TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA xã hội KHOA học đề tài vấn đề gia đình và việc phòng, chống bạo lực gia đình ở việt nam hiện nay

Ở nước ta hiệnnay, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã rất chú trọng đến công tác phòng, chống bạo lực gia đình và đã ban hành nhiều đạo luật trực tiếp và gián tiếp như Hiến pháp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ

CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

-—□&□-—

TIỂU LUẬN

CHỦ NGHĨA XÃ Hôi KHOA HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHẸ THÔNG TIN

Đề tài: Vấn đề gia đình và việc phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay

Giảng Viên Hướng Dẫn Cô Đặng Kiều Diễm

Sinh viên Huỳnh Phạm Việt Pháp

Email 19522571@gm.uit.edu.vn

Tp.HCM, ngày 5/1/2022

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, em xin được phép gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Trường Đại họcCông Nghệ Thông Tin đã cho chúng em được tiếp cận bộ môn “Chủ nghĩa xã hội khoahọc” qua đó mà chúng em được học hỏi rất nhiều kiến thức bổ ích

Tiếp theo đó, em mong muốn được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô Đặng Kiều Diễm, thờigian qua cô đã rất nhiệt tình chỉ dạy và luôn cố gắng truyền đạt những tinh hoa cô mangtheo trong suốt hành trình dạy học của mình để truyền lại trọn vẹn những kiến thức, kỹnăng cho chúng em Những kiến thức cô chia sẻ chính là cơ sở, là nền tảng quan trọng để

em có thể tiến hành nghiên cứu và thực hiện bài tiểu luận Những lời giảng dạy đầy cảmhứng và đầy nhiệt huyết của cô đã tiếp theo động lực, hứng khởi, đam mê cho nhóm theohọc về bộ môn này Em chân thành cảm ơn cô rất nhiều

Với vốn kiến thức còn nhiều hạn chế, chưa thật sự sâu rộng, bài tiểu luận này của em cóthể không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được những lời góp ý quýbáu từ cô để có thể hoàn thiện hơn bài tiểu luận của mình, góp phần tích lũy và nâng caovốn kiến thức

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1. Lý do chọn đề tài 1

PHẦN NỘI DUNG 2

1 Đặc điểm gia đình ở Việt Nam hiện nay 2

1.1 Khái niệm gia đình 2

1.2 Đặc điểm của gia đình Việt Nam hiện nay 3

2 Vai trò của việc phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay 4

2.1 Bạo lực là gì 4

2.2 Bạo lực gia đình 4

2.3 Vai trò của việc phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay 6

3 Đề xuất giải pháp nâng cao vai trò của việc phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay 11

KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

xoay quanh chủ đề này là vấn đề bạo lực gia đình.

Bạo lực gia đình đang là vấn đề nhức nhối của xã hội, gây nhức nhối cho nhân loại,

để lại nhiều hậu quả nặng nề cho con người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em Ở nước ta hiệnnay, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã rất chú trọng đến công tác phòng, chống

bạo lực gia đình và đã ban hành nhiều đạo luật trực tiếp và gián tiếp như Hiến pháp, Luật hôn

nhân và luật hôn nhân Cá nhân và gia đình, luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Bộluật dân sự, và đặc biệt là luật phòng, chống bạo lực gia đình 2007 Những văn bản này đã

tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội trong lĩnh vực gia đình phòng, chống

bạo lực Nhưng đánh giá một cách khách quan, các chuẩn mực pháp luật này vẫn chưa thực

sự đi vào cuộc sống, sự quan tâm và hiểu biết về lĩnh vực này chưa được sâu sắc, tình trạng

bạo lực gia đình chưa có nhiều chuyển biến và chưa có chuyển biến tích cực Hơn nữa, hiện

nay, bạo lực xã hội ngày càng trở thành chủ đề, hiện tượng đáng quan tâm, ảnh hưởng đến

xã hội vô cùng nghiêm trọng và để lại nhiều hậu quả đau thương cho những ai là nạn nhâncủa vấn nạn nêu trên

Xây dựng gia đình hạnh phúc thực sự cần thiết đối với mỗi người, hạnh phúc gia đình

sẽ tạo điều kiện cho con người phát triển hài hòa về tâm lý và thể chất, phát huy tiềm năngđóng góp cho xã hội Vì vậy, em đã chọn đề tài “Vấn đề gia đình và phòng, chống bạo lực

gia đình ở Việt Nam hiện nay” để làm rõ vấn đề gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình ở

Việt Nam hiện nay

PHẦN NỘI DUNG

1 Đặc điểm gia đình ở Việt Nam hiện nay

1.1 Khái niệm gia đình

Gia đình là một cộng đồng người đặc biệt:, có vai trò quyết định đến sự tồn tạivà

phát triển của xã hội C.Mác và Ph.Ăngghen, khi đề câp đến gia đình đã cho rằng:

“Quan hệ thứ ba tham dự ngay từ đầu vào quá trình phát triển lịch sử: hàng ngày táitạo

ra đời sống của bản thân mình, con người bắt đầu tạo ra những người khác, sinh sội,nảy

nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái”I, đó là gia đình Cơ sở hìnhthành gia đình là hai mối quan hệ cơ bản, quan hệ hộn nhân (vợ và chồng) và quan hệhuyết thống (cha mẹ và con cái ) Những mối quan hệ này tồn tại trong sự gắn bó,liện

kết, ràng buộc và phụ thuộc lẫn nhau, bởi nghĩa vụ, quyền lợi và trách nhiệm của mỗingười, được quy định bằng pháp lý hoặc đạo lý

Quan hệ hộn nhân là cơ sở, nền tảng hình thành nện các mối quan hệ khác tronggia đình, là cơ sở pháp lý cho sự tồn tại của mỗi gia đình Quan hệ huyết thống làquan

hệ giữa những người cùng một dòng máu, nảy sinh từ quan hệ hộn nhân Đây là mốiquan hệ tự nhiện, là yếu tố mạnh mẽ nhất gắn kết các thành viện trong gia đình vớinhau

Trong gia đình, ngoài hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ giữa vợ và chồng, quan

hệ giữa cha mẹ với con cái, còn có các mối quan hệ khác, quan hệ giữa ộng bà vớicháu

chắt, giữa anh chị em với nhau, giữa cộ, dì, chú bác với cháu v.v Ngày nay, ở Việt:Nam cũng như trện thế giới còn thừa nhân quan hệ cha mẹ nuội (người đỡ đầu) vớicon

nuội (được cộng nhận bằng thủ tục pháp lý) trong quan hệ gia đình Dù hình thành từhình thức nào, trong gia đình tất yếu nảy sinh quan hệ nuội dưỡng, đó là sự quan tâmchăm sóc nuội dưỡng giữa các thành viện trong gia đình cả về vât chất và tinh thần.Các

quan hê này có mối liên hê chặt chẽ với nhau và biến đổi, phát triển

đô phát triển kinh tế và thể chế chính trị-xã hội

Vậy gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duytrì

và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân và huyết thống, cùng với những quy định

về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình

1.2 Đặc điểm của gia đình Việt Nam hiện nay

Qua nhiều thế hệ, gia đình Việt Nam đã hình thành và phát triển với nhữngchuẩn mực đạo đức tốt đẹp Những truyền thống quý báu như lòng yêu nước, yêu quêhương đất nước, kính yêu người cao tuổi, yêu trẻ, biết ơn, trung thành, cần cù, sángtạo

trong công việc, kiên cường bất khuất vượt qua mọi khó khăn thử thách đã được giađình ghi nhận Việt Nam ta đã gìn giữ, vun đắp và phát huy trong suốt lịch sử dựngnước và giữ nước Qua nhiều năm, cấu trúc và các mối quan hệ trong gia đình đã thayđổi, nhưng các chức năng cơ bản của gia đình vẫn được giữ nguyên

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Nhiều gia đình cộng lại mới tạo thành xãhội, gia đình tốt làm nên xã hội tốt, xã hội tốt làm nên gia đình tốt hơn Cốt lõi của xãhội là gia đình ” Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng và Nhà nước ta thể hiện đầyđủ

trong các nghị quyết đại hội Đảng và trong các luật có liên quan, có nội dung củng cố

vị trí, vai trò và chức năng của gia đình

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực nêu trên, gia đình ở nước ta hiện naycũng bộc lộ một số hạn chế cần khắc phục như: Mặt trái của cơ chế thị trường đã tácđộng xấu đến đạo đức Tệ nạn “tấn công” gia đình, ảnh hưởng lớn đến lối sống, sựhình

thành nhân cách và các mối quan hệ trong gia đình; quan hệ vợ chồng, anh em, cha

mẹ,

làng xóm bị phai nhạt, coi nhẹ các giá trị tinh thần; những thay đổi trong xã hội kéotheo những thay đổi trong gia đình, làm cho các mối quan hệ trong gia đình trở nênlỏng

lẻo; Nhiều gia đình có điều kiện, bố mẹ mải làm ăn, lao động, không có thời gianchăm

lo giáo dục con cái dẫn đến con cái hư hỏng, sa vào các tệ nạn xã

đề em muốn gợi lên ở đây là thực trạng bạo lực gia đình

Nguyên nhân ly hôn do mâu thuẫn gia đình, bị đánh đập ngược đãi chiếm tỷ lệlớn cho thấy bạo lực giới là vấn đề rất nghiêm trọng trong đời sống gia đình hiện nay

Nó là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự tan vỡ của gia đình và nó cũng lý giải vì saophụ

nữ là người chủ yếu đứng đơn xin tòa án cho ly hôn Nghiên cứu của Ngân hàng Thếgiới tại Việt Nam năm 1999 đưa ra con số từ 40-80% số phụ nữ được phỏng vấn lànạn

nhân của bạo lực gia đình dưới nhiều hình thức khác nhau Theo báo cáo của BộCông

an, từ năm 1995 đến 2000 đã có 106 vụ án bạo lực gia đình dẫn đến chết người.Riêng

năm 2001, trong số 1.1000 vụ giết người trên phạm vi toàn quốc thì có tới 16% số vụdo

người thân trong gia đình giết hại lẫn nhau (Nguyễn Xuân Yên, 2002)

Một nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn Tình yêu, Hôn nhân và Gia đình thànhphố Hồ Chí Minh cho thấy, trong 1.665 ca bạo hành trong gia đình có 43,6% phụ nữbị

bạo hành về thể xác; 55,3% bị bạo hành về tinh thần và 1,6% bị bạo hành về tình dục(Báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, số 5 ngày 15.1.2003) Nghiên cứu tại một xãnông thôn Đồng bang Bắc bộ cho thấy 87% số người được hỏi nói rằng ở xóm, thônnơi

họ sinh sống có hiện tượng bạo lực gia đình về bạo lực tinh thần, có 94.4% chồngchửi

mắng vợ, 15,6% bỏ mặc vợ Ngược lại, cứ 3 người vợ thì 1 người chửi mắng chồng(chiếm 33,3%) về bạo lực thể chất, 54,5% số người được hỏi cho rang có hiện tượng

“chồng đánh vợ” và 8,9% số người được hỏi cho biết có hiện tượng “vợ đánh chồng”

xã hội rất đa dạng và phức tạp nên các hành vi bạo lực cũng rất

dưới nhiều hình thức khác nhau tùy theo góc độ nhìn: bạo lực hữu hình và

hình; bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em

2.2 Bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là một dạng bạo lực xã hội, là "hành vi cố ý gây tổn hại hoặc

đe dọa làm tổn hại đến các thành viên khác trong gia đình" (Điều 1, Luật Phòng,chống bạo lực gia đình năm 2007) Nói một cách đơn giản hơn, đó là “các thành viêntrong gia đình sử dụng quyền lực của mình để giải quyết các vấn đề của gia đình”.Gia

đình là tế bào của xã hội, là một dạng xã hội thu nhỏ, vì vậy bạo lực gia đình có thểđược xem là một dạng bạo lực xã hội thu nhỏ với nhiều hình thức khác nhau Xét vềhình thức, có thể phân chia bạo lực gia đình thành các hình thức chủ yếu sau:

1 0

❖ Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe,tính mạng;

❖ Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

• Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quảnghiêm

trọng;

• Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà

và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;

phụ thuộc về tài chính;

• Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở

2.3 Vai trò của việc phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay

Bạo lực gia đình đã để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng không chỉ đối với tínhmạng của nạn nhân mà còn ảnh hưởng đến gia đình và toàn xã hội Chính xác 110'11là:

- Đối với nạn nhân:

Bạo lực gia đình gây thiệt hại cho nạn nhân về thể chất và tinh thần Nhữnghành

vi đánh đập, sử dụng vũ lực hoặc bạo lực tình dục tất yếu sẽ hủy hoại sức khỏe, nhữngvết thương đau đớn; có thể dẫn đến thương tật vĩnh viễn và thậm chí tử vong Ngoàira,

1 2

bạo lực gia đình gây sang chấn tinh thần; luôn chán nản, buồn bã, lo lắng, sợ hãi, mấttự

tin, thẫn thờ, suy sụp; cảm thấy cuộc sống nặng nề, căng thẳng và vô vọng

- Đối với người gây bạo lực gia đình:

Bạo lực gia đình không chỉ khiến nạn nhân phải gánh chịu hậu quả nặng nề màngay cả kẻ bạo hành cũng phải trả giá đắt Hành vi của chính mình; Người có hành vibạo lực phá hoại quan hệ vợ chồng, cha mẹ - con cái, ông bà, anh chị em trong giađình Với hành vi bạo lực gia đình; người này phải nộp phạt hành chính do có hành vi

đáng trách trong việc kích động bạo lực gia đình đối với các thành

Và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu để xảy ra hậu quả nghiêm

người bị hại

- Đối với trẻ em:

Bạo lực đối với trẻ em trong phạm vi gia đình ảnh hưởng trực tiếp đến sự pháttriển thể chất và trí tuệ của trẻ em; Các vụ xâm hại trẻ em ngày một gia tăng Khi bạnchứng kiến cảnh bạo lực gia đình; Trẻ sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo sợ, tâm lýtiêu

cực, kém tập trung và không thể chủ động vui chơi, sẽ trốn tránh các mối quan hệ vớibạn bè đồng trang lứa, sẽ có xu hướng sống khép kín với mọi người xung quanh Tuynhiên; nhiều trẻ có xu hướng thích gây sự; bỏ học, phạm tội, uống rượu, hút thuốc lá,nghiện ma tuý, học từ người lớn có hành vi ngược đãi người khác; thiếu niềm tin vàongười lớn; rời khỏi nhà; có thể tham gia vào bạo lực tương tự như bạo lực của ngườilớn; trầm cảm và suy nghĩ tự tử; thậm chí tự tử

- Đối với gia đình:

Bạo lực gia đình là nguyên nhân dẫn đến chia ly; Ly hôn và gia đình tan vỡ.Chi

phí điều trị và phục hồi sức khỏe thể chất; và sức khỏe tâm thần của nạn nhân vàngười

chứng kiến bạo lực gia đình Giảm thời gian và năng suất làm việc, từ đó giảm thunhập

của gia đình Không có khả năng thực hiện nghĩa vụ đối với gia đình nội, ngoại

- Đối với xã hội:

Khi bạo lực gia đình ảnh hưởng đến cả nạn nhân và thủ phạm, nó sẽ làm giảmsự

đóng góp của họ cho xã hội Tạo ra một lực lượng lao động tương lai có sức khỏe thểchất và tinh thần kém, thiếu sáng tạo, thiếu chủ động Nếu nó không được xử lý cẩnthận; xã hội sẽ chấp nhận và khoan dung cho bạo lực gia đình

Chính vì những hậu quả nghiêm trọng đó mà chúng ta vẫn chưa nhấn mạnh

1 4

đến

vai trò của công tác phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay để không ailà

nạn nhân cũng như “xóa bỏ tệ nạn”

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, các

nguyên tắc phòng, chống bạo lực gia đình bao gồm: “Kết hợp và thực hiện đồng bộ các

biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình, lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác

tuyên truyền, giáo dục về gia đình, tư vấn, hoà giải phù hợp với

phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ” Đây là kim chỉ nam

hậu quả của hành vi của họ để kiểm soát bản thân tốt hon; những người

trách nhiệm của mình trong việc tham gia phòng chống bạo lực gia đình

xử phù hợp

Công tác tuyên truyền giáo dục nếu được kết hợp với truyền thống văn hóa,phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc thì càng phát huy tốt hon nữa, vì người dânViệt Nam nói chung đang chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của những tư tưởng này Đặcbiệt,

trong quan niệm “phép vua mất phép làng” thì trình độ học vấn của người dân thôngqua phong tục, tập quán mới phát huy được tác dụng lớn nhất

Hành vi bạo lực gia đình được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định

của pháp luật Đó là một trong những nguyên tắc chung của luật Riêng trong lĩnh vực

bạo

1 6

lực gia đình, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời hành vi lại càng quan trọng, nếukhông, nó có thể trở thành “thói quen”, được cả nạn nhân, người phạm tội và những ngườixung quanh chấp nhận

Ngoài ra, hành vi bạo lực càng kéo dài thì càng gây ra nhiều thiệt hại cho nạn nhânvà

các mối quan hệ trong gia đình Điều này sẽ được hạn chế rất nhiều nếu hành vi đó đượcphát

hiện và xử lý kịp thời “Nạn nhân bạo lực gia đình được bảo vệ, giúp đỡ kịp thời phù hợp

với điều kiện hoàn cảnh của họ và điều kiện kinh tế - xã hội của đất

quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, người cao tuổi, người tàn tật và phụ nữ ”

Giúp đỡ nạn nhân, bảo vệ quyền và lợi ích của họ là việc làm cần thiết và đượcpháp

luật ghi nhận là nguyên tắc quan trọng mà mọi người phải tuân theo Những vấn đề về giađình, trong đó có bạo lực gia đình, thường không nhận được sự quan tâm sâu sắc và đúngmức của những người xung quanh, vì họ coi đó là chuyện riêng, chuyện nội bộ của mỗigia

đình Kể từ đó, việc hỗ trợ nạn nhân trở nên hạn chế, nhất là khi họ vẫn còn lo sợ về việctrả

thù kẻ gây ra hành vi bạo lực Ngoài ra, việc giúp đỡ nạn nhân bang mọi cách như thế nào,cũng gây cho họ một số lúng túng, vì vậy, pháp luật cho phép họ đưa ra cách xử lý phùhợp

nhất tùy theo khả năng và hoàn cảnh của họ, như phụ nữ, người già,

“Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình ” Bạo lực gia đình từ lâu đã không còn là vấn đề

của

mỗi gia đình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định xã hội; Vì vậy, việc phòng,chống bạo lực gia đình là trách nhiệm chung của cộng đồng chứ không chỉ của nhà nướcvà

những người liên quan Bên cạnh đó, công tác phòng, chống bạo lực gia đình khó triểnkhai

trên thực tế, cần có sự quan tâm, phối hợp của mọi thành viên trong xã hội tổ chức phòng,chống bạo lực gia đình

Chúng ta có thể thấy rằng Đảng và Nhà Nước đã ban hành nhiều đạo luật trựctiếp và gián tiếp như: Hiến pháp, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bảo vệ, chăm sócvà

giáo dục trẻ em, Bộ luật Dân sự, và đặc biệt Luật phòng, chống bạo lực gia đình2007

Không những vậy ở ngoài kia, xã hội đang ngày ngày càng đề cao vai trò chống bạo