HƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNG

HƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNGHƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNG

Chuyên đề 6 HƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM

MĨ PHÙ HỢP VỚI BỐI CẢNH ĐỊA PHƯƠNG

- MỤC TIÊU

Khi học xong môn học này, học sinh có khả năng:

- Hiểu và phân tích được khái niệm giáo dục phát triển thẩm mỹ phù hợp vớiảnh địa phương, quan điểm về giáo dục phát triển thẩm mỹ theo hướng mới, pháthuy tính tích cực, sáng tạo của trẻ mầm non, yêu cầu đặt ra đối với việc tổ chứchoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non phù hợp với điều kiện củađịa phương

- Biết lựa chọn nội dung giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục và tổ chứccác hoạt động giáo dục thẩm mỹ phù hợp với bối cảnh của địa phương, đánh giáhiệu quả của các hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ

- Vận dụng, sáng tạo, sử dụng linh hoạt các nguồn lực sẵn có của địa phương

sẽ tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non

Nội dung 1: Một số vấn đề chung về giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm non phù hợp với bối cảnh địa phương

Hoạt động 1: Phân tích khái niệm và quan điểm đổi mới về giáo dục pháttriển thẩm mĩ cho trẻ mầm non

1.1 Một số khái niệm

Giáo dục thẩm mĩ: Giáo dục thẩm mỹ được hiểu là một quá trình tác động cóđịnh hướng, có kế hoạch nhằm xây dựng và phát triển ở con người những năng lựcnhận thức, tri giác và sáng tạo về giá trị thẩm mỹ

Giáo dục phát triển thẩm mỹ là một lĩnh vực quan trọng trong Chương trìnhgiáo dục mầm non nhằm hình thành một trong những năng lực cơ bản, cốt lõi củatrẻ-năng lực thẩm mỹ Giáo dục phát triển năng lực cảm thụ cái đẹp, từ đó rènluyện thẩm mỹ là quá trình giúp trẻ tiếp xúc, cảm nhận và phát triển khả năng cảmthụ cái đẹp, biết đánh giá đúng đắn các hiện tượng thẩm mỹ trong cuộc sống vàtrong nghệ thuật, khơi dậy lòng yêu cái đẹp, thích tham gia vào quá trình nhậnthức, vận hành và sáng tạo cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày và trong nghệ thuật

Phù hợp với bối cảnh địa phương: Trẻ mầm non luôn có mối quan hệ chặtchẽ với môi trường sống xung quanh Môi trường sống gần gũi đa dạng về điềukiện văn hóa, xã hội, tình cảm, trí tuệ của mỗi đứa trẻ Điều này đồng nghĩa vớiviệc từng trẻ có những trãi nghiệm sống khác nhau, cách “học” và năng lực khácnhau

Giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non phù hợp với bối cảnh địaphương là một quá trình hoạt động có mục tiêu, có hệ thống dựa trên bối cảnh, điềukiện thân thuộc với trẻ, có sẵn tại địa phương, những trải nghiệm trẻ đã biết và có

thể tìm hiểu, khám phá để phát triển ở trẻ có năng lực cảm nhận cái đẹp, hiểu đúngđắn về giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp và năng lực tạo ra cái đẹp trong tự nhiên,trong đời sống xã hội, cá nhân và trong nghệ thuật.

Các phương tiện giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non phù hợp vớibối cảnh bao gồm vẻ đẹp của các phương tiện, vật thể, hiện vật trong thiên nhiên,trong xã hội, các hoạt động giáo dục nghệ thuật như hoạt động tạo hình, âm nhạchoạt động, kịch, thơ, truyện, sự kiện, hoạt động văn hóa, đời sống cộng đồng đồngđịa phương…

1.2 Các quan điểm đổi mới trong giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non

Giáo dục phát triển thẩm mỹ cần giúp trẻ được "tắm" mình trong cái đẹp và

có cơ hội để trau dồi kinh nghiệm thẩm mỹ Hay nói cách khác, cần tạo môitrường nuôi dưỡng, hình thành cảm xúc và ý thức về vẻ đẹp, sau đó tạo ra cái dọndẹp Mục tiêu của Chương trình giáo dục mầm non đối với nhà trẻ là thích nghehát, hát và vận hành theo nhạc; thích vẽ, xé dán, xếp hình; thích nghe đọc thơ, kểchuyện; Đối với giáo dục trẻ là:

- Giúp trẻ có khả năng cảm nhận về cái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống vàtrong tác phẩm nghệ thuật;

- Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong âm nhạc hoạt động, tạohình;

- Yêu thích, hào hứng tham gia hoạt động nghệ thuật; có ý thức giữ gìn vàbảo vệ cái đẹp

Tuy nhiên, theo Chen (2012) và Yi-Huang Shih (2018), quan điểm mới vềgiáo dục phát triển thẩm mỹ hiện nay mở rộng mục tiêu phát triển năng lực thẩm

mỹ đối với trẻ gồm:

- Giúp trẻ thích khám phá vẻ đẹp của vật thể và nuôi dưỡng khả năng thụhưởng của trẻ nhỏ đối với cuộc sống

- Giải phóng năng lực và đánh giá

- Trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo, tăng cường thể hiện tình cảm và sựdọn dẹp của trẻ nhỏ

- Để trẻ nhận thức một cách tự do đẹp của cuộc sống và tích lũy các phẩmchất thẩm mĩ

- Hình thành các giá trị và lòng tốt của trẻ em, quan tâm đến người khác,môi trường và xã hội

- Chuyển hóa những cảm xúc tiêu cực của trẻ, phát triển nhân cách hài hòa Quan điểm mới đổi về giáo dục thẩm mỹ không giới hạn không gian, nộidung, phương tiện và phương tiện giáo dục thẩm mỹ đẹp, có sử dụng cái đẹp, cáicao cả ở mọi nơi yêu cầu nhân viên giáo dục phải khuyến khích, tạo điều kiện, cơhội cho trẻ hoạt động, trải nghiệm, khám phá cái đẹp trong nghệ thuật (âm nhạc,tạo hình, văn học và các hình thức khác của nghệ thuật), cái đẹp trong lao động,

trong mọi sự tự nhiên và cuộc sống gần gũi với nhiều hình thức khác nhau, hìnhthành thối quen tốt trong sinh hoạt, giúp trẻ phát triển tòn diện về thể chất và tinhthần.

Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm yêu cầu các nội dung, phươngtiện, một năng lực săn có của trẻ Giáo viên cần sử dụng tối đa các ưu tiên từ tựnhiên, xã hội, văn hóa, nguồn lực ngay tại trường, lớp, địa phương; khai thác kinhnghiệm và hiện có năng lực trẻ vào quá trình tổ chức hoạt động giáo dục thẩm mỹ,

từ đó góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ vàbảo tồn, phát huy, tôn vinh các giá trị địa phương Điều này phù hợp với triết lý:giáo dục bắt đầu từ cuộc sống, vì cuộc sống

Hoạt động 2: Thảo luận về các yêu cầu đối với tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ phù hợp với bối cảnh địa phương

Những yêu cầu đối với công việc hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ chotrẻ mầm non phù hợp với bối cảnh địa phương

* Xác định mục tiêu

- Dựa vào khả năng, sự hứng thú, nhu cầu của trẻ, các nguồn lực và điềukiện thực tế của trường lớp, địa phương để xác định hoặc điều chỉnh mục tiêu phùhợp nhằm phát huy tính tích cực và phát triển năng lực thẩm mĩ và sự sáng tạo củatrẻ

- Mục tiêu cần được xác định rõ ràng, có thể ở từng độ tuổi phản hồi ánhsáng của ugpb những yêu cầu cần đạt về kiến thức, kỹ năng, chế độ Mục tiêu phảitrả lời những câu hỏi sau: 1) Hoạt động có thể định hình thành kiến thức trẻ? Mức

độ hiểu/biết về kiến thức đó? 2) Những kỹ năng nào đó có thể hình thành và mức

độ kĩ năng đạt được sau khi tham gia hoạt động? Thái độ nào được định hìnhthành hoặc thay đổi ở trẻ sau khi tham gia hoạt động?

+ Đối đầu với nhà trẻ: Chú trọng mục tiêu bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ và

kỹ năng đơn giản khi tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc, tan hình, thơ,truyện Tuy nhiên, để trẻ hình thành những cảm xúc cần cung cấp cho trẻ những

cơ sở kiến thức, ban đầu về âm nhạc và tạo hình: ví dụ như tác giả tên, tác giả âmnhạc, tạo hình; dùng từ mô tả giai điệu trong nhạc (vui, buồn, tha thiết ); tên qnhạc, các vật liệu, đồ dùng, màu sắc, các kiểu dáng của sự vật, hiện tượng

+ Đối với trẻ mẫu giáo: Bên cạnh tiếp tục bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ chotrẻ, chú trọng mở rộng mục tiêu, rèn luyện kiến thức, kỹ năng phát triển nhạy bén,đồng cảm, khả năng năng đánh giá sản phẩm và sự sáng tạo trong các hoạt độnghát, nghe hát, vận hành theo nhạc, vẽ, nặn, cắt, xé, dán, đọc thơ, kể chuyện

* Lựa chọn nội dung

- Các nội dung của hoạt động giáo dục cần được xác định căn cứ vào nộidung Chương trình giáo dục mầm non, các mục tiêu được xác định và điều kiện,hoàn cảnh của trường, lớp và khả năng của trẻ

- Nội dung phải phản hồi đặc trưng, vẻ đẹp của tự nhiên, đời sống văn hóa,

xã hội tại địa phương: phong cảnh quê hương (thôn, làng, núi đồi, tôi sông, biển,các danh lam thång cảnh ), dân gian nghệ thuật, âm nhạc, văn học, kiến trúc,nghề nghiệp, sản phẩm truyền thống, phong tục, trò chơi, tín ngưỡng

- Ngoài nội dung giáo dục thẩm mỹ trung bình ở hai loại hình chủ yếu nghệthuật là âm nhạc, tạo hình, giáo viên có thể tích hợp các nội dung giáo dục pháttriển thẩm mỹ vào trong các lĩnh vực giáo dục phát triển khác như giáo dục pháttriển ngôn ngữ (vẻ đẹp của ngôn ngữ và hình ảnh nghệ thuật trong truyện, thơ,kịch), giáo dục phát triển thể chất (vẻ đẹp của một cơ thể mạnh mẽ, vẻ đẹp trongcác vận hành); giáo dục phát triển tình cảm xã hội (vẻ đẹp trong các hoạt động xử

- Đối với trẻ mẫu giáo:

+ Tăng cường hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục dưới hình thức cánhân, nhóm lớn hoặc cả lớp

+ Đa dạng thức hoạt động nghệ thuật tạo hình (vẽ, nặn, cắt, xé, dán, bồigiấy, linh kiện ), âm nhạc truyền thống và hiện đại phù hợp với chất lượng, bàihát sắc thái, bản nhạc và khả năng của trẻ mỗi vùng miền: hát song ca, đơn ca, tốp

ca, hợp ca; hát bè, hát hợp xướng, đọc ráp,…

+ Tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ theohướng trả nghiệm, mọi lúc mọi nơi: trực tiếp ngắm nhìn, xem nghệ sĩ/giáo viênbiểu diễn nghệ thuật; Xem/nghe gián tiếp qua các phương tiện truyền thông ở mọilúc, mọi nơi; Tự động hoạt động nghệ thuật (hoạt động học như âm nhạc, tạo hình,đọc thơ, kể chuyện); Tham gia các hoạt động trải nghiệm thực tế: tham quan, lễ

hội, lao động, các cuộc thi, trò chơi, các sự kiện văn hóa tại cộng đồng địaphương

* Lựa chọn phương pháp trải nghiệm:

Kết hợp đa dạng, linh hoạt các phương pháp sử dụng lời nói, trực tiếp, thựchành, trải nghiệm, động viên, khuyến khích trẻ tham gia hoạt động

- Các phương pháp cần được lưa chọn theo hướng tăng cường trải nghiệmbằng các hành động thực

- Đối đầu với nhà trẻ: Tạo điều kiện cho trẻ tự chọn hoạt động, đồ chơi theoyêu cầu bằng cách sử dụng phối hợp các giác quan (đệm, chơ với màu sắc, vẽđường nguệch ngoạc ); tăng cường sử dụng các phương pháp trực tiếp, sử dụnglời, khuyến khích, động viên để tạo cho trẻ cảm xúc thẩm mỹ tích cực, thoải mái,thân thuộc như ở gia đình, kích thích trẻ hứng thú tham gia hoạt động ca hát, đọcthơ, kể chuyện, vẽ

- Đối với trẻ mẫu giáo:

+ Tiếp tục sử dụng phương pháp trực tiếp để đa dạng hóa kinh nghiệm vềmẫu và phương thức thể hiện ý tưởng hoặc tái hiện hiện vật, hiện tượng theo nhiềuphương thức khác nhau

+ Tăng cường sử dụng phương pháp trải nghiệm, tiếp xúc thường xuyên vớicái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống, trong hoạt động học (âm nhạc, tạo hình, đọcthơ, kể chuyện) và hoạt động nghệ thuật đa dạng: trực tiếp tham gia lễ hội, nghecác làn điệu, nhìn / ngắm sản phẩm truyền thông, di sản văn hóa của địa phương /cộng đồng dân tộc

+ Tăng cường sử dụng phương pháp thực hành nghệ thuật (luyện tập): Tạođiều kiện cho trẻ trực tiếp thế hiện khả năng hát, vận động (lấy hơi, nhả chữ, xử lý

âm thanh, chuyển đổi tư thế và điều chỉnh cơ thể theo hướng di chuyển và động tácvận động) trong các dạng hoạt động âm nhạc, trò chơi âm nhạc và khả năng sửdụng đường nét, màu sắc, tô, nặn, gắn, nối trong cấu hình hoạt động tạo hình

+ Sử dụng trò chơi: Giáo viên cần tạo các ngôn ngữ chơi phong phú trongcác hoạt động nhằm mục đích kích thích sự thú vị, tích cực và góp phần giúp trẻcủng cố kiến thức, kỷ năng, vận dụng những thẩm mỹ giá trị mà trẻ tiếp thu đượctrong giải quyết nhiệm vụ chơi

* Xây dựng môi trường

a) Môi trường xây dựng môi trường vật chất

- Môi trường bảo đảm thẩm định mi: màu sắc, đường nét, kiểu dáng, âmthanh, cảnh quan trường lớp hài hòa, bắt mắt, thu hút sự chú ý của giới trẻ

- Tận dụng và sử dụng triệt để các điều kiện có sẵn tại địa phương, cộngđồng để tạo cơ hội học tập, vui chơi đa dạng, thiết thực, hiệu quả Nguyên liệu,phương tiện cho trẻ hoạt động thẩm mỹ an toàn, dễ kiếm, dễ sử dụng và tiết kiệmchi phí; gần gũi với trẻ và thân thiện với phần góp phần bảo vệ môi trường vănhóa trị giá của địa phương, mở mang sự hiểu biết của trẻ về cuộc sống xung

quanh Nguyên vật liệu có thể bao gồm các vật liệu có sẵn trong thiên nhiên (cát,sỏi, đá, lá cây, vỏ cây, vỏ, con vật ), gắn với đời sống sinh hoạt hằng ngày của trẻ(trang phục, đồ dùng sinh hoạt, lao động, bút, giấy,…) và nguyên liệu tái sử dụng(thùng giấy, lon, chai, lọ,…)

b) Xây dựng môi trường xã hội

- Quan hệ xử lý, tương tác giữa các giáo viên với giáo viên, với trẻ, với nhânviên, với cha mẹ và người dân trong cộng đồng thân thiện, gần gần, chuẩn mực đểtrẻ học hỏi vẻ đẹp trong lời nói, cử chỉ, cách ăn mặc định và ứng dụng xử lý, hành

vi của giáo viên, nhân viên, người xung quanh

- Khích lệ, động viên trẻ cố gắng bộc lộ cảm xúc, thể hiện ý tưởng trên sảnphẩm và trong quá trình hoạt động tham gia hoạt động

- Tôn trọng ý tưởng và hỗ trợ trẻ phát triển tư tưởng cá nhân: Chấp nhận sựkhác biệt, tôn trọng ý kiến cá nhân, tránh áp đặt hoặc định kiến

- Tạo cơ hội cho trẻ tự phục vụ và hợp tác, giúp đỡ nhau những công việcphù hợp với khả năng

- Cẩn trọng trong việc đánh giá trẻ Nên đánh giá sự tiến bộ của mỗi trẻ sovới bản thân và đối chiếu với yêu cầu chung của lứa tuổi Tránh việc so sánhnhững đứa trẻ với nhau Luôn nhìn nhận, khen ngợi bất cứ sự tiến bộ nào của giớitrẻ

- Giáo viên cần có kiến thức về tự nhiên xã hội và văn hóa địa phương để tổchức các hoạt động giáo dục thẩm mỹ phù hợp, gần, hiệu quá và phát huy sự sángtạo của trẻ Muốn vậy, giáo viên cần tìm hiểu bằng nhiều cách khác nhau (sách,báo, thông tin trên mạng internet, hỏi đồng nghiệp, trải nghiệm cuộc sống hằngngày của trẻ ) để có thể hiểu về lịch sử và văn hóa bản địa chỉ của nhóm dân tộccủa tuổi trẻ trong lớp

- Phối hợp, huy động sự tham gia, đóng góp cha mẹ, gia đình và cộng đồngvào các hoạt động giáo dục thẩm mỹ

* Đánh giá việc tổ chức hoạt động

- Cần có mục tiêu, tiêu chí để đánh giá rõ ràng

- Cần sử dụng công cụ đánh giá phù hợp, dễ dàng sao chép, nhận điện thựchiện tổ chức hoạt động, không nhiều công suất, thời gian

- Đánh giá kết quả cần chỉ ra những kết quả đạt được so với mục tiêu, những

khó khăn thuận lợi, thành công, hạn chế, cách khắc phục để trò chuyện các hoạt

động giáo dục phát triển thẩm mỹ đạt được các mục tiêu giáo dục

Nội dung 2: Hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thẩm mĩ

cho trẻ mầm non phù hợp với bối cảnh địa phương

Hoạt động 3: Hướng dẫn lựa chọn nội dung giáo dục phát triển thẩm mĩ

cho trẻ mầm non phù hợp với bối cảnh địa phương

3.1 Nội dung phát triển cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ nhà trẻ

- Nghe hát ru, nghe nhạc

- Nghe âm thanh của đồ dùng, đồ chơi, đồ vật, tiếng kêu củacác con vật quen thuộc tại địa phương: tiếng cốc, thìa, tiếngchuông, tiếng lắc/lục lạc, tiếng kêu của đồng hồ, tiếng dụng

cụ âm nhạc

- Nghe các bài hát ru, hát dân ca theo vùng miền

- Nghe các bản nhạc không lời dành cho trẻ nhỏ hoặc nghecác bài hát dành cho thiếu nhi có giai điệu nhẹ nhàng, êm ái.Trẻ 12-24 tháng

- Nghe hát, nghe nhạc,

nghe âm thanh của các

nhạc cụ

- Hát theo và vận động

đơn giản theo nhạc

- Mở rộng để trẻ nghe và nhận biết âm thanh đa dạng của các

đồ vật và dụng cụ hàng ngày Chẳng hạn: Ở nông thôn, cóthể cho trẻ nghe những âm thanh thuộc tính trẻ có thể tiếpxúc như: tiếng chim hót, tiếng gà, tiếng bò :; Ở thành phốnghe thấy tiếng xe cộ: tiếng còi ô tô, tiếng còi tàu

- Nghe nhận biết âm thanh của các loại nhạc cụ dân tộc hoặcnhạc cụ dân tộc ở địa phương/vùng miền: miền Bắc (Kèn /khèn / đàn tranh - dân tộc H’mông, Thái, Tày, Dao ), miềnBắc (trống cơm / sáo / Nhi ), Tây Nguyên (trống, cồng,chiêng ); vùng Đông Nam Bộ (tiếng trống Đăm, dàn nhạcngũ âm, đàn bầu )

- Nghe và phân tích các đặc điểm của âm nhạc, các tính chấtcủa âm nhạc qua các trò chơi “Đố - Rê - Mi” “Tai ai tinh”,

“Bạn hát gì”, “Âm thanh của nhạc cụ gì” , "Giai điệu cơthể", "Nhanh, chậm, dừng lại" để luyện tập cảm giác, phảnứng với âm thanh (to, thấp cao, nhanh chậm ) và nghe nhạchoặc chơi mô phỏng tiếng của sự vật, sự việc

- Nghe hát: Hát ru, hát dân ca truyền thống theo địa phương/vùng miền; các bài hát cô hát cho trẻ nghe phù hợp với lứatuổi của trẻ, ví dụ: Cò lã - Dân ca Bắc Bộ, lý cây lý bông -

Dân ca Nam Bộ

- Hát các bài hát ngắn (hát lại từ cuối câu cùng cô): Các bàihát có thể là các bài dân ca ngắn, các bài hát thiếu nhi hoặccác bài đồng dao, đồng ca được biểu diễn trên nền nhạc

- Tập lắc lư theo điệu nhạc của bài hát

Trẻ 24-36 tháng

- Nghe hát, nghe nhạc với

các giai điệu khác nhau;

nghe âm thanh của các

nhạc cụ

- Hát và tập vận động đơn

giản theo nhạc

- Mở rộng nghe và nhận biết âm thanh đa dạng của đồ dùng,

đồ chơi, đồ vật, tiếng kêu của các thuộc tính phụ của địaphương

- Nghe âm thanh của các nhạc cụ phổ biến hoặc các nhạc cụtruyền thống của địa phương

- Mở rộng khả năng nghe nhiều bài hát với nhiều thể loại giaiđiệu, nhiều thể loại khác nhau như: Nghe hát, nhạc lý thiếunhi có giai điệu nhẹ nhàng, êm ái hoặc hành khúc sôi nổi, vuitươi

- Hát theo cô các bài hát thuộc: Giáo viên có thể khai tháccác bài hát một đồng dao, dân ca, vè, ca khúc thiếu nhi tạiđịa phương; âm vực nên ở quãng 3 Mi - La, có tiết tấu đơngiản, nhịp 2/4, khoảng 8-10 ô nhịp để dạy trẻ hát và rèn kỹnăng nhảy, thể hiện bài hát với cảm xúc và vận động phùhợp

- Chọn những vận hành đơn giản, lặp lại theo nhạc: lắc tay,giặm chân, lắc lư cơ thể theo nhạc hoặc những vận hành môhình, hành động trong bài hát, ví du: động tác chạy, bơi (cábơi) vẫy ta như cánh bướm, vỗ cánh (chim, vịt, gà )

- Xem tranh: Tranh cho trẻ xem có màu sắc tươi sáng, rõràng, bố cục đơn giản

- Di màu: Cho trẻ di màu kín bức tranh đã vẽ sẵn Hình được

vẽ bằng bút chì hoặc bút dạ, cọ, bút lông, tăm bông Hình vẽ

to, rõ ràng, đơn giản, ít chi tiết như quả, ô tô, đồ chơi

- Tập vẽ: Trẻ sử dụng bút chì, sáp màu, sáp màu, tự động tạođường nét trên giấy: nét xiên (vẽ mưa); nét thẳng, nét ngang(đường); nét tròn (cái bánh, quả bóng)

- Tập xé giấy bằng 2 tay và xé từ trên xuống dưới theo chiềudọc của tờ giấy (xé dãy băng, xé tua rua)

- Chơi với đất nặn: véo, chia đất, lăn đất trên bảng hoặc lăntrên tay, ấn, đập xuống đất phát ra âm thanh (con sâu, cáibánh, quả bóng )

- Xếp hình, sắp xếp bên cạnh các sản phẩm như đường đi,thuyền, ghế, giường ; xếp các sản phẩm như ô tô, cái bàn,cái nhà

3.2 Nội dung giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo

gũi (nhạc thiếu nhi, dân

ca, hát ru, nhạc cổ điển)

Đối với trẻ từ 3 tuổi, căn cứ vào vốn kinh nghiệm, hứng thúcủa trẻ, giáo viên có thể chọn và giới thiệu với trẻ các loại

âm nhạc, các bài hát, bản nhạc phù hợp Vào những dịp hay

sự kiện của trường, lớp/cộng đồng địa phương, giáo viên chotrẻ nghe bài hát / hệ thống truyền thông nhạc của cộng đồngđịa phương

+ Trẻ ở nơi tiếp xúc thường xuyên với nhiều loại âm nhạc (thành phố, thị xã) có thể chọn nhiều loại nhạc thiếu nhi, dân

ca, hát ru, nhạc cổ điển trong nước và trên thế giới

+ Đối với trẻ ở nơi có điều kiện tiếp xúc với âm nhạc hơnnhư vùng nông thôn, miền núi, giáo viên có thể chọn các bàihát gần như thường được diễn xướng ở địa phương như bàihát thuộc một số thể loại nhạc hát đồng dao, hát dân ca, hát

ru, hò, vè và nhạc cổ truyền Ví dụ: Dân ca Bắc Bộ cónhững bài nổi tiếng nhưệ "Bà Rắng bà Rí", "Bà quan", "Bèodạt mây trôi", "Cò lả", "Cây trúc xinh", "Trống cơm",

"Hoa thơm bướm lượn"," Người ở đừng về " Dân ca Trung

bộ có những bài hát nối tiếng như:"Lí mười thương " "Líthương nhau", "Hò đối đáp", "Hát ví, Dặm ", "Đi cấy", "Lícây bông" ; Dân ca Nam bộ có những câu hát, bài hát nổitiếng như: "Ru con", "Lí đất giồng", "Bắc Kim Thang" ; Các bài đồng dao, vè được diễn xướng trên nền nhạc giàutính nhịp điệu: "Nu na nu trong nống", "Con vỏi con voi",

"Nghé ọ nghé ơi", "Kéo cưa lừa xẻ", "Dung dăng dung dăngdung dẻ","Rồng rắn lên mây","Chi chi chành chành", "Tập

tầm vông","Hàng trầu hàng cau","Thả đỉa ba ba" ; vè loàivật, vè trời mưa, vè nói ngược

- Ngoài ra, tùy theo độ tuổi, giáo viên chọn lọc cho trẻ nghebài hát có độ dài ngắn, tính chất âm nhạc khác nhau Có thểchọn nhạc không lời, nhạc giao hưởng/nhạc cổ điển phươngTây; nghe thanh từ nhiều nguồn khác nhau: âm thanh nhạc

cụ truyền thống (đàn bầu, đàn tranh, sáo, trống, chiêng, cồng,nhị, khèn ), hiện đại (đàn ooc-gan, đàn pi-a-no, đàn ghi-

ta ), âm thanh trong môi trường tự nhiên để cung cấp thêmkinh nghiệm và sự nhạy cảm với âm nhạc đặc biệt ở trẻ

- Tận dụng bối cảnh và các sự kiện cộng đồng cho trẻ thamgia và bồi dưỡng cảm xúc: Nghe các âm thanh gợi cảm trongthiên nhiên, cuộc sống và nghệ thuật có tại địa phương để trẻnghe: Ví dụ trẻ miền núi, nông thôn có thể nghe và nhận biếttiếng mưa rơi, tiếng chim quản lý hoặc nghe âm thanh củamột số nhạc cụ truyền thống tại địa phương (mõ, sáo, songloan, trống cơm, đàn bầu) và hiện đại (đàn oóc-gan, kèn,trống, sáng tạo ) để trẻ nghe và thể hiện bản thân

- Giáo viên nên chọn bài hát thường xuyên trẻ em ở cộngđồng địa phương tổ chức sẽ giúp trẻ cố gắng tìm hiểu, kỹnăng trong âm nhạc hoạt động, tự tin thể hiện giọng hát và

kỹ năng hát một cách đầy đủ, sống động và có sức truyềncảm

+ Ở các thành phố, thị xã có điều kiện tiếp xúc với nhiều loại

âm nhạc có thể được chọn đa dạng các khúc ca trong nước

và quốc tế

+ Ở những nơi trẻ ít có điều kiện tiếp xúc với nhạc hơn, giaoviên chọn bài hát, bản nhạc quen thuộc tại địa phương (cakhúc thiếu nhi, dân ca, hát đồng dao ), lời hát dễ dàng hiểu,

dễ dàng, nội dung gần phù hợp với kinh nghiệm, hiện bài háttrẻ có khả năng

3 Vận động theo nhạc

- Vận động đơn giản theo

nhịp điệu của bài hát, bản

nhạc

- Sử dụng các dụng cụ gõ

- Lựa chọn các bài hát/nhạc có nhịp điệu (2/4, 3/4, 2/8) Cácđơn giản phối hợp, lặp đi lặp lại, các tác động có biên độ lớn,mang tính chất đối xứng theo nhịp điệu của các bài hát, bảnnhạc: tay theo phách, nhịp điệu; đi hành quân, giậm chân,chạy, chuyển nhịp với vị trí đã qui ước

sử dụng kết hợp với nhạc và lời ca Các nội dung giáo viênlựa chọn và lựa chọn cho trẻ thể hiện bản thân thông qua cahát, nhảy múa như sau:

+ Cách thức vận động/nhảy/múa tự do theo cảm nhận củabản thân khi hát/nghe các bài hát, bản nhạc

+ Sử dụng công cụ nhạc săn có đế đệm theo phách, nhịp (trẻ

3 - 4 tuổi), gõ đệm theo các tiết tấu hòa tấu đơn giản/phứctạp (4 - 6 tuổi)

+ Gõ, đệm hoặc phối hợp vật liệu, để tạo ra các âm thanh cótính chất âm nhạc theo trí tưởng tượng của bản thân trẻ + Chơi với nhạc cụ, vật liệu nguyên để tạo ra các âm thanh

có tính chất âm nhạc theo trí tưởng tượng, ý thích của bảnthân trẻ

- Mở rộng các bài hát, bản nhạc cho trẻ nghe so với trẻ 3 chú

ý chọn các bài hát, hệ thống truyền thông nhạc tại địaphương

- Ngoài các bài hát trẻ nghe, bản nhạc phù hợp với giáo viênchọn, giáo viên có thể khai thác, chọn bài hát từ những đềxuất của trẻ Đó là những bài hát, bản nhạc mà trẻ biết vàmuốn nghe để cố gắng thêm vào sự hiểu biết của trẻ về hệthống truyền thông âm nhạc tại địa phương như: dân ca, hò,

- Giáo viên nên các bài hát thiếu nhi thường gặp ở địaphương mà tổ chức sẽ giúp trẻ cố gắng học tập, có kỹ năng

âm nhạc tích cực, tự tin thể hiện giọng hát của mình và kỹnăng hát một cách đầy đủ, sống động và có sức truyền cảm + Ở các thành phố, thị xã có điều kiện tiếp xúc với nhiều loạihình âm nhạc có thể thay thế nhiều loại bài hát trong nước và

quốc tế

+ Ở những nơi trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với âm nhạc, giáoviên lựa chọn những bài hát, bản nhạc quen thuộc ở địaphương (ca dao, dân ca, dân vũ ), ca từ dễ hiểu, dễ hát, gầngũi với ứng dụng, phù hợp với các kinh nghiệm có thể biểudiễn các bài hát của trẻ

3 Vận động theo nhạc

- Vận động đơn giản theo

nhịp điệu của cac bài hát,

- Lựa chọn các dụng cụ âm nhạc, dụng cụ tạo ra âm thanh cótính nhạc được làm từ các nguyên vật liệu có sẵn tại địaphương: cốc, chén, mõ, song loan, thanh tre, sỏi, hạt, hạt,ống nứa, lá cây để gõ đệm theo phách, nhịp của bài hát,bản nhạc Những công cụ tạo âm thanh đa dạng, gần sẽ giúptrẻ thích thú khám phá, sử dụng và tận hưởng niềm vui khi

sử dụng kết hợp với nhạc và lời ca

- Lựa chọn và gợi ý cho trẻ tự động hiện thân thông qua cahát, nhảy múa như sau:

+ Các cách thức vận động / nhảy / múa tự động làm theo cảmnhận của bản thân khi hát / nghe các bài hát, bản nhạc + Gõ, đệm hoặc phối hợp vật liệu, để tạo ra các âm thanh cótính chất âm nhạc theo trí tưởng tượng của bản thân trẻ + Chơi với nhạc cụ, vật liệu nguyên để tạo ra các âm thanh

có tính chất âm nhạc theo trí tưởng tượng, ý thích của bảnthân trẻ

Trẻ 5-6 tuổi

1 Nghe nhạc, nghe hát

- Nghe hát và nhận biết

các thể loại âm nhạc khác

nhau (nhạc thiếu nhi,

nhạc dân ca, hát ru, nhạc

cổ điển)

- Nghe và nhận ra sắc thái

(vui, buồn, tình cảm, thiết

tha) của các bài hát, bản

nhạc

Mở rộng cho trẻ nghe các bài hát, bản nhạc thuộc nhiều thểloại khác nhau, có thể chọn những bản nhạc / bài hát có thểbiểu diễn với nhiều loại nhạc cụ khác nhau để trẻ có thể nghe

và nhận biết được các loại và tính chất âm thanh của các loạinhạc cụ, sự thay đổi sắc thái của bản nhạc nếu thay đổi dụng

cụ âm nhạc Giáo viên có thể thích sử dụng các bản nhạc cóthể được tạo ra bằng phương tiện âm nhạc Ví dụ: “Cây trúcxinh” (đàn bầu, sáo ); “Mưa rơi” (thể hiện bằng các nhạc

cụ như đàn Pí, đàn tính, trống); điệu hát lâm thôn (thể hiệnbằng dàn nhạc ngũ âm);

- Các bài hát lựa chọn cần có sắc thái rõ ràng (vui, buồn, yêuthương) để trẻ dễ nhận biết các sắc thái tình cảm có thể thể

hiện trong bài hát, bản nhạc “múa đàn”, “Hoa lá mùaxuân”,“Mùa xuân ơi mùa xuân”,“Ngày Tết quê em”.

+ Ở những thành phố, thị xã có điều kiện tiếp xúc với nhiềuthể loại âm nhạc, có thể lựa chọn nhiều bài hát trong nước vàquốc tế

+ Ở những nơi trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với âm nhạc, giáoviên lựa chọn những bài hát, bài hát quen thuộc ở địa phương(ca dao thiếu nhi, ca dao, dân ca…), lời ca dễ hiểu, dễ hát,nội dung gần gũi phù hợp với kinh nghiệm của trẻ và khảnăng biểu diễn các bài hát

- Lựa chọn các nhạc cụ, dụng cụ tạo ra âm thanh có tính chấtnhạc được làm từ các nguyên liệu sẵn có ở địa phương để trẻ

tự gõ đệm theo nhịp, tiết tấu của bài hát, bản nhạc

- Lựa chọn và gợi ý cho trẻ tự thế hiện bản thân khi hát/nghecác bài hát, bản nhạc như sau:

+ Các cách vận động / nhảy / múa tự do theo cảm nhận củabản thân khi hát/nghe các bài hát, bản nhạc

+ Sử dụng công cụ âm nhạc có sẵn để gõ đệm theo các âmthanh tiết tấu đơn giản / phức tạp (4 - 6 tuổi)

+ Gõ, đệm hoặc phối hợp vật liệu, sử dụng nhạc cụ để tạo racác âm thanh có tính chất âm nhạc theo trí tưởng tượng củabản thân trẻ

+ Đặt theo giai điệu một bài hát, bản nhạc quen thuộc (mộtcâu hoặc một đoạn)

- Vẽ, cắt, cắt, dán, ghép mẫu giúp trẻ thực hành các cấu hình

kỹ năng mới Trên cơ sở nội dung Chương trình giáo dụcmầm non, giáo viên lựa chọn là đồ vật, con vật, cây cối, hoaquả, đồ chơi gần giống và phổ biến ở địa phương Ví dụ: vẽngôi nhà 2 tầng (thành phố), tô màu áo bà ba (Đồng bằngsông Cửu Long), kẻ đường (miền núi), vẽ con gà (nông thôn)

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, sắp xếp tranh theo chủ đề giúp các

em rèn luyện kĩ năng học tả đồ vật theo chủ đề quen thuộc,gần giống ở địa phương Nội dung trên được cụ thể hóa trongchương trình giáo dục mầm non, giáo viên được xác định cụthể, hứng thú của tuổi trẻ để lựa chọn cho phù hợp với điềukiện thực tế của địa phương Ví dụ: vẽ biển (miền biển), xédán hình vườn cây ăn quả (nông thôn), các loại quả mà emyêu thích như vải thiều, nhãn (miền Bắc), quả thanh long,quả sầu riêng (miền Nam)

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, ghép hình giúp trẻ tạo ra các sảnphẩm tạo hình theo cảm tính và sở thích của mình Loại hìnhnày nhằm tạo sự thú vị cho các tác phẩm trẻ bằng nguồn lực,

kỹ năng nghệ thuật, nặn, xé, dán và đặt tên cho sản phẩm củamình Trên các kỹ năng có, giáo viên gợi mở các ý tưởngsáng tạo, kết hợp các kỹ năng để tạo ra sản phẩm

- Tạo ra các sản phẩm theo ý thích từ vật liệu có sẵn tại địaphương: làm chong chóng từ lá dừa, làm con trâu từ lá đa,xếp chữ bằng hạt ngô, hạt lạc và đặt tên cho sản phẩm đó.Trẻ 4 - 5 tuổi

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, xếp hình theo chủ đề là hoạt độngnhằm rèn luyện và ứng dụng các kỹ năng có để miêu tả cácđối tượng khác nhau theo một chủ đề, phù hợp với thực tiễncủa địa phương, gần gũi với trẻ, giáo viên gợi ý cho tàikhoản trẻ hoặc cách thể hiện

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, xếp hình theo ý thích là cơ hội để trẻ

- Tận dụng nguyên vật liệu có sẵn: bắp ngô, gốc cây rau cải(trong hoa), xếp (xếp bàn ghế), xếp (xếp đường, ao cá, hồ),rơm, bông (con vật), hạt lúa, hạt ngô (chữ cái, bông hoa, convật), vải vụn, bìa cát tông, lõi giấy vệ sinh, giấy vụn (phươngtiện giao thông, đồ vật) theo ý tưởng và đặt tên cho sảnphẩm

Trẻ 5 - 6 tuổi

- Lựa chọn, phối hợp các

vật liệu tạo thành, vật liệu

trong thiên nhiên, nguyên

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, xếp hình theo chủ đề là hoạt động mởrộng biểu tượng cho trẻ về một nội dung cụ thể, một chủ đềnào đó Lứa tuổi này, có thể gợi ý cho các lựa chọn trẻ, chú ýhướng trẻ vào các đề tài gần gũi phổ biến ở địa phương

- Vẽ, nặn, cắt, xé, dán, xếp hình theo ý thích là hoạt động tạohình mà trẻ có thế tự do chọn chủ đề để thể hiện, có thể sửdụng phối hợp các kỹ năng xé, dán, vẽ, để tạo ra sản phẩm

Ví dụ làm trứng khủng long (kết hợp xé, dán, vẽ màu ), tạohình chân dung (kết hợp vẽ hình mặt, dán lá cây, xé giấy làmtóc ) Trẻ có thể nêu ý kiến của mình trước lớp (Lưu ý:Giáo viên cần tạo điều kiện, cơ hội để trẻ bộc lộ ý tưởng vàcảm xúc về bản thân và thế giới mà trẻ nhìn thấy, trẻ tự tinkhi nói ý tưởng, mong muốn được thử nghiệm, trẻ học cáchđánh giá và thể hiện quan điểm riêng )

- Tìm kiếm xung quanh các tài liệu và dụng cụ để tạo ra sảnphẩm theo ý tưởng tạo ra hình ảnh của mình và đặt tên chosản phẩm

- Khuyến khích trẻ có thể sáng tạo khi tham gia các hoạtđộng nghệ thuật, cần gợi ý đưa thêm các kỹ năng và sảnphẩm sáng tạo như: đan tết, điêu khắc, ghép hình nhằm tạo

ra các sản phẩm như: đồ handmade sử dụng các vật liệu từ tựnhiên (tranh cát, vỏ, vỏ, hạt, )

Bên cạnh những nội dung giáo dục thẩm mĩ trong hoạt động âm nhạc, hoạt

động tạo hình, giáo viên cần tận dụng các hoạt động khác như: hoạt động làm quen

tác phẩm văn học (đọc thơ, kể chuyện), đóng kịch và các hoạt động nghệ thuật

khác để bồi dưỡng cảm xúc, năng lực thẩm mĩ cho trẻ mầm non

Hoạt động 4: Tìm hiểu về cách tổ chức môi trường giáo dục phát triển

thẩm mĩ phù hợp với bối cảnh địa phương

Xây dựng môi trường giáo dục phát triển thẩm mỹ phù hợp với bối cảnh địa

phương

4.1 Chất lượng môi trường

4.1.1 Môi trường trong lớp học

Môi trường trong lớp thẩm mỹ bảo đảm, thân thiện, thế giới đặc trưng về

văn hóa, truyền thống dân tộc, vùng, miền

- Không gian lớp học cần được bố trí các khu vực hoạt động hợp lý, thuận

tiện, đảm bảo thân thiện với trẻ, tạo cho trẻ thích chơi, có ánh sáng phù hợp (tận

dụng tối đa nguồn ánh sáng tự nhiên) Các khu vực hoạt động cơ bản bao gồm:

Khu vực đóng vai; tạo hình; thư viện (sách, truyện tranh); Khu vực lắp ráp, xây

dựng; Khu vực cho các hoạt động khám phá thiên nhiên và khoa học; âm nhạc

hoạt động và khu vực yên tĩnh cho trẻ nghỉ (nếu có) Tường của phòng/lớp nên

sơn màu trung tính (xanh, be, vàng chanh ), tạo cảm giác sáng, thư thái, nhẹ

nhàng và phù hợp với các trang sử dụng đồ, đồ chơi vốn rất sặc sỡ

- Không gian/khu vực diễn ra hoạt động âm nhạc, tạo hình: điều kiện hoạt

động của địa phương, từng cơ sở giáo dục và mục tiêu, nội dung của mỗi công cụ

hoạt động mà giáo viên có thể chọn và phối hợp một cách phù hợp khi hoạt động

tính năng không hoạt động cho trẻ, đa dạng bảo mật của không gian diễn ra hoạt

động (trong lớp, bên ngoài ban công hành lang, bên ngoài sân trường, dưới bóng

mát của lá cây .); kết hợp với các hoạt động cả lớp, theo nhóm nhỏ và cá nhân,

phù hợp với điều kiện của lớp nhóm Khu vực hoạt động âm nhạc/tạo hình được

sắp xếp bảo đảm cho giáo viên dễ dàng bao quát mọi hoạt động của trẻ, có lối đi lại

thuận tiện để giúp trẻ mở rộng hệ thống quan trong khi chơi Đối với âm nhạc hoạt

động, đóng kịch, phải bố trí đủ để trẻ có thể tham gia vào hoạt động vận hành,

muá, hát, đóng kịch, biểu diễn theo ý tưởng và cảm nhận của trẻ Đặc biệt lưu ý

khi dựng khung, thiết lập cân bằng tạo hình cách xa góc Âm nhạc để đảm bảo sự

yên tĩnh cho trẻ sáng tạo tại góc Tạo hình, xa khu vực cần yên tĩnh (thư viện, khám

phá khoa học) để không phân tán sự chú ý của trẻ khi tham gia vào hoạt động

- Đặt tên cho các khu vực hoạt động dễ hiểu, gợi cho trẻ cảm giác thoải mái

và được sáng tạo; với trẻ mẫu giáo, cần chú ý tạo môi trường cho trẻ làm quen với

chữ viết Với các phương thức trẻ là dân tộc thiểu số, trong lớp học môi trường,nên có chữ viết của dân tộc trẻ

- Cách bài trí hình ảnh trực tiếp quan trong khu vực hoạt động nghệ thuật(âm nhạc, tạo hình, truyện tranh) phong phú, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ.Trong khu vực này có thể treo tranh / ảnh chân dung một số nhạc sĩ, ca sĩ gắn bóvới tuổi trẻ và các nhân dân của gian hàng địa phương trên các mảng tường hoặcmặt sau của giá, tủ, kệ Ngoài ra, trong Âm nhạc, giáo viên có thể treo nhữngbức tranh nghệ thuật hoặc tranh / hình ảnh về các hoạt động phản ánh đời sống tínngưỡng, tôn giáo, hoạt động nghệ thuật truyền thông, đặc trưng của phương pháp

và các phương thức hoạt động dân tộc như ngày hội, lễ tạ trời đất, thần linh

- Nguyên vật liệu, đồ dùng, máy học cho tổ chức hoạt động âm nhạc, tạohình cho mầm non cần chuẩn bị bảo đảm về số lượng và chủng loại, tiêu chuẩn kỹthuật theo quy định Đối với âm nhạc hoạt động, ngoài các nhạc cụ (trống, xắcxắc, đàn oóc-gan, dàn tơ-rưng, chuông, nhạc cụ truyền thông khác ), Tùy vào địaphương mà giáo viên có thể chuẩn bị một số đồ chơi tạo âm thanh (gáo dừa, chai

lọ, hạt, hạt, thanh tre ), các trang phục biểu diễn (quạt, áo, áo ) Các hình ảnh,bản đồ sử dụng, đồ chơi cần mang tính đại diện, phản hồi màu sắc văn hóa đặc thùcủa địa phương (đặc biệt các địa phương có dân tộc sinh sống), qua đó làm giàuvốn hiếu biết về văn hóa nền và văn hóa đặc trưng của dân tộc, bồi dưỡng cảm xúcthẩm mỹ cho trẻ

Đối với hoạt động tạo hình hoạt động, cần bố trí đủ các hình thức tạo vậtliệu, vật liệu đó có sẵn tại địa phương, vật liệu từ tự nhiên, chẳng hạn như: cỏ, cây,hoa, lá tươi, lá khô, cây trồng, cát, sỏi, nước hoặc vật liệu, phế liệu có thể tái sửdụng như: chai nước, ống hút, khăn, giấy, báo cũ, lõi giấy, muỗng, hộp, cốc chén

vẽ về đất trước con người trên đất nước Việt Nam (vùng Tây Nguyên, đồng bằngsông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc ); đa dạng vật liệu đểtrẻ sáng tạo ra

Sau mỗi chủ đề/mỗi tuần, giáo viên tổ chức cho trẻ cùng tham gia vào việc

bố trí, sắp xếp lại các vị trí trong khu vực hoạt động Giáo viên nên thảo luận vớitrẻ về những mong muốn và ý tưởng để tạo ra những trò chơi với mới vật liệu, phùhợp chủ đề Khuyến khích trẻ mang đồ, đồ chơi, đồ vật nguyên liệu có sẵn ở giađình, tại địa phương để trang trí cho chủ đề/nội dung giáo dục mới Trong quátrình trẻ khám phá, nếu trẻ không hứng thú với đồ dùng, đồ chơi, giáo viên có thểcùng trẻ thảo luận và thay đổi đồ dùng, dụng cụ để khám phá

Ví dụ: Trong tuần 1 của chủ đề “Tết và mùa xuân”, giáo viên trang trí lớphọc bằng những cây, hoa tạo không khí mùa xuân Cô và trẻ có thể thảo luận cùngnhau và chọn 1 cây/ cành cây đặc trưng cho mùa xuân ở địa phương để trang trícho lớp học (có thể cành đào / cành mai / cây có lộc non) Cô có thể hướng dẫn trẻ

vẽ tranh về mùa xuân của quê em hoặc cắt, dán, in màu hoa đào/mai để trang trícác góc trong lớp học và chuẩn bị tâm thế đón Tết và mùa xuân về

Trong tuần thứ 2 của chủ đề: Giáo viên hỏi trẻ ý kiến về trang trí lớp họctuần này, cho trẻ đề xuất ý kiến tưởng tượng: Có thế làm các loại bánh (bánh trưng,bánh giấy, các loại bánh ở địa phương ), sưu tầm các loại hoa quả ngày Tết đểtrưng bày Vẽ và làm tranh vẽ về mùa xuân từ cành, cây lá, hoa có sẵn, vẽ trangphục, chuẩn bị trang phục, đội mũ của dân tộc mình để trưng bày ở các kỹ thuật /góc văn hóa địa phương trong lớp; Làm đuôi nheo cờ, các sản phẩm trang trí củalớp, các cửa sổ; khuyến khích trẻ em dân tộc mặc định trang phục truyền thôngcủa dân tộc mình đến lớp hoặc trong các ngày hội, Tết truyền thống; Cho trẻ hát,đọc các bài thơ có nội dung về Tết và mùa xuân bằng tiếng Việt và tiếng dân tộccủa mình

4.1.2 Môi trường bên ngoài lớp

- Cổng trường, cửa lớp và cảnh quan có thể hiện được dự thân thiện; tạo chotrẻ cảm giác gần gũi, thân thuộc với đời sống hằng ngày; làm cho trẻ cảm thấyđược chào đón và nơi đây thuộc về trẻ Có thể sử dụng cây, nguyên liệu, sử dụng

đồ, biến chất liệu ở địa phương để sử dụng vào vị trí trang Sắp xếp cảnh quan cáclớp (cổng, đường đi, sân vườn, khu vực chơi ngoài trời) thuận tiện cho các hoạtđộng của trẻ

- Khu vực văn hóa địa phương: có thể trưng bày tranh ảnh, trang phục, nhạc

cụ, những sản phẩm, đồ dùng, dụng cụ lao động sản xuất mô phỏng đời sống, vănhóa ở địa phương để trẻ được vui chơi, tái hiện lại cuộc sống hằng ngày củamình Trong các buổi lễ, ngày hội, đặc biệt là các lễ hội truyền thống địa phương,cần trang trí hình ảnh, màu sắc theo chủ đề lễ hội nổi bật lôi cuốn sự chú ý, khơigợi ở những người trẻ cảm xúc tích cực và qua đó hiểu về văn hóa của địa phươngmình

- Khu vực âm nhạc, tạo hình ngoài lớp có thể được bố trí để trẻ dễ dàng lựachọn và trãi nghiệm với âm thanh, âm nhạc và các hoạt động thủ cô, mĩ nghệ (đantết, vẽ trên sân…)

4.2 Môi trường xã hội

Môi trường tâm lý (môi trường tinh thần) trong hoạt động tạo hình, âm nhạccủa tre ở trường không tạo nên bởi cảm xúc của giáo viên và của trẻ, mối quan hệtác động giữa giáo viên và trẻ, giữa các trẻ với nhau Để trẻ có cảm giác an toàn,

tự tin và tích cực trong hoạt động, giáo viên cần chú ý:

- Trang phục, cách ăn mặc cần sạch đẹp, an toàn; từng cử chỉ, lời nói, hànhđộng cần phải chuẩn mực để trẻ bắt chước theo Đặc biệt là trong các hoạt động cónghệ thuật biểu diễn hoặc làm mẫu (hát, đóng kịch ), giáo viên cần chọn trangphục hợp, đẹp mắt để kích thích trẻ quan tâm, cảm nhận vẻ đẹp của nghệ thuậtthuật

- Trong hệ thống giữa cô và trẻ, giáo viên cần:

+ Thể hiện thái độ tôn trọng trẻ, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ những suy nghĩ vàcảm xúc của mình Tạo điều kiện cho giao tiếp trẻ và thể hiện sự quan tâm củamình đối với mọi người, đối với vật thể, hiện tượng xung quanh

+ Khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ và tự diễn đạt bằng lời nói, hànhđộng khích lệ, động viên lạc quan, tự tin vào bản thân… khi trẻ thất bại

+ Kiên nhẫn với trẻ, tránh ép buộc, căng thẳng khi trẻ tham gia các hoạtđộng

+ Đánh giá sự tiến bộ của mỗi trẻ so với bản thân Luôn nhìn nhận, khenngợi sự tiến bộ của giới trẻ

- Trong quan hệ giữa trẻ với nhau, giáo viên cần:

+ Tạo cơ hội như nhau để mọi trẻ được tích cực giao tiếp, hợp tác với cô, vớibạn trong khi tham gia hoạt động

+ Khuyến khích mối quan hệ thân thiện giữa những đứa trẻ với nhau

+ Khuyến khích trẻ chơi theo nhóm, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc và ýtưởng cá nhân (không định kiến về thành phần dân tộc, hoàn thiện gia đình, cánhân điểm đặc biệt.)

Hoạt động 5 Hướng dẫn cách tổ chức hoạt động giáo dục thẩm mỹ trẻ trung phù hợp với bối cảnh địa phương

Tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ trẻ phù hợp với tiền cảnh địa phương

Giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non thực hiện thông tin trêntrường mầm non và mọi lúc, mọi nơi:

- Hoạt động chơi: Trò chơi đóng vai theo chủ đề; chơi đóng kịch; Trò chơihọc tập; Trò chơi vận động; Trò chơi dân gian

- Hoạt động chơi tập (nhà trẻ) hoạt động học (mẫu giáo): Tổ chức các hoạtđộng nghệ thuật (tạo hình, âm nhạc) dưới hoạt động học thức

- Hoạt động lao động trong trường và một số công cụ hỗ trợ hướng vào nộidung bảo vệ môi trường xanh-sạch-đẹp

- Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân: Chú trọng vào dạy trẻ kỹ năng, điềuhành vi văn hóa trong ăn uống, vệ sinh lành mạnh, lịch sự.

- Các hoạt động trải nghiệm khác: Ngày lễ, hội, tham quan, giao lưu với cácnghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia nhằm bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, phát triển thẩm

mỹ, sự sáng tạo cho trẻ: Tham quan các cảnh đẹp, di tích lịch sử, làng nghề truyềnthống, xem múa rối, xem xiếc, nghệ thuật một số loại hình âm nhạc truyền thống(quan họ, chèo, chầu văn, cải lương ), giao lưu với các nghệ sĩ , tham gia chươngtrình "Sáng tạo nghệ thuật"

Tài liệu hướng dẫn cách tổ chức hoạt động âm nhạc và tạo hình cho nhà trẻtrên hoạt động chơi và giáo dục trẻ trên hoạt động học

5.1 Tổ chức các hoạt động âm nhạc

5.1.1 Tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ nhà

Trẻ nhà trẻ ở những tháng khác nhau có sự khác nhau đáng kể về khả năngngôn ngữ, nhận thức, vận hành và khả năng thể hiện cảm xúc Do đó, giáo viên tổchức các hoạt động âm nhạc cho trẻ cần chú ý đến khả năng của trẻ ở các nhómtuổi để tổ chức hoạt động phù hợp, thu hút được sự tham gia của trẻ

a) Hoạt động nghe nhạc - nghe hát

Lập kế hoạch - Xác định mục tiêu: Tùy theo khả năng của trẻ, từng

nhóm trẻ hoặc độ tuổi, tổ chức hoạt động sự kiện, giáoviên xác định mục tiêu khác nhau:

+ Đối với trẻ 3-12 tháng tuổi, trẻ nghe thụ động nên mụctiêu đặc ra hướng đến là tạo cho trẻ cảm giác thoải mái,chú ý khi nghe nhạc không lời, nghe hát ru, hát dân catheo vùng miền/địa phương hoặc những bài hát thiếu nhigiai điệu nhẹ nhàng, êm diu

+ Đối đầu với trẻ 12-24 tháng tuổi, mục tiêu cần hướngđến là hình thành kỹ năng lắng nghe, thích thú với âmthanh, âm nhạc; thích chơi và nghe âm thanh từ các dụng

cụ gõ đệm, đồ chơi tạo âm thanh; hưởng thụ cảm xúc, vậnđộng cơ thể, hát theo những lời cuối cùng, câu cuối củabài hát

+ Đối với trẻ 24 - 36 tháng, mục tiêu hướng đến dạy trẻnhận biết, gọi tên đồ dùng, dụng cụ phát âm thanh, bài háttên, đơn giản bản nhạc, quen thuộc; thích nghe nhạc, nghehát; thể hiện và hưởng thụ cảm xúc cùng với nhiều vậnđộng khác nhau như cô nhảy, lắc lư, lắc tay, lắc tay, giậmchân theo nhịp điệu của bài hát

- Lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp hoạt động:

+ Căn cứ vào mục tiêu, nội dung, phương tiện, thực tếđiều kiện tại trường, lớp, giáo viên lựa chọn và thiết kếnội dung, lựa chọn nội dung, hình thức phương pháp tổchức hoạt động nghe hát, nghe nhạc

+ Ở độ tuổi nhà trẻ, thời gian một hoạt động ngắn, khảnăng tập trung của trẻ còn hạn chế nên hoạt động âm nhạc

có thể chọn một nội dung trọng tâm và một nội dung kếthợp (nếu cần thiết) Riêng đối với trẻ chưa biết đi, chưabiết nói, giáo dục có tính chất ưu tiên cho trẻ chơi các tậpvới đồ dùng phát âm thanh, dụng cụ âm nhạc, nghe hát,nghe nhạc có giai điệu vui nhộn hoặc nhẹ nhàng, dịudàng, luyện tập và phản xạ với âm thanh của trẻ

+ Trẻ nhà trẻ chưa có kỹ năng hợp tác trong hoạt động,nên hình thức tổ chức thông thường theo cá nhân/nhómnhỏ có cùng khả năng/cùng độ tuổi

+ Trẻ cảm thụ âm thanh, âm nhạc chủ yếu thông quanghe, nhìn trực tiếp (trực quan) nên giáo viên cần tăngcường thiết kế hoạt động sử dụng phương pháp trực quan,truyền cảm để thu hút sự chú ý của giới trẻ Ở địaphương có nghệ sĩ, nghệ nhân, giáo viên có thể để trẻnghe nghệ sĩ thể hiện

Tổ chức hoạt động - Giáo viên tổ chức hoạt động theo kế hoạch đề ra

- Giáo viên sử dụng các phương thức khác nhau để lôicuốn trẻ vào hoạt động nghe hát, nghe nhạc: trò chơi, câu

đố, trò chuyện, tình cảm hoặc một hoạt động thú vị cóliên quan đến nội dung nghe hát

- Trong khi cho trẻ nghe, giáo viên chú trọng phươngpháp trực quan, truyền cảm đối với nhà trẻ: Giáo viên cóthể cho trẻ nghe trực tiếp cô giáo hát hoặc nghe qua cácphương tiện (như tivi, đàn, đài, video) Nếu có điều kiệnnhà trường có thể mời nghệ sĩ (nhạc sĩ, nghệ nhân ) tổchức hoạt động âm nhạc hoặc biểu diễn nghệ thuật cho trẻxem theo từng chủ đề hoặc sự kiện phù hợp hoặc tổ chứccho trẻ xem một số loại hình nghệ thuật dân gian (múa rốinước, chèo, cải lương ), qua đó bồi dưỡng cảm xúcthẩm mỹ và những tác phẩm nghệ thuật cho trẻ, làmphong phú hơn đời sống tinh thần, mở rộng biểu tượng

về cái đẹp trong cuộc sống, phát triển những cảm xúc tíchcực cho trẻ Dù cho trẻ nghe dưới bất kỳ hình thức nào,qua bất kỳ phương tiện nào thì điều quan trọng là giọng

hát phải truyền cảm; giai điệu, tiết tấu phải hấp dẫn,khơi gợi cho trẻ những cảm xúc tích cực Giáo viên cóthể thực hiện dưới dạng cả lớp hoặc theo độ tuổinhóm Tuy nhiên, đối với trẻ càng nhỏ, giáo viên càngcần chú ý cho trẻ nghe theo hình thức cá nhân và giao lưucảm xúc với trẻ nhiều hơn (qua ánh mắt, cử chỉ ôm, vuốttrẻ khi hát )

- Khuyến khích từng trẻ có thể cảm xúc khi nghe nhạc,nghe bằng nét mặt, cử chỉ, vận động cơ thể theo nhiềucách khác nhau: Trẻ 6 - 12 tháng có thể khuyến khích trẻđung đưa cơ thể theo giai điệu Trẻ 12 - 24 tháng, khuyếnkhích trẻ thể hiện cảm xúc, vận động cơ thể, hát cùng cô

từ cuối của câu hát Trẻ 24 - 36 tháng, giáo viên khuyếnkhích trẻ thể hiện và hưởng ứng cảm xúc cùng với côbăng nhiều vận động khác nhau như nhảy, lắc lư, lắc tay,lắc tay, giậm chân, gõ đệm theo nhạc và có thể hát theo

cô từ đầu đến cuối

- Giáo viên kết hợp giáo dục hoặc mở rộng liên hệ hiểubiết của trẻ với những văn hóa trị giá tại cộng đồng, địaphương Ví dụ: Sau khi nghe bài hát "Xe chỉ, luồn kim",giáo viên có thể giới thiệu nghề truyền thống và sản phẩmtruyền thống, đan truyền thống tại địa phương để khắc sâu

ấn tượng về bài hát và liên hệ với cuộc sống thực tế

- Kết thúc hoạt động, giáo viên có thể cho trẻ sử dụngdụng cụ gõ, đêm hoặc cùng thể hiện lại bài hát để bồidưỡng thêm cảm xúc và kinh nghiệm tự động hoạt độngvới âm nhạc

b) Hoạt động hát

Lập kế hoạch - Xác định mục tiêu: Tùy theo khả năng của trẻ và điều

kiện tổ chức hoạt động tại trường/lớp, giáo viên xác địnhmục tiêu cho từng nhóm trẻ, từng độ tuổi:

+ Đối với trẻ 12 - 24 tháng tuổi, mục tiêu cần hướng đếnhình thành kỹ năng hát theo giáo viên từ cuối câuhát; thích hát cùng cô và thư thái cảm xúc bằng các cơvận động, cử chỉ, nét mặt

+ Đối với trẻ 24-36 tháng, mục tiêu hướng đến dạy trẻnhận biết, gọi tên bài hát, đơn giản bản nhạc, quen