ham

6 Lam sach va ki~m tra ~

- Ban, khay de chi tiet va dung dich ri'.ra

C-Quy trlnh lap

❖ NgmJc l~i quy trinh4hao (sau khi thay the cac chi tiet hu hong)

- Tra diu, ma b6i tron cac chi tiet: 6 bi, cac 16 ch6t

- Thay the cac chi tiet theo dµih ky bao duong (d¢m, phe ham, -tam ma sat)

ill sirA chua b◊ bien mo

1 Banh barn va tam dan d(mg

a) Hu hong va kiem tra (hlnh 2-1)

- Hu hong chinh cua banh bom va tam di

d(>ng: mon, cong venh 6ng bl,l.C 16t va tam din

d('.,ng, nut gay VO va cac canh bom

- Kiem tra: lap bien mo len tam din d9ng,

dung pan me va d6ng h6 so de do d9 mon va

~

venh cua bl,l.C 16t va tfim din d('.,ng so v6i tieu

chufin ky thu~t ( d9 mon va d◊ dao cua 6ng bl,l.C

16t khong nho hon 0,2 mm)

Quan sat cac vet nut, VCJ cua VO banh bom va

cac canh bom

b) Stea chua banh bom

- 6ng bl,l.C 16t bi mon c6 the han dap gia cong

ll;li, bi cong venh qua gi6i hl;lll cho phep cful thay

the

- V 6 banh bom va cac canh bi nut nhy, c6 the

han dap gia cong ll;li, ca~ canh bom bi gay phai

thay the banh bom

2 Ro to tua bin

a) Hu hong va kiem tra

- Hu hong chinh cua ro to tua bin: mon moayO'

va then hoa, nut gay cac canh bom, khoa bien mo: mon tfim ma sat

- Kiem tra: dung pan me va cir then hoa de do d◊ mon cua then hoa, so v6i tieu chufin ky

thu~t

Quan sat cac ve't nut, VCJ cua cac canh bom

b) Stea chfra ro to tua bin

- Ro to tua bin bi nut nhy, mon phin then hoa c6 the han dap gia cong ll,li, cac canh bi

nut va cong venh qua giai hl;lll cho phep dn thay the'

- Khoa bie'n mo: tfim ma sat mon dn thay the'

3 Stato

a) Hu hong va kiem tra (hmh 2-2)

- Hu hong cua stato: mon b~c 16t, vanh

ngoai , vanh trong va kh6p m9t chi6u

- Kiem tra: dung cu chuyen dung kiem tra

d9 IO' cua vanh trong cua 15h6p v6i vau 16i

cua moayO' bie'n mo Ho~c l~t up b9 bie'n

mo, quay banh bO'm theo chi6u nguqc

chi6u kim d6ng h6 thi kh6p phai kh6a cung

va quay tv do theo chi6u kim d6ng h6 phai

emnhy

b) Si'ra chfra

- Stato mon hong b~c 16 va nut nh<? canh

bO'm, c6 the han dap -gia c9ng l~i kich

Cii chuyen dung

- Kh6p m9t chi6u mon hong can phai

thay the' stato

4 Bomdau

a) Hu hong va kiem tra

- Hu hong cua bO'm dau: mon banh rang (ro to, phie'n g~t) xi lanh, b~c 16t va van di6u tie't

ap suat

- Kiem tra: mung pan me, d6ng h6 so do d9 mon cua banh rang (ro to, phie'n g~t) xi lanh,

b~c 16t va van truqt, dung kfnh ph6ng d~i de kiem tra cac ve't nut

b) Si'ra chfra

- Xi lanh mon va nut nhy c6 the han dap va gia cong l~i k:fch thu6'c ban dau Banh rang (ro to, phie'n g~t) b~c 16t va van truqt mon, nut can phai thay the'

Cac bai t~p ma r(mg va nang cao

i Ten bai t~p

Trinh bay cau t~o va nguyen tac ho~t dqng cu.a:

1 B◊ bien m6 men thuy hJc

,

2 Ca cau khoa bien m6 men thuy h1c

3 L~p bang danh gia tinh tr~g ky thu~t b◊ bien m6 men thuy hJc cu.a xe TOYOTA

II Yeu cau

1 Trinh bay duqc cau t~o va nguyen tac ho~t dqng cu.a bq bieii m6 men thuy hJc

2 Trinh bay duqc cau t~o va nguyen tac ho~t dqng cu.a khoa bien m6 men thuy Ive

3 Giai thfoh duqc cac bi~n tu<;>'Ilg, nguyen nhan hu hong va phuoog phap kiem tra, si:ra chfta, bao duong bq bien m6 men thuy Ive

5 L~p duqc bang kiem tra, phan Io~i cac chi tiet chinh cu.ab◊ bien m6 xe TOYOTA

Bang kiem tra phan Io~i chi tiet

- Ngay kiem tra: Ngay ~ thang nam 2004

- Nh6m (ngucri) kiem tra:

Tfnh LU<;>'Ilg thieu thu6'c tr~ng the chfta

~

Phong ky tliuq,t Ngztoi Jcilm tra

III Thoi gian

- Sau 2 tuim n()p du cac bai t~p

Di6u ki¢n lam vi¢c cua cac c~p banh rang hanh tinh lien t1:1c truy6n Ive I6'n va chiu nhi¢t d9 cao cua ap suat thuy Ive nen cac chi ti'5t d~ bi hu hong can duqc ti'5n hanh ki~m tra, bao duang thua.ng Ji_Uyen va sira chua kip thoi de dam bao cac yeu cfiu ky thu~t va nfulg cao tu6i th9 cua h◊p so hanh tinh tren o to

M1;1c tieu th1J'c hi~n:

1 Phat bi~u dfiy du yeu cfiu, nhi¢m V1:1 va phrui Io~i cua h9p so hanh tinh

2 Trlnh bay duqc cau t~p va nguyen tiic ho~t d9ng cua h9p so hanh tinh

3 Trlnh bay duqc phuoog phap ki~m tra bao duang h9p so hanh tinh

4 Thao Iiip, kiim tra va bao duang duqc h9p so hanh tinh dung yeu cfiu ky thu~t

Nt}i dung chinh:

1 Nhi¢m V\1, yeu cfiu va phan Io~i h9p so hanh tinh

2 Cau t~o va ho~t d9ng cua h9p so hanh tinh

4 Phuoog phap kiim tra bao duang h9p so hanh tinh

5 Thao Hip, kiim tra va bao duang duqc h9p so hanh tinh dung yeu cfiu ky thu~t

HQC tren lop

I Giai thi¢u chung ve bien mo men thuy h;rc va h(>p s6 hanh tinll

Tn_.1c khuyu

/

1 89 vi sai

Hinh 3-1 Cau t~o chung b9 bien mo men thuy h/c va h9p so hanh tinh

II Nhi¢m Yl;l, yeu ciu va phan lo~i h¢p s6 hanh tinh:

- T~o nen chuyen d¢ng lui cho o to

- Tach m6i lien h¢ truy6n lt;rc giua d¢ng cCJ va banh xe chu d(>ng trong thoi gian dai

2 Yeucau

- C6 nhi6u ti s6 truy61!, phu hqp de nang cao tinh nang ho~t d¢ng va tfnh nang kinh te cua 6 to

-Tl;£ d(>ng di6u khien chfnh xac, lam vi¢c em va c6 hi¢u suat truy6n lt;rc cao

- Ket cau dCJn gian va c6 d(> b6n cao

- Kiem tra bao duong va sua chua de dang

3 Phan Io::ii:

H9p s6 hanh tinh c6 2 lo.:.ii sau: (hmh 3-2)

- H9p s6 hanh tinh Hip v6i truy~n d9ng cac dang (TOYOTA CROWN)

-H◊p s6 hanh tinh Hip v6i b◊ vi sai ciia du chii d¢ng (NISSAN)

Tn,tc sef cap B /rang hanh tinh Tn,ic trung gian

B9 bien mo H$ thong van dieu khi~n Tn,ic th(! cap

a)

B/ rang hanh tinh 89 bien mo

Tn,ic sef cap

Tn,ic trung gian

H$ thong van dieu khi~n

b)

Hlnh 3-2 Cac lo?i bien mo va h(>p so hanh tinh a) Bien mo va h(>p so hanh tinh lap vai truyen d(>ng cac dang b) Bien mo va h(>p so hanh tinh lap vai cau chu d(>ng

Ill Cau t<;10 va ho<;1t d9ng ci':ta h◊p s6 hanh tinh

1 Cau t~o (lo<;1i h9p s6 lap v6i b9 vi sai hinh 3-2b )

c) Cac banh rang, ly h<;1)1"va phanh dai

- M9t b9 banh rang hanh tinh 10<;1-i Simpon g6m: hai b9 hanh tinh tru6'c va sau lap tren tfl;lc trung gian M6i b◊ hanh tinh c6 m9t banh rang m~t troi, b6n banh rang hanh tinh va ch6t lap tren cfin dful va m9t banh rang bao ngoai an kh6'p v6i nhau

- M9t c~p banh rang chi':t d9ng va bi d9ng lap tren tfl;lc trung gian va tfl;lc chi':t d9ng vi sai

- Hai b9 ly hqp ma sat g6m nhi6u dia ep va dia ma sat lap ben ngoai banh rang bao

- Hai b9 phanh nhi6u dia lap ngoai banh rang bao sau va m9t b9 phanh dai lap ngoai ct;tm banh rang bao tru6'c

8/ rang hanh tinh 89 bien mo

H~ thong van dieu khiein

Hlnh 3-3 Cau t~o ct,Jm bien mo va h(>p so hanh tinh

d) CO' cau dieu khiin h◊p s6

CO' cau dieu khiin h◊p s6 g6m c6: dn dieu khiin ch9n s6 Hip trong ca bin xe va cvm van thuy Ive lip trong cac te h¢p s6

2 Nguyen tac ho~t d(m~

a) Tr~ng thai chQn so trung gian hol)c di:rng xe ( N ho~c P, hlnh 3-4)

- Khi d~t dn chc;m s6 a vi tri P (dung xe) va N (s6 mo-trung gian), trvc s0' cap lip v6i r6

to tua bin lam quay gia da ly hqp, cac ly hqp a tr(;lng thai ma, trvc trung gian a tr~g thai khoa v6i vo h(>p s6, xe a tr(;lng thai dung ho~c dang ch9n s6

- Banh rang m~t troi tnr&c va sau lap tren tn;i.c trung gian va quay lien m(>t kh6i

- C~n dfin cua b(> hanh tinh tnr&c va banh rang bao cua b(> hanh tinh sau an kh6'p bang then hoa v6i tn;i.c trung gian

- Banh rang chu d(>ng trung gian lap v6i trvc trung gian bruig tl'l.en hoa v6i (tuoog ung v6i trvc tha cap lo(;li h(>p s6 kh6ng lap v6i b(> vi sai), banh rang chu d(>ng trung gian an

kh6'p v6i banh rang bi d(>ng trung gian truy6n den b(> vi sai

Can d~n B/ rang mi;tt troi B/ rang chu di;mg Phanh aia B2 Ly h<;lp C2

✓- ••

-\

B/ rang hanh tinh B/ rang bao Tn,1c trung gian B/ rang bao B/ rang h tinh Tn,icsd cap

B/ rang mi;tt troi Can d~n ~

Hinh 3-4 Cau t,;io va ho,;it d9ng cua h9p so hanh tinh

- Ly hqp truy6n thfulg (ly hqp tnr&c g~ b(> bien m6 ), dung di truy6n chuyin d(>ng tu tn;i.c

SC1 cap den banh rang m~t troi tnr&c va sau

- Phanh dai dung de khoa banh rang rn~t trai tru&c va sau

- Phanh nhi~u cfia tru6:c dung de khoa ban~ang rn~t trO'i tru&c va sau khong cho quay nguqc chi~u kirn d6ng h6, khi kh&p rn◊t chi6u tren t11;1c trung gian ho~t d¢ng

- Phanh nhi~u cfia sau dung de k:hoa c.In dftn b¢ hanh tinh sau khong cho quay nguqc va thu~ chi6u kirn d6ng h6 (khi ch<;m s6 lui va s6 1)

- Kh&p rn¢t chi6u trong"(tren trl;[C trung gian), dung de khoa banh rang rn~t trO'i tru&c va sau khong cho quay nguqc chi6u kirn d6ng h6, khi phanh nhi6u cfia tru&c ho~t d¢ng

- Kh&p rn◊t chi6u ngoai, dung de khoa dn d~n b◊ hanh tinh sau k:hong cho quay nguqc chi6u kirn d6ng h6

b) Tr:;mg thai chQn so thap L ho:)c 2 (giarn t6c : 1, 2, h1nh 3-5)

- Chuyen d¢ng banh ran.g bao la chu d¢ng, banh rang rn~t trO'i c6 djnh va din d.in se la

bi d¢ng

- Khi banh rang bao qoay theo chi6u kirn d6ng h6, cac banh rang hanh tinh se quay theo quay xung quanh banh rang rn~t trO'i va quay tren t11;1c cua n6 theo chi6u kirn d6ng h6, lam cho t6c d◊ cua c.In dfu va tr1;1c trung gian giarn xu6ng tuy theo s6 rang cua banh rang bao

va banh rang rn~t trO'i (i = 2,5 - 5,0)

Can dan B/ rang hanh tinh •

Hlnh 3-5 Cau t90 va ho?t d9ng cua h(>p so hanh tinh (v! trf L va 2)